I OZ 257/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, , , po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 745/10 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 2 września 2010 r. w sprawie ze skargi W.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...]lutego 2010 r., znak: [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oraz skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 2 września 2010 r. w sprawie ze skargi W.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...]lutego 2010 r. znak [...]w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oraz skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje, postanowieniem dnia [...]stycznia 2011 r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że wyrokiem z dnia 2 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...]lutego 2010 r. znak: [...]. Zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. A zatem do dnia 9 września 2010 r. przysługiwał stronie skarżącej termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W dniu 23 grudnia 2010 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym) adw. D.M. - pełnomocnik skarżącego skierował do Sądu wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego wskazał, że o zapadłym w sprawie orzeczeniu dowiedział się od współpracownika wykonującego czynności w jego Kancelarii, który w dniu 16 grudnia 2010 r. uzyskał telefonicznie z Sądu informację o rozpoznaniu sprawy. Pracownik ten po uzyskaniu tej informacji natychmiast poinformował pełnomocnika skarżącego. Ponadto pełnomocnik skarżącego wskazał, że zawiadomienie o rozprawie odebrała jego matka. W tym czasie pełnomocnik skarżącego przebywał na urlopie. Po powrocie z urlopu matka pełnomocnika wręczyła mu korespondencję wśród której, brak było zawiadomienia o rozprawie w niniejszej sprawie. W ocenie pełnomocnika strony skarżącej uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło bez winy jego, jak i skarżącego. Sąd I instancji uznał, że strona skarżąca przedstawiła fakty, które nie uprawdopodobniły okoliczności wskazujących na brak winy. W uzasadnieniu podał, iż jak wynika z akt sprawy zawiadomienie o rozprawie zostało doręczonego pełnomocnikowi skarżącego na adres jego Kancelarii wskazany w nagłówku skargi, tj. ul. [...] w [...]. Dla prawidłowości ww. doręczenia nie ma wpływu wskazana przez pełnomocnika okoliczność posiadania filii Kancelarii znajdującej się w [...]na ul. [...]. Ponieważ pełnomocnik nie sprecyzował adresu do doręczeń, Sąd doręczył mu korespondencję na adres Kancelarii. Pod adresem Kancelarii zawiadomienie o rozprawie zostało doręczone dorosłemu domownikowi, tj. matce pełnomocnika – M.M.. Zawiadomienie na rozprawę zostało więc skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 15 lipca 2010 r. w trybie art. 72 § 1 P.p.s.a. Należy mieć na względzie, że osoba przyjmująca przesyłkę w tym trybie podejmuje się oddania pisma adresatowi. W ocenie Sądu nie wywiązanie się przez osobę odbierającą przesyłkę za adresata ze złożonego zobowiązania o oddaniu pisma adresatowi, pod względem skutków procesowych obciąża adresata. Ponadto zakwestionowanie ww. trybu doręczenia winno się sprowadzać do udowodnienia, że pismo zostało wydane osobie nie wymienionej w art. 72 § 1 P.p.s.a. Bez znaczenia w okolicznościach niniejszej sprawy należy więc uznać fakt, że w czasie doręczenia zawiadomienia na rozprawę pełnomocnik skarżącego przebywał na urlopie, tym bardziej, że jak sam podniósł na czas urlopu wyznaczył zastępstwo. W ocenie Sądu okoliczność ta nie miała wpływu na skuteczność dokonanego doręczenia. Nieprawidłowości doręczenia nie można też upatrywać w nieuwzględnieniu przez Sąd adresu filii Kancelarii, skoro zawiadomienie na rozprawę zostało skierowane na adres "głównej" Kancelarii wskazany w nagłówku skargi. W zażaleniu na powyższe postanowienie W.K. wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj. - art. 133 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. nakazującego rozpoznanie sprawy na podstawie akt postępowania mające postać pominięcia istotnych zagadnień zawartych w aktach postępowania wskazujących na adres nadawcy pism procesowych a tym samym adres, pod którym pełnomocnik skarżącego oczekiwał na korespondencję; - art. 70 § 2 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie znanego Sądowi I instancji adresu pełnomocnika skarżącego, w którym pełnomocnik oczekuje na korespondencję; - art. 141 § 4 w zw. z art. 193 i 166 P.p.s.a. poprzez zaniechanie odwołania się w treści uzasadnienia do okoliczności związanych ze wskazaniem przez skarżącego adresu do korespondencji w przesyłanych do Sądu pismach procesowych oraz kopertach. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie posiada uzasadnionych podstaw, a zatem nie może odnieść zamierzonego skutku. Wskazać należy, że zgodnie z art. 85 P.p.s.a. czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w art. 86 i następnych P.p.s.a. prawodawca przewidział możliwość przywrócenia uchybionego terminu, określając jednocześnie przesłanki, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu oraz przesłanki, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. W świetle art. 86 i 87 P.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych. Kryterium braku winy, stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu natomiast zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z dnia 22 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OZ 352/10 oraz z dnia 7 sierpnia 2008 r. sygn. akt I OZ 581/08). W świetle powyższego za słuszne należy uznać przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W przedmiotowej sprawie, wskazując na przyczynę uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 2 września 2010 r. podano, iż pełnomocnik skarżącego nie został poinformowany o terminie rozprawy z uwagi na fakt, że wezwanie na rozprawę podjęła matka pełnomocnika M.M. dnia 15 lipca 2010 r. przy ul. W[...]w [...] (adres kancelarii pełnomocnika), zaś w okresie tym przebywał na urlopie co uniemożliwiało sprawną komunikację. Pełnomocnik skarżącego podniósł, że po powrocie z urlopu otrzymał korespondencję od matki, lecz pośród niej nie było zawiadomienia o terminie rozprawy. Ponadto we wniosku o przywrócenie terminu zaznaczył, że wszelkiej korespondencji spodziewał się na adres filii kancelarii. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił, że bez swojej winy uchybił terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zasadniczą kwestią mającą znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest prawidłowość doręczenia pełnomocnikowi zawiadomienia o terminie rozprawy. Jak wynika z akt sprawy, zawiadomienie o terminie rozprawy zostało wysłane na adres kancelarii pełnomocnika, który został wskazany w nagłówku skargi. Pod adresem kancelarii zawiadomienie zostało doręczone dorosłemu domownikowi tj. matce pełnomocnika. Jest oczywiste, że inicjując postępowanie przed sądem administracyjnym skarżący (jego pełnomocnik) musi liczyć się z otrzymywaniem pism procesowych. Jeżeli więc następuje zmiana, nawet czasowa, adresu dla doręczeń wskazanego w skardze, skarżący (pełnomocnik skarżącego) obowiązany jest do zachowania należytej staranności we wskazaniu każdorazowo aktualnego adresu do doręczeń. Pełnomocnik skarżącego wskazał jako adres do doręczeń adres filii kancelarii, ale uczynił to dopiero we wniosku o przywrócenie terminu, zatem Sąd I instancji prawidłowo doręczał korespondencję na adres "głównej" kancelarii W tym miejscu należy podkreślić, iż zarówno odpis odpowiedzi na skargę, jak również postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego, czego nie kwestionuje. Do obowiązków skarżącego (jego pełnomocnika) należy dbałość o uniknięcie negatywnych skutków nieobecności pod adresem wskazanym w skardze. Strona nie przebywająca pod adresem wskazanym jako adres do doręczeń, wykazując należytą staranność w prowadzeniu własnych spraw, powinna o tym fakcie powiadomić Sąd podając aktualny adres do doręczeń. Niedopełnienie tego obowiązku powoduje, że podniesione w zażaleniu zarzuty co do niewłaściwego skierowania pisma przez Sąd I instancji nie mogły być uwzględnione. W ocenie Sądu, brak staranności pełnomocnika w doborze osób, przy pomocy których prowadzi on działalność gospodarczą, nie może prowadzić do uznania, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Ryzyko skutków, wynikających z odbioru przez osoby trzecie korespondencji kierowanej na adres indywidualnej kancelarii prawnej, obciąża zawodowego pełnomocnika. Domniemywa się bowiem, że osoba dorosła, odbierająca w imieniu zawodowego pełnomocnika korespondencję, kierowaną na adres jego kancelarii, jest domownikiem lub osobą uprawnioną przez niego do odbioru korespondencji. Pełnomocnik skarżącego nie przedstawił dowodów obalających to domniemanie. W tej sytuacji podnoszony przez pełnomocnika skarżącego fakt, że jego matka M.M. nie poinformowała go w określonym czasie o przesyłce zawierającej zawiadomienie o terminie rozprawy nie może świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Od pełnomocnika należycie dbającego o interesy swojego mocodawcy należy wymagać właściwego zorganizowania pracy kancelarii, zwłaszcza w zakresie odbioru korespondencji. Zaniedbania osób, którymi wielokrotnie posługuje się pełnomocnik nie mogą być uznane za brak winy w uchybieniu terminowi, bowiem to pełnomocnik ponosi wówczas ryzyko działania takich osób. (por. m.in. postanowienia NSA: z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I FZ 140/08, LEX nr 4944223; z dnia 19 października 2005 r., sygn. akt I GZ 109/05; z dnia 19 października 2006 r., sygn. akt II GZ 120/06; z dnia 16 maja 2005 r., sygn. akt II GZ 37/05). Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uznał, że pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił, aby uchybienie terminowi do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło bez jego winy. Z przytoczonych wyżej względów orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 P.p.s.a.