III SAB/Wa 35/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Płusa (sprawozdawca),, Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Emilia Jaktorska, po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. W. na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie: rozpatrzenia zażalenia na postanowienie w sprawie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną p o s t a n a w i a 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) na rzecz K. W. tytułem zwrotu wpisu sądowego. Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec K. W. - Skarżącego w niniejszej sprawie. W związku z dokonanymi czynnościami egzekucyjnymi, pismem z dnia [...] stycznia 2008 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł do Dyrektora Izby Skarbowej w L. skargę na czynności egzekucyjne. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej w L. oddalił powyższą skargę. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem pełnomocnik Skarżącego wniósł zażalenie do Ministra Finansów. Minister Finansów, na podstawie art. 64 § 2 w związku z art. 33 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "k.p.a.", w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "u.p.e.a.", wezwał pełnomocnika Skarżącego do uzupełnienia wniesionego zażalenia, poprzez dołączenie oryginału bądź uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa upoważniającego do reprezentowania Skarżącego w postępowaniu przed Ministrem Finansów, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik Skarżącego w piśmie z dnia [...] marca 2008 r. poinformował, że pełnomocnictwo udzielone przez Skarżącego znajduje się w aktach niniejszej sprawy, przekazanych przez Dyrektora Izby Skarbowej w L. Pismem z dnia [...] maja 2008 r. Minister Finansów powołując się na art. 64 § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poinformował pełnomocnika Skarżącego, że pozostawia bez rozpoznania zażalenie z dnia [...] marca 2008 r. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] lutego 2008 r., z uwagi na "niezgodne z wymogami określonymi w wezwaniu uzupełnienie braków". Minister Finansów wskazał, że udzielone w dniu [...] maja 2004 r. pełnomocnictwo, znajdujące się w aktach sprawy przekazanych przez Dyrektora Izby Skarbowej w L., nie obejmuje reprezentowania Skarżącego w postępowaniu toczącym się przed Ministrem Finansów. W tym stanie rzeczy pełnomocnik Skarżącego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozstrzygnięcie Ministra Finansów zawarte w ww. piśmie z dnia [...] maja 2008 r., zarzucając mu naruszenie: - art. 33 k.p.a., przez bezpodstawne uznanie, że przedmiotowa ustawa nakazuje dołączanie pełnomocnictwa nie tylko do każdej sprawy, ale także do każdej dokonywanej w sprawie czynności; - art. 64 § 2 k.p.a., przez bezpodstawne pozostawienie zażalenia bez rozpatrzenia i uznanie, że pełnomocnictwo znajdujące się w aktach sprawy nie upoważnia pełnomocnika do reprezentowania Skarżącego przed Ministrem Finansów; - art. 123 k.p.a., przez niewydanie postanowienia w niniejszej sprawie o pozostawieniu zażalenia bez rozpatrzenia; - art. 124 k.p.a., przez brak pouczenia, w jakim trybie i jaki środek zaskarżenia przysługuje na ww. rozstrzygnięcie. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, że zgodnie z art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a", jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 listopada 2008 r. wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 2134/08 odrzucił skargę. Zdaniem Sądu zaistniała przesłanka uznania skargi za niedopuszczalną. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że Minister Finansów pozostawiając pismo (zażalenie) bez rozpoznania dopuścił się w istocie nierozpoznania sprawy w terminie, a co za tym idzie bezczynności. W tej sytuacji Skarżący, powinien był - jako że nie przysługiwało mu zażalenie, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. (ponieważ nie ma organu wyższego stopnia nad Ministrem Finansów), wezwać Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa, a dopiero następnie wnieść skargę do sądu administracyjnego, czego jednak nie uczynił. Warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego jest wyczerpanie przysługujących stronie administracyjnych środków zaskarżenia, bądź - w określonych przypadkach - wezwanie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. W sytuacji, gdy powyższy warunek nie zostanie spełniony, skargę należy uznać za niedopuszczalną. Powyższe postanowienie WSA w Warszawie stało się prawomocne od dnia 22 stycznia 2009 r. Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika pismem z dnia [...] marca 2009r. wezwał Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa w sprawie pozostawienia bez rozpatrzenia zażalenia z dnia [...] marca 2008 r. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] lutego 2008 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne. Minister Finansów pismem z dnia [...] maja 2009 r. udzielił odpowiedzi na ww. wezwanie. Pismo to, jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy pocztowego potwierdzenia odbioru, doręczono pełnomocnikowi Skarżącego w dniu [...] maja 2009r. Pełnomocnik Skarżącego w dniu [...] czerwca 2009 r. (co wynika ze stempla pocztowego na kopercie zawierającej skargę - karta nr 8 akt sądowych), powołując się, m.in. na art. 50 § 1 i 2 oraz art. 3 § 2 pkt 4 i 8 P.p.s.a., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność ze strony Ministra Finansów. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie należy podkreślić, iż w rozpoznawanej sprawie wydane już zostało uprzednio prawomocne orzeczenie sądowe - postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt 2134/08, w którym Sąd ten odrzucił skargę złożoną przez Skarżącego. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd dokonawszy analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy uznał, iż Minister Finansów pozostawiając pismo (zażalenie) Skarżącego bez rozpoznania dopuścił się w istocie nierozpoznania sprawy w terminie, a co za tym idzie bezczynności. Następnie Sąd stwierdził, że w tej sytuacji Skarżący winien był - jako że nie przysługiwało mu zażalenie, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. (ponieważ nie ma organu wyższego stopnia nad Ministrem Finansów), wezwać Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa, a dopiero następnie wnieść skargę do sądu administracyjnego, czego jednak nie uczynił. W związku z powyższym, w ocenie tego Sądu, zaistniała przesłanka uznania skargi za niedopuszczalną. Jako podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia Sąd wskazał art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 4 oraz art. 58 § 3 P.p.s.a. W myśl art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Stosownie więc do powyższego przepisu, również Sąd rozpoznający niniejszą sprawę związany był przedstawioną wyżej oceną prawną zawartą w postanowieniu WSA w Warszawie z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt 2134/08, w tym także oczywiście, wyrażonym tam stanowiskiem, iż warunkiem skutecznego złożenia skargi na bezczynność Ministra Finansów jest uprzednie zwrócenie się do tego organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w oparciu o art. 52 § 4 P.p.s.a., który to przepis, jak już wskazano wyżej, powołany został w podstawie prawnej tegoż postanowienia. Bezpośrednią konsekwencją prawną powyższego stanowiska jest także, jeżeli chodzi o termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, konieczność zastosowania art. 53 § 2 P.p.s.a., który to przepis stanowi, iż w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W rozpoznawanej sprawie Skarżący wezwał Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa w piśmie z dnia [...] marca 2009 r. W piśmie tym Skarżący wskazał m.in., iż wystosowując to wezwanie kieruje się obowiązkiem wynikającym z art. 52 § 4 P.p.s.a. oraz że jego zamiarem jest skierowanie skargi na bezczynność Ministra Finansów do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W piśmie z dnia [...] maja 2009 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy pocztowego potwierdzenia odbioru, pismo to zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi Skarżącego w dniu [...] maja 2009 r. Mając na uwadze treść zacytowanego wyżej art. 53 § 2 P.p.s.a., ostatni (trzydziesty) dzień terminu na wniesienie skargi przypadał w dniu [...] czerwca 2009 r. (środa), natomiast skarga została wniesiona w dniu [...] czerwca 2009 r., co wynika ze stempla pocztowego zamieszczonego na znajdującej się w aktach sądowych kopercie, w której nadesłano skargę - a więc po upływie terminu przewidzianego do wniesienia skargi. Na zakończenie należy jeszcze odnieść się do podnoszonej na rozprawie w dniu [...] listopada 2009 r. przez pełnomocnika Skarżącego okoliczności, iż odpowiedź Ministra Finansów z dnia [...] maja 2009 r. na wezwanie Skarżącego do usunięcia naruszenia prawa nie zawierała pouczenia o możliwości i terminie wniesienia skargi na bezczynność Ministra Finansów do sądu administracyjnego. Wprawdzie z art. 112 k.p.a., który mógłby znaleźć odpowiednie zastosowanie również w przypadku odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, wynika, iż błędne pouczenie w decyzji, m.in. co do prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie (a na równi z błędnym pouczeniem należy traktować, zdaniem Sądu, brak takiego pouczenia), to jednak wbrew poglądowi pełnomocnika Skarżącego, nie powoduje to konsekwencji tego rodzaju, iż możliwe i dopuszczalne staje się wówczas wniesienie skargi w dowolnym terminie. W ocenie Sądu, brak pouczenia o terminie i sposobie wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie przedłuża 30-dniowego ustawowego terminu na jej wniesienie, natomiast okoliczność ta może stanowić podstawę wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, jako uzasadnienie braku winy w niezachowaniu terminu. W tym stanie rzeczy, wobec braku takiego wniosku, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 w związku z art. 53 § 2 oraz art. 232 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.