II FSK 2532/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-06-15

Skład orzekający: Małgorzata Wolf-Kalamala, Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Wiesława Pierechod

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przychód ze sprzedaży lokalu użytkowego, który był majątkiem wspólnym wspólników spółki cywilnej i wykorzystywany był do działalności gospodarczej tej spółki, stanowi przychód z działalności gospodarczej w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, czy też przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 tej ustawy?
Ratio decidendi
Przychód ze sprzedaży lokalu użytkowego, który stanowił majątek wspólny wspólników spółki cywilnej i był wykorzystywany do działalności gospodarczej tej spółki, należy zakwalifikować jako przychód z udziału w spółce niebędącej osobą prawną, który na podstawie art. 5b ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest przychodem z działalności gospodarczej (art. 10 ust. 1 pkt 3). Nie ma przy tym znaczenia fakt niewpisania lokalu do ewidencji środków trwałych ani brak jego amortyzacji, ponieważ kluczowe jest faktyczne wykorzystanie go w działalności gospodarczej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opodatkowania przychodu ze sprzedaży lokalu użytkowego przez wspólników spółki cywilnej "N.". Lokal ten był przedmiotem najmu w ramach działalności gospodarczej spółki. Skarżący wykazał w zeznaniu podatkowym dochód z najmu, ale nie wykazał przychodu ze sprzedaży lokalu. Organy podatkowe uznały, że przychód ze sprzedaży lokalu stanowi przychód z działalności gospodarczej, a nie przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną, w której podatnik zarzucał m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od J. M. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w R. kwotę 2000 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala (sprawozdawca), Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędzia WSA (del.) Wiesława Pierechod, Protokolant Dorota Żmijewska, po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 sierpnia 2010 r. sygn. akt I SA/Rz 193/10 w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 15 stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od J. M. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w R. kwotę 2000 (słownie: dwa tysiące) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 sierpnia 2010 r., sygn. akt I SA/Rz 193/10, mocą którego oddalono skargę J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 15 stycznia 2010 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. W motywach orzeczenia Sąd podał, że decyzją z dnia 15 stycznia 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w R., po rozpoznaniu odwołania skarżącego utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia 13 października 2009 r. określającą podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. na kwotę 374.415 zł. W toku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż w okresie od 5 lipca 1993 r. do 5 czerwca 2007 r. skarżący prowadził działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej "N." w R. Przedmiotem działalności spółki był najem pod działalność gospodarczą lokali użytkowych, położonych w budynku przy ul. P. w R., którymi spółka od dnia 8 sierpnia 1997 r. dysponowała na zasadach spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego, przekształconego następnie w dniu 15 lutego 2007 r. w prawo odrębnej własności na rzecz J. M., N. K. i Z. W. - wspólników s.c. "N.". Spółka wystawiała najemcom faktury VAT z tytułu najmu pomieszczeń, a także refakturowała na najemców koszty eksploatacji lokali. Umową sprzedaży z 20 kwietnia 2007 r. wspólnicy działający w ramach spółki cywilnej "N.", zbyli wynajmowany wcześniej lokal za cenę 3.000.000 zł., z której na każdego ze wspólników przypadła kwota 1.000.000 zł. Składając roczne zeznanie podatkowe za 2007 r. skarżący wykazał dochód z najmu w wysokości 25.488,68 zł oraz dochód ze stosunku pracy w kwocie 40.774,66 zł. Przychód osiągnięty ze sprzedaży lokalu nie został wykazany ani w podatkowej księdze przychodów i rozchodów spółki cywilnej, ani w zeznaniu rocznym podatnika. Naczelnik Urzędu Skarbowej w R., uznając iż przedmiotowa sprzedaż lokalu, jako przychód z działalności gospodarczej, podlega opodatkowaniu na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176, ze zm.) - dalej u.p.d.o.f., opisaną na wstępie decyzją z dnia 13 października 2009 r. określił podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. na kwotę 374.415 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik zarzucił przede wszystkim, iż kwota osiągnięta przez niego ze sprzedaży lokalu użytkowego, nie jest przychodem podlegającym opodatkowaniu z uwagi na treść przepisu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. Podatnik poinformował także, iż wystąpił o indywidualną interpretację przepisów prawa w powyższej kwestii, a na skutek niezachowania przez organ terminu do jej wydania dysponuje obecnie korzystną dla siebie interpretacją podatkową. Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w R. przychylił się do stanowiska organu I instancji utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję. Podkreślił, iż zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a u.p.d.o.f. przychodem z działalności gospodarczej są również przychody z odpłatnego zbycia wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą składników majątku będących środkami trwałymi - ujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Ponieważ przepis ten wymienia tylko niektóre rodzaje przychodów zaliczanych do przychodów z działalności gospodarczej, organ uznał, iż przychód z odpłatnego zbycia składników majątku wykorzystywanych faktycznie w działalności gospodarczej, jednakże nie wprowadzonych do ewidencji środków trwałych, stanowi pomimo to przychód z działalności gospodarczej, o której mowa w art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f. Jako uzasadnienie powyższego stanowiska organ podał ponadto, iż Skarżący uzyskał wpis do ewidencji działalności gospodarczej między innymi w zakresie "obsługi nieruchomości", a jako adres zakładu głównego podał ul. P. w R. Od 1998 r. do dnia sprzedaży przedmiotowej nieruchomości, prowadzona w ramach spółki działalność gospodarcza sprowadzała się do zarobkowego wynajmowania pomieszczeń znajdujących się w R. przy ul. P. Spółka "N." - do dnia sprzedaży - fakturowała najemcom czynsz z tytułu najmu pomieszczeń w ww. lokalu oraz refakturowała koszty ich eksploatacji. Nadto w podatkowej księdze przychodów i rozchodów Spółki za ww. okres ewidencjonowano zarówno przychody z przedmiotowego najmu, jak i koszty uzyskania tych przychodów. Uprawnione w ocenie organu jest zatem twierdzenie, że wspólnicy spółki prowadzili działalność gospodarczą, w której wykorzystywali przedmiotowy lokal, zwłaszcza że oprócz przychodów z tytułu najmu ww. lokalu spółka nie uzyskiwała żadnych innych przychodów. Skoro zatem przedmiotowy lokal użytkowy wykorzystywany był na potrzeby związane z działalnością gospodarczą - tym samym przychód uzyskany z jego sprzedaży stanowił przychód z działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f. W konsekwencji w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 10 ust. 2 pkt 3 u.p.d.o.f. Organ podatkowy podkreślił, iż okoliczność, że Spółka, wykorzystująca niewątpliwie przedmiotowy lokal do prowadzenia działalności gospodarczej, nie zrealizowała ciążącego na niej obowiązku wprowadzenia go do ewidencji, pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Amortyzacja zaś składników majątkowych jest prawem, a nie obowiązkiem podatnika. W kwestii indywidualnej interpretacji organ zaznaczył, że z uwagi na fakt, iż kwestia będąca przedmiotem interpretacji była jednocześnie przedmiotem postępowania podatkowego, a także ze względu na to, że dotyczy ona spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego, nie zaś prawa własności lokalu niemieszkalnego - nie wywołuje w przedmiotowej sprawie skutków prawnych. W skardze na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie w całości, podatnik zarzucił naruszenie przepisów art. 14 ust. 2 pkt 1, art. 24 ust. 2 oraz art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. Skarżący zarzucił również naruszenie art. 14b do 14p ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60, ze zm.) -dalej: Op., poprzez pominięcie korzystnej dla podatnika indywidualnej interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że skarga jest bezzasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd wskazał, że źródła przychodów dla celów opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych określone zostały w art. 10 ust. 1 u.p.d.o.f., który jako odrębne źródła przychodów w pkt. 3 wymienia pozarolniczą działalność gospodarczą, a w pkt. 8 odpłatne zbycie m. in. nieruchomości, jeżeli nie następuje ono w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie. Powyższa zasada z mocy art. 10 ust. 2 pkt 3 u.p.d.o.f. nie ma zastosowania do składników majątku wymienionych w art. 14 ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f., tj. do środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz innych składników, o których mowa w art. 22d ust. 1 u.p.d.o.f. Z kolei jednak – na podstawie art. 10 ust. 3 u.p.d.o.f. - przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ma zastosowanie do odpłatnego zbycia wymienionych składników majątku, najogólniej mówiąc, o charakterze mieszkalnym, nawet jeśli były one wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z działalnością gospodarczą. Sąd wskazał następnie, że w rozpoznawanej sprawie przedmiotem zbycia jest niewątpliwie lokal o charakterze użytkowym. Został on nabyty 15 lutego 2007 r. na zasadzie wspólności łącznej przez wszystkich wspólników spółki cywilnej "N.", którzy posiadali dotąd spółdzielcze własnościowe prawo do tego lokalu. Następnie aktem notarialnym z dnia 20 kwietnia 2007 r. lokal ten został sprzedany przez wspólników. Będąca przedmiotem obrotu nieruchomość użytkowa była przez wiele lat, aż do dnia jej zbycia, przedmiotem najmu. Najem lokali był głównym przedmiotem działalności spółki cywilnej "N." i głównym źródłem przychodu jej wspólników. Spółka wystawiała najemcom faktury VAT z tytułu najmu pomieszczeń oraz refakturowała na najemców koszty eksploatacji lokali, a także ewidencjonowała uzyskane przychody i poniesione koszty w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. Prowadzona działalność miała charakter zorganizowany i ciągły. W latach 2004-2007 przedmiotowy lokal użytkowy nie figurował w ewidencji środków trwałych i nie był amortyzowany, ale w 1997 r. spółka ujmowała odpisy amortyzacyjne od wartości własnościowego spółdzielczego prawa do tego lokalu użytkowego, które ujęte było wówczas w ewidencji środków trwałych. Następnie Sąd wskazał na zawartą w art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym w 2007 r., definicję działalności gospodarczej. W świetle powyższych wywodów Sąd uznał, że pomimo tego, iż przedmiotowa nieruchomość nie była w 2007 r. zaewidencjonowana jako środek trwały i nie była amortyzowana, faktycznie służyła wspólnikom spółki cywilnej do prowadzenia działalności gospodarczej. Następnie Sąd wskazał na zawartą w art. 14 ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f. definicję przychodów z działalności gospodarczej. Sąd podał, że zarzuty wniesionej skargi sprowadzają się do podkreślenia, iż przedmiotowa nieruchomość nie była ujęta w ewidencji środków trwałych spółki i nie podlegała amortyzacji. Skarżący pomija jednak zdaniem Sądu istotną kwestię faktycznego wykorzystywania przedmiotowej nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej aż do dnia jej sprzedaży. Przesłanką, do której odwołują się wszystkie powyższe regulacje, jest wykorzystywanie składnika majątku do prowadzenia działalności gospodarczej, a zatem ewentualny związek sprzedanej nieruchomości z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą przesądzał będzie zdaniem Sądu o określeniu źródła przychodu w przedmiotowej sprawie. Po analizie wyżej wskazanych przepisów Sąd doszedł do wniosku, że stanowisko organów w kwestii zakwalifikowania przychodu z odpłatnego zbycia przedmiotowego lokalu do źródła wskazanego w art. 10 ust.1 pkt 3 u.p.d.o.f., a nie art. 10 ust. 1 pkt. 8, jest prawidłowe. Sąd zaznaczył, że wpisanie danego składnika majątku do stosownej ewidencji i ewentualne dokonywanie odpisów amortyzacyjnych jest zależne od realizacji przez podatnika jego obowiązków i uprawnień, natomiast we wskazanych przepisach, art. 10 ust. 2 pkt 3, art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. b, ust. 2 c u.p.d.o.f., akcentowane jest przede wszystkim faktyczne wykorzystywanie przedmiotowego składnika na potrzeby związane z działalnością gospodarczą, które jest niezależne od ewentualnego jego ujęcia w ewidencji. Jeśli zatem przedmiotowy lokal był wykorzystywany w działalności gospodarczej prowadzonej przez podatnika w formie spółki cywilnej, to przychód ze zbycia tegoż lokalu powinien być potraktowany jako przychód z działalności gospodarczej. Natomiast dla zakwalifikowania tego zbycia do źródła wskazanego w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. - i w konsekwencji zaistnienia przesłanek do zwolnienia przychodu z tego zbycia od opodatkowania - koniecznym jest, by zbycie to nie nastąpiło w wykonywaniu działalności gospodarczej, a zbywany składnik nie był wykorzystywany w działalności gospodarczej. Fakt wykorzystywania tego składnika w działalności gospodarczej, bez względu na brak "zaewidencjonowania" go oraz brak jego amortyzacji, oznacza, że przychód ze sprzedaży tego składnika będzie przychodem z działalności gospodarczej. W kwestii przedstawionej przez podatnika indywidualnej interpretacji Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 14b § 4 Op. wnioskujący o wydanie interpretacji składa oświadczenie, iż elementy stanu faktycznego objęte wnioskiem o wydanie interpretacji, w dniu złożenia wniosku, nie są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego organu kontroli skarbowej oraz że w tym zakresie sprawa nie została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej. W razie złożenia fałszywego oświadczenia wydana interpretacja indywidualna nie wywołuje skutków prawnych. Tymczasem w dacie złożenia wniosku kwestia wykorzystywania prawa do lokalu użytkowego w działalności gospodarczej Spółki Cywilnej "N." oraz objęcia go stosowną ewidencją środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych była przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego przed organem II instancji w zakresie określenia podatnikowi zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2004 i 2005, zakończonego decyzjami Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 14.08.2008 r. znak: (...) i (...). W tych okolicznościach interpretacja, na którą powołuje się strona, nie wywołuje skutków prawnych. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku strona zarzuciła w granicach wskazanych w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej zwanej P.p.s.a. - naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, to jest art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. przez błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie w przedmiotowej sprawie, a także art. 14 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 3 u.p.d.o.f. przez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, że przychody z odpłatnego zbycia składników majątkowych podatnika będą podlegać opodatkowaniu niezależnie od tego, czy składniki te zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych, co jest niezgodne z literalnym brzmieniem tego przepisu, który powinien być interpretowany w powiązaniu z art. 24 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od fizycznych. Następnie skarżący zarzucił naruszenie art. 24 ust. 2 u.p.d.o.f. przez błędną wykładnię i nieuwzględnienie jego treści, która stanowi uzupełnienie przepisu art. 14 ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f. W granicach wskazanych w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 P.p.s.a. w zw. z: - art. 120 oraz art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia przez organy podatkowe wskazanych przepisów Ordynacji podatkowej rozstrzygnięcie wszystkich wątpliwości i niejasności na niekorzyść podatnika, czym organy orzekające w sprawie naruszyły zasadę in dubio pro tributario, - art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej przez uznanie, że uchybienie wymienionym przepisom Ordynacji podatkowej nie miało miejsca, względnie że uchybienia tym przepisom, stanowiąc naruszenie zasad postępowania podatkowego nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, - art. 14b § 4 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że elementy stanu faktycznego objęte wnioskiem o wydanie interpretacji w dniu złożenia wniosku były przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego przed organem II instancji i w konsekwencji uznania, iż interpretacja nie wywołuje skutków prawnych, - art. 14d Ordynacji podatkowej przez uznanie, iż interpretacja została wydana we wskazanym w tym przepisie terminie, podczas gdy sam organ, który wydał tą interpretację uznał, iż została ona wydana z naruszeniem 3-miesiecznego terminu do wydania indywidualnej interpretacji, skutkiem czego było uznanie stanowiska wnioskującego za prawidłowe w pełnym zakresie. Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w R. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Mimo częściowo błędnego uzasadnienia zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Istotnym elementem konstrukcyjnym skargi kasacyjnej jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Wskazując przepisy, jakie zostały naruszone i sposób ich naruszenia, strona skarżąca zakreśla jednocześnie granice kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania(art.183 § 1 P.p.s.a.). Nie może on precyzować czy uściślać za stronę przytoczonych zarzutów. Z tych względów uzasadnienie podstaw kasacyjnych musi być jasne, precyzyjne, odnosić się do realiów konkretnej sprawy. Powoływanie się na poglądy orzecznictwa czy doktryny może w związku z tym stanowić wzmocnienie argumentacji strony skarżącej, jednakże jedynie wówczas, gdy strona wywiedzie z tych poglądów wnioski dotyczące sprawy, w której złożono skargę kasacyjną. W tym przypadku uzasadniając zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. strona skarżąca przywołała nie budzące wątpliwości poglądy dotyczące wykładni powołanych przepisów, prezentowane w orzecznictwie i piśmiennictwie. Nie negując słuszności tych poglądów stwierdzić jednakże trzeba, że z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika, w czym strona upatruje naruszenia zasady prawdy obiektywnej i zasady swobodnej oceny dowodów w tej konkretnej sprawie. Nie wskazano, jakich okoliczności nie wyjaśniono czy na czym polegała dowolność oceny materiału dowodowego, w jaki sposób naruszono zasadę otwartego systemu dowodów. Ogólnikowość uzasadnienia zarzutów skargi kasacyjnej nie pozwala tym samym na merytoryczne odniesienie się do nich. Oznacza to, że strona skarżąca nie podważyła skutecznie podstawy faktycznej zaskarżonego wyroku, a tym samym i Naczelny Sąd Administracyjny uznać ją musi za wiążącą przy ocenie pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 14d i art. 14b § 4 Ordynacji podatkowej. Sąd pierwszej instancji po pierwsze prawidłowo uznał, że kwestia prawnopodatkowej kwalifikacji wykorzystywania praw do przedmiotowego lokalu przez spółkę N. była przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego dotyczącego określenia podatnikowi zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2004 i 2005. Nie ma racji skarżący twierdząc, że jego wniosek o udzielenie interpretacji dotyczył innego zagadnienia; w istocie przedmiotem postępowania podatkowego jak i interpretacji podatkowej była ta sama kwestia, czyli prawnopodatkowa kwalifikacja wykorzystywania praw do przedmiotowego lokalu przez spółkę N./jej wspólników. Co więcej, nie ma również racji skarżący twierdząc, że interpretacja, o której mowa, została mu doręczona po upływie terminu z art. 14d Ordynacji podatkowej. Naczelny Sąd Administracyjny podziela w pełni stanowisko zaprezentowane w uchwale całej Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2009 r., sygn. akt II FPS 7/09, w której stwierdzono, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 lipca 2007 r. pojęcie "niewydanie interpretacji" użyte w art. 14o § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), nie oznacza braku jej doręczenia w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wniosku, o którym mowa w art. 14d powołanej ustawy. Odsyłając do argumentacji zawartej w uzasadnieniu tej uchwały (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query) Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że na mocy art. 269 § 1 - § 3 P.p.s.a. jest związany treścią niniejszej uchwały. Skarżący w uzasadnieniu skargi kasacyjnej sam przyznał, że interpretacja została wydana w terminie, podważyć jedynie próbował datę jej doręczenia. W konsekwencji stwierdzić należało, że w obrocie prawnym nie występowała korzystna dla skarżącego interpretacja milcząca. Następnie stwierdzić należy, że naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 120 i art. 121 O.p. powiązane jest w istocie z zarzutami naruszenia prawa materialnego. Strona upatruje naruszenia zasady praworządności i zasady działania w sposób pogłębiający zaufanie do organów podatkowych w dokonaniu wykładni prawa materialnego w sposób naruszający zasadę in dubio pro tributario. Zasadność tego zarzutu zależna jest w związku z tym od oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego. Z niepodważonych ustaleń faktycznych wynika, że skarżący w badanym roku podatkowym był wspólnikiem spółki cywilnej N.. On i pozostali wspólnicy tej spółki 15 lutego 2007 r. nabyli prawo odrębnej własności lokalu użytkowego (wraz z udziałem we współwłasności części wspólnych budynku i udziału w prawie wieczystego użytkowania gruntu). Do lokalu tego przysługiwało im poprzednio (również jako wspólnikom spółki) własnościowe prawo spółdzielcze. Ani spółdzielcze prawo do lokalu, ani prawo odrębnej własności nie były wpisane do ewidencji środków trwałych spółki cywilnej N., choć najem lokalu stanowił przedmiot jej działalności gospodarczej. Lokal ten został zbyty przez wspólników spółki cywilnej N. jako współwłaścicieli na zasadzie współwłasności łącznej w dniu 20 kwietnia 2007 r. Dla oceny skutków podatkowych zbycia lokalu istotne znaczenie ma okoliczność, że nabycie odrębnej własności lokalu nastąpiło w czasie trwania spółki cywilnej. W akcie notarialnym wspólnicy spółki N., w tym skarżący, oświadczyli, że nabywają to prawo na zasadzie współwłasności łącznej jako jedyni wspólnicy spółki cywilnej. Także z umowy zbycia wynika, że lokal stanowił współwłasność łączną wspólników spółki cywilnej. Był w związku z tym majątkiem wspólnym jej wspólników (wspólnością łączną), w którym każdy z nich miał udział, a jednocześnie majątkiem odrębnym od majątku poszczególnych wspólników (art. 863 § 1 k.c.). Przychód uzyskany ze sprzedaży składnika majątku wspólnego (majątku wspólników), dokonany w czasie trwania stosunku spółki cywilnej (a więc stosunku obligacyjnego, leżącego u podstaw współwłasności łącznej, wywierającego w tym przypadku także skutki prawnorzeczowe -współwłasność nieruchomości) uznać w związku z tym należy za przychód z udziału w spółce cywilnej. Zgodnie z art. 8 ust.1 u.p.d.o.f. przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa w udziale z zysku i łączy się z pozostałymi przychodami opodatkowanymi według skali, o której mowa w art. 27. Podatnikiem podatku dochodowego jest w takim przypadku wspólnik, a nie spółka. Jeżeli spółka niebędąca osobą prawną prowadzi działalność gospodarczą, przychody wspólnika z udziału w takiej spółce, określone na podstawie art. 8 ust. 1, uznaje się za przychody ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. (art. 5b ust. 2 u.p.d.o.f.). Oznacza to, że do przychodów z udziału w spółce, osiąganych przez wspólnika, należy stosować przepisy odnoszące się do przychodów z działalności gospodarczej (a więc przepisy dotyczące np. stawki podatku czy obowiązku wpłacania zaliczek). Podkreślić jednak należy, że ustawodawca w sposób konsekwentny i jednoznaczny odnosi się w art. 5 b ust. 2 do "przychodów z udziału w spółce", a nie do przychodów spółki, której wspólnikiem jest podatnik. Zaliczenie przychodów wspólnika do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej jest w związku z tym obligatoryjne w każdym przypadku, gdy przychód ten jest przychodem z udziału (czyli uzyskanym z tytułu uczestnictwa w spółce), a spółka, w której udział ma podatnik, prowadzi działalność gospodarczą. Przychód ze sprzedaży majątku wspólnego wspólników spółki cywilnej N. (lokalu będącego ich współwłasnością z uwagi na łączący ich stosunek spółki cywilnej), jak wskazano wyżej, stanowił dla jej wspólników przychód z udziału w spółce niebędącej osobą prawną. Spółka N., której wspólnikiem był skarżący, prowadziła działalność gospodarczą w rozumieniu art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. Tym samym spełnione zostały warunki do uznania tego przychodu za przychód z działalności gospodarczej na podstawie art. 5b ust. 2 u.p.d.o.f. Nie ma w związku z tym znaczenia dla zaliczenia przychodu ze sprzedaży lokalu fakt niewpisania go do ewidencji środków trwałych i niedokonywania odpisów amortyzacyjnych od tego środka trwałego, skoro podstawą do uznania tego przychodu za przychód z działalności gospodarczej stanowi art. 5b ust. 2, a nie art. 14 ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f. Dochód osiągnięty ze sprzedaży lokalu nie był bowiem dochodem z odpłatnego zbycia składnika majątku, ale był skutkiem uczestnictwa w spółce niebędącej osobą prawną. Z tych względów, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Przychód skarżącej został bowiem prawidłowo przypisany przez organy podatkowe i Sąd pierwszej instancji do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., aczkolwiek nie stanowił on, z przyczyn wskazanych wyżej, przychodu, o którym mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f. Nie zasługują w związku z tym na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 24 ust. 2. Przepis ten nie miał zastosowania w sprawie i Sąd pierwszej instancji go nie stosował. Gwoli wyjaśnienia wskazać także należy, że nabycie nieruchomości w postaci lokalu nastąpiło w tym samym roku, co jego odpłatne zbycie. Wbrew twierdzeniom skarżących odpłatne zbycie udziału w takiej nieruchomości i udziału w użytkowaniu wieczystym, nawet gdyby nie stanowiło przychodu z udziału w spółce niebędącej osobą prawną, stanowiłoby przychód ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a u.p.d.o.f. Bezzasadność zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego przesądza także o niezasadności zarzutów naruszenia art.145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 P.p.s.a. w zw. z art.120 i art. 121 § 1 O.p. Z tych względów na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia art. 209 i art. 207 § 2 P.p.s.a. Z uwagi na to, że organ reprezentowany był przez tego samego pełnomocnika w kilku sprawach, dotyczących tożsamego zagadnienia prawnego (dotyczących wspólników tej samej spółki cywilnej, sprzedaży tego samego lokalu), osądzonych na tej samym posiedzeniu, zasądzono zwrot tylko części kosztów postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło