II GSK 805/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-06-26

Skład orzekający: Hanna Kamińska, Anna Robotowska, Barbara Stukan-Pytlowany

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grunty rolne położone w granicach administracyjnych miasta, mimo ich rolniczego wykorzystania, mogą być objęte pomocą finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), jeśli przepisy prawa wyłączają takie obszary z definicji obszaru wiejskiego?
Ratio decidendi
Pomoc finansowa z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) jest skierowana na rozwój obszarów wiejskich, a nie na pomoc właścicielom gruntów rolnych w granicach miast. Grunty rolne położone w granicach administracyjnych miasta, nawet jeśli są wykorzystywane rolniczo, nie mogą być zaliczane do obszarów wiejskich w rozumieniu przepisów o pomocy ONW, a tym samym nie kwalifikują się do wsparcia finansowego.
Stan faktyczny
Skarżący J. B. domagał się przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2009. Organ pierwszej instancji przyznał pomoc do części działek, a odmówił do działek położonych w granicach administracyjnych miasta S. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. oddalił skargę, uznając, że grunty w granicach miasta nie kwalifikują się do wsparcia. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną skarżącego, która została oddalona.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia del. WSA Barbara Stukan-Pytlowany (spr.) Protokolant Piotr Mikucki po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 21 stycznia 2011 r. sygn. akt I SA/Bk 252/10 w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z 21 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Bk 252/10 oddalił skargę J. B. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia [...] marca 2010 r., w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym: Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. (ARiMR) decyzją z [...] marca 2010 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego tej Agencji w S. (dalej: organ I instancji) z [...] grudnia 2009 r., którą przyznano skarżącemu pomoc finansową z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009 (dalej: płatności ONW) do działek rolnych oznaczonych lit. K, L, M, N oraz odmówiono przyznania ww. płatności do działek rolnych położonych w obrębach geodezyjnych miasta S., o łącznej powierzchni 17,95 ha wyłączonych ze wsparcia finansowego w ramach ONW. Organ odwoławczy podał, że skarżący we wniosku o przyznanie płatności ONW zadeklarował także działki rolne położone na działkach ewidencyjnych wchodzących w skład miasta S. zgodnie z postanowieniami § 2 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 29 września 2001 r. w sprawie ustalenia granic niektórych miast i gmin (Dz. U. Nr 116, poz. 1241 ze zm., dalej: rozporządzenie w sprawie ustalenia granic niektórych miast i gmin). Tymczasem zgodnie z treścią § 3 ust.2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 ze zm.), płatność ONW przyznawana jest rolnikowi do działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, użytkowanych jako grunty orne, sady oraz użytki zielone. Wykaz obszarów ONW, zaliczonych do poszczególnych typów jest określony w załączniku do rozporządzenia, który zawiera wyszczególnienie gmin wiejskich i części wiejskie gmin miejsko-wiejskich oraz obrębów geodezyjnych, zaliczonych do poszczególnych stref w ramach obszarów ONW. W związku, z czym płatności z tytułu ONW przysługują jedynie dla działek położonych na terenie wiejskiej części gminy miejsko-wiejskiej S., położonych w strefie nizinnej II ONW i nie przysługują do działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych wchodzących w skład miasta S. Na powyższą decyzję organu odwoławczego skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. Sąd I instancji uznał, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP "sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom". Z przywołanego przepisu wynika, więc dla sądu obowiązek, a zarazem uprawnienie do dokonywania samodzielnej oceny zgodności podustawowych aktów normatywnych z ustawami, a w razie stwierdzenia braku takiej zgodności, odmowy ich zastosowania w konkretnej sprawie, pamiętając jednocześnie, że sądy nie mogą wkraczać w kwestie zastrzeżone do właściwości Trybunału Konstytucyjnego. Sąd administracyjny powinien, zatem dokonać własnej oceny konstytucyjności przepisów prawa powszechnie obowiązującego, które mają zastosowanie w sprawie, lecz tylko na użytek rozpoznawanej sprawy. W przypadku uznania, że zastosowane w sprawie przepisy prawa nie naruszają Konstytucji RP, zobowiązany będzie do ich zastosowania, przez dokonanie oceny, czy organy administracji prawidłowo je zinterpretowały, a następnie zastosowały. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że wyłączenie z wnioskowanej pomocy działek rolnych położonych w części miejskiej gminy miejsko-wiejskiej Gminy S. oparto na niekonstytucyjnych przepisach prawa. Sąd I instancji stwierdził, że nie dostrzegł naruszenia przepisów Konstytucji RP podnoszonych w skardze w tym art. 2 i 32 Konstytucji RP, w konsekwencji nie nastąpiło także dalsze naruszenie przepisów Konstytucji RP i prawa międzynarodowego, podniesionych w skardze. Ponadto nie dopatrzył się również skutku w postaci naruszenia art. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych uchwalonego przez Zgromadzenie Ogólne ONZ z 16 grudnia 1966 r. Sąd I instancji zauważył, że skarżący powołując się na art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji RP zarzucił naruszenie zasady równości i sprawiedliwości społecznej, zakładając, że w opisanej sprawie występuje "podobieństwo sytuacji" zasługujących na takie same traktowanie. W ocenie Sądu I instancji założenie przyjęte przez skarżącego jako punkt wyjścia było błędne, gdyż okoliczność położenia gruntów wykorzystywanych rolniczo na obszarach wiejskich i takich samych gruntów położonych w granicach miast w sposób znaczący różnicowała sytuację faktyczną jak też i prawną tych gruntów. W takim przypadku okoliczność rolniczego wykorzystania gruntów sama w sobie, nie mogła w opinii Sądu stanowić cechy relewantnej wskazującej o "podobieństwie sytuacji". W rozpoznawanej sprawie istotne było, bowiem położenie gruntów rolnych w obrębie miasta S., a nie charakter i sposób ich wykorzystania. Wsparcie finansowe przewidziane w rozporządzeniu Rady (WE) NR 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia (Dz.U.UE.L.160.80 ze zm. dalej: rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999), które miało zastosowanie w sprawie, z uwagi na datę rozpoczęcia zobowiązania wieloletniego ONW w dniu [...] kwietnia 2005 r., skierowane było na rozwój obszarów wiejskich, a nie pomoc właścicielom gruntów rolnych w granicach miast, którzy w związku z włączeniem tych gruntów do granic miast ponieśli określone straty. WSA uwzględniając brzmienie preambuły oraz treść art. 13 rozporządzenia Rady (WE) NR 1257/1999 uznał, że celem prawodawcy unijnego było objęcie wsparciem finansowym obszarów wiejskich, w tym także wykorzystywanych rolniczo, a nie jakichkolwiek obszarów wykorzystywanych rolniczo. Zgodnie bowiem z art. 13 lit. a) wspomnianego rozporządzenia "Rekompensata dla obszarów o mniej korzystnych warunkach gospodarowania z przyczyn naturalnych" ma na celu m.in.: zapewnienie korzystania z użytków rolnych i przyczynienie się przez to do utrzymania aktywnej gminy wiejskiej, a także utrzymania terenów wiejskich. Z powyższego można, więc wnioskować, iż rolnicza przestrzeń produkcyjna położona w granicach miast w tym także w gminach miejsko-wiejskich, takich jak S., nie została objęta wspomnianą pomocą finansową. Uznanie, że zastosowane w sprawie przepisy prawa nie naruszają Konstytucji RP, obligowało Sąd I instancji do ich zastosowania, przez dokonanie oceny, której przedmiotem była prawidłowość interpretacji przepisów prawa będących podstawą orzekania w sprawie, a następnie ich zastosowania w omawianej sprawie przez organy administracyjne. Poza sporem w sprawie pozostawał fakt położenia działek rolnych skarżącego, o łącznej powierzchni 17,95 ha, w granicach administracyjnych miasta S. oraz wysokość przyznanej pomocy finansowej z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009 do działek rolnych oznaczonych lit. K, L, M, N, położonych w obrębie wiejskim gminy miejsko-wiejskiej S., zaliczonych do II strefy nizinnej obszarów ONW. W sprawie miały zastosowanie przepisy przytoczonego na wstępie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2009 r., wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a pkt 2 i 3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.). We wspomnianym rozporządzeniu określono szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty lub zwracania pomocy, którą stanowi pomoc finansowa w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich. I tak w myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia, jednym z warunki udzielenia płatność ONW rolnikowi, który podjął się prowadzić działalność rolniczą przez przynajmniej pięć lat od pierwszej daty wypłaty dodatku wyrównawczego było położenie działek rolnych lub ich części na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania zwane dalej "obszarami ONW". Natomiast wykaz obszarów ONW, z wyszczególnieniem gmin wiejskich i części wiejskiej gmin miejsko-wiejskich oraz obrębów geodezyjnych, zaliczonych do poszczególnych stref w ramach obszarów ONW, stanowił załącznik do rozporządzenia. W załączniku w części dotyczącej województwa [...] wskazano, m.in., że obszar ONW nizinny strefa II obejmuje teren wiejski gminy miejsko-wiejskiej S. (kod gminy [...]), bowiem zgodnie z objaśnieniami na końcu załącznika literka "w" oznacza wiejską część gminy miejsko-wiejskiej. Tym samym nie było wątpliwości, że pomoc finansowa nie mogła być przyznana skarżącemu do działek rolnych położonych w obrębach geodezyjnych miasta S., o łącznej powierzchni 17,95 ha, wyłączonych ze wsparcia finansowego w ramach ONW. Sąd I instancji wyraził pogląd, że fakt, iż określone grunty, które według prawa miejscowego stanowią rolniczą przestrzeń produkcyjną nie oznacza, że są one jednocześnie obszarami wiejskimi, którym przysługuje pomoc ekonomiczna. Grunt, który według prawa miejscowego stanowi rolniczą przestrzeń produkcyjną, jednakże znajduje się w administracyjnych granicach miasta nie może być jednocześnie zaliczany do obszaru wiejskiego". Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącego w zakresie niekonstytucyjności § 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ustalenia granic oraz zmiany nazw i siedzib władz niektórych gmin i miast zauważono, że wspomniany przepis nie stanowił bezpośredniej podstawy orzekania i jego związek ze sprawą był pośredni. Mając na uwadze treść art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) zgodnie, z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zdaniem Sądu I instancji nie mógł rozstrzygać o konstytucyjności wspomnianego aktu prawnego. Reasumując, w ocenie WSA decyzje organów administracji zostały wydane w zgodzie z przepisami prawa. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył J. B. wnosząc o jego uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów pełnomocnika według norm przepisanych i zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1) nieważność postępowania o jakiej mowa w art. 183 § 1 pkt 5 p.p.s.a., wskutek naruszenia przez Sąd I instancji art.134 § 1 p.p.s.a. przez niezasadne odstąpienie od kontroli skargowej wymienionego w podstawie prawnej decyzji organu administracyjnego I instancji oraz kontrolowanego przez organ II instancji § 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ustalenia granic oraz zmiany nazw i siedzib władz niektórych gmin i miast, co pozbawiło skarżącego możności obrony swych praw. 2) naruszenie art.13 lit. a i art. 14 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) NR 1257/1999 przez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że obszar wiejski gminy miejsko - wiejskiej S., ustalony ostatecznie § 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ustalenia granic oraz zmiany nazw i siedzib władz niektórych gmin i miast odpowiada kryteriom wskazanego rozporządzenia Rady (WE) oraz tożsamym z nim kryteriom art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz.1561 ze zm.), a Rada Ministrów nie przekroczyła granic upoważnienia ustawowego przy dokonywaniu zmiany granic administracyjnych miasta S. podanym w zarzucie rozporządzeniem. Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w którym kasator podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. nie skorzystał z prawa odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach: 1) naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędna jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z treści art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadku ziszczenia się co najmniej jednej z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Wobec takich regulacji nie może budzić wątpliwości, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie i że uzasadnione jest odnoszenie się do poszczególnych zarzutów składających się na podstawy kasacyjne i wyznaczających zakres badania sprawy przez sąd drugiej instancji. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna oparta jest na podstawie z art. 183 § 1 pkt 5 p.p.s.a. i na podstawie z art. 174 pkt. 1 i pkt. 2 p.p.s.a. Na wstępie należało się zatem odnieść do zarzutu nieważności postępowania , jako najdalej idącego w sprawie, a zarazem podlegającego ocenie sądu kasacyjnego z urzędu. Nieważność postępowania zachodzi w sytuacjach wskazanych w art. 183 § 1 pkt. 1-6 p.p.s.a. Przesłanka nieważności postępowania wskazana w pkt. 5 omawianego przepisu stwierdza, że nieważność zachodzi jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw. Pozbawienie strony możności obrony swych praw polega na tym ,że strona w skutek wadliwości procesowych sądu lub strony przeciwnej nie mogła brać i nie brała udziału w postępowaniu lub jego istotnej części, jeśli skutki tych wadliwości nie mogły być usunięte na następnych rozprawach przed wydaniem orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji ( por. wyrok SN z dnia 10 czerwca 1974 r. II CR 155/74, LexPolonica). Utrwalone poglądy doktryny i orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazują na konieczność ścisłego, a nie rozszerzającego rozumienia pojęcia, "pozbawienie możności obrony swych praw". Pozbawienie strony możności obrony swych praw wystąpi, gdy zaistniałe uchybienie procesowe sądu godzić będzie bezpośrednio w istotę procesu. Przyjąć zatem należy dopuszczalność jego stwierdzenia jedynie w razie zaistnienia kardynalnych uchybień dotyczących udziału strony w postępowaniu sądowym. Nieważność postępowania z tej przyczyny zachodzi wówczas, gdy strona wskutek naruszenia przepisów przez Sąd I instancji nie uczestniczy w postępowaniu, nie otrzymuje zawiadomień, zostaje pozbawiona możliwości przedstawienia swojego stanowiska (por. np. wyroki NSA: z dnia 20 lutego 2008 r. sygn. akt I OSK 419/2008, Lex Polonica, z dnia 25 stycznia 2006 r. sygn. akt II OSK 437/05, Lex, z dnia 21 luty 2006 r. sygn. akt II GSK 378/05, Lex). Reasumując, o nieważności postępowania z omawianej przyczyny decyduje waga uchybień procesowych. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym postępowaniu nie dopatrzył się nieważności postępowania. Jak wynika z akt sprawy skarżący był prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy przed Sądem I instancji i uczestniczył osobiście w rozprawie, miał też możliwość przedstawienia swojego stanowiska, z którego to uprawnienia skorzystał. Zatem w rozpoznawanej sprawie nie doszło do uchybień procesowych dotyczących udziału strony w postępowaniu, które stanowią o pozbawieniu skarżącego możności obrony swych praw. W sprawie niniejszej skarżący twierdzi, że został pozbawiony możności obrony swych praw wskutek naruszenia przez sąd art. 134 § 1 p.p.s.a. przez niezasadne odstąpienie od kontroli skargowej wymienionego w podstawie prawnej decyzji organu I instancji oraz kontrolowanego przez organ II instancji § 2 pkt. 4 rozporządzenia w sprawie ustalenia granic niektórych miast i gmin. Tak sformułowany zarzut należy uznać za bezpodstawny. W kontekście argumentacji zawartej w uzasadnieniu tego zarzutu wskazać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten determinuje zakres kognicji sądu administracyjnego. Sąd operuje w granicach sprawy, którą w rozumieniu przywołanego przepisu jest sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem, co prowadzi do wniosku, że tym samym wyznacza on przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego oraz jego ramy. Chodzi o sprawę w znaczeniu materialnym, na którą składają się tożsame elementy podmiotowe i przedmiotowe, co oznacza, że tożsamość sprawy ma miejsce wtedy, gdy występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika zatem, że nie mógł on stanowić podstawy do kwestionowania ww. aktu normatywnego, bowiem sąd administracyjny nie może swoimi ocenami wkraczać w materię inną, niż ta która była przedmiotem postępowania administracyjnego i wydanych w nim decyzji. A zatem kontrolując zgodność z prawem decyzji w przedmiocie przyznania płatności ONW Sąd I instancji badał czy grunty są obszarami wiejskim, którym przysługuje pomoc ekonomiczna, nie mógł natomiast badać, jak chciałby skarżący zgodności z Konstytucją rozporządzenia w sprawie ustalenia granic niektórych miast i gmin. Ponadto jak słusznie zauważył NSA w wyroku z dnia 14 czerwca 2011 r. sygn. akt II GSK 654/10 akt normatywny co do zasady nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Błędne jest też twierdzenie skarżącego, że organ administracji w podstawie prawnej decyzji wymienił rozporządzenie w sprawie ustalenia granic niektórych miast i gmin. Sprawą stanowiącą przedmiot orzekania Sądu I instancji, we wskazanym wyżej rozumieniu tego pojęcia, była ocena zgodności z prawem ostatecznej decyzji administracyjnej wydanej w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2009 r. Zakres niezbędnych ustaleń w sprawie przyznania tych płatności wyznaczają przepisy prawa materialnego. Są to przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich i przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa Ii Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)"objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Natomiast § 2 pkt. 4 wymienionego rozporządzenia nie stanowił podstawy prawnej rozstrzygnięcia organów administracji, a jedynie pośrednio podstawę poczynienia ustaleń czy deklarowane do płatności sporne działki ewidencyjne położenie są w obrębach geodezyjnych wchodzących w skład miasta S. Konkudując, nie można mówić o nieważności postępowania tego powodu, że Sąd I instancji kontrolując zaskarżoną decyzję organu administracji nie rozstrzygnął o konstytucyjności rozporządzenia w sprawie ustalenia granic niektórych miast i gmin, gdyż po pierwsze okoliczność ta nie stanowi o zaistnieniu przesłanki z art. 183 § 1 pkt 5 p.p.s.a., a po drugie Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził by w sprawie zaistniały przesłanki nieważności postępowania, o którym mowa w art. 183 § 2 pkt 1- pkt. 4 i pkt. 6 p.p.s.a. Za nieuzasadniony należy również uznać podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 13 lit. a i art. 14 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 przez błędną wykładnię polegająca na uznaniu, że obszar wiejski gminy miejsko – wiejskiej S. ustalony § 2 pkt. 4 rozporządzenia w sprawie ustalenia granic niektórych miast i gmin, odpowiada kryteriom wskazanego rozporządzenia Rady (WE) oraz tożsamym z nim kryteriom art. 4 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, a Rada Ministrów nie przekroczyła granic upoważnienia ustawowego, przy dokonywaniu zmiany granic administracyjnych miasta S. podanym w zarzucie rozporządzeniem w sprawie ustalenia granic niektórych miast i gmin. Rozpoznawana sprawa jej kolejną tego typu sprawą ze skargi kasacyjnej J. B. i warto w tym miejscu przywołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2011 r. sygn. akt II GSK 654/11 w sprawie ze skargi kasacyjnej J. B. od wyroku WSA w B. z dnia 10 marca 2010 r. sygn. akt I SA/Bk 585/09 w przedmiocie płatności ONW za rok 2008 r., w którym to wyroku NSA odnosząc się do identycznego w treści zarzutu niekonstytucyjności wskazanego rozporządzenia w sprawie ustalenia granic niektórych miast i gmin, stwierdził, iż zostało wydane na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, które upoważnia Radę Ministrów do tworzenia, łączenia, podziału i znoszenia gmin. Podkreślił, że w art. 4 ust. 3 i ust. 4 tej ustawy zawarte są kryteria, którymi powinna kierować się Rada Ministrów przy wydawaniu rozporządzenia. Jak słusznie zauważył NSA w uzasadnieniu tegoż wyroku, kwestionowane przez skarżącego przepisy były wielokrotnie zaskarżane do Trybunału Konstytucyjnego, który konsekwentnie odmawiał stwierdzenia ich sprzeczności z przepisami Konstytucji (por. np. wyrok TK z 8 kwietnia 2009 r., K 37/06, Dz. U. Nr 63, poz.532, wyrok TK z 18 lipca 2006 r., U 5/04,OTK-A 2006 nr 7 poz.80, wyrok TK z 4 listopada 2003 r. K1/03, OTK-A 2003 nr 8 poz 85,). Odnosząc się do w pozostałym zakresie podniesionego w pkt. 2 skargi kasacyjnej zarzutu, należy zauważyć, że jej autor w uzasadnieniu skargi kasacyjnej sprecyzował, że nie kwestionuje tego, że dopłaty ONW należne są tylko do działek położonych w części wiejskiej gminy miejsko – wiejskiej. Kwestionuje natomiast przebieg podziału na cześć miejską i wiejską jako niezgodny z prawem unijnym i krajowym. Zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) Nr 1257/1999 celem prawodawcy było objęciem wsparciem finansowym obszarów wiejskich, nie zaś jakichkolwiek obszarów wykorzystywanych rolniczo. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji wyprowadzone z dokonanej przez ten Sąd wykładni przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999, w tym przepisu art. 13 lit. a objętego zarzutami skargi kasacyjnej, iż obszar wykorzystywany rolniczo oraz obszar wiejski są pojęciami odmiennymi, ponieważ nie każdy obszar wykorzystywany rolniczo może być zaliczony do obszaru wiejskiego. Nie narusza też prawa wniosek wyprowadzony przez Sąd I instancji z przepisów tegoż rozporządzenia Rady (WE), że rolnicza przestrzeń produkcyjna w obszarach miast nie została objęta pomocą finansową. Należy bowiem podkreślić, że w preambule tegoż rozporządzenia w punkcie 9–tym stwierdzono, że ramy zreformowanej polityki rozwoju wsi powinny objąć wszystkie obszary wiejskie Wspólnoty. Zatem wsparcie finansowe przewidziane w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1257/1999 skierowane jest na rozwój obszarów wiejskich, a nie pomoc finansową właścicielom gruntów rolnych w granicach miast, którzy w związku z włączeniem tych gruntów do granic miast ponieśli straty. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a skargę kasacyjną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło