V SA/Wa 929/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA - Mirosława Pindelska po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. [...] S. na informację Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do dokonania czynności; postanawia: - odrzucić skargę. Pismem z [...] grudnia 2009r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówiła L. S. przyznania pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 14 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 193, poz. 1397 ze zm.). Pismem z [...] grudnia 2009 r. (data wpływu), skarżący zwrócił się o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków wniosku o dofinansowanie. W następstwie powyższego pismem z [...] marca 2010 r., nr [...] Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poinformowała skarżącego o nie przywróceniu terminu do uzupełnienia wniosku o dofinansowanie. Pismem z [...] marca 2010 r. (data wpływu) skarżący złożył skargę na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] marca 2010. W odpowiedzi na skargę Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosła o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w skardze złożonej w dniu [... marca 2010 r. Skarżący wskazuje, że przedmiotem zaskarżenia jest pismo informujące o odmowie przywrócenia terminu do dokonania czynności związanych z uzupełnieniem wniosku o przyznanie pomocy, tj. pismo Zastępcy Kierownika Biura Wsparcia Inwestycyjnego [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] marca 2010 r. W związku z tym trzeba wskazać, iż powyższe pismo nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Stosownie do przepisu art. 22 ust. 3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64 z 2007 r., poz. 427 ze zm.), dalej: ustawa o wspieraniu, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy (w ramach działań wskazanych w ustępie 1 tego artykułu), podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Jednocześnie w art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu, zagwarantowano wnioskodawcom prawo do złożenia na takie pismo skargi do sądu administracyjnego, na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. Zatem aby skutecznie wnieść środek zaskarżenia, o którym mowa w omawianym przepisie art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu, sięgnąć należy do odpowiednich regulacji p.p.s.a., określających zasady i tryb skarżenia aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4. Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., skargę w tym przypadku można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie 14 dni – do usunięcia naruszenia prawa. Jednocześnie w myśl art. 53 § 2 p.p.s.a., termin do złożenia skargi jest zachowany jeśli zostanie ona złożona do sądu w ciągu 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa lub jeżeli organ nie udzielił takiej odpowiedzi, w ciągu 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż wystąpienie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa stanowi obligatoryjny warunek wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zaś udzielenie odpowiedzi na takie wezwanie ma już właściwie jedynie znaczenie formalne, tj. dla oceny zachowania terminu skargi. Zauważyć bowiem należy, iż art. 53 § 2 przewiduje również wypadek nie udzielenia takiej odpowiedzi. Podkreślić również należy, ze wykładnia językowa zarówno przepisu art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu, jak i art. 52 § 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jednoznacznie wskazuje, iż skarga służy na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przenosząc omawiane regulacje na grunt niniejszej sprawy wskazać trzeba, iż zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegało pismo z [...] grudnia 2009 r., wydane przez Oddział Regionalny Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. To właśnie pismo stanowi bowiem akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Pismo to zawiera stosowne pouczenie o możliwości jego zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, po uprzednim wezwaniu Prezesa ARiMR do usunięcia naruszenia prawa, w terminie określonym w art. 53 § 2 p.p.s.a. Pomimo takiego wyraźnego pouczenia Skarżący przedmiotem skargi uczynił pismo z [...] marca 2010 r. informujące o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnieniem wniosku o przyznanie pomocy, a więc pismo od którego – jak wyjaśniono powyżej – skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. W tym miejscu przypomnieć należy ugruntowane już stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego odnośnie zasady skargowości, zgodnie z którym wskazanie przez stronę zaskarżonego aktu i organu, działania którego skarga dotyczy – wobec obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasady skargowości – jest dla Sądu wiążące (vide: postanowienie NSA z 9 grudnia 2008 r. sygn. akt II GZ 312/08, postanowienie NSA z 11 grudnia 2008 r. sygn. akt II GZ 316/08, dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Dodatkowo należy wskazać, iż nawet gdyby uznać, iż przedmiotem skargi jest pismo z [...] grudnia 2009 r., wydane przez Oddział Regionalny Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, to skarga również podlegałaby odrzuceniu. Mianowicie Skarżący po otrzymaniu powyższego pisma nie wezwał organu w terminie 14 dni od dnia otrzymania tego rozstrzygnięcia do usunięcia naruszenia prawa, a wiec nie wykonał dyspozycji cytowanego wyżej art. 52 § 3 p.p.s.a. Wystąpienie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa stanowi obligatoryjny warunek wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie Skarżący zamiast wezwania do usunięcia naruszenia prawa skierował do ARiMR pismo zatytułowane "odwołanie o przywrócenie terminu". Treść tego pisma jednoznacznie wskazuje, iż pismo to stanowi wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności związanych z uzupełnieniem wniosku o przyznanie pomocy wraz z podaniem przyczyn, które spowodowały uchybienie tego terminu. Nie sposób uznać tego pisma za wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, skoro Skarżący nie kwestionuje w nim prawidłowości i zgodności z prawem rozstrzygnięcia z [...] grudnia 2009 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Na zakończenie należy również zauważyć, iż nawet gdyby przyjąć, iż przedmiotem zaskarżenia jest pismo z [...] grudnia 2009r. oraz, że pismo skarżącego zatytułowane "odwołanie o przywrócenie terminu" stanowi wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, to trzeba podkreślić, iż skarżący złożył skargę po ustawowym terminie do jej złożenia. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż wskazany w cytowanym art. 53 § 2 p.p.s.a. termin 60 dni liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest ostatecznym terminem do złożenia skargi do sądu administracyjnego, w sytuacji gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie bądź wprawdzie udzielił takiej odpowiedzi, jednakże została ona doręczona stronie już po upływie 60-dniowego terminu liczonego od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W uchwale z 2 kwietnia 2007 r. o sygn. akt II OPS 2/07, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż z analizy art. 53 § 2 p.p.s.a. wynika, że już z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni na wniesienie skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Analogiczne stanowisko zajął NSA w postanowieniu z 21 maja 2007 r. o sygn. akt II OSK 986/06 podnosząc, iż przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. wprowadza dwa terminy do wniesienia skargi; pierwszy termin dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 30 dni i liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie), oraz drugi termin, który dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 60 dni i liczy się od dnia wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia). Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia rozpoczyna już bieg drugi z tych terminów, jeżeli jednak przed jego upływem organ doręczy odpowiedź na wezwanie, termin ten staje się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin trzydziestodniowy liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie doręczy odpowiedzi na wezwanie przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania, to w tym terminie (60 dni od dnia wniesienia wezwania) powinna być wniesiona skarga. W niniejszej sprawie pismo ARiMR z 2 grudnia 2009r. informujące stronę skarżącą o odmowie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych zostało doręczone stronie w dniu 7 grudnia 2009r. (karta 149 akt administracyjnych). Skarżący wystąpił z pismem zatytułowanym "odwołanie o przywrócenie terminu" w dniu [...] grudnia 2009r. (karta 152 akt administracyjnych). Organ rozpatrzył powyższe pismo i udzielił odpowiedzi w dniu [...] marca 2010r., która została doręczona 12 marca 2010r., a zatem już po upływie 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Wobec tego, skarżący winien wnieść skargę w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Jak wynika z akt sprawy skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 23 marca 2010r. (karta 2 akt sądowych), czyli po upływie omówionego powyżej terminu, który upłynął w dniu 16 lutego 2010r. Wniesienie natomiast skargi po tym terminie powoduje, że w tym przypadku aktualizuje się norma prawna zawarta w art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którą Sąd odrzuca skargę złożoną po upływie terminu do jej wniesienia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.