IV SA/Wr 174/10

WyrokWSA we Wrocławiu2010-06-16

Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Małgorzata Masternak-Kubiak, Henryk Ożóg

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca przyznania emerytowanemu funkcjonariuszowi Policji równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, wydana po uchyleniu przepisów wykonawczych przyznających takie świadczenie, jest zgodna z prawem, w sytuacji gdy prawo do tego równoważnika zostało przyznane ostateczną decyzją administracyjną przed uchyleniem przepisów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet po uchyleniu przepisów wykonawczych, które stanowiły podstawę przyznania równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego emerytowanemu funkcjonariuszowi Policji, ostateczna i prawomocna decyzja administracyjna przyznająca to świadczenie nadal obowiązuje i wywołuje skutki prawne. Uchylenie przepisu wykonawczego nie powoduje automatycznego wygaśnięcia decyzji indywidualnej, chyba że przepisy przejściowe stanowią inaczej. W związku z tym, organy administracji miały obowiązek zrealizować przyznane świadczenie, a nie odmawiać go.
Stan faktyczny
Skarżący, emerytowany funkcjonariusz Policji, domagał się wypłaty równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2006-2008. Prawo do tego równoważnika zostało mu przyznane ostateczną decyzją administracyjną w 2002 roku. Organy administracji odmawiały przyznania świadczenia, powołując się na uchylenie przepisów wykonawczych, które regulowały przyznawanie równoważnika emerytom i rencistom policyjnym. Skarżący argumentował, że posiada prawo nabyte, które powinno być chronione pomimo zmian prawnych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Sędzia NSA Henryk Ożóg, Protokolant Robert Hubacz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 16 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zainicjował skierowany do Komendanta Powiatowego Policji w L. wniosek skarżącego A. K. z dnia 2 stycznia 2009 r., w którym domagał się on wypłaty równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2006 – 2008 wraz z odsetkami. W odpowiedzi na powyższy wniosek, Komendant Powiatowy Policji w L. pismem z dnia 30 stycznia 2009 r. poinformował wnioskodawcę, że w aktualnym stanie prawnym nie ma możliwości pozytywnego rozpatrzenia złożonego wniosku. Następnie wnioskodawca wezwał organ pierwszej instancji do wydania decyzji administracyjnej w sprawie odmowy wypłaty równoważnika za wskazane lata. W odpowiedzi organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...], nr [...] umorzył postępowanie w sprawie ustalenia prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Na skutek odwołania od powyższej decyzji Komendant Wojewódzki Policji we W. decyzją z dnia [...], nr [...] uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...], nr [...] Komendant Powiatowy Policji w L. ponownie umorzył postępowanie w sprawie ustalenia prawa skarżącego do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Od decyzji tej skarżący złożył odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji we W., który decyzją z dnia [...], nr [...] utrzymał w mocy w/w decyzję organu pierwszej instancji. A. K. złożył skargę na wymienioną wyżej decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...], nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarga ta została uwzględniona przez organ odwoławczy poprzez wydanie w dniu [...] decyzji nr [...], którą uchylono zaskarżoną do Sądu administracyjnego decyzję wydaną w trybie odwoławczym z dnia [...] oraz decyzję organu I instancji z dnia [...]. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, kolejną już decyzją z dnia [...], nr [...] Komendant Powiatowy Policji w L. odmówił przyznania skarżącemu wnioskowanego równoważnika pieniężnego za remont lokalu. Od decyzji tej skarżący wniósł odwołanie, w wyniku rozpatrzenia którego Komendant Wojewódzki Policji we W. wydał decyzję z dnia [...], nr [...] uchylającą decyzję organu I instancji i przekazującą sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Komendant Powiatowy Policji w L. decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną z powołaniem się na art. 29 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.), art. 91 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. orzekł o odmowie prawa skarżącego do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że przyznanie prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego następuje decyzją wydana przez odpowiedni organ na podstawie przepisów prawa materialnego, tj. art. 91 ustawy o Policji oraz wydanych na ich podstawie przepisów wykonawczych, które przyznawały prawo do tego równoważnika emerytom i rencistom MSWiA. Wskazał, że równoważnik ten przyznawany jest wyłącznie w drodze decyzji. Zasadę tę stosowano również w stosunku do emerytów i rencistów, z czego wynika, że emeryci i renciści, uzyskując prawo do emerytury bądź renty, nie nabywali automatycznie prawa do tego równoważnika. Organ wyjaśnił, że kwestie związane z przyznaniem równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego reguluje rozporządzenie z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 919), które zmienione zostało rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 r. uchylającym z dniem 31 grudnia 2005 r. § 8 i § 9 tego rozporządzenia regulujące kwestie przyznawania równoważnika emerytom i rencistom. W ocenie organu I instancji uchylenie wskazanych przepisów wyeliminowało podstawę prawną do wydawania decyzji przyznającej prawo do równoważnika emerytom i rencistom oraz spowodowało, że decyzje administracyjne przyznające prawo do niego z dniem 31 grudnia 2005 r. wygasły. Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji, w której domagał się jej uchylenia i wypłaty należnego równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2006 do 2008 wraz z odsetkami. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną z powołaniem się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) oraz art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (j.t. Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.), Komendant Wojewódzki Policji we W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu ustalił dotychczasowy przebieg postępowania w zakresie rozstrzygania o wniosku skarżącego z dnia 2 stycznia 2009 r., który zainicjował postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie. Rozpoznając odwołanie od wydanej w pierwszej instancji decyzji z dnia [...], nr [...] o odmowie przyznania skarżącemu prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2006 – 2008 wskazał, że prawo policjanta do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego wynika z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Literalne brzmienie całej ustawy oraz wskazanego przepisu art. 91 odnosi sie jednak do policjantów, zaś odwołujący się jest emerytem. Skoro odwołujący się jest emerytem, a ustawa o Policji reguluje prawa i obowiązki policjantów, to art. 91 ustawy o Policji nie może być stosowany wprost. Stosowanie jego mogłoby być możliwe gdyby możliwość taka wynikała z ustawy regulującej prawa emerytów policyjnych. Prawa emerytów policyjnych reguluje ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (j.t. Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.). W zakresie dotyczącym prawa emerytów do lokalu mieszkalnego ustawa wypowiada się w dwóch przepisach, a mianowicie w art. 29 i art. 30. Z treści art. 29 ustawy emerytalnej wynika prawo emeryta policyjnego i rencisty policyjnego do lokalu mieszkalnego w rozmiarze zajmowanym w dniu zwolnienia ze służby, zaś z art. 30 prawo tych osób do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W ocenie organu odwoławczego z przepisów tych nie wynika, aby emeryt policyjny lub rencista był uprawniony do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego w związku z czym nie istniało i nie istnieje w świetle przepisów powołanych wyżej dwóch ustaw prawo tych osób do równoważnika za remont lokalu mieszkalnego. Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji, sytuacji prawnej emerytów policyjnych i rencistów policyjnych, a więc i odwołującego się, nie zmieniło wejście w życie rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2002 r. Nr 100, poz. 919), które stanowiło wykonanie delegacji ustawowej zawartej w art. 91 ust. 2 ustawy o Policji. Wprawdzie w § 8 mówiło ono o organach właściwych do przyznawania przedmiotowego równoważnika emerytom i rencistom, ale na podstawie wyłącznie tego przepisu wspomniane kategorie osób nie mogły nabyć prawa do powyższego równoważnika, gdyż nabycie prawa następuje zgodnie z zasadami demokratycznego państwa prawnego wyłącznie w drodze ustawy. Przepis § 8 w/w rozporządzenia został następnie uchylony rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy przywołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 października 2008 r. w sprawie sygn. akt, U 4/08, którym stwierdzono zgodność z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej w/w nowelizacji. Zwrócił uwagę, że przy tej okazji Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wydanego wyroku dokonał wykładni art. 29 emerytalnej ustawy policyjnej stwierdzając, że treść art. 29 tej ustawy nie obejmuje prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego a tylko zawiera uprawnienie do lokalu mieszkalnego w rozmiarze przysługującym w dniu zwolnienia ze służby. W odniesieniu do rozporządzenia będącego przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, stwierdził on, że rozporządzenie MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej. Z powyższego w ocenie organu odwoławczego wynika, że brak jest podstaw do przyznania emerytom policyjnym prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego, co przemawia za bezpodstawnością żądania wnioskodawcy w związku z czym organ odwoławczy uznał za prawidłową wydaną w sprawie decyzję organu I instancji, podzielając rozstrzygnięcie tego organu i przytoczoną argumentację. W skardze na powyższą decyzję ostateczną A. K. podnosząc zarzut bezprawności działań organów obu instancji wniósł o zobowiązanie Komendanta Powiatowego Policji w L. do wydania decyzji administracyjnej w sprawie wypłaty równoważnika za lata 2006-2008 wraz z odsetkami. Zarzucił organom administracyjnym naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie "określonego" przepisu polegającą na nieprawidłowym odczytaniu treści prawa oraz na zastosowaniu prawa uchylonego wynikającą z błędnej subsumcji, to jest podciągniecia stanu faktycznego pod niewłaściwy przepis. W uzasadnieniu skargi podtrzymał argumentację zawartą w odwołaniu dodatkowo podnosząc, że został zwolniony z Policji i nabył uprawnienia emerytalne w dniu 15 kwietnia 1991 r. W jego ocenie fakt nabycia prawa do równoważnika pieniężnego na podstawie wówczas obowiązujących przepisów tworzy sytuację praw nabytych, a późniejsze zmiany przepisów ustawy, jak i przepisów do niej wykonawczych nie mogą pozbawiać go tego prawa. W dalszej części skargi przywołał stanowisko Biura Studiów i Analiz Sądu Najwyższego zawarte w piśmie z dnia 2 lutego 2009 r. nr BSA III-055-4/09, w którym wskazano, że emeryci i renciści, którzy nabyli prawa emerytalne przed dniem 1 stycznia 2006 r. nie utracili prawa do równoważnika za remont lokalu mieszkalnego. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 października 2008 r. sygn. akt U 4/08 podniosła, że ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji nie gwarantuje emerytom i rencistom policyjnym prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Podstawowym celem art. 29 tej ustawy jest umożliwienie dalszego korzystania przez osoby uprawnione do świadczeń emerytalnych i rentowych z mieszkań przyznanych im w drodze decyzji administracyjnych. W przepisie art. 30 w/w ustawy ustawodawca zagwarantował tym osobom prawo do pomocy finansowej na nabycie lokalu mieszkalnego, jeżeli takiego nie użytkują. Z powyższego wyroku, zdaniem strony przeciwnej wynika, że: - zakres uprawnień wynikających z art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) nie obejmuje prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, a zatem także za remont lokalu mieszkalnego, albowiem nie ma żadnego ratio legis do odmiennego traktowania tych równoważników. TK prowadził swoje rozważania tylko wobec równoważnika za brak lokalu mieszkalnego z uwagi na zakres wniosku, który tylko tego równoważnika dotyczył. Jednakże te rozważania i oceny TK należy - zdaniem strony przeciwnej - odnieść do równoważnika, który jest przedmiotem niniejszej sprawy; - gdyby art. 29 ustawy emerytalnej obejmował swoją treścią wszystkie uprawnienia policjantów związane z prawem do lokalu mieszkalnego, to zbędny byłby art. 30 tej ustawy, gdyż prawo ustanowione w tym przepisie mieściłoby się w tak szeroko pojętym prawie do lokalu mieszkalnego. Z tego należy wyciągnąć wniosek, że skoro ustawodawca zagwarantował w odrębnym przepisie prawo emeryta lub rencisty policyjnego do pomocy finansowej na nabycie lokalu mieszkalnego, to jest to wyrazem tego, że art. 29 stanowi gwarancję tylko zatrzymania lokalu mieszkalnego przydzielonego w czasie trwania służby w Policji, ale nie zawiera innego prawa. W szczególności nie gwarantuje tej kategorii osób, po przejściu na emeryturę lub rentę, prawa do równoważników pieniężnych, w tym równoważnika za remont lokalu. W konkluzji powyższego wywodu organ podkreślił, że ustawa o Policji przyznała policjantom m.in. prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego, jednakże podmiotowy zakres ustawy o Policji dotyczy wyłącznie policjantów i nie obejmuje praw emerytów policyjnych, gdyż ich prawa i szczegółowe uprawnienia określa ustawa o zaopatrzeniu emerytalnych funkcjonariuszy Policji. Organ podkreślił, że żaden przepis ustawy o Policji, jak również ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym nie przyznawał, ani nadal nie przyznaje emerytom prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu. Przejściowy stan, w którym emeryci otrzymywali wspomniany równoważnik, był wynikiem stosowania pozaustawowej regulacji prawnej sprzecznej z konstytucyjnym porządkiem prawnym. Zdaniem organu, ten przejściowy stan nie mógł doprowadzić do powstania po stronie emerytów prawa nabytego podlegającego ochronie po dniu 1 stycznia 2006 r. Organ podkreślił, że wynikająca z wzorca konstytucyjnego zawartego w art. 2 Konstytucji RP ochrona prawa nabytych może dotyczyć tylko tych praw, których źródło można wywieść z nabycia prawa ukształtowanego zgodnie konstytucyjnym porządkiem prawnym. Nie może wobec tego odnosić się do nabycia prawa, które zostało ukształtowane niezgodnie konstytucyjnym porządkiem prawnym, a to z tego powodu, że treść art. 2 Konstytucji RP, z którego została wywiedziona zasada ochrony praw nabytych, stanowi zasadę demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej. Zdaniem organu taka sama ochrona udzielana prawom ukształtowanym zgodnie z konstytucyjnym porządkiem prawnym i prawom ukształtowanym niezgodnie z nim, naruszałaby zasadę sprawiedliwości społecznej ustanowioną w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W toku postępowania sądowoadministracyjnego skarżący złożył do akt sprawy decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia[...], nr [...] , którą organ ten uchylił w całości decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...], nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Policji w L. z dnia [...], nr [...] przyznającej A. K. prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i umorzył postępowanie przed organem I instancji. Na wezwanie Sądu strona przeciwna nadesłała do akt sprawy kserokopię decyzji Komendanta Powiatowego Policji w L. z dnia [...], nr [...], wydanej na podstawie przepisu § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 1999 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania (Dz. U. Nr 106, poz. 1212), którą przyznano A. K. prawo do równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem 2 norm zaludnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują, w zakresie swojej właściwości, kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje prawidłowość ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej oraz prawidłowość subsumcji ustalonego w sprawie stanu faktycznego pod określoną normę prawa materialnego i procesowego. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa sąd uchyla zaskarżone orzeczenie. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonych decyzji we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich eliminacji z obrotu prawnego. Analiza postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie prowadzi do wniosku, że spór w niniejszej sprawie nie dotyczy faktów, bowiem poza sporem między stronami pozostaje okoliczność, że skarżący w dniu 15 kwietnia 1991 r. został zwolniony ze służby w Policji i nabył uprawnienia emerytalne na podstawie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Z akt sprawy wynika również, że w dniu 13 maja 2002 r. nabył on prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego na mocy ostatecznej i prawomocnej decyzji Komendanta Powiatowego Policji w L. nr [...]. Wcześniej jego prawo do tego równoważnika ustalone było decyzję Komendanta Rejonowego Policji w L. z dnia [...], nr [...]. Decyzja późniejsz zastąpił wcześniejszą wydaną w tym samym przedmiocie. Decyzja Komendanta Powiatowego Policji w L. z dnia [...], nr [...]. pozostaje nadal w obrocie prawnym, bowiem prowadzone z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia jej nieważności zakończyło się wynikiem negatywnym, co potwierdza znajdująca się w aktach sądowych decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...], nr [...] którą organ ten uchylił w całości decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...], nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Policji w L. z dnia [...], nr [...] przyznającej A. K. prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i umorzył postępowanie przed organem I instancji. Z uwagi na powyższe zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma ocena mocy obowiązującej wydanej w dniu [...] decyzji Komendanta Powiatowego Policji w L. nr [...] w sprawie przyznania skarżącemu prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Prawo skarżącego do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego zostało skarżącemu przyznane na podstawie art. 91 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179 ze zm.) oraz przepisu § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 1999r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania (Dz. U. Nr 106, poz. 1212). W § 11 ust. 1 w/w rozporządzenia wskazano, że przepisy tegoż rozporządzenia stosuje się do emeryta i rencisty policyjnego, o których mowa w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz. 214, ze zm.). Rozporządzenie to przestało obowiązywać w dniu wejścia w życie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 919 ze zm.) zawierającego analogiczne uregulowania w przedmiocie przyznawania emerytom policyjnym równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, które to rozporządzenie następnie zostało zmienione rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 r. poprzez uchylenie m.in. § 8 w brzmieniu: "Przepisy rozporządzenia stosuje się do emeryta, rencisty policyjnego oraz osób uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym policjancie oraz po zmarłym emerycie lub renciście, o których mowa w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin [...]." Rozporządzenie zmieniające weszło w życie z dniem 1 stycznia 2006 r. Późniejsze zmiany stanu prawnego, na podstawie którego skarżący nabył prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego w ocenie Sądu nie wpłynęły jednak na owo prawo przyznane skarżącemu wymienioną wyżej decyzją Komendanta Powiatowego Policji w L. dniu [...], nr [...]. Biorąc pod uwagę ogólną zasadę intertemporalną lex posteriori derogat legi priori, nie może budzić wątpliwości, że tożsame z przedmiotowym stany faktyczne, jednakże powstałe po dacie 1 stycznia 2006 r. nie mogły już korzystać z możliwości uzyskania prawa określonego we wcześniejszym rozporządzeniu albowiem odpadła podstawa prawna przyznawania uprawnienia w postaci równoważnika za remont lokalu mieszkalnego między innymi emerytom policyjnym. Z taką jednak sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, której rozstrzygnięcie – między innymi ze względu na argumentacje prawną strony przeciwnej - wymaga zbadania, w jaki sposób zmiana określonego przepisu prawa wpływa na stosunki już istniejące – ukonstytuowane jeszcze pod obowiązywaniem przepisu "starego prawa". Polskiemu prawu znana jest instytucja tzw. "praw dobrze nabytych", według której mimo zmiany stanu prawnego stosunki administracyjne już powstałe trwają nadal. W kontekście powyższego należy zaznaczyć, że zgodnie z powszechnie aprobowanym poglądem, w przypadku zmiany przepisu dopuszczalne jest roszczenie o dalszą realizację praw nabytych wynikających z decyzji administracyjnej jedynie, gdy wynika z wyraźnego przepisu stanowiącego materialne źródło uprawnienia. Odnosząc się do kwestii mocy wiążącej regulacji, na którą powołuje się skarżący, należy wskazać, że zgodnie z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, rozporządzenia wydawane są na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Dodać jednak należy, że umocowania do wydania przepisów wykonawczych ograniczone są wyłącznie do kwestii związanych z realizacją samej ustawy, nie mogą zawierać przepisów materialnych, a tylko przepisy proceduralne. W realiach niniejszej sprawy delegacja ustawowa dla wydania rozporządzenia, na podstawie którego skarżący nabył uprawnienie do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego wynikała wprost z treści art. 91 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (j.t. Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.). W powyższym przepisie prawa ustawodawca przewidział, jako jeden z elementów, na podstawie którego powinno było być wydane rozporządzenie, m.in. wskazanie podmiotów uprawnionych do otrzymania świadczenia. Regulacje zawarte w rozporządzeniu, na podstawie którego skarżący nabył prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego zostały powtórzone w kolejnym rozporządzeniu MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. W przedmiocie zgodności z Konstytucją RP przepisów zmieniających rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego wypowiadał się Trybunał Konstytucyjny w powoływanym już przez organy w wyroku z dnia 27 października 2008 r. sygn. akt U 4/08 stwierdzając, że "... w świetle wcześniejszych ustaleń ten ostatni przepis nie przyznaje emerytom i rencistom policyjnym uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego." W tym zakresie należy zgodzić się z poglądem wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 kwietnia 2010 r. sygn. akt IV SA//Wr 1/10, że uchylenie § 8 rozporządzenia nie zmienia stanu prawnego przez pozbawienie emerytów i rencistów policyjnych uprawnienia do równoważnika pieniężnego, skoro uprawnienie takie nie wynikało z ustawy. Zaskarżony przepis nie narusza zatem zasady ochrony praw nabytych (art. 2 Konstytucji)". Wobec tożsamych rozwiązań prawnych w zakresie prawa emeryta policyjnego do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego zawartych w rozporządzeniu MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego w stosunku do wcześniej obowiązującego rozporządzenia MSWiA z dnia 20 grudnia 1999r. wydanego w tym samym przedmiocie, ukształtowana ostatecznie w/w rozporządzeniem MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. sytuacja prawna skarżącego nie uległa zmianie. Przepis bowiem § 8 ostatnio wymienionego rozporządzenia dawał możliwość przyznania stosowania przyjętych w nim rozwiązań prawnych także w stosunku do emerytów policyjnych. W tym kontekście rację należy przyznać Komendantowi Wojewódzkiemu Policji we W. wywodzącemu, że utrata mocy obowiązującej przez § 8 cytowanego rozporządzenia wyklucza możliwość przyznania prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego osobom będącym emerytami policyjnymi. Podkreślić jednak należy, że czym innym jest wyeliminowanie samego źródła określonych uprawnień, a czym innym ocena mocy obowiązującej orzeczenia to źródło konkretyzującego. W doktrynie prawa administracyjnego powszechne jest stanowisko, zgodnie z którym zdolność wywoływania przez decyzję administracyjną określonych skutków prawnych trwa dopóty, dopóki nie zostanie ona wyeliminowana z obrotu prawnego. Eliminacja taka może nastąpić bądź to w sposób generalny, poprzez wprowadzenie ściśle określonej normy intertemporalnej przez ustawodawcę, taki skutek przewidującą, bądź też w drodze aktu o charakterze indywidualnym. W tym kontekście należy stwierdzić, że ani rozporządzenie z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 919), ani rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005r. w przepisach przejściowych nie uchylało orzeczeń, które weszły już do obrotu prawnego przed wejściem w życie obu aktów prawnych. Podobnie argumentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 953/07 (ONSAiWSA 2009/4/77) stwierdzając, że: "W razie uchylenia przepisu, który był podstawą przyznania określonego uprawnienia na przyszłość, wygaśnięcie takiej decyzji z powodu jej bezprzedmiotowości w rozumieniu art. 162 § pkt 1 k.p.a. następuje tylko wówczas, gdy w przepisach zmieniających stan prawny przewidziany został taki skutek. W przeciwnym wypadku decyzje takie nie stają się bezprzedmiotowe". Zatem, nawet w sytuacji zmiany stanu prawnego, jeżeli w obrocie prawnym występuje decyzja administracyjna nadająca jej indywidualnemu adresatowi określone uprawnienia, a nie została ona w jakikolwiek sposób wyeliminowana z tego obrotu, to będzie rodzić skutki w sposób ciągły i nieprzerwany. Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że decyzja Komendanta Powiatowego Policji w L. z dnia [...], nr [...] przyznająca skarżącemu prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. W dalszym ciągu zatem wywołuje skutki, które wynikają z ich przedmiotowego zakresu. Tym bardziej, że wniosek skarżącego z dnia 2 stycznia 2009 r. nie zawierał w istocie rzeczy żądania przyznania równoważnika za remont lokalu mieszkalnego, co upoważniałoby organ do skonkretyzowania tego prawa w drodze decyzji administracyjnej. Wniosek ten dotyczył naliczenia i wypłaty równoważnika już przyznanego. W takiej sytuacji, należało raczej przyjąć, że skarżący domagał się realizacji decyzji już wydanej – ostatecznej i prawomocnej. Jeżeli jednak organ administracyjny powziął wątpliwości co do żądania skarżącego, winien był, działając zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, wezwać wnioskodawcę do jego sprecyzowania. Nie wyjaśniając tego orzekł w przedmiocie, którego skarżący we wniosku nie określił. W tym stanie rzeczy należało uznać, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Komendanta Powiatowego Policji w L. wydane zostały z naruszeniem prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku. Z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji Sąd nie orzekł w przedmiocie jej wykonania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło