V SA/Wa 343/10

WyrokWSA w Warszawie2010-06-17

Skład orzekający: Beata Krajewska, Irena Jakubiec – Kudiura, Małgorzata Dałkowska – Szary

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa wydania zaświadczenia o pomocy de minimis jest zasadna, gdy wydatek został sfinansowany ze środków własnych firmy, a następnie środki z Zakładowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (ZFRON) zostały przelane na konto firmy w celu refundacji poniesionego wydatku?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa wydania zaświadczenia o pomocy de minimis była niezasadna. Kluczowe jest przeznaczenie środków na cel rehabilitacji, a nie sposób ich bezpośredniego finansowania. Przepisy nie nakazują dokonywania zapłat za towary i usługi wyłącznie za pośrednictwem rachunku ZFRON. Istotne jest, czy wydatek mieści się w katalogu dopuszczonych przez przepisy i czy ma na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności pracownika.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej utrzymujące w mocy decyzję Prezesa PFRON o odmowie wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. Odmowa wynikała z faktu, że wydatek na zakup zestawu został początkowo sfinansowany ze środków własnych firmy, a dopiero później środki z ZFRON zostały przelane na konto firmy w celu refundacji. Skarżąca spółka kwestionowała tę interpretację, wskazując, że przepisy nie wymagały bezpośredniego finansowania z ZFRON i że zakup był zgodny z indywidualnym programem rehabilitacji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej oraz zasądził od Ministra na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska – Szary (spr.), Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi A. "..." J. M. H., J. G. P. Sp. jawna na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... grudnia 2009 r. nr ... w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis; 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz A. "C." J. M. H., J. G. P. Sp. jawna kwotę ... (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia ... września 2009 r. Prezes Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił wydania zaświadczenia o pomocy de minimis na wydatek poniesiony w dniu ... maja 2009r. w kwocie ... zł, tj. ... euro oraz w kwocie ... zł, tj. ... euro. Przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji był wniosek A. "..." [...] Sp. jawna Z. z siedzibą we W. z dnia ... maja 2009r. o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis. Wniosek dotyczył środków pieniężnych poniesionych na zakup zestawu do [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż operacja zapłaty za fakturę nr ... z dnia ... kwietnia 2009 r. oraz za fakturę nr ... z dnia ... kwietnia 2009 r. nie została dokonana bezpośrednio z konta zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych na rachunek kontrahenta. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że należności za w/w faktury zostały pokryte ze środków własnych firmy w dniu ... kwietnia 2009 r. oraz w dniu ... kwietnia 2009 r., natomiast pobranie gotówki z konta ZFRON nastąpiło dopiero w dniu ... maja 2009r. W ocenie organu pierwszej instancji rekompensowanie z rachunku ZFRON wydatków sfinansowanych wcześniej z konta nie będącego rachunkiem ZFRON pracodawcy jest niezgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 grudnia 2007r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych ( Dz. U. Nr 245, poz.1810), nie zostało również przewidziane w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej. Na powyższe postanowienie A. złożyła zażalenie, podnosząc fakt, iż żaden przepis nie stanowił i nie stanowi o konieczności ponoszenia wydatków bezpośrednio z rachunku ZFRON, zatem, zdaniem strony, organ I instancji dokonał błędnej interpretacji przepisów. Postanowieniem z dnia ... grudnia 2009 r. nr ... Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ podkreślił, że zaświadczenie potwierdzające charakter de minimis pomocy uzyskanej przez pracodawcę ( w wyniku wydatkowania poakcesyjnych środków publicznych z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych) może być wystawione wyłącznie, gdy poniesie on wydatki zgodnie z art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92, z późn. zm.), rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych i rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej (Dz. U. Nr 76, poz. 496). Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie, z dokumentów przedstawionych przez stronę wynika, że wskazane przez pracodawcę wydatki zostały dokonane z rachunku bieżącego. Następnie zaś dokonano przelewu środków z konta zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych na rachunek bieżący odwołującej się strony. W przedstawionej sytuacji, nawet jeśli wydatek mieści się w katalogu wymienionym w § 2 cytowanego rozporządzenia, to nie były to środki ZFRON, tylko środki własne pracodawcy, którymi i tak może on dowolnie rozporządzać. Zdaniem Ministra wspomniane przepisy nie mogą tu w ogóle mieć zastosowania (ponieważ dotyczą wyłącznie środków ZFRON). Z kolei środki ZFRON zostały wykorzystane niezgodnie ze wspomnianymi przepisami, bo na "zrefundowanie" pracodawcy poniesionego wydatku. Organ podkreślił również, że katalog wydatków ZFRON, poza tym, że nie wymienia jako wydatku-przelewu środków z konta ZFRON na konto obrotowe, dotyczy finansowania wydatków, a nie ich "refundacji" z konta zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Gdyby nawet uznać przelew środków jako wydatek (będący przysporzeniem na rzecz przedsiębiorcy - w kontekście udzielanej pomocy publicznej), trudno byłoby ustalić dzień udzielenia takiej pomocy - czy byłby to dzień wydatku z konta obrotowego, czy też dzień przelania środków z konta ZFRON. Wydatek z konta obrotowego nie spełnia bowiem warunków udzielenia pomocy publicznej (poza tym nie jest to wydatek ze środków ZFRON), natomiast wątpliwe jest traktowanie dnia refundacji wydanych środków z konta ZFRON na konto firmowe - jako dnia dokonania wydatku (w rozumieniu regulacji dotyczących pomocy publicznej). W tym przypadku również pojawiłyby się wątpliwości związane z wpisaniem prawidłowej daty w zaświadczeniu o udzielonej pomocy de minimis, wydawanym przez organ udzielający pomocy, a ma to ogromne znaczenie przy obliczaniu dopuszczalnej wysokości udzielanej pomocy. Organ podkreślił, że środki ZFRON są środkami "znaczonymi", których pracodawca jest dysponentem zgodnie z art. 33 ust. 9 ustawy o rehabilitacji (...). Pracodawca dysponuje tymi środkami na zasadach ściśle określonych w art. 33 ustawy i we wspomnianym rozporządzeniu. Ich status nie jest tożsamy ze środkami własnymi pracodawcy. "Refundacja" polegałaby na "przekwalifikowaniu" środków ZFRON na środki własne. Taka operacja nie jest przewidziana w katalogu sposobów przeznaczania tych środków, a więc skutkuje powstaniem obowiązku zwrotu i wpłaty, o których mowa w art. 33 ust. 4a pkt 1 i 2 ustawy o rehabilitacji (...). Minister zauważył, że podstawą zakwalifikowania pomocy jako pomocy de minimis jest źródło sfinansowania wydatku, a nie cel, na jaki zostały wydatkowane środki. Środki z konta obrotowego pracodawcy są jego własnymi środkami, natomiast zgromadzone na rachunku ZFRON są środkami publicznymi, dlatego wydatki finansowane ze środków pracodawcy nie stanowią pomocy publicznej nawet wtedy, gdy wszystkie rachunki pozostają w posiadaniu jednego przedsiębiorcy i gdy cel wydatkowania własnych środków przedsiębiorcy jest zgodny z przepisami rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Organ odwoławczy dodał , że analiza zgromadzonego materiału dowodowego wykazała również wątpliwości co do celowości poniesienia omawianych wydatków w ramach indywidualnych programów rehabilitacji i ich zgodności z przepisami rozporządzenia. Wskazał, że należy zwrócić uwagę na Indywidualny Program Rehabilitacji, na podstawie którego dokonano przedmiotowego wydatku. Z diagnozy sytuacji zawodowej danej osoby niepełnosprawnej wynika, że przeciwwskazaniem do zatrudnienia jest m. in. praca o wymuszonej pozycji ciała. Trudno zatem uznać, by wielogodzinne siedzenie przez monitorem nie będzie wymuszać danej pozycji. Ponadto w/w I. jest mało precyzyjny. Stwierdzono bowiem, że stanowisko pracy wymaga przystosowania, nie wskazano jednak, na czym to przystosowanie ma polegać. W ocenie organu poniesiony przez stronę wydatek - sprzęt do ... - był zakupem biznesowym, związanym raczej z unowocześnieniem zakładu zajmującego się ochroną osób i mienia, a zatem i ...chronionych obiektów. Praca w firmie zajmującej się ochroną osób i mienia wiąże się ściśle z ... danych osób czy obiektów i może być wykonywana czy to osobiście, poprzez "obchodzenie terenu", czy też za pomocą nowoczesnego sprzętu .... Przystosowaniem stanowiska pracy dla danej osoby niepełnosprawnej z dyskopatią (jak w niniejszym przypadku) byłby zakup np. fotela ergonomicznego, dzięki któremu dany pracownik nie pracowałby w wymuszonej pozycji ciała przy obsłudze np. ... - sprzętu będącego podstawowym wyposażeniem na takim stanowisku. Natomiast w I. uciążliwości związane z koniecznością obchodzenia rozległego terenu, w tym w porze nocnej i przy złych warunkach atmosferycznych odnosić się będą do każdego pracownika zatrudnionego na tym stanowisku, bez względu na to, czy jest to osoba niepełnosprawna i w każdym przypadku zainstalowanie systemu ... zmniejszy te uciążliwości. Brak jest zatem, w ocenie organu odwoławczego, związku poniesionego na ten cel wydatku ze zmniejszeniem lub wyeliminowaniem ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności pracownika, a wyraźnie podkreślić należy, że w ramach indywidualnych programów mogą zostać sfinansowane koszty mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika objętego programem. Na powyższe postanowienie, pismem z dnia ... stycznia 2010r., A. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jego uchylenie jako naruszającego prawo. Uzasadniając skargę skarżąca podniosła, że : • Środki z ZFRON przeznaczone były wyłącznie na sfinansowanie zakupów zgodnie z IPR, nigdy nie służyły pomnażaniu środków własnych, • Przepisy rozporządzenia MPiPS z dnia 19 grudnia 2007r. nie zawierały żadnej dyspozycji co do wydatkowania środków z ZFRON. Wymienione były jedynie rodzaje wydatków na jakie te środki mogły być przeznaczone. Wydatkowanie mogło być jedynie na określony cel. • Zmiana w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007r. obowiązuje od 22 lipca 2009r., gdyby nie było problemu nie wprowadzano by tej zmiany, • Żaden z aktów prawnych w momencie dokonywania zakupów nie zawierał przepisów o bezpośrednim rozliczaniu z kontrahentem, • Skarżący pracodawca nigdy nie otrzymał od Funduszu konkretnego przepisu dotyczącego bezpośredniego rozliczania się z kontrahentem przed zmianami obowiązującymi od 22 lipca 2009r., a o zasadności jego stanowiska świadczy m. innymi wyrok WSA w Warszawie sygn. akt V SA/Wa 358/09. Wnioskodawca zarzucił także, że PFRON w żadnym z pism przesłanych w toku postępowania A. nie kwestionował celowości wydatkowanych środków, a nawet uznał jako pomoc de minimis dokonanie montażu zakupionego zestawu ( przedmiotu sporu), na co A. wskazywała w piśmie do organu II instancji z dnia 2.11.2009r. Podważenie celowości zakupów nastąpiło dopiero w postanowieniu organu II instancji. Skarżący podkreślił , że jednym z podstawowych celów tworzenia indywidualnych programów rehabilitacji jest zmniejszanie ograniczeń zawodowych. W ramach tego celu finansowany jest koszt dostosowania miejsca pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności ( § 2 .1. pkt. 12 e) rozporządzenia MPiPS z dnia 19 grudnia 2007r.) . W ocenie skarżącego z Diagnozy Sytuacji Zawodowej ( Część III IPR) dotyczącej stanu zdrowia osoby niepełnosprawnej jasno wynika, że cierpi ona z powodu schorzeń kręgosłupa oraz przebytych operacji ortopedycznych. Komisja uznała, że najlepszą metodą dostosowania stanowiska pracy dla badanej osoby będzie doposażenie stanowiska w system ... i zaleciła pracodawcy zakupienie takiego zestawu. Celem zakupu takiego zestawu było więc przeciwdziałanie wykluczeniu osoby niepełnosprawnej z życia zawodowego. Skarżący podkreślił, że dzięki zakupowi tylko i wyłącznie pracownik dla którego dokonano zakupu zyskał możliwość ograniczenia dokonywanych obchodów, mając możliwość obserwowania terenu na ekranie monitora. Do skargi załączono m. innymi wydane przez Państwowy Fundusz Osób Niepełnosprawnych zaświadczenie o pomocy de minimis z dnia ...09.2009r. dotyczące wydatku poniesionego przez skarżącą na montaż stanowiącego przedmiot niniejszego sporu zestawu do ... W odpowiedzi na skargę Minister Pracy Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Na rozprawie w dniu ... czerwca 2010r. skarżący wyjaśnił ponadto, że A. zatrudnia ... pracowników niepełnosprawnych, a z udogodnień w postaci ...korzystają trzy osoby. ... ten został zakupiony w ramach I. W każdym z przypadków kwestionowane były jedynie źródła zakupu. Pracowników, którzy wykonują obchód jest około ... i osoby te nie są wyposażone w ... poza trzema wypadkami wskazanymi wyżej, objętymi programami I. Firma stała przed dylematem zakupu sprzętu dla niepełnosprawnych albo zwolnienia tych pracowników. Firma ma świadomość negatywnych konsekwencji nadużyć, dlatego przy każdym zakupie dla niepełnosprawnych stara się uwzględniać opinię doradcy zawodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych aktów administracyjnych sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ten wynik, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a."). Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, iż z dniem 1 maja 2004 r. warunki dopuszczalności pomocy publicznej i zasady jej nadzorowania określają właściwe w tym zakresie przepisy prawa wspólnotowego. Od dnia akcesji organem nadzorującym udzielanie pomocy publicznej w Polsce jest Komisja Europejska. Zagadnienia proceduralne związane z udzielaniem pomocy publicznej, w szczególności tryb przygotowania do notyfikacji programów pomocowych i pomocy indywidualnej oraz postępowanie przed Komisją Europejską w zakresie notyfikacji pomocy, jak również tryb zwrotu pomocy, reguluje ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Po 1 maja 2004 r. możliwe jest także udzielenie pomocy publicznej podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą, bez konieczności uzyskania zgody Komisji Europejskiej, jeżeli reguły tej pomocy zgodne są z przepisami dotyczącymi tzw. ,,wyłączenia blokowego". Przepisy te dotyczą m.in. zatrudnienia, szkolenia. Pomoc, bez konieczności uzyskania zgody Komisji Europejskiej, może być również udzielana w ramach zasady de minimis. Z pomocą de minimis wiąże się obowiązek wydania beneficjentowi pomocy Zaświadczenia stwierdzającego, ze udzielona pomoc publiczna jest pomocą de minimis (art. 5 ust. 3 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej). Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż przepis art. 33 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm.), w szczególności ust. 3 wyznacza obowiązki pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej w zakresie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Do obowiązków tych należą między innymi wyrażone w pkt 1 - 3 obowiązki prowadzenia ewidencji środków funduszu rehabilitacji, prowadzenia rachunku bankowego środków tego funduszu oraz przekazywania środków funduszu rehabilitacji na ten rachunek, w terminie 7 dni od dnia, w którym środki te uzyskano. Zdaniem Sądu, art. 33 ust. 3 ustawy o rehabilitacji nie jest źródłem normy nakazującej dokonywanie zapłat za nabyte towary i usługi wyłącznie za pośrednictwem rachunku bankowego ZFRON, lecz stanowi jedynie o obowiązku nałożonym na pracodawcę przekazywania środków pieniężnych będących równowartością ulg podatkowych na wyodrębniony rachunek bankowy. Gdyby taki obowiązek istniał, musiałby znaleźć wyraźne odzwierciedlenie w konkretnej normie lub choćby w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 33 ust. 11. Ten kierunek wykładni znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2009 r. (sygn. akt II GSK 73/09), w którym Sąd wskazał, iż nie budzi wątpliwości okoliczność, że gdyby ustawodawca usankcjonował w ustawie o rehabilitacji zawodowej lub przepisach wykonawczych konieczność zapłaty za wydatki bezpośrednio i jedynie z rachunku bankowego zakładowego funduszu rehabilitacji, to niewątpliwie sprecyzowałby taką przesłankę jako automatycznie skutkującą odmową wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. Brak takiej regulacji nie daje żadnych podstaw do rozszerzającej wykładni przepisów dotyczących udzielania pomocy de minimis. Przeciwnie, jest potwierdzeniem stanowiska, iż to przeznaczenie przez przedsiębiorcę środków na cel rehabilitacji decyduje o zakwalifikowaniu pomocy jako pomocy de minimis, nie zaś fakt sfinansowania wydatku z rachunku bankowego środków funduszu. Stanowisko to znalazło również wyraz w prawomocnych orzeczeniach Sądów administracyjnych (v. wyrok WSA z 2 września 2008 r., I SA/Kr 553/08, LEX nr 465835; wyrok WSA z 15 lipca 2008 r., I SA/Wr 170/08, LEX nr 488309). W przedmiotowej sprawie Minister Pracy i Polityki Społecznej obowiązany jest zatem do merytorycznej oceny wniosku złożonego przez skarżącą. Co oznacza, że organ odwoławczy winien ustalić – mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy - czy wydatki poniesione przez zakład pracy chronionej mieszczą się w katalogu wskazanym w § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 grudnia 2007 r. i stosownie do poczynionych ustaleń, przy zastosowaniu wskazanej wykładni w zakresie sposobu finansowania tych wydatków, ocenić czy przekazanie środków pieniężnych było pomocą de minimis udzieloną w dacie wydatkowania tych środków. W ocenie Sądu wskazane przez organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu wątpliwości dotyczące oceny celowości poniesienia wydatków na zakup zestawu do ... w ramach indywidualnego programu rehabilitacji nie są trafne. Niesporne jest, że organ I instancji ( PFRON) nie kwestionował dokonanych przez skarżącego wydatków pod tym względem i wydał zaświadczenie o pomocy de minimis z dnia ...09.2009r. dotyczące wydatku poniesionego przez skarżącą na montaż stanowiącego przedmiot niniejszego sporu zestawu do ... Uzasadniając swoje stanowisko w tej sprawie Minister Pracy i Polityki Społecznej stwierdził, że indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych "nie mogą stanowić pretekstu do dokonywania przez pracodawców inwestycji związanych z zakupem nowych maszyn [..] w miejsce zużytych czy też nabyciem środków transportu." Co do zasady Sąd w pełni podzielił ten pogląd. Nie można wykluczyć, że zdarzają się sytuacje, w których przedsiębiorcy wykorzystują I. jako pretekst do dokonywania inwestycji, których celem nie jest zmniejszenie ograniczeń zawodowych pracowników objętych programem. Postępowanie takie jest niezgodne z prawem i jako takie niedopuszczalne. Każda sprawa wymaga jednak indywidualnej, wnikliwej oceny. Sąd stwierdził, iż w rozpoznawanej sprawie organy orzekające nie wykazały, ani nawet nie uprawdopodobniły , że opracowanie i zrealizowanie indywidualnego programu rehabilitacji dla pracownika objętego programem miało na celu nie zmniejszenie jego ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności, ale stanowiło pretekst do zakupu biznesowego, związanego z unowocześnieniem zakładu zajmującego się ochroną osób i mienia. Sąd nie podzielił również wyrażonego w uzasadnieniu postanowienia stanowiska Ministra Pracy i Polityki Społecznej, iż zakup sprzętu do ... nie wpływa na zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności, a jedynie poprawia komfort wykonywania pracy na określonym stanowisku niezależnie od tego czy pracę wykonuje pracownik sprawny czy też niepełnosprawny. Twierdzenie to jest uprawnione w części dotyczącej pracownika pełnosprawnego, dla którego wyposażenie w sprzęt ... wpłynie tylko na poprawę komfortu wykonywania pracy na określonym stanowisku. Twierdzenie to jest nieuprawnione w stosunku do pracownika o stwierdzonym stopniu niepełnosprawności z określonych przyczyn (...), dla którego taka zamiana jest przede wszystkim zmniejszeniem ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności, a dopiero w dalszej kolejności stanowi poprawę komfortu wykonywania pracy. W uzasadnieniu postanowienia Minister Pracy i Polityki Społecznej stwierdził, że przeciwwskazaniem do pracy w sytuacji pracownika objętego programem jest praca o wymuszonej pozycji ciała i wyraził pogląd, że wielogodzinne siedzenie przed monitorem nie będzie wymuszać danej pozycji. Należy zauważyć, że wskazanie, iż pracownik objęty programem powinien wykonywać pracę w niewymuszonej pozycji ciała znajduje się w dziale III pkt 4 IPR opracowanego dla niego przez komisję z udziałem lekarza. Ta sama komisja uznała, że "w celu ograniczenia czynności uciążliwych dla pracownika powodujących pogorszenie stanu zdrowia... stanowisko pracy wymaga przystosowania ...poprzez wyposażenie stanowiska pracy w ....." (Dział III pkt 10, III i IV IPR). Wobec faktu, że podniesiona przez Ministra okoliczność, że pracownik powinien wykonywać pracę w niewymuszonej pozycji ciała była brana pod uwagę przy ustalaniu dla niego indywidualnego programu rehabilitacji, twierdzenie Ministra podważające celowość stosowania określonych środków ustalonych w IPR, nie poparte opinią medyczną czy specjalisty do spraw rehabilitacji nie może zostać uznane za zasadne. Nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa stanowisko Ministra Pracy i Polityki Społecznej, zgodnie z którym zakup sprzętu do ... powinien być sfinansowany ze środków finansowych pracodawcy, a jedynie koszty np. fotela ergonomicznego, dzięki któremu dany pracownik nie pracowałby w wymuszonej pozycji ciała przy obsłudze np. ... można było sfinansować ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych w ramach I. Przepisy przytoczonych wyżej rozporządzeń: Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych oraz Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej nie precyzują rodzajów maszyn i urządzeń, które mogą być kupione w ramach I. z zakładowego funduszu rehabilitacji, nie zawierają również nawet przykładowego wyliczenia urządzeń, które nie mogą być sfinansowane z tego funduszu .§ 2.1. pkt 12 e) rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej zezwala na wydatkowanie środków funduszu rehabilitacji na dostosowanie miejsca pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności, o ile takie dostosowanie będzie miało na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności. Tak więc przepisy nie zabraniają zakupu sprzętu do ... ze środków funduszu rehabilitacji, o ile jego zakup będzie miał na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika. Stanowisko Ministra Pracy i Polityki Społecznej Sąd ocenił jako błędne. Jak wyżej wyjaśniono przepisy ww. rozporządzeń Rady Ministrów i Ministra Pracy I Polityki Społeczne nie zawierają katalogu urządzeń, które mogą być sfinansowane ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji. Jako kryterium wyboru przedmiotów , które mogą być z tego funduszu sfinansowane służy cel, któremu mają służyć, a mianowicie mają zmniejszać ograniczenia zawodowe wynikające z rodzaju i stopnia niepełnosprawności. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie zakup sprzętu do ... został dokonany zgodnie z celem realizowanym w ramach indywidualnego programu rehabilitacji opracowanego dla konkretnego pracownika A. Najlepsze efekty z nakładów poczynionych w ramach realizacji I. uzyska się niewątpliwie wykonując ściśle zalecenia opracowane przez komisję opracowującą program rehabilitacji. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził w niniejszej sprawie naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 33 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych, §2.1. pkt 12 e) rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych i §3 pkt12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej poprzez błędną ich interpretację, które to naruszenie przepisów miało wpływ na wynik sprawy skutkując wadliwością rozstrzygnięć. Z tych względów, opierając się na treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach postanowiono na podstawie art. 200 cyt. ustawy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło