II OSK 1137/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-10-19
Skład orzekający: Maria Czapska-Górnikiewicz, Wojciech Mazur, Ewa Kręcichwost-Durchowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, wydając decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego wybudowanego samowolnie, ma obowiązek ustalania, czy inwestorowi przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organy orzekające w sprawie zezwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, wybudowanego bez pozwolenia na budowę, nie mają obowiązku dokonywania ustaleń, czy inwestorowi przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Taki wymóg dotyczy jedynie sytuacji ubiegania się o pozwolenie na budowę. W związku z tym, uchylono wyrok WSA, który błędnie przyjął taki obowiązek, i oddalono skargę na decyzję organu nadzoru budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego (kurnika) wybudowanego samowolnie w latach 1984-1991. Organy nadzoru budowlanego uznały obiekt za nadający się do użytkowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając m.in., że budowa narusza plan zagospodarowania przestrzennego i że inwestorzy nie mieli prawa do gruntu. Skargi kasacyjne wniosły strony postępowania, kwestionując rozstrzygnięcie WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości i oddalił skargę. Zasądził od T. W. i K. W. solidarnie na rzecz Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy kwotę 500 zł oraz na rzecz I. C. i E. C. solidarnie kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 19 października 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy oraz I. C. i E. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 449/10 w sprawie ze skargi T. W. i K. W. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i oddala skargę 2. zasądza od T. W. i K. W. solidarnie na rzecz: a) Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy kwotę 500 (słownie: pięćset ) złotych b) na rzecz I. C. i E. C. solidarnie kwotę 500 (słownie: pięćset ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
II OSK 1137 / 11
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 13 stycznia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną przez T. W. i K. W. decyzję Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] marca 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2010 r. w przedmiocie obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. na podstawie art. 42 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.- zwanej dalej Prawem budowlanym z 1974 r.) w związku z art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.- zwanej dalej Prawem budowlanym z 1994 r.) oraz art. 104 k.p.a. nałożył na inwestora – I. i E. C. obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu gospodarczego- kurnika wybudowanego na działce nr [...] w B. przy ul. [...]. Organ ustalił, iż do istniejącego budynku gospodarczego dobudowano kurnik o powierzchni użytkowej 7,8 m2, wykonany na konstrukcji nośnej w formie słupów drewnianych o ścianach zewnętrznych częściowo z desek a częściowo jako mur grubości 12 cm z cegły pełnej z dachem jednospadowym, pokrytym blachą trapezową. Obiekt zrealizowali w latach 1989- 1991 I. i E. C. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Celem doprowadzenia spornego obiektu do stanu zgodnego z przepisami, postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. organ nałożył na inwestora w oparciu o art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., obowiązek wykonania inwentaryzacji budowlanej obiektu wraz z ekspertyzą techniczną. Po realizacji powyższego obowiązku wydana została wskazana na wstępie decyzja z dnia [...] lutego 2010 r.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli współwłaściciele nieruchomości przy ul. [...] w B. T. i K. W., H. i E. C. oraz W. W. stwierdzając, że przedmiotowy obiekt powstał w sprzeczności z zapisami planu zagospodarowania przestrzennego oraz oświadczyli, że jako współwłaściciele nieruchomości nie wyrażają zgody na jego realizację.
Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Kujawsko- Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 104 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji, a nadto wskazał, że z uwagi na datę powstania spornego obiektu, organ I instancji przeprowadził postępowanie legalizacyjne w oparciu o obowiązujące w okresie jego budowy przepisy. Z przedłożonej ekspertyzy wynika, że budynek nie wymaga żadnych dodatkowych robót, nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi i może być użytkowany. Z informacji uzyskanych przez organ I instancji w Urzędzie Gminy B. dotyczących osady leśnej, położonej przy ul. [...] w B. wynika, iż przedmiotowy teren był objęty w latach 1987- 2003 planem zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą Nr XIX/113/87 Gminnej Rady Narodowej Białe Błota z dnia 19 grudnia 1987 r., według którego działka nr [...] przy ul. S. znajdowała się na terenie o symbolu C6RLU - tj., "jako osada leśna do adaptacji". Nadto regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Białe Błota z dnia 30 marca 2006 r., zgodnie z uchwałą Rady Gminy nr XXXVIII/454/2006 dopuszczał na nieruchomości nierolnej chów do 20 sztuk drobiu.
Skargę na powyższą decyzję złożyli T. i K. W., wnosząc o uchylenie jej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżący stwierdzili, że budowa przedmiotowego kurnika została ukończona w 2003 r., odbywała się ona, bowiem etapami i trwała od 1984 r. do 2003 r.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał ją za zasadną, jednakże z innych powodów niż podali skarżący.
Sąd pierwszej instancji uznał ustalenia organu w zakresie daty realizacji przedmiotowego obiektu w latach 1984- 1991 r. za prawidłowe. Wskazując na przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., Sąd uznał też za prawidłowe stwierdzenie, iż zastosowanie w sprawie mają przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. Sąd wskazał, iż za dopuszczeniu się samowoli decydują przepisy z daty budowy obiektu. W tym zakresie Sąd przytoczył treść art. 2, art. 28 ust. 1, art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. oraz § 44 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno- budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 ze zm.). Odwołując się do przepisu art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., Sąd zauważył, że w rozpoznawanej sprawie na inwestora nałożono obowiązek wykonania i przedłożenia w określonym terminie inwentaryzacji budowlanej obiektu wraz z projektem zagospodarowania i ekspertyzą techniczną. Jak stwierdził Sąd pierwszej instancji, obowiązki te zostały wykonane, a z ekspertyzy wynika, że budynek nie wymaga żadnych dodatkowych robót i nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi. W świetle tych obowiązków nie było podstawy do wydania decyzji na mocy art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. (dokonanie niezbędnych przeróbek celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami). Konsekwencją tego było z kolei powołanie się na art. 42 ust. 2 i 3 tej ustawy, który przewiduje w takiej sytuacji nałożenie na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
Odwołując się do poglądów orzecznictwa, Sąd zaznaczył, że nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r. powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń na zasadzie art. 40 tej ustawy. Sąd pierwszej instancji nie podzielił poglądu organu, że przedmiotowa budowa jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego. Działka nr [...] przy ul. [...] w B. znajduje się według planu na terenie oznaczonym symbolem C6RLU, a opis tego terenu brzmi: Istniejąca osada leśna do adaptacji. Zdaniem Sądu małżonkowie I. i E. C. nie dokonali adaptacji istniejącego budynku, a zbudowali go na nowo.
Ponadto Sąd wskazał, iż grunt, na którym znajduje się kurnik jest współwłasnością kilku osób. Skarżąca na rozprawie wyjaśniła, iż w latach budowy stanowił on własność nadleśnictwa. Przytaczając treść art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego z 1974 r., Sąd stwierdził, że nie można było budować na cudzej nieruchomości. Zdaniem Sądu pierwszej instancji nie do przyjęcia jest sytuacja, gdy ten, kto buduje zgodnie z prawem i przedstawia tytuł prawny do nieruchomości, ma więcej obowiązków niż ten, kto buduje bezprawnie. Poglądu tego nie zmienia to, w ocenie Sądu, że w art. 37 Prawa budowlanego wymóg posiadania prawa do gruntu nie został wymieniony.
W rozpatrywanej sytuacji, zdaniem Sądu, mamy do czynienia przede wszystkim z sytuacją przewidzianą w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., co powoduje, że problemy budowy na cudzym gruncie schodzą na plan dalszy.
Przedstawione wyżej okoliczności uzasadniają "na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.)" wydanie wskazanego na wstępie orzeczenia.
Skargi kasacyjne od powyższego wyroku wnieśli I. i E. C. oraz Kujawsko- Pomorski Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego.
W skardze kasacyjnej I. i E. C., zaskarżono wyrok Sądu pierwszej instancji w zakresie pkt 1 i 2, zarzucając mu:
1. naruszenie przepisów prawa procesowego art. 106 § 5 p.p.s.a. w związku z art. 232 zd.1 i art. 233 § 1 k.p.c., które miało istotny wpływ na wynik sprawy wskutek nie dokonania wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności bezzasadne przyjęcie, że w niniejszej sprawie jakiekolwiek znaczenie ma prawo własności gruntu lub posiadanie jakiegokolwiek innego tytułu do gruntu na którym zrealizowana została zabudowa, a ponadto całkowicie nieuzasadnione stanowisko dotyczące interpretacji zapisów planu zagospodarowania przestrzennego wskazującego, iż teren ten jest to osada leśna do adaptacji w odniesieniu do pobudowanego kurnika,
2. naruszenie przepisów prawa procesowego art. 106 § 3 p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nie przeprowadzenie dowodu na okoliczność ustalenia, czy skarżący w czasie dokonywania czynności związanych z dobudową kurnika do istniejącego budynku gospodarczego dysponowali prawem do części tej nieruchomości, na której znajduje się ww. obiekt,
3. naruszenie przepisów prawa procesowego art. 133 § 1 p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego pomimo, że w prowadzonym postępowaniu administracyjnym nie dokonywano żadnych ustaleń w sprawie prawa skarżących do dysponowania nieruchomością, na której został zrealizowany obiekt,
4. naruszenie przepisów prawa procesowego art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. mające istotne znacznie dla rozstrzygnięcia sprawy wskutek uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej pomimo, że Sąd nie stwierdził żadnego naruszenia prawa,
5. naruszenie przepisów prawa materialnego art. 42 ust. 3 w związku z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. wskutek błędnej ich wykładni.
Wskazując na powyższe zarzuty kasacji, inwestorzy wnieśli o uchylenie orzeczenia w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oraz o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podkreślili, że podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w świetle przepisu art. 42 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Organ ustalił w sposób niebudzący żadnych wątpliwości, iż wybudowany obiekt spełnia wszystkie wymogi. Okoliczność ta także nie została podważona przez skarżących w toku postępowania administracyjnego. Zapisy planu zagospodarowania przestrzennego wskazujące, iż jest to osada leśna do adaptacji dotyczą wyłącznie przeznaczenia terenu, a nie realizowanych robót budowlanych. Zatem odnoszenie terminu adaptacja do dobudowanego do budynku gospodarczego kurnika jest zupełnie niezrozumiałe i nie ma żadnego uzasadnienia prawnego. Teren, na którym istnieje dobudowany obiekt jest przeznaczony pod zabudowę, a ponadto w dacie dokonywania dobudowy już na tym terenie istniał inny obiekt w postaci budynku gospodarczego. Inwestorzy podkreślili, że wskazując na konieczność badania i oceny posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest odosobnione i w sposób bezpośredni sprzeczne z treścią art. 37 ust. 1 oraz art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. Skarżący kasacyjnie wskazali także na rozbieżności pomiędzy podstawą prawną (art. 151 p.p.s.a.) zaskarżonego rozstrzygnięcia, a jego sentencją, stwierdzając przy tym, iż z jego uzasadnienia nie wynika, aby faktycznie Sąd stwierdził jakiekolwiek naruszenia prawa materialnego czy prawa procesowego.
W skardze kasacyjnej Kujawsko- Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego przedstawiono zarzuty:
I. naruszenie prawa materialnego przez:
1. błędną jego wykładnię, w szczególności art. 42 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego z 1974 r. przez przyjęcie, że organy nadzoru budowlanego mają obowiązek żądania od inwestora przedłożenia oświadczenia o dysponowaniu gruntem na cele budowlane,
2. niewłaściwe zastosowanie w szczególności art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego z 1974 r. przez przyjęcie, że organy nadzoru budowlanego, w postępowaniu naprawczym mają obowiązek stosowania powołanego przepisu i żądania wykazania prawa do dysponowania nieruchomością,
3. niewłaściwą ocenę pojęcia "adaptacja osady leśnej",
II. naruszenie art. 141 § 4 wspomnianej ustawy poprzez zawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazań, co do dalszego postępowania niezgodnych z prawem materialnym Prawo budowlane z 1974 r.
III. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy poprzez uwzględnienie skargi, chociaż postępowanie administracyjne nie było dotknięte żadną z wad wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 lit b lub c p.p.s.a.
Przedstawiając powyższe podstawy kasacji organ wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpatrzenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przypisanych.
W uzasadnieniu wniesionej kasacji organ odwoławczy wskazał, iż zapis "istniejąca osada leśna do adaptacji" z miejscowego planu odnosi się do całej osady, a nie tylko do istniejących obiektów gospodarczych i nie można przy interpretacji wskazanego zwrotu stosować definicji zawężającej pojęcia "adaptacja". Przy adaptacji osady leśnej na inne np. rolną, budowa kurnika jest dopuszczalna przy tego rodzaju zabudowie i przeznaczeniu, tym bardziej, że zgodnie z uchwałą Rady Gminy nr XXXVIII/454/2006 dopuszcza się na nieruchomości nierolnej chów do 20 sztuk drobiu.
Odpowiedź na złożone skargi kasacyjne wnieśli T. W. i K. W., wnosząc o ich oddalenie w całości.
Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym T. W. i K. W. oraz H. C. wnieśli o oddalenie złożonych skarg kasacyjnych i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi kasacyjne zawierają częściowo usprawiedliwione podstawy, skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku.
Z przyjętych w skarżonym wyroku i niezakwestionowanych wniesionymi kasacjami ustaleń wynika, iż przedmiot niniejszego postępowania stanowił samowolnie wzniesiony w latach 1984 - 1991 r., obok istniejącego obiektu budowlanego, kurnik. Tak organy administracyjne, jak i Sąd pierwszej instancji zgodnie przyjęły, iż skoro do popełnienia samowoli budowlanej doszło pod rządami ówcześnie obowiązującego prawa, to zastosowanie w sprawie winny znaleźć przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. (art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.). Poza sporem była też okoliczność, iż zrealizowany obiekt nie wymaga żadnych dodatkowych robót i nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi. Strony wnoszący skargi kasacyjne nie podważyły również przyjętego w skarżonym wyroku ustalenia dokonanego w kontrolowanej decyzji, iż działka nr [...] położona przy ul. [...] w B. znajduje się według planu na terenie oznaczonym symbolem C6RLU, a opis tego terenu brzmi: Istniejąca osada leśna do adaptacji.
Stwierdzić trzeba, iż na podstawie ustawy stanowiącej materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie, w przypadku wzniesienia obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami prawa możliwym były dwa sposoby postępowania, normowane przepisami art. 37 i art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Pierwsze, najdalej idące rozwiązanie, przewidywało sankcję przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego z naruszeniem przepisów obowiązujących w okresie budowy w razie stwierdzenia, że obiekt budowlany, bądź jego część:
1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, bądź
2) powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Drugie z kolei rozwiązanie regulowane normą art. 40 cyt. ustawy, w razie braku okoliczności wskazanych w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. przewidywało w przypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami wydanie decyzji nakazującej wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Kolejnym etapem było uzyskanie pozwolenia na użytkowanie danego obiektu, którego wydanie jest jednoznaczne ze stwierdzeniem zdatności do użytkowania wykonanego obiektu (art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r.). Tak, więc aby wydać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie organ powinien przeprowadzić postępowanie, w którym wykluczone zostanie zaistnienia sytuacji określonej w art. 37 Prawa budowlanego 1974 r., ewentualnie zastosować art. 40 tej ustawy, a dopiero potem przeprowadzić legalizację wskazaną w art. 42 ustawy z 1974 r. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2008 r. sygn. akt II OSK 241/07, niepubl.).
Z wyżej przedstawionych względów uzasadnionym było badanie w rozpoznawanej sprawie przez Sąd pierwszej instancji kontrolowanych w sprawie decyzji pod kątem zgodności przedmiotowego obiektu z warunkami określonymi m.in. w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. Nie sposób jednak zaakceptować wniosków, jakie wysnuł z tej kontroli Sąd pierwszej instancji.
Po pierwsze za błędne uznać należy stanowisko Sądu pierwszej instancji odnoszące się do niezgodności kontrolowanej inwestycji z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Białe Błota (uchwała Gminnej Rady Narodowej Białe Błota z dnia 19 grudnia 1987 r.). W okolicznościach niniejszej sprawy przedmiotowy kurnik usytuowany został na terenie oznaczonym w tym planie symbolem C6RLU ("istniejąca osada leśna do adaptacji"). Mając na uwadze definicję "adaptacji", należy uwzględnić fakt, że pojęcie to zakłada zmianę istniejącego stanu, a nie jego stabilizację, jak również to, iż plan nie zawierał stwierdzenie, że teren, na którym usytuowano przedmiotowy obiekt "nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę". Z tego też względu błędnym było przyjęcie w skarżonym wyroku, iż budowa przedmiotowego kurnika wypełnia przesłankę z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.
Nie można było również podzielić stanowiska Sądu pierwszej instancji dotyczącego podstaw do badania posiadania przez inwestorów prawa do dysponowania nieruchomością, na której posadowiony został przedmiotowy kurnik. Wymaga podkreślenia to, iż w świetle konstrukcji art. 42 w związku z art. 37 i art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. organy orzekające w sprawie zezwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, wybudowanego bez pozwolenia na budowę, nie mają obowiązku dokonywania ustaleń, czy inwestorowi przysługuje takiego prawo. Sąd, rozpoznający niniejszą kasację, podzielił stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 1991 r. sygn. akt IV SA 927/91 (OSP 1994, nr 6, poz. 103), że udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, (art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r.) nie przesądza o prawie własności gruntu i nie ma bezpośredniego wpływu na ustalenie tych praw. Jak prawidłowo podkreślano przy tym w kasacji Kujawsko- Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego konieczność wykazania prawa do dysponowania nieruchomością dotyczy tylko sytuacji ubiegania się o uzyskanie pozwolenia na budowę, a więc określonej w art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego z 1974 r., co w zakresie przyjętego przez Sąd pierwszej instancji rozszerzenia tego wymogu również na decyzje wydane na podstawie art. 42 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, czyni podnoszony zarzut zasadnym.
Z przyczyn powyższych za zasadne uznać należało przedstawione w kasacji zarzuty naruszenia przez błędną wykładnię art. 42 ust. 3 w związku z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. w kasacji I. i E. C. (zarzut 5 kasacji) oraz art. 42 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego z 1974 r. w skardze kasacyjnej organu odwoławczego (zarzut I.1). Jednocześnie za chybione, ze względów wyżej omówionych, uznać należało zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego to jest art. 106 § 5 p.p.s.a. w związku z art. 232 zd.1 i art. 233 § 1 k.p.c., art. 106 § 3 p.p.s.a., art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a.
W tym stanie sprawy, wobec braku naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a jedynie zaistnienia naruszenia prawa materialnego w zakresie powyżej wskazanym, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę na podstawie nie zakwestionowanego stanu faktycznego. Uznając, iż kontrolowana w przedmiotowej sprawie decyzja odpowiada prawu, na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalono. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło