II OSK 1971/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak /spr./ Sędzia del. NSA Zygmunt Zgierski Protokolant Aleksander Jakubowski po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 115/10 w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od K.K. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 220 (słownie: dwieście dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrokiem z dnia 25 czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2009 r. w przedmiocie cofnięcia K.K. pozwolenia na broń palną sportową oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy z dnia [...] sierpnia 2009 r. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). Komendant Wojewódzki Policji w Bydgoszczy wszczął postępowanie z uwagi na uzyskaną informację o toczącym się przeciwko skarżącemu postępowaniu karnym o popełnieniu przestępstwa z art. 300 § 2 k.k. w związku z art. 308 k.k. oraz w związku z art. 270 § 1 k.k. i w związku z art. 11 § 2 k.k., tj. przeciwko obrotowi gospodarczemu oraz wiarygodności dokumentów. Organ ustalił, że K.K. dopuścił się naruszenia praw pracowników wynikających ze stosunku pracy i ubezpieczeń społecznych, co potwierdza prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Gołubiu-Dobrzyniu z dnia 20 lutego 2009 r. (sygn. akt II K 45/09). Ponadto, Sąd uznając, że wina i społeczna szkodliwość czynu nie jest znaczna, warunkowo umorzył postępowanie karne, na okres próby wynoszący 2 lata. Natomiast prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Gołubiu-Dobrzyniu z dnia 28 listopada 2008 r. (sygn. akt II K 42/08) K.K. został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 300 § 2 k.k. w związku z art. 308 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k., tj. o podrobienie na fakturach VAT podpisu K.K., a również udaremnienie zaspokojenia wierzycieli K.K. Organ I instancji uznał, iż powyższe ustalenia w pełni pozwalają na zakwalifikowanie strony do kategorii osób określonych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i w konsekwencji na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy wydał decyzję cofającą pozwolenie na broń. Od tej decyzji strona wniosła odwołanie. Zaskarżoną decyzją Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy. Organ odwoławczy podniósł, że strona dopuszczając się wymienionych wyżej przestępstw nie wykazała nieskazitelnej postawy, która przejawiać się ma w poszanowaniu prawa. Zdaniem organu, skarżący nie daje gwarancji, że dla osiągnięcia własnych korzyści nie zlekceważy zasad bezpieczeństwa posiadania i używania broni palnej, stwarzając w ten sposób zagrożenie dla interesów bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zapadłe wobec strony wyroki karne świadczą o lekceważącym stosunku strony do obowiązującego prawa, co nie jest kwestią obojętną dla bezpieczeństwa i porządku publicznego. W skardze na powyższą decyzję skarżący podkreślił, że do tej pory prowadził nienaganny tryb życia, a pozbawienie prawa do broni na mocy art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie może być uzasadnione wyłącznie samym faktem popełnienia jakiegokolwiek przestępstwa, lecz stwierdzeniem, że jego sprawca należy do osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Uchylając zaskarżoną decyzję Sąd I instancji wskazał, że organy nie zebrały i nie rozpoznały całego materiału dowodowego w sprawie oraz nie wskazały okoliczności, poza wyrokiem skazującym, na podstawie których wywiodły, że skarżący spełnia przesłanki zawarte w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Sąd stwierdził, że cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia sam fakt skazania za jakiekolwiek przestępstwo, lecz dopiero wykazanie, że posiadacz broni zalicza się do kategorii osób wymienionych w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Do wydania decyzji o cofnięciu broni palnej niewystarczającym jest skazanie prawomocnym wyrokiem karnym, lecz konieczne jest również wykazanie bezpośredniego związku pomiędzy popełnionym przez posiadacza broni czynem, a cechami jego charakteru i dotychczasowym zachowaniem, które mogłoby stworzyć obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Sąd I instancji nie zgodził się ze stanowiskiem organów, że sam fakt popełnienia przez skarżącego przestępstw, spowodował utratę przez niego wiarygodności co do zgodnego z prawem posiadania i używania broni w rozumieniu dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zdaniem Sądu I instancji przyjęcie takiego toku rozumowania prowadziłoby do pozbawienia pozwolenia na broń każdej osoby, która popełniła przestępstwo, bez względu na rodzaj, zakres winy i okoliczności jego popełnienia. W wyroku podkreślono, że dla cofnięcia pozwolenia na broń osobie skazanej za przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu nie wystarczy bowiem sam fakt skazania, bez ustalenia okoliczności czynu, jego społecznej szkodliwości i cech osobowych skarżącego. Sąd I instancji nie zgodził się także z poglądem, że kazanie skarżącego za przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu należy uznać za "bliskie" przestępstwu przeciwko mieniu. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Komendant Główny Policji zarzucając mu naruszenie następujących przepisów postępowania: Po pierwsze, art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – poprzez błędne przedstawienie przez sąd administracyjny stanu faktycznego ustalonego przez organy, w postaci uznania, że organy nie wskazały okoliczności, poza wyrokiem skazującym, na podstawie których wywiodły, iż skarżący spełnia przesłanki z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Po drugie, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na przyjęciu, że organy nie rozważyły wszystkich istotnych okoliczności i nie dokonały oceny całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego. Organ zarzucił także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że wobec sprawcy przestępstw z art. 300 § 2 w związku z art. 308 k.k. w związku z art. 270 § 1 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k., jak również sprawcy przestępstwa z art. 218 § 1 k.k. nie zachodzi uzasadniona obawa, że osoba taka może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, gdy tymczasem charakter wymienionych czynów wskazuje na zaistnienie takiej obawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwanej p.p.s.a.) – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Rozpoznając przedmiotową sprawę w granicach określonych w art. 188 p.p.s.a. i wobec przedstawienia w skardze kasacyjnej zarówno zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego jak i naruszenia przepisów postępowania w pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Po pierwsze, w świetle dyspozycji art. 174 pkt 2 p.p.s.a. za prawidłowy należy uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Komendant Główny Policji w skardze kasacyjnej zarzuca naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., jednak nie wykazuje, aby uchybienie tym przepisom miało istotny, a więc decydujący o rozstrzygnięciu, wpływ na wynik sprawy. Istota skargi kasacyjnej opiera się natomiast na argumentacji dotyczącej rozumienia i zastosowania w przedmiotowej sprawie przepisów prawa materialnego, ponieważ jej rozstrzygnięcie zależy od oceny zastosowania w ustalonym stanie faktycznym przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Dlatego też Sąd I instancji zarzucając organom Policji, poza naruszeniem przepisów prawa materialnego, naruszenie przepisów postępowania nie dopuścił się takiego uchybienia tym ostatnim, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O wyniku sprawy zadecydowała ocena zastosowania przepisów prawa materialnego. Wobec tego nie zachodzą podstawy usprawiedliwiające zarzut naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie wyroku Sądu I instancji nie zawierałoby stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (uchwała NSA z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09). Po drugie, w odniesieniu do zarzutu naruszenia prawa materialnego należy stwierdzić, że zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ cofa pozwolenie na broń w sytuacji jeżeli osoba, która uzyskała dane pozwolenie należy do osób w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tejże ustawy. Z kolei przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nakłada na organy Policji obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w stosunku do osób wymienionych w katalogu zawartym w art. 15 ust. 1-6 cyt. ustawy. Ponadto, analiza powyższej normy była przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r. w sprawie sygn. akt II OPS 4/09 (ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 5). Wynika z niej, że użyty kwantyfikator "w szczególności" poprzedzający wymienienie osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż w stosunku do nich istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Dlatego też organ Policji nie musi wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący. Ponadto pozwolenia na broń nie wydaje się, nie tylko osobom wymienionym po kwantyfikatorze "w szczególności", lecz również innym osobom, które nie były skazane za wymienione przestępstwa, lecz jednak co do których z innych powodów organ ustali okoliczności wskazujące na istnienie uzasadnionej obawy, że użyją broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Dlatego też należy stwierdzić, że osoba posiadająca pozwolenie na broń korzysta z pewnego rodzaju domniemania, że nie użyje jej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ponadto nie jest to wolność konstytucyjna lecz jest to określony przez ustawodawcę atrybut władztwa państwowego związany z przywilejem posiadania broni jako odstępstwo od generalnego zakazu jego posiadania. W realiach przedmiotowej sprawy kluczowe znaczenie ma fakt oceny popełnienia przestępstwa przez osobę posiadającą pozwolenie na broń. W stanie faktycznym tej sprawy ustalonym przez organy Policji K.K. skazany został bowiem dwukrotnie prawomocnym wyrokiem sądu w związku z popełnieniem przestępstwa z art. 300 § 2 k.k. w związku z art. 308 k.k. oraz art. 270 § 1 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k. czyli przeciwko obrotowi gospodarczemu, a także wiarygodności dokumentów. Było to związane z naruszeniem praw pracowników, które powstały ze stosunku pracy i ubezpieczeń społecznych, w świetle prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Gołubiu-Dobrzyniu z dnia 20 lutego 2009 r. (sygn. akt II K 45/09). Ponadto Sąd uznając, że wina i społeczna szkodliwość czynu nie jest znaczna warunkowo umorzył postępowanie karne, na okres próby wynoszący 2 lata. Jednak następnie wyrokiem Sądu Rejonowego w Gołubiu-Dobrzyniu z dnia 28 listopada 2008 r. (sygn. akt II K 42/08) K.K. został uznany za winnego popełnienia kolejnego przestępstwa z art. 300 § 2 k.k. w związku z art. 308 k.k. oraz w związku z art. 11 § 2 k.k., tj. o podrobienie na fakturach VAT podpisu K.K., a również udaremnienie zaspokojenia wierzycieli K.K. W doktrynie prawa karnego podnosi się, że są to przestępstwa, które godzą w prawidłowe funkcjonowanie obrotu gospodarczego, który stanowi jeden z fundamentów ustroju gospodarczego państwa w gospodarce wolnorynkowej. Ponadto są to przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu, za które K.K. – co należy podkreślić – został dwukrotnie w krótkich odstępach czasu skazany prawomocnie wyrokami sądu rejonowego. Dlatego też, brak jest przesłanek do przyjęcia domniemania, że skarżący dalej będzie użytkował daną broń palną, tj. sportową w sposób zgodny z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, ponieważ zachodzi uzasadniona obawa, że może on użyć broni z naruszeniem art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy (wyrok NSA z dnia 14 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1564/09, Lex nr 746643, wyrok NSA z dnia 10 marca 2011 r. sygn. akt II OSK 457/10, niepubl. oraz wyrok NSA z dnia 24 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1466/09, Lex nr 746564). Stąd nawet fakt posiadania pozytywnych opinii o skarżącym z jego miejsca zamieszkania oraz środowiska, w którym egzystuje, nie pozwalały na jednoczesną eliminację faktu, jakim było dwukrotne w krótkim odstępie czasu popełnienie przez skarżącego przestępstw umyślnych, w tym przeciwko obrotowi gospodarczemu, które kwalifikowało go jako osobę naruszającą porządek prawny. Zachowanie to wzruszyło domniemanie, z którego korzystał skarżący, iż nie istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, biorąc pod uwagę, że posiadacza broni powinna cechować nieskazitelność charakteru i postawy. Z przedstawionych wyżej powodów zasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 i art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 203 pkt 2 p.p.s.a.