II SA/Kr 635/10

WyrokWSA w Krakowie2010-06-28

Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Kazimierz Bandarzewski, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zezwolenie na zajęcie nieruchomości w celu przeprowadzenia inwestycji celu publicznego może zostać wydane, jeśli decyzja o ustaleniu lokalizacji tej inwestycji nie jest ostateczna?
Ratio decidendi
Zezwolenie na zajęcie nieruchomości w celu przeprowadzenia inwestycji celu publicznego, zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, może zostać wydane jedynie w oparciu o ostateczną decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego lub obowiązujący plan miejscowy. Wydanie zezwolenia w sytuacji, gdy decyzja o ustaleniu lokalizacji nie jest ostateczna, stanowi istotne naruszenie prawa materialnego, które uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wnioski o zezwolenie na zajęcie nieruchomości w celu budowy magistrali wodociągowej. Po kilku postępowaniach i uchyleniach decyzji przez organy administracji i sądy, Prezydent Miasta wydał decyzję zezwalającą na zajęcie nieruchomości. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Właściciel nieruchomości zaskarżył decyzję Wojewody, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących rokowań oraz naruszenie zasad czynnego udziału w postępowaniu. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie : WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Mariusz Kotulski Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Wojewody z dnia 17 kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie nieruchomości; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego M.W. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Spółka "[...] sp. z o.o. z siedzibą w N. wystąpiła w dniu 27 lipca 2005 r. i w dniu 11 sierpnia 2005 r. z wnioskami do Prezydenta Miasta N. o wydanie zezwolenia na zajęcie terenu stanowiącego działki gruntu o numerach ewidencyjnych 1 i 2 , stanowiących własność S. i B.W. dla przeprowadzenia budowy odcinka magistrali wodociągowej przebiegającego od ul.[...] do [...] w N. Do wniosku dołączono protokół z rokowań z właścicielami nieruchomości. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. Prezydent Miasta N. , działając na podstawie art. 124, art. 128 i art. 132 ustawy o gospodarce nieruchomościami zezwolił Spółce "[...] na wejście w teren działek nr 1 i nr 2 w celu przeprowadzenia przez ww. działki odcinka magistrali wodociągowej. Od tej decyzji wniesiono odwołanie i Wojewoda decyzją z dnia [...] września 2005 r. uchylił zaskarżoną decyzję przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, uzasadniając to naruszeniem zasady praworządności w zakresie art. 10 § 1 K.p.a. Następnie, w związku ze zmianą właściciela ww. działek, Spółka prowadziła rokowania z M.W. , które nie doprowadziły do wyrażenia zgody na wejście w teren przez nowego właściciela. Spółka deklarowała wykonanie przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego do budynków zlokalizowanych na działkach nr 1 i nr 2 w zamian za zgodę na wejście w teren działek, właściciel deklarował wolę zawarcia umowy cywilnoprawnej w sferze prawa rzeczowego, akcentując ewentualne obciążenie Spółki czynszem dzierżawnym. 29 grudnia 2005 r. Spółka "[...]" ponownie zwróciła się z wnioskiem do Prezydenta Miasta N. o wydanie zezwolenia na zajęcie terenu stanowiącego działki gruntu o numerach ewidencyjnych 1 i 2 celem budowy odcinka magistrali wodociągowej przebiegającego od ul. [...]do ul. [...] w N. . Do wniosku dołączono protokół z rokowań z właścicielem nieruchomości oraz pisma związane z tymi rokowaniami. Prezydent Miasta N. decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., działając na podstawie art. 124, art. 128 i art. 132 ustawy o gospodarce nieruchomościami zezwolił Spółce "[...]" na wejście w teren działek nr 1 i nr 2 w celu przeprowadzenia przez ww. działki odcinka magistrali wodociągowej. Po rozpoznaniu odwołania od tej decyzji, Wojewoda decyzją z dnia [...] marca 2006 r. utrzymał zaskarżoną decyzję organu l instancji w mocy. Na tą decyzję wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 8 listopada 2007 r. uchylił obie decyzje wskazując, że wnioskodawca do wniosku nie dołączył wymaganych art. 114 ustawy o gospodarce nieruchomościami dokumentów, a w szczególności załączników do decyzji Nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Błędnie wskazano na właścicieli tych działek, nie uzasadniono nadania rygoru natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji. W tym stanie sprawy Spółka "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w N. ponownie wystąpiła w dniu 14 maja 2008 r. z wnioskiem do Prezydenta Miasta N. o wydanie zezwolenia na zajęcie terenu stanowiącego działki gruntu o numerach ewidencyjnych 1 i 2 celem przeprowadzenia budowy odcinka magistrali wodociągowej przebiegającego od ul. [...]do ul. [...] w N. Do wniosku dołączono odpis decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego wraz z załącznikami. Dołączono również pismo Spółki skierowane do M.W. z prośbą o udzielenie zgody na wejście w teren działek oraz propozycją wykonania przyłączy wodociągowego i kanalizacyjnego wraz z odpowiedzią właściciela działek co do braku akceptacji takich propozycji. Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. znak: [...] Prezydent Miasta N. : 1) udzielił zezwolenia Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością "[...] z siedzibą w N. przy ulicy [...]- jako inwestorowi zadania pod nazwą "Budowa magistrali wodociągowej na odcinku skrzyżowania ulic [...] do ulicy [...] y" obejmującej ulice [...] na zajęcie nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [...] oznaczonej jako działka gruntu o numerze ewidencyjnym 1 w obrębie [...] Miasta N. o powierzchni 0,2456 ha i działka gruntu o numerze ewidencyjnym 2 w obrębie [...] Miasta N. o powierzchni 0,1865 ha, będącej Własnością M.W. zamieszkałego w K. przy ulicy [...], w celu przeprowadzenia przez ww. działki odcinka magistrali wodociągowej od ulicy [...]; 2) zobowiązał właściciela nieruchomości do udostępnienia nieruchomości celem wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii przewodów i urządzeń magistrali wodociągowej, a brak wykonania tego obowiązku został zagrożony egzekucją administracyjną; 3) stwierdził, że ostateczna decyzja stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej na wniosek Prezydenta Miasta N. wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej. W uzasadnieniu tej decyzji wyjaśniono, ze zapadła ona w wyniku ponownego rozpoznania sprawy w związku z uchyleniem wyrokiem z dnia 8 listopada 2007 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie II SA/Kr 602/06 zapadłych w tej sprawie poprzednich decyzji. W trakcie ponownego rozpoznania sprawy nastąpiła zmiana właściciela przedmiotowych działek. Nowym właścicielem został M.W. . Organ l instancji w swoim rozstrzygnięciu oparł się na regulacji art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Organ podał, że ponownie rozpoznając sprawę wypełnił zalecenia wynikające z powołanego wyżej wyroku. Od powyższej decyzji odwołanie w dniu 30 grudnia 2008 r. (data wpływu do Urzędu Miasta N. ) wniósł M.W. . W odwołaniu wskazano na brak przedłożenia dokumentów potwierdzających przeprowadzenie rokowań z właścicielem nieruchomości, które nie może zastąpić deklaracja Spółki co do zaproponowanych przez nią warunków. Zarzucono również naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 11 K.p.a. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. znak:[...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta N. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy. Wskazał, że zaskarżona decyzja wydana została w ponownie prowadzonym postępowaniu w wyniku prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 listopada 2007 r. sygn. akt II SA.Kr 602/06, zgodnie z którym Sąd uchylił decyzje administracyjne wydane w niniejszej sprawie, a więc uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na wejście na teren nieruchomości. W swoim uzasadnieniu Sąd wskazał, między innymi na brak załącznika graficznego do decyzji Prezydenta Miasta N. nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, dołączonej do wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości; brak uzasadnienia decyzji w części dotyczącej nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oraz na fakt, że w decyzji o zezwoleniu na zajęcie nieruchomości podano błędnie osobę właściciela. Organ odwoławczy stwierdził, że ponownie rozpoznając sprawę organ l instancji wypełnił opisane powyżej zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wojewoda podniósł, że stosownie do art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem, których przedmiotem jest udzielenie przez niego zgody na wykonanie prac związanych z realizacją na jego gruncie inwestycji infrastrukturalnej. Przepis art. 124 ust. 3 ww. ustawy nie precyzuje formy ani charakteru prawnego, jaki powinna mieć propozycja skierowana do właściciela nieruchomości, dotycząca wyrażenia zgody na wykonanie prac. Wojewoda wskazał, że inwestor podjął próby zawarcia ponownego porozumienia z właścicielem przedmiotowych działek (pismo z dnia 5 marca 2008 r.), na warunkach możliwych do zrealizowania przez Spółkę, proponując między innymi wykonanie przyłącza wodociągowego i kanalizacji sanitarnej do istniejących budynków na działkach nr 1 i nr 2 w obrębie [...] Miasta N. . Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]" zobowiązała się do przywrócenia ww. nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po wybudowaniu magistrali, a w przypadku niemożności przywrócenia nieruchomości do stanu pierwotnego wskazano, że właścicielowi zostanie wypłacone stosowne odszkodowanie. M.W. pismem z dnia 15 marca 2008 r. nie zgodził się na powyższe warunki. Wobec tego należało uznać, że obie strony nie doszły do porozumienia, co dało podstawę do wystąpienia z wnioskiem w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jako prawidłowe w świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego Wojewoda zakwalifikował działania organu l instancji, który umożliwił stronie postępowania aktywny w nim udział (wezwanie do udziału w rozprawie administracyjnej z dnia 5 czerwca 2008 r., 1 lipca 2008 r. i 18 lipca 2008 r., na które M.W. nie stawił się, oraz zawiadomienie w trybie art. 10 K.p.a. z dnia 19 września 2008 r. i 7 października 2008 r., które również nie spowodowało stawienia się właściciela. Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w odwołaniu Wojewoda rozważał, czy w związku z art. 124 ust. 8 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, że "w sprawach, o których mowa w ust. 1, w których stroną postępowania jest gmina lub powiat, prezydent miasta na prawach powiatu sprawujący funkcję starosty, podlega wyłączeniu na zasadach określonych w rozdziale 5 działu l Kodeksu postępowania", Prezydent Miasta N. powinien podlegać wyłączeniu od rozpoznania przedmiotowej sprawy. Zdaniem Wojewody nie można uznać, że Gmina N. jest równocześnie stroną przedmiotowego postępowania, gdyż jej interes faktyczny jaki niewątpliwie posiada w tym postępowaniu (jako większościowy udziałowiec spółki), nie uzasadnia jednak przymiotu strony, której definicja określona jest w art. 28 K.p.a. postępowania administracyjnego. Wojewoda wyjaśnił, że jedynie w przypadku jednoosobowych spółek jednostek samorządu terytorialnego - spółek kapitałowych, w której wszystkie udziały lub akcje należą do jednego wspólnika lub akcjonariusza (art. 4 § 1 pkt 3 Kodeksu spółek handlowych), funkcję zgromadzenia wspólników (walnego zgromadzenia) pełnią organy wykonawcze tych jednostek samorządu terytorialnego. W przedmiotowej sprawie w stosunku do Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]" nie zachodzi taka sytuacja. Skargę na decyzję Wojewody w ustawowym terminie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M.W. . Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zwrot kosztów postępowania na jego rzecz. Skarżący wskazał na naruszenie zasad prowadzenia rokowań wynikających z art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie zapewnienia stronie czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu i zawiadamiania o podejmowanych czynnościach. Co do zarzutu naruszenia zasad przeprowadzenia rokowań skarżący podniósł, że inwestor składając wniosek o wydanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości nie dołączył do niego dokumentów stwierdzające przeprowadzenie rokowań z właścicielem nieruchomości, do czego był zobowiązany przepisami prawa. Za dowód przeprowadzonych rokowań nie można, zdaniem skarżącego uznać jednostronnego oświadczenie spółki "[...]" z dnia 5 marca 2008 r. Skarżący podniósł, że nie uchylał się od negocjacji z inwestorem. Stwierdził, że inwestor nie wykazał woli rokowań, proponując skarżącemu jedynie wykonanie przyłącza. Skarżący podniósł, że nie był zainteresowany tą propozycją, w związku z czym Spółka nie podjęła próby dalszych negocjacji, przyjmując że brak jest porozumienia z właścicielem nieruchomości. Tak też błędnie przyjęły organy, z czym skarżący się nie zgadza. W kwestii naruszenia przepisów procesowych skarżący wskazał, że jego rodzice, jako ówcześni właściciele, nie zostali zawiadomieni o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego jakim jest ograniczenie prawa własności. Skarżący o toczącym się postępowaniu dowiedział się w dniu 20 czerwca 2009 r. z zawiadomienia o rozprawie, która odbyła się18 czerwca 2009 r. O kolejnej rozprawie wyznaczonej na dzień 16 lipca 2009 r. skarżący został powiadomiony w dniu 21 lipca 2009 r. Zdaniem skarżącego nadużyciem organów administracyjnych jest wyznaczanie konkretnych dat do zapoznania się z materiałem dowodowym, gdyż zapoznanie się z aktami, ich analiza i złożenie ewentualnych wniosków wymaga czasu i często konsultacji z osobami znającymi na tego typu sprawach (profesjonalistami). Skarżący podał, że organy obu instancji wyznaczyły mu zbyt krótkie terminy do zapoznania się z materiałami końcowymi, gdyż faktycznie miał tylko jeden dzień, a w II instancji trzy dni do skorzystania ze swojego uprawnienia. Nadto skarżący podniósł, że jego odwołanie było rozpatrywane przez cztery miesiące, a on nie został poinformowany o terminie i sposobie rozpatrzenia odwołania oraz o przyczynie zwłoki. W odpowiedzi na skargą Wojewoda wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z póżn. zm.) zwaną dalej w skrócie "P.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym do kontroli legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 ustawy P.p.s.a). Stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 P.p.s.a. w ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związany granicami skargi. Zgodnie z art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy stwierdzić, że zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, póz. 2603 z późn. zm.), zwanej daje w skrócie "u.g.n." starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Powołany przepis oznacza, że wydanie jakiejkolwiek decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości w zakresie wykonania prac budowlanych musi być zgodne bądź to z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a jeżeli takiego planu nie ma - zgodne z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Stosownie do art. 124 ust. 1 u.g.n., zgodność z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oznacza sytuację, w której treść decyzji o ograniczeniu korzystania z nieruchomości będzie zgodna z obowiązują w dacie jej wydania ostateczną decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Tylko bowiem z ostatecznej decyzji można wywieść prawo do określonego zachowania się (postępowania) polegające bądź to na działaniu, bądź na zaniechaniu. Wyjątek dotyczy sytuacji, w której organ administracyjny jeszcze nieostatecznej decyzji nadałby rygor natychmiastowej wykonalności. W tej sprawie nie ulega wątpliwości, że oba organy uznały, że decyzja z dnia [...] lipca 2004 r. numer [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego - jakim była budowa magistrali wodociągowej - ma charakter aktu ostatecznego. To ustalenie nie zostało w dostateczny sposób wykazane. Sądowi w tej sprawie urzędu znany jest fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 10 lutego 2010 r., sygn. akt II SAB/Kr 68/09 rozpoznał skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. w zakresie braku rozpoznania odwołania wniesionego od decyzji Prezydenta Miasta N. z dnia [...] lipca 2004 r. numer [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w zakresie budowy magistrali wodociągowej. Wprawdzie wyrokiem tym skargę oddalono, ale jednocześnie Sąd uznał, że rzeczywiście w sprawie tej wniesiono odwołanie, które nie zostało przekazane organowi odwoławczemu. Skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. oddalono, ponieważ to nie ten organ pozostawał w bezczynności. Bezczynnym był Prezydent Miasta N. Tym samym należy stwierdzić, że w dacie wydawania w tej sprawie tak decyzji organu I instancji jak i decyzji organu odwoławczego w obrocie prawnym nie funkcjonowała ostateczna decyzja z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] ustalająca lokalizację inwestycji celu publicznego pod nazwą "budowa magistrali wodociajgowej od skrzyżowania ulic [...]". Okoliczność, że na decyzji tej znajduje się adnotacja o jej ostateczności nie ma znaczenia dla obiektywnej oceny tej okoliczności. Decyzji tej nie nadano również rygoru natychmiastowej wykonalności. W takim stanie sprawy wydane w tej sprawie decyzje są obarczone istotnymi wadami prawnymi, co uzasadnia ich uchylenie. Zostały one bowiem wydane w sytuacji, w której nie było jeszcze ostatecznej decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów skargi należy wskazać, że Sąd nie podziela stanowiska skarżącego. Przeprowadzenie rokowań między właścicielem nieruchomości a inwestorem winno zmierzać do uzyskania zgody właściciela na wykonanie określonych prac budowlanych. Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie wymagają szczególnej formy prowadzenia rokowań. Oznacza to, że o spełnieniu wymogu rokowań można mówić już wówczas, gdy nastąpi wzajemne poinformowanie się obu stron o swoich stanowiskach i możliwym zakresie wzajemnych ustępstw celem zawarcia umowy lub innego satysfakcjonującego obie strony rozwiązania zasad korzystania z danej nieruchomości. Rokowania, o których mowa w art. 124 u.g.n., nie oznaczają jedynie formalnego prowadzenia rokowań z udziałem obu stron. Mogą one określać również wymianę pism obu stron lub stanowisk w sprawie dotyczącej wyrażenia zgody na zajęcie nieruchomości. Jeżeli jedna ze stron (inwestor) zwraca się do właściciela nieruchomości z propozycją wyrażenia zgody na zajęcie tej nieruchomości w związku z budową magistrali wodociągowej na zaproponowanych przez siebie warunkach, a druga strona (właściciel) stanowczo temu się sprzeciwia wyraźnie wskazując, że tak zaproponowane warunki są nie do przyjęcia, wówczas inwestor nie musi dalej prowadzić rokowań. W tej sprawie nie ulega wątpliwości, że Spółka "[...]" proponowała określone warunki dla właściciela nieruchomości (skarżącego), po czym dokonywała modyfikacji swojej oferty zakresie wykonania przyłączy na rzecz budynku skarżącego. Skarżący był kilkakrotnie informowany o propozycjach Spółki co do zawarcia ugody, ale te warunki nie były akceptowane przez skarżącego. Nie można wymagać od inwestora, aby niezależnie od propozycji właściciela nieruchomości był zmuszony do respektowania warunków drugiej strony lub prowadzenia rokowań dopóty, dopóki właściciel nie zmieni swojego stanowiska. Jeżeli zaproponowane przez inwestora warunki nie satysfakcjonują drugą stronę i inwestor nie proponuje zmiany w zakresie wcześniej oferowanych warunków, to nie można twierdzić, że nie spełnił on przesłanki w zakresie podjęcia rokowań. Stanowisko zawarte w tym zakresie przez skarżącego w skardze wydaje się wskazywać, że przeprowadzenie rokowań powinno polegać na wyrażeniu zgody przez inwestora na warunki zaproponowane przez właściciela nieruchomości lub przynajmniej daleko idące ustępstwa ze strony tylko inwestora. Takie stanowisko nie znajduje potwierdzenia w obowiązujących przepisach, w tym w art. 124 u.g.n. Jeszcze raz należy bowiem podkreślić, że w ocenie Sądu spełnienie warunku przeprowadzenia rokowań, o którym stanowi art. 124 ust. 3 u.g.n. oznacza sytuację, w której wystarczającym jest zaproponowanie przez strony warunków wejścia na dany teren i jego zajęcie. Nie ma konieczności w szczególności kilkakrotnej (powtórnej) modyfikacji wcześniejszego stanowiska każdej ze stron. Podobne stanowisko zajęto w orzecznictwie sądowym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 31 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Go 579/07, opub. w LEX nr 357505). Jeżeli jedna ze stron proponuje swoje warunki wyrażenia zgody na wejście w teren i nie ma zamiaru ich zmiany, pozostaje tryb administracyjnoprawny wydania zezwolenia na zajęcie nieruchomości. Należy przy ty wskazać, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami chronią wówczas właściciela przed naruszaniem jego prawa. Jeżeli bowiem założenie lub przeprowadzenie ciągów, przewodów i urządzeń uniemożliwia właścicielowi dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, właściciel może żądać, aby odpowiednio starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub występujący z wnioskiem o zezwolenie na zajęcie nieruchomości nabył od niego na rzecz Skarbu Państwa w drodze umowy własność nieruchomości. Należy również mieć na uwadze i to, że art. 124 u.g.n. stosuje się do inwestycji celu publicznego, służących nieograniczonej ilości osób (np. magistrali wodociągowej) i tylko w tym przypadku ustawodawca pozwała na ograniczenie właściciela w zakresie wejścia na jego teren celem wykonania takiej inwestycji (celu publicznego). Sąd nie dopatrzył się istotniejszych uchybień w zakresie prowadzonego postępowania przez organy administracji. W aktach sprawy zalega zawiadomienie o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 18 czerwca 2008 r. [...]) wraz z dowodem odbioru zawiadomienia o tej rozprawie przez skarżącego, jednakże bez podania daty odbioru. Porównując datę 5 czerwca 2008 r. (data pisma zawierającego zawiadomienie) z data 18 czerwca 2008 r. można dojść do wniosku, że jednak przed datą rozprawy skarżący został o niej zawiadomiony. Następnie wobec braku potwierdzenia dowodu otrzymania zawiadomienia o tej rozprawie, został wyznaczony kolejny termin rozprawy na dzień 16 lipca 2008 r. ([...]) i znowu kolejny termin rozprawy na dzień 1 września 2008 r. ([...]), o której skarżący dowiedział się 1 sierpnia 2008 r. Tym samym o terminie rozprawy skarżący wiedział na ponad 46 dni przed datą jej przeprowadzenia. Następnie organ l instancji powiadomił skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy do dnia 3 października 2008 r. i wprawdzie na dowodzie potwierdzenia odbioru tego pisma są dwie daty (30 września 2008 r. i 2 października 2008 r.), to z powodu istotnie krótkiego terminu zapoznania się z aktami sprawy nie można wywnioskować, aby ta okoliczność miała istotny wpływ na wynik tej sprawy. Tym bardziej, że organ l instancji przedłużył termin zapoznania się z aktami sprawy i jeszcze raz zawiadomił skarżącego o takiej możliwości ([...]). Tym samym w ocenie Sądu w tej sprawie nie nastąpiło takie naruszenie przepisów procedury administracyjnej, które uzasadniałoby uchylenie wydanych decyzji. Tym niemniej, organy obu instancji naruszyły przepisy prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, czyli treść wydanych w tej sprawie decyzji administracyjnych. W związku z tym, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, ponieważ stwierdzono naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 124 u.g.n.), które miało wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. właściwy w tej sprawie organ I instancji prowadząc postępowanie powinien w szczególności ustalić, czy w dacie wydawania decyzji rozpoznano odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta N. nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. o ustaleniu lokalizacji celu publicznego zostało już rozpoznane i czy tak wydana decyzja jest już ostateczna. Na skutek upływu znacznej ilości czasu organ winien zapytać wnioskodawcę, czy w ogóle podtrzymuje wniosek w sprawie wydania decyzji w tej sprawie. Po dokonaniu ustalenia stanu faktycznego, organ l instancji winien zakończyć sprawę wydając decyzję. Na podstawie art. 152 P.p.s.a. orzeczono o wstrzymaniu wykonywania zaskarżonej decyzji do chwili uprawomocnienia się wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a., zasądzając skarżącemu zwrot kosztów w zakresie kwoty uiszczonego wpisu w tej sprawie. Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło