II GSK 1269/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-12-07

Skład orzekający: Stanisław Gronowski, Czesława Socha, Jacek Czaja

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protokół kontroli terenowej oraz zdjęcie lotnicze, sporządzone po wydaniu ostatecznej decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z ustaleniem, że część deklarowanej powierzchni nie jest gruntem rolnym?
Ratio decidendi
Protokół kontroli terenowej i zdjęcie lotnicze, sporządzone po wydaniu ostatecznej decyzji, mogą stanowić nowe dowody w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jeśli ujawniają istotne okoliczności faktyczne, które mogłyby wpłynąć na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Sąd administracyjny nie ma obowiązku przeprowadzania dowodów uzupełniających na wniosek strony, a odmowa ich przeprowadzenia nie stanowi naruszenia prawa procesowego, chyba że kryteria oceny dopuszczonych dowodów są oczywiście błędne.
Stan faktyczny
Strona P. Dz. wniosła o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Po przyznaniu płatności, kontrola wykazała, że część deklarowanej działki nie jest gruntem rolnym, lecz obszarem rekreacyjnym. Na tej podstawie organ wznowił postępowanie, uchylił pierwotną decyzję i przyznał płatności w pomniejszonej wysokości. Dyrektor ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę strony, uznając, że protokół kontroli i zdjęcie lotnicze stanowią nowe dowody uzasadniające wznowienie postępowania. Strona wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym brak przeprowadzenia wnioskowanych dowodów przez WSA i nieprawidłowe informowanie przez organ.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od P. Dz. na rzecz Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. kwotę 120 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia NSA Czesława Socha Sędzia del. WSA Jacek Czaja (spr.) Protokolant Szymon Janik po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. Dz. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt I SA/Bd 445/10 w sprawie ze skargi P. Dz. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych po wznowieniu postępowania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. Dz. na rzecz Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z dnia [...] czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 445/10, oddalił skargę P. Dz. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych – po wznowieniu postępowania. Sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia. Wnioskiem z dnia [...] maja 2005 r. P. Dz. wniósł o przyznanie jednolitej płatności obszarowej do działek rolnych o łącznej powierzchni 4.49 ha oraz uzupełniającej płatności obszarowej do działki rolnej o powierzchni 1.28 ha, położonych na trzech działkach ewidencyjnych o nr: [...], [...] i [...], obręb W. – Z., gmina B. K., powiat w. Decyzją z dnia [...] marca 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. przyznał płatność zgodnie z wnioskiem. Przeprowadzona w dniu [...] września 2008 r. kontrola gospodarstwa rolnego B. Dz. - w ramach weryfikacji wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008 - wykazała, że działka ewidencyjna nr [...], deklarowana w ubiegłych latach do płatności przez P. Dz., nie jest gruntem rolnym ([...]). Ustalono, że działka ta stanowi obszar rekreacyjny, na którym znajduje się m.in.: posiadłość, kort tenisowy, basen, grill murowany oraz szałasy do drewna. Mając na uwadze powyższe ustalenia, na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. w dniu [...] grudnia 2009 r. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania płatności na rok 2005, a następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. uchylił ostateczną decyzję z dnia [...] marca 2006 r. oraz przyznał P. Dz. płatności na 2005 r. w pomniejszonej wysokości. Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. utrzymał w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że ustalenia organu pierwszej instancji są prawidłowe. Zdaniem organu, powierzchnia działki rolnej [...] - sad, położonej na działce ewidencyjnej nr [...], wynosi 2.20 ha, a nie jak strona zadeklarowała we wniosku 2.66 ha. Przeprowadzone na ortofotomapie pomiary powierzchni użytkowanej rolniczo potwierdziły ustalenia organu pierwszej instancji, że strona deklarując na działce ewidencyjnej nr [...] działkę rolną [...] o powierzchni 2.66 ha, zawyżyła powierzchnię deklarowaną o 0.46 ha. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący w oświadczeniu z dnia [...] stycznia 2010 r. potwierdził, że na tej działce znajduje się dom o powierzchni 200 m2, garaż o powierzchni 100 m2 i 60 m2, zbiornik wodny o powierzchni 150 m2, plac utwardzony o powierzchni ok. 500 m2 i droga dojazdowa o powierzchni ok. 500 m2, co daje powierzchnię nieużytkowaną rolniczo - 1510 m2. Organ odwoławczy wskazał, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zgłoszonych do płatności, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wyniosła 11,41%, w związku z czym, na mocy art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystywania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców, kwota płatności została pomniejszona o dwukrotną wykrytą różnicę. Oddalając skargę od tej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. podniósł, że wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją ma charakter nadzwyczajny i może mieć miejsce w przypadkach ściśle określonych w art. 145 § 1 pkt 1 -7 k.p.a., tj. gdy postępowanie dotknięte było kwalifikowaną wadliwością, wyliczoną wyczerpująco we wskazanych wyżej przepisach prawa procesowego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od dotychczasowego rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w trakcie kontroli w dniu [...] września 2008 r. ustalono, że stan działek nie odpowiada stanowi deklarowanemu w złożonym wniosku o przyznanie płatności. Tego rodzaju kontrola i jej wynik przedstawiony w protokole kontroli sporządzonym przez inspektorów terenowych, stanowił w ocenie WSA nowy dowód w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Dowód ten nie istniał w dacie wydania decyzji ostatecznej z dnia [...] marca 2006 r. W ocenie Sądu pierwszej instancji nowa okoliczność faktyczna ujawniła się za pośrednictwem dowodu, który został sporządzony już po wydaniu decyzji pierwotnej – protokół z kontroli. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieprawidłowego przeprowadzenia kontroli, Sąd pierwszej instancji wskazał, że regulacje dotyczące przeprowadzania kontroli co do płatności rolnych, zostały określone prawem wspólnotowym – w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/ 2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE. L z 2004 r. Nr 141, poz. 18). Według reguł ogólnych zawartych w art. 23 ust. 1 tego rozporządzenia, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Zgodnie z art. 24 ust. 1 rozporządzenia, kontrole administracyjne opisane w art. 23 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 pozwalają na wykrycie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych, między innymi dzięki kontrolom krzyżowym. Kontrole te dotyczą odpowiednio zadeklarowanych uprawnień do dopłat i zadeklarowanych działek i pozwalają uniknąć nienależnego, wielokrotnego przyznawania tej samej pomocy w odniesieniu do tego samego roku kalendarzowego lub gospodarczego oraz nienależnej kumulacji pomocy w ramach programów pomocy wiążących się z zadeklarowaniem powierzchni. Weryfikują one istnienie uprawnień do dopłat i kwalifikacje do otrzymania pomocy. Dotyczą zgodności między działkami zadeklarowanymi w jednym wniosku a działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych oraz weryfikują kwalifikacje do pomocy określonych terenów. Sąd pierwszej instancji zauważył także, że nowym dowodem w postępowaniu było ponadto zdjęcie lotnicze wykonane - jak wynika z informacji Departamentu Baz Referencyjnych - w dniu [...] kwietnia 2004 r., a które nie było znane organowi w dniu wydawania pierwotnej decyzji o przyznaniu wnioskowanej dopłaty. Sąd nie podzielił stanowiska strony skarżącej, iż to zdjęcie lotnicze nie może być dowodem w sprawie przyznania płatności za 2005 r. Sąd wskazał, że zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 796/2004 należy wykorzystywać wszystkie środki dostępne administracji rządowej w celu wyjaśnienia rozbieżności wykrytych w trakcie prowadzonej kontroli. Sąd pierwszej instancji za niezasadne uznał zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, bowiem Kierownik Biura Powiatowego na podstawie art. 10 k.p.a. poinformował skarżącego o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Strona skorzystała z przysługującego prawa i w dniu [...] stycznia 2010 r. zapoznała się z aktami sprawy. Również na etapie postępowania odwoławczego strona skorzystała z powyższego uprawnienia i w dniu [...] stycznia 2010 r. ponownie zapoznała się z aktami sprawy, spisując na powyższą okoliczność oświadczenie z którego wynika, iż w aktach sprawy znajdował się załącznik graficzny nr [...] – zdjęcie lotnicze. Sąd pierwszej instancji nie podzielił także zarzutów dotyczących naruszenia przez organ art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności stanu faktycznego oraz nie zebranie i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego. W ocenie Sądu zarzuty te nie znajdują oparcia w aktach sprawy bowiem w przeprowadzonym przez organy postępowaniu ustalono okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, przeprowadzono dowody dotyczące tych okoliczności, a w uzasadnieniu decyzji wskazano, na jakich dowodach się oparto wydając określone rozstrzygnięcie. Sąd nie stwierdził również naruszenia art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a., co wyjaśnił w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł P. Dz. i zaskarżając ten wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wnoszący skargę kasacyjną zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, to jest: 1. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez nie przeprowadzenie w toku postępowania przed sądem wnioskowanych przez stronę dowodów, mających istotne znaczenie dla oceny całości sprawy i oparcie wyroku na ustaleniach poczynionych przez organ prowadzący postępowanie w sposób sprzeczny z zasadami prawa, w szczególności zaś pomijając w toku postępowania przedstawiane przez kontrolowanego dowody, interpretując fakty na niekorzyść obywatela, w tym przede wszystkim fakt posiadania przez niego, na części kwestionowanych do upraw rolnych obszarów, upraw ogrodniczych w postaci rozsadników żywotników, jak również ignorowania przez organ administracyjny faktu braku udzielenia obywatelowi właściwej informacji przez pracowników organu administracji dotyczącej prawidłowych zasad składania oświadczeń w toku postępowania przed ARiMR; 2. art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez przyjęcie, że zezwolenie na prowadzenie postępowania administracyjnego przez pracownika organu, podlegającego wyłączeniu od udziału w sprawie w której był świadkiem, nie stanowi rażącego naruszenia prawa. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor stwierdził między innymi, że dowód w postaci akt Sądu Rejonowego we W. był nie tylko kluczowy ale również pozwalał w prawidłowym świetle ocenić postępowanie administracyjne. Niestety dowód ten nie tylko został pominięty w toku postępowania, ale również w żaden sposób Sąd nie odniósł się do faktu zgłoszenia przez stronę takiego wniosku dowodowego. W ocenie autora skargi kasacyjnej stanowi to oczywiste naruszenie przepisów postępowania i nie koresponduje z prezentowaną przez Sąd zasadą prawdy materialnej. Autor skargi kasacyjnej stwierdził, że w obszernych zeznaniach pracowników Agencji, złożonych przed Sądem Rejonowym we W., znajdują się dowody na okoliczność, że nie potrafią oni prawidłowo określać rolniczego bądź nie charakteru nieruchomości, nie mają podstawowej wiedzy z zakresu hodowli roślin, obca jest im wiedza z zakresu geodezji (co w sposób jaskrawy dyskwalifikuje ustalenia przeprowadzonej przez nich kontroli terenowej). Ponadto w toku analizy materiału dowodowego zaprezentowanego Sądowi Rejonowemu skarżący mógł po raz pierwszy zapoznać się z całością zebranego przez organ administracji materiału, a okazało się, że część dokumentów posiada wątpliwą wartość z uwagi na podejrzenie ich manipulacji. Według autora skargi kasacyjnej podstawowy dla oceny sprawy dokument wydruku z systemu informatycznego jest antydatowany przez pracowników ARiMR i jest to okoliczność istotna, gdyż skarżący od początku twierdził, że nie miał możliwości zapoznania się z całością zebranego materiału i w związku z tym jego oświadczenie złożone w toku postępowania nie może być wiążące. Skarżący również od samego początku wskazywał na naruszenie art. 24 § 1 pkt. 4 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania przez pracownika występującego w sprawie w charakterze świadka. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 1. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania sądowego. Zakres rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny jest więc ograniczony do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, poza nieważnością postępowania sądowego, która w sprawie niniejszej nie zachodzi. 2. Skarga kasacyjna oparta została na podstawie wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną zarzucił naruszenie art. 8 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. Autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenie tych przepisów w odmowie przeprowadzenia przez Sąd pierwszej instancji dowodów, które w jego ocenie miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Przechodząc do oceny tego zarzutu przypomnieć należy, że zgodnie z przepisem art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, przy czym – co do zasady – sąd administracyjny nie przeprowadza postępowania dowodowego, bowiem z mocy art. 133 § 1 p.p.s.a. kontrola legalności działania organu administracji przez sąd - w odniesieniu do postępowania dowodowego - obejmuje materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji. Konsekwencją tej zasady jest przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych taki kierunek wykładni art. 106 § 3 p.p.s.a., który respektuje te zasadę, uznając cytowany przepis za wyjątek od niej. Za ugruntowany należy uznać pogląd wyrażony już kilkakrotnie przez Naczelny Sąd Administracyjny, iż z przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. wynika, że dopuszczenie nowego dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, nie zaś obowiązkiem sądu, a nadto, że brak przeprowadzenia dowodu (czy z urzędu, czy na wiosek) nie może być postrzegane jako naruszenia prawa procesowego, w rozumieniu wskazanego przepisu, przy czym – idąc dalej – zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. może być skutecznie podniesiony tylko wówczas, gdy sąd administracyjny pierwszej instancji przeprowadził postępowanie dowodowe, a zastosowane przez sąd kryteria oceny wiarygodności dopuszczonych dowodów były oczywiście błędne (por. wyroki NSA z dnia: 24 marca 2010 r., sygn. akt II GSK 528/09; 31 sierpnia 2010 r., sygn. akt I GSK 1108/09; 23 stycznia 2009 r. sygn. akt II FSK 1475/07). 3. Skoro więc Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził uzupełniającego dowodu w ramach własnego postępowania dowodowego, to zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. uznać należy za chybiony. Mając jednak na uwadze związanie zarzutu naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. z innymi przepisami wskazanymi przez autora skargi kasacyjnej jako wzorce kontroli (art. 8 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a.), stwierdzić należy, że także w powiązaniu z tymi przepisami zarzut ten jest bezzasadny. 4. Zgodnie z art. 8 k.p.a. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 kwietnia 2011 r.) organy administracji publicznej były obowiązane prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. W myśl zaś art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można jednak pominąć tego, że wnoszący skargę kasacyjną nie sprostał wymaganiom konkretyzacji zarzutu naruszenia tych przepisów w odniesieniu do istotnych dla sprawy faktów, nie zaś hipotez. Autor skargi kasacyjnej formułuje tezy o antydatowaniu przez pracowników organu dokumentów, o braku wiedzy pracowników niezbędnej do określenia rolniczego (bądź nie) charakteru nieruchomości, o braku podstawowej wiedzy z zakresu roślin i geodezji, co ma dyskwalifikować ustalenia przeprowadzonej przez tych pracowników kontroli. Tak określone tezy, bez powołania się na konkretne okoliczności wynikających z istniejących dowodów, mają jedynie charakter polemiki z ustaleniami i wnioskami Sądu pierwszej instancji, których prawidłowości autor skargi kasacyjnej skutecznie nie podważył. Jak bowiem wynika z akt postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej zasadnie stwierdziły, że ze znajdującego się w tych aktach zdjęcia lotniczego z dnia [...] kwietnia 2004 r. oraz przeprowadzonej w dniu [...] września 2008 r. kontroli na miejscu należało wyprowadzić wniosek, iż działka ewidencyjna nr [...], deklarowana w wcześniejszym okresie do płatności, nie jest gruntem rolnym. Okoliczność tę potwierdził również P. Dz. w oświadczeniu z dnia [...] stycznia 2010 r., wskazując, iż działka ta stanowi obszar rekreacyjny, na którym znajduje się dom, garaż, zbiornik wodny, plac utwardzony i droga dojazdowa. W tym samym oświadczeniu P. Dz. przyznał, że całość działki była przez niego mylnie traktowana jako część gospodarstwa. 5. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 9 k.p.a. zauważyć należy, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W., na podstawie z art. 10 k.p.a., poinformował P. Dz. o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem i wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z tego prawa P. Dz. skorzystał i w dniu [...] stycznia 2010 r. zapoznał się z aktami sprawy, składając na tę okoliczność oświadczenie na piśmie. Również, na etapie postępowania odwoławczego skorzystał on z tego uprawnienia i w dniu [...] stycznia 2010 r. ponownie zapoznała się z aktami sprawy, składając pisemne oświadczenie, z którego wynika, że w aktach sprawy znajdował się załącznik graficzny nr [...] – zdjęcie lotnicze. W świetle powyższego zarzut naruszenia art. 9 k.p.a. uznać należy za bezzasadny. 6. Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a. Przepis ten wyłącza pracownika organu od udziału w sprawie. Wskazany w nim powód wyłączenia pracownika zachodzi wówczas, gdy w sprawie będącej przedmiotem postępowania pracownik złożył zeznania jako świadek (art. 83) lub został powołany w tej sprawie jako biegły i przedłożył organowi stosowną opinię (art. 84). Jest bezsporne, że wskazywany przez autora skargi kasacyjnej pracownik organu administracji nie był świadkiem lub biegłym w postępowaniu administracyjnym, natomiast złożył zeznania jako świadek w innym postępowaniu, gdzie nie rozstrzygano sprawy P. Dz. w drodze decyzji administracyjnej, a było to postępowanie karne. W tej sytuacji, na podstawie art. 24 § 3 k.p.a., pracownik może podlegać wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie administracyjnej. Zgodnie z tym przepisem bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności nie wymienionych w § 1 art. 24, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika. Zatem w rozpoznawanej sprawie, ewentualne wyłączenie pracownika organu mogłoby nastąpić na zasadzie art. 24 § 3 k.p.a., nie zaś art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a. 7. W kwestii wniosku zawartego w skardze kasacyjnej, co do dopuszczenia dowodu w postaci zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez pracowników ARiMR oddział we W., należy zauważyć, że w postępowaniu przed Naczelnym Sąd Administracyjny wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej, nie jest możliwe przeprowadzenie dowodu uzupełniającego w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. 8. Z tych wszystkich względów oraz na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego uzasadnia przepis art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło