II GSK 904/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-07-19

Skład orzekający: Cezary Pryca, Zofia Przegalińska, Dorota Wdowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia na wprowadzenie do obrotu nawozów organiczno-mineralnych może być wydana na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., nawet jeśli ustawa szczególna (o nawozach i nawożeniu) nie przewiduje takiej instytucji, a podstawą wygaśnięcia jest bezprzedmiotowość decyzji wynikająca z prawomocnego orzeczenia sądu cywilnego zakazującego używania określonej nazwy nawozu?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi była zasadna. Sąd I instancji nieprawidłowo uchylił decyzję stwierdzającą wygaśnięcie pozwoleń na wprowadzenie do obrotu nawozów, błędnie przyjmując, że art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. nie może być samodzielną podstawą prawną w sytuacji, gdy ustawa szczególna nie przewiduje takiej instytucji. NSA wskazał, że przepisy k.p.a. nie są wyłączone przez przepisy ustawy o nawozach i nawożeniu, a art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. może być samodzielną podstawą prawną, jeśli wystąpią jego przesłanki (bezprzedmiotowość decyzji połączona z nakazem prawnym, interesem społecznym lub interesem strony). Ponadto, Sąd I instancji powinien rozważyć wpływ prawomocnego wyroku sądu cywilnego na bezprzedmiotowość decyzji administracyjnych.
Stan faktyczny
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził wygaśnięcie decyzji zezwalających A. Sp. z o.o. na wprowadzenie do obrotu nawozów organiczno-mineralnych, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na prawomocny wyrok sądu cywilnego zakazujący używania nazwy "b.". Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił tę decyzję, uznając, że ustawa o nawozach i nawożeniu nie przewiduje takiej instytucji jak stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, a art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. nie może być samodzielną podstawą prawną. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów k.p.a., p.p.s.a. oraz prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. Zasądził od A. Spółki z o.o. w W. na rzecz Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi kwotę 280 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.) Sędzia del. WSA Dorota Wdowiak Protokolant Ewa Czajkowska po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 10 listopada 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1135/10 w sprawie ze skargi A. Spółki z o.o. w W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji na wprowadzenie do obrotu nawozów organiczno-mineralnych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. zasądza od A. Spółki z o.o. w W. na rzecz Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. po rozpoznaniu skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji na wprowadzenie do obrotu nawozów organiczno-mineralnych, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z [...] listopada 2009 r., a nadto stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., działając na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. stwierdził wygaśnięcie decyzji o numerach [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. wydanych A. Sp. z o.o. na wprowadzenie do obrotu nawozów organiczno-mineralnych: B. f., B. f. – nawóz do roślin zielonych i B. f. – nawóz do roślin kwitnących z uwagi na to, że stała się bezprzedmiotowa. Organ uznał, że skoro sądy cywilne zakazały wprowadzania do obrotu wymienionych nawozów pod nazwami objętymi pozwoleniami Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a nazwa jest elementem pozwolenia wymaganym przepisem art. 6 ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz.U. Nr 147, poz. 1033), dalej u.n.n., to w zaistniałej sytuacji nawozy wskazane w pozwoleniu nie mogą być wprowadzone do obrotu pod dotychczasowymi nazwami. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Spółka wskazała, że działanie organu łamie jedną z konstytucyjnych norm wynikającą z zasady państwa prawa oraz narusza zasadę proporcjonalnego stosowania prawa przez organy władzy publicznej, określoną przez prawo wspólnotowe. Stwierdziła w związku z tym, że organy powinny przy wydawaniu rozstrzygnięć stosować najmniej uciążliwe dla ich adresatów środki zmierzające do osiągnięcia założonego celu, a więc sankcje w postaci stwierdzenia wygaśnięcia zezwoleń są środkiem rażąco dolegliwym, których organ nie powinien użyć. Wniosek został uzupełniony pismem, w którym Spółka podkreśliła, że organ obowiązany jest działać wyłącznie w ramach przyznanych mu kompetencji. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, uznając swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie za zasadne, decyzją z dnia [...] marca 2010 r. utrzymał je w mocy. Wskazał, że nazwa "b." jest elementem stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji z dnia [...] czerwca 2005 r. a stwierdzenie wygaśnięcia tych decyzji leży w interesie społecznym, wobec czego zapadłe w dniu [...] listopada 2009 r. rozstrzygnięcie ma uzasadnione podstawy prawne. Uznał odpierając zarzuty skarżącej, że stosownie do art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. bezprzedmiotowość decyzji daje podstawy do stwierdzenia jej wygaśnięcia albo z mocy odrębnych przepisów prawa, albo też po ustaleniu przez organ, iż leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Wyjaśnił, że w niniejszej sprawie stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2005 r. nastąpiło w związku z oceną wymagań interesu społecznego, a zatem nie było konieczne wskazywanie przepisu ustawy o nawozach i nawożeniu ani jakiegokolwiek innego przepisu odrębnego, jako podstawy stwierdzenia wygaśnięcia tych decyzji. Organ odniósł się też do zarzutu Spółki, iż nie stworzył oficjalnej definicji "b." na potrzeby wzorca, do którego można by porównywać nawozy i ustalić ich rodzaj stwierdzając, że kwestia ta nie ma bezpośredniego związku z postępowaniem w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Spółka złożyła skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2010 r. wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa procesowego, tj. art. 6, art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 365 § 1 k.p.c. poprzez błędną ich wykładnię a także prawa materialnego, tj. art. 6 ustawy o nawozach i nawożeniu i art. 10 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji przez ich błędną wykładnię. W pierwszej kolejności skarżąca Spółka stwierdziła, że zaskarżona decyzja wydana została bez podstawy prawnej, bo skoro zezwolenie na wprowadzenie do obrotu nawozów wydane zostało na mocy przepisów o nawozach i nawożeniu oraz aktów wykonawczych do niej to powoływanie się przez organ na przepis art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., jako samoistną podstawę wydania zaskarżonej decyzji jest bezzasadne i narusza prawo, bowiem ustawa o nawozach i nawożeniu instytucji stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nie przewiduje. Wskazała również, że w jej ocenie interes strony w rozpatrywanej sprawie nie występuje. Skarżąca nie zgodziła się z organem co do występowania w niniejszej sprawie interesu społecznego przemawiającego za wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu tego stanowiska wskazała, że wyrok Sądu Okręgowego w S. stanowi rozstrzygnięcie wiążące dwie strony sporu i tylko tych stron dotyczy, pozostając bez wpływu na sferę ogółu społeczeństwa, z której można byłoby wywieść istnienie interesu społecznego. Nadmieniła, że w interesie społecznym, wynikającym z ustawy o nawozach i nawożeniu, którego organ winien przestrzegać, jest odpowiednie stosowanie norm jakościowych przy wprowadzeniu do obrotu określonych tą ustawą grup produktów. Uwzględniając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. na podstawie ustawy o nawozach i nawożeniu omówił uregulowane w tej ustawie warunki i tryb udzielania pozwoleń na wprowadzenie do obrotu nawozu lub środka wspomagającego uprawę a także sytuacje, w których organ odmawia udzielenia takiego pozwolenia i w których organ cofa pozwolenie i stwierdził, że kwestie te uzależnione są od występowania określonych tą ustawą okoliczności, do których nie należą spory cywilnoprawne producentów o używanie nazwy danego nawozu. Uznał, że jedyne wystąpienie przesłanek wskazanych w przepisach ustawy o nawozach i nawożeniu wiąże organ przy wydawaniu pozwoleń na wprowadzenie do obrotu nawozów, odmowie ich udzielenia jak i cofnięcia już uzyskanych. W ocenie Sądu bez wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy pozostaje wyrok Sądu Okręgowego w S., zakazujący skarżącej Spółce używanie nazwy rodzajowej "b." w nazwach wprowadzonych do obrotu nawozów organiczno-mineralnych, pomimo że ustawa o nawozach i nawożeniu określa nazwę nawozu jako element składowy udzielonego pozwolenia. W ocenie Sądu, skoro pozwoleń udzielono na podstawie przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu, tj. przepisów prawa materialnego, które precyzują zasady udzielania pozwoleń, odmowy ich udzielania, jak i cofnięcie przyznanych pozwoleń to podstawą ich cofnięcia nie może być przepis prawa procesowego, na który powołał się w zaskarżonej decyzji organ. Sąd podkreślił, że cytowana wyżej ustawa w art. 7 ust. 2 jednoznacznie wylicza przypadki, w których organ zobligowany jest do cofnięcia w drodze decyzji pozwolenia na wprowadzenie do obrotu nawozu albo środka wspomagającego uprawę roślin, nie przewidując tym samym instytucji stwierdzenia wygaśnięcia decyzji zezwalającej na ich wprowadzenie. Wywody organu dotyczące wystąpienia w niniejszej sprawie interesu społecznego, czy interesu strony, przy bezprzedmiotowości wskazanej w treści art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., w ocenie Sądu nie mogą być rozpatrywane i brane pod uwagę Sądu. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł skargę kasacyjną, w której na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 kwietnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na tym, że wobec błędnego uwzględnienia a nie oddalenia skargi A. Sp. z o.o. nastąpiło uchylenie zaskarżonej skargą decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] listopada 2009 r., nienależyte sprawowanie kontroli decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] stwierdzającej wygaśnięcie decyzji nr [...], nr [...] i nr [...] pozwalających na wprowadzenie do obrotu nawozów organiczno-mineralnych pn.: B. f. – nawóz dla roślin kwitnących, B. f. – nawóz dla roślin zielonych, B. f. i tym samym dokonano błędnego uznania, że nastąpiło w sprawie naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz miało miejsce naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik, podczas gdy ww. decyzje zostały wydane zgodnie z przepisami prawa a w szczególności z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 365 k.p.c.; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., polegające na błędnym przyjęciu, iż w przypadku decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...], nr [...], nr [...] z [...] czerwca 2005 r. pozwalających na wprowadzenie do obrotu nawozów organiczno-mineralnych pn. B. f. – nawóz do roślin kwitnących, B. f. – nawóz do roślin zielonych i B. f. wydanych na podstawie ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz.U. Nr 147, poz. 1033) nie ma zastosowania przewidziana w art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. instytucja wygaśnięcia i w konsekwencji nie ma zastosowania w sprawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. jak i uznanie, że nie występuje w okolicznościach związanych z treścią prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w S. z 5 marca 2008 r. sygn. akt I Ca 287/06 zakazującego A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. używanie rodzajowej nazwy "b." bezprzedmiotowość ww. decyzji, wygaśnięcie ww. decyzji nie leży w interesie społecznym, interesy strony nie mogą być w sprawie rozpatrywane i brane pod uwagę; 3) art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na tym, że: a) w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wymieniono niewłaściwą podstawę prawną rozstrzygnięcia (nie wymieniono w sprawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 365 k.p.c.) i zaniechano wyjaśnienia zastosowania prawidłowej podstawy prawnej ze szczególnym wyjaśnienie bezprzedmiotowości decyzji wymienionych w decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], którym stwierdzono wygaśnięcie, czy są bezprzedmiotowe i czy ich wygaśnięcie leży w interesie społecznym oraz błędnie jako podstawę prawną wymieniono art. 7 ust. 2 ustawy o nawozach i nawożeniu, który nie ma znaczenia i zastosowania w sprawie wygaśnięcia decyzji wymienionych w decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., b) w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zaniechano pełnego wyjaśnienia dlaczego art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w sprawie oraz zaniechano ustalenia, czy decyzje wymienione w decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], których stwierdzono wygaśnięcie, stały się bezprzedmiotowe a stwierdzenie ich wygaśnięcia leży w interesie społecznym; 4) art. 152 p.p.s.a. przez orzeczenie, że uchylone zaskarżonym wyrokiem decyzje nie podlegają wykonaniu w sytuacji, w której skarga powinna zostać oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a. Naruszenie prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy: 1) art. 365 k.p.c. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. poprzez: a) błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że na podstawie art. 365 k.p.c. prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 5 marca 2008 r. sygn. akt I Ca 287/06 zakazujący A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. używania rodzajowej nazwy "b." nie wiąże w sprawie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi i tym samym nie tworzy dla tego organu obowiązku i podstawy do wydania decyzji z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] i utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. (nazwa nawozu stanowi element ww. decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi i bez nazwy pozwolenia te nie mogą być wydane, a nawozy nie mogą być wprowadzone do obrotu) i uznanie, że wyrok ten uzasadnia uznanie, że decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...], nr [...], nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. pozwalające na wprowadzenie do obrotu nawozów organiczno-mineralnych pn.: B. f. – nawóz do roślin kwitnących, B. f. – nawóz do roślin zielonych i B. f., nie stały się bezprzedmiotowe i ich wygaśnięcie nie leży w interesie społecznym, b) niezastosowanie art. 365 k.p.c., polegające na przyjęciu, że prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 5 marca 2008 r. sygn. akt I Ca 287/06 zakazujący A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wprowadzenia do obrotu nawozów o nazwie "b." pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, pozostaje bez związku z decyzjami Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...], nr [...], nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r.; 2) art. 7 ust. 2 ustawy o nawozach i nawożeniu w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. poprzez: a) błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że po wydaniu decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...], [...], nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. może nastąpić i to w przypadkach wymienionych w art. 7 ust. 2 ustawy o nawozach i nawożeniu wyłącznie cofnięcie wydanych pozwoleń, co wyłącza możliwość zastosowania art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., b) niewłaściwe zastosowanie art. 7 ust. 2 ustawy o nawozach i nawożeniu poprzez przyjęcie, że przepis ten powinien być zastosowany także w sytuacji, w której wydano prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 5 marca 2008 r. sygn. akt I Ca 287/06 zakazujący A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. używania rodzajowej nazwy "b." z wyłączeniem w takim przypadku zastosowania art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawione zostało stanowisko wskazujące na błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w sprawie. Wskazano też na lakoniczność uzasadnienia i błędną wykładnię przepisów prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna. Na wstępie wskazać należy, że obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, o którym mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a. obejmuje nie tylko przytoczenie ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej, ale także ich ocenę pod względem zgodności z prawem (art. 3 § 1 p.p.s.a.). Wykładnia art. 141 § 4 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że istotnym elementem uzasadnienia wyroku jest ta jego część, w której sąd przeprowadza wywód prawny, w którym omawia podstawę prawną wyroku, to jest wskazuje zastosowane przepisy oraz wyjaśnia sposób ich wykładni, a mimo że treść uzasadnienia powinna być zwięzła, a zajmowane stanowisko w spornych kwestiach powinno ograniczać się jedynie do zakresu niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy, to jednak sąd powinien tak wytłumaczyć motywy rozstrzygnięcia, by w postępowaniu przed sądem wyższej instancji mogła zostać oceniona jego prawidłowość (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2010 r. sygn. akt I GSK 1215/09). Wskazać również należy na wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1620/10, w uzasadnieniu którego sformułowany został pogląd, że "Adresatem uzasadnienia jest również Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia, co umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli. Niemożliwa jest kontrola orzeczenia, które nie zawiera określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. części (np. przedstawienie stanu sprawy, czy też podstawy prawnej rozstrzygnięcia), lecz również orzeczenia zawierającego te elementy, lecz sformułowanego w sposób lakoniczny, niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego orzeczenia sądu". W rozpatrywanej na skutek skargi kasacyjnej sprawie zaskarżona do sądu decyzja została wydana na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja: 1) stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo 2) gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Sąd I instancji uznał, że decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji pozwalających skarżącej Spółce na wprowadzenie do obrotu nawozów organiczno-mineralnych w ogóle nie może być podjęta na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. bowiem ustawa o nawozach i nawożeniu nie przewiduje takiej instytucji. Jest to zasadniczo jedynie uzasadnienie najistotniejszego zagadnienia jakie pojawiło się w niniejszej sprawie. Dodać należy, że z uwagi na niedostateczne uzasadnienie w tej kwestii nie sposób stwierdzić, czy jest to stanowisko sądu co do zasady stosowania art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. jako samoistnej podstawy prawnej czy też pogląd ten odnosi się wyłącznie do niniejszej sprawy. W związku z tym wyjaśnić należy, że stwierdzenie wygaśnięcie decyzji administracyjnej następuje w sytuacji, gdy stała się ona bezprzedmiotowa, a przy tym stwierdzenie wygaśnięcie takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub interesie strony. Z wykładni gramatycznej przepisu art. 162 § 1 pkt 1 wynika, że bezprzedmiotowość decyzji jest konieczną, lecz niewystarczającą przesłanką stwierdzenia jej wygaśnięcia. W piśmiennictwie przyjmuje się, że stan bezczynności decyzji administracyjnej następuje w sytuacji: 1) braku podmiotu stosunku administracyjnoprawnego (wskutek śmierci adresata decyzji lub likwidacji jednostki organizacyjnej, do której decyzja była skierowana); 2) utrata przez adresata decyzji kwalifikacji do wykonywania uprawnień wynikających z decyzji; 3) rezygnacja przez adresata decyzji z uprawnień nadanych decyzją; 4) brak przedmiotu, którego dotyczyła decyzja, czyli ustanie praw i obowiązków wynikających z decyzji; 5) zmiana lub uchylenie w całości lub w części podstawy prawnej rozstrzygnięcia organu; 6) zmiana w zakresie stanu faktycznego stanowiącego przesłankę wydania decyzji. Bezprzedmiotowość decyzji administracyjnej stanowi przesłankę do stwierdzenia jej wygaśnięcia tylko w sytuacji, gdy występuje łącznie z jedną z dwóch alternatywnie określonych okoliczności. Pierwszą z tych okoliczności jest istnienie przepisu prawa nakazującego stwierdzenie wygaśnięcia bezprzedmiotowej decyzji ale organ administracji publicznej stosuje art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. również w wypadku braku wyraźnego przepisu nakazującego stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, pod warunkiem że przemawia za tym interes społeczny lub interes strony. Nie przesądzając, czy decyzja w niniejszej sprawie mogła zapaść na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym wyraża pogląd, że co do zasady powyższej przepis może być samodzielną podstawą wydania decyzji w razie zaistnienia przesłanek zawartych w tym przepisie. Jednocześnie należy zaznaczyć, że przepisy ustawy o nawozach i nawożeniu nie wyłączają stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Bez szerszego uzasadnienia Sąd I instancji uznał, że wyrok Sądu Okręgowego, zakazujący skarżącej Spółce używania nazwy rodzajowej "b." pozostaje bez związku z udzielonym Spółce pozwoleniem z dnia [...] czerwca 2005 r. Wobec tego poglądu należy przywołać stanowisko NSA wyrażone w wyroku o sygn. akt I OSK 1269/07, w którym wskazano, że art. 365 § 1 k.p.c. stanowiący o związaniu nie tylko stron i sądu, który go wydał, ale także innych sądów oraz organów państwowych wywiera określone skutki w sferze materialnoprawnej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji winien rozważyć prawidłowość podstawy prawnej zaskarżonej decyzji wydanej na podstawie art. 162 ust. 1 pkt 1 k.p.a. z uwzględnieniem przesłanek jego stosowania i mając na uwadze, że organ nie rozstrzygał ani o odmowie pozwolenia, ani też o cofnięciu pozwolenia na wprowadzenie do obrotu nawozów. Uznając, że skarga kasacyjna oparta została na usprawiedliwionych podstawach Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło