IV SA/Wa 707/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.) Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2010 r. sprawy ze skargi J. Z. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia - oddala skargę - Na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. nr 10, poz. 51 ze zm.) J. Z. wniósł o wydanie decyzji stwierdzającej, że parcele budowlane o łącznej powierzchni 8,6131 ha pochodzące ze wspomnianego majątku ziemskiego nie podlegały przejęciu na rzecz Państwa na podstawie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. nr 3, poz.13). Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. Wojewoda [...] zawiesił z urzędu postępowanie w niniejszej sprawie do czasu udzielenia przez Trybunał Konstytucyjny odpowiedzi na pytanie prawne, czy § 5 ust. 1 powyższego rozporządzenia w zakresie, w jakim na jego mocy orzekanie w przedmiocie podpadania nieruchomości ziemskich pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e powyższego dekretu przekazano do kompetencji organu administracji publicznej jest zgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Na powyższe rozstrzygnięcie zażalenie złożył wnioskodawca, działający przez adw. M. B. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie art. 134 w zw. z art. 57 § 1 oraz art. 141 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k. p. a.", stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na wyżej wskazane postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zgodnie z art. 141 § 2 k. p. a. zażalenie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał postanowienie w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. W myśl art. 40 § 1 k. p. a. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi (art. 40 § 2 k. p. a.). Art. 40 § 2 k. p. a. nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą w k. p. a. zasadą oficjalności doręczeń organy prowadzące postępowanie obowiązane są doręczać pisma procesowe, w tym orzeczenia, pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Pominięcie przez organ administracji pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym. W sytuacji jednak, gdy rozstrzygnięcie organu zostaje doręczone zarówno IV SA/Wa 707/10 stronie, jak i jej pełnomocnikowi, uznać należy - jak wynika z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2007 r. (sygn. akt IV SA/Wa 345/07) - iż prawidłowo doręczonym będzie pismo doręczone pełnomocnikowi i w konsekwencji to doręczenie będzie wywoływać skutki prawne. Doręczenie pisma stronie, jeśli ustanowiła pełnomocnika, jest bezskuteczne. Jednoczesne doręczenie pisma stronie i pełnomocnikowi wywołuje więc jedynie ten skutek, że strona jest poinformowana o treści pisma, natomiast bieg terminu do wniesienia środka odwoławczego rozpoczyna się z datą skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi. Postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. zostało doręczone pełnomocnikowi strony - adw. M. B. - w dniu 29 grudnia 2008 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie jego odbioru. Zgodnie z dyspozycją art. 57 § 1 k. p. a., jeżeli początkiem terminu jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego dnia, z wyznaczonej liczby dni, uważa się za koniec terminu. W ocenie organu początkiem biegu terminu był następny dzień po dniu doręczenia postanowienia, tj. 30 grudnia 2008 r., stąd termin do wniesienia zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji upłynął w dniu 5 stycznia 2009 r. Tymczasem pełnomocnik strony złożył zażalenie w dniu 9 stycznia 2009 r. Zażalenie zostało zatem złożone z uchybieniem terminu, przy czym wnioskodawca nie zwrócił się do organu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. W tej sytuacji organ odwoławczy nie ma innej możliwości, jak tylko stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, co wynika z art. 134 k. p. a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2010 r. wniósł J. Z. zarzucając mu naruszenie: art. 141 k. p. a. w zw. z art. 112 k. p. a., art. 126 k. p. a. oraz art. 40 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie, iż skarżący uchybił terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., podczas gdy skarżący otrzymał to postanowienie w dniu 2 stycznia 2009 r. i od tej daty - zgodnie z udzielonym pouczeniem - zostało wniesione zażalenie, a nie od daty doręczenia pełnomocnikowi, które było wcześniejsze, * art. 7 k. p. a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nie * podjęcie kroków niezbędnych do załatwienia sprawy, mając na względzie także słuszny interes skarżącego, - art. 8 k. p. a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na skutek prowadzenia postępowania w taki sposób, w który w żadnej mierze nie można mówić o pogłębieniu zaufania obywateli do organów Państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżone postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2010 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. jest zgodne z prawem. Zażalenie powinno być wniesione w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie (art. 141 § 2 k. p. a.). Ponadto, stosownie do art. 40 § 2 k. p. a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. W takiej sytuacji organ doręcza pismo pełnomocnikowi strony i z tym doręczeniem związane są skutki procesowe, np. bieg terminu do wniesienia środka odwoławczego. Doręczenie pisma (bezpośrednio) stronie, reprezentowanej przez pełnomocnika, nie ma wpływu na bieg terminów do wniesienia środka odwoławczego. Nie ma znaczenia, czy doręczenie pisma bezpośrednio stronie nastąpiło wcześniej czy później od doręczenia pisma pełnomocnikowi strony. W sprawie niniejszej organ - poza doręczeniem pisma pełnomocnikowi strony -doręczył je również stronie. Gdy pismo, obok doręczenia go pełnomocnikowi strony, doręczono stronie, która ustanowiła pełnomocnika, doręczenie to ma charakter wyłącznie informacyjny. Doręczenie pisma zarówno stronie, jak i jej pełnomocnikowi wywołuje jedynie ten skutek, że strona jest poinformowana o treści pisma, natomiast skutki prawne, związane z jego doręczeniem rozpoczynają się z datą skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 stycznia 2009 r., II SA/Kr 1169/08, Lex nr 519776). Ponadto należy wskazać, że terminy do wnoszenia zażalenia są terminami ustawowymi, a więc nie mogą być przedłużane lub skracane przez organ administracji IVSA/Wa707/10 publicznej; są terminami procesowymi obliczanymi według przepisów k. p. a. oraz terminami zawitymi, których upływ organ odwoławczy uwzględnia z urzędu. W przypadku stwierdzenia, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu oraz gdy strona nie wnosi o przywrócenie tego terminu, albo gdy wniosek taki został załatwiony odmownie, organ kończy postępowanie odwoławcze na podstawie art. 134 k. p. a. wydaniem postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia, nie przechodząc do postępowania wyjaśniającego. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie przewidzianego w art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. postanowienia o uchybieniu terminu. W związku z tym, stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia nie zależy od uznania organu odwoławczego. W takiej sytuacji organ nie ma innej możliwości, jak tylko stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, co wynika z przepisu art. 134 k.p.a. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Nawet nieznaczne, choćby jednodniowe przekroczenie terminu do wniesienia zażalenia, zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Zgodnie z art. 57 § 1 zdanie pierwsze k.p.a. jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się z koniec terminu (art. 57 § 1 zdanie drugie k.p.a.). Przy czym, stosownie do art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Przenosząc powyższe rozważania na stan faktyczny zaistniały w sprawie administracyjnej, zakończonej wydaniem zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdza, że skarżący wniósł zażalenie z uchybieniem siedmiodniowego terminu określonego w art. 141 § 2 k. p. a. Zwrotne poświadczenie odbioru przez pełnomocnika skarżącego postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. wskazuje, że doręczenie nastąpiło w dniu 29 grudnia 2008 r. Ostatnim dniem, w którym skarżący mógł wnieść zażalenie był więc poniedziałek 5 stycznia 2009 r. Skarżący wniósł zaś IV SA/Wa 707/10 zażalenie w dniu 9 stycznia 2009 r., o czym świadczy stempel pocztowy na kopercie, w której znajdowało się zażalenie. Okoliczność, że postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. zostało doręczone także stronie w dniu 2 stycznia 2009 r. nie ma w świetle powyższych rozważań skutku w postaci otwarcia biegu terminu do wniesienia zażalenia. Zaznaczyć także należy, iż Wojewoda [...] w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2008 r. prawidłowo pouczył strony o dopuszczalności, sposobie i terminie wniesienia zażalenia. Nie jest więc uzasadniony zarzut naruszenia art. 112 k.p.a. Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).