II SA/Kr 680/10
WyrokWSA w Krakowie2010-07-07
Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Krystyna Daniel, Jacek Bursa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego przy wymierzaniu administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia, w szczególności w kontekście zasady lex retro non agit i zmiany przepisów w czasie?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły przepisy prawa materialnego i procesowego, w szczególności zasadę lex retro non agit, poprzez nieprawidłowe zastosowanie przepisów prawnych i niejasne uzasadnienie podstawy prawnej decyzji. Wymierzając karę pieniężną za usunięcie drzew, organy nie wyjaśniły prawidłowo, które przepisy obowiązywały w dacie czynu, a które w dacie orzekania, co uniemożliwia ocenę prawidłowości zastosowanych stawek i prowadzi do naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymierzenia J.B. kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia. Organ I instancji (Prezydent Miasta) nałożył karę w wysokości 21563,00 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie art. 107 § 3 kpa oraz nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny początkowo oddalił skargę, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na naruszenie zasady lex retro non agit i sprzeczności w podstawie prawnej decyzji organów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Jacek Bursa Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2010 r. sprawy ze skargi J.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 14 lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego J.B. kwotę 904 zł (dziewięćset cztery złote), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Prezydent Miasta decyzją z 14 kwietnia 2008 r., na podstawie art. 47k ustawy z 16. 10. 1991 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 99, poz. 1079 ze zm.), § 1, § 2, § 3 i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 6. 05. 2003 r. w sprawie jednostkowych stawek kar za usuwanie drzew (Dz. U. Nr 99, poz. 907) oraz § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 26. 06. 2003 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni albo drzew lub krzewów (Dz. U. Nr 113, poz. 1074) wymierzył J. B. za usunięcie bez wymaganego zezwolenia [...] drzew z działki nr "1" przy ul. [...] w K. karę pieniężną w wysokości 21563,00 zł.
W uzasadnieniu organ l instancji wskazał, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte 23 stycznia 2006 r. Organ ustalił, że 30 marca 2004 r. w wyniku interwencji przy ul. [...] strażnicy miejscy stwierdzili nielegalną wycinkę drzew. Drzewa zostały usunięte na zlecenie właściciela działek ewid. nr "1" i nr "2" obr. [...] J. B. przez Spółkę "R" sp. z o.o. z siedzibą w N..
Usuniętych drzew było kilka, w tym jedna [...] i kilka [...]. Średnicę [...] ustalono na ok. 30 cm na wysokości ścięcia, tj. na wysokości 40 cm od poziomu terenu. Drugie drzewo-[...], miała średnicę 20 cm na wysokości 20 cm od poziomu terenu. Ilości oraz średnicy pozostałych drzew nie ustalono.
W dniu usunięcia drzew tj. [...] marca 2004 r. J. B. sprzedał ww. nieruchomość Spółdzielni Mieszkaniowej im. [...] w K.. Sprzedaż nastąpiła po usunięciu drzew. Ponieważ podczas wizji w terenie niemożliwym było ustalenie szczegółowych wymiarów drzew, oparto się na zeznaniach świadków, a także na notatce urzędowej Straży Miejskiej, dokumentacji fotograficznej, oraz na pisemnych oświadczeniach Spółdzielni Mieszkaniowej im. [...] w K.. Na podstawie ekspertyzy dendrologicznej ustalono, iż drzewo nr 1 to [...] brodawkowata, zaś drzewo nr 2 należy do gatunku [...]. Następnie określono wiek drzew metodą dendrologiczną, zliczając liczbę rocznych pierścieni drewna na wywiertach pobranych z szyi korzeniowych drzew rosnących w bezpośrednim sąsiedztwie wyciętych okazów. Wiek [...] oraz [...] w roku ich ścięcia przekraczał lat 5 i kształtował się w przedziale 6-8 lat. Obwód pni określono na podstawie przeprowadzonej analizy dokumentacji zdjęciowej załączonej do akt sprawy. Obwód pnia [...] na wysokości 130 cm od powierzchni gruntu określono na 71,63 cm, natomiast obwód [...] na 70,99 cm.
Organ l instancji odwołał się treści art. 88 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust. 1 ustawy z 16. 04. 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.), rozporządzenia Ministra Środowiska z 13.10. 2004 r. w sprawie opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228, poz. 2306) oraz obwieszczenia Ministra Środowiska z 18. 10. 2005 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2006 r. (Monitor Polski Nr 62, poz. 861). Przedstawił również szczegółowe obliczenia nałożonej kary.
Odwołanie od wyżej opisanej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniósł J.B. podnosząc, że decyzja narusza art. 107 § 3 kpa. Organ poprzestał bowiem na ogólnikowym stwierdzeniu, "że na podstawie całości zebranego materiału dowodowego w sprawie ustalono". Sformułowanie to nie może prowadzić do uznania uzasadnienia, jako spełniającego wymogi z art. 107 kpa. Odwołujący się podniósł, że organ nie zwrócił się do Spółki "R" sp. z o. o. o udzielenie informacji, czy Spółdzielnia Mieszkaniowa im. [...] zapłaciła Spółce za wykonane prace przy ścince drzewa. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla oceny zebranego materiału dowodowego. Wskazał, że jego pismo skierowane do Spółki "R" sp. z o. o. może być traktowane, co najwyżej, jako oferta. Podniósł również, że to Spółdzielnia Mieszkaniowa, jako posiadacz nieruchomości zleciła wykonanie prac polegających na wyrębie drzew na gruncie. Okoliczność ta nie została uwzględniona przez organ l instancji, co powinno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do treści opinii odwołujący się wskazał, że opiera się ona na przypuszczeniach. Uznał, że nieuprawnione jest przyjęcie założenia, iż drzewa rosnące na pewnym obszarze muszą charakteryzować się tym samym wiekiem, a tym samym tą samą grubością, zwłaszcza, że rozproszenie drzew i charakter terenu, wskazuje na to, że to samosiejki, a nie wynik celowego, planowego działania. Przedmiotem opinii są w istocie inne drzewa, niż te które zostały ścięte. Także szacowanie grubości drzew jest uznaniowe. Opinia jest nieprzydatna dla oceny wieku i grubości ściętych drzew.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z 14 lipca 2008 r. Nr [...], na podstawie art. 89 ust. 1 , ust. 2, ust. 6 ustawy z 16. 04. 2004 r. o ochronie przyrody, § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z 18. 10. 2005 r. w sprawie opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. 2004., Nr 228, poz. 2306 ze zm.), art. 139, art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że podstawę prawną wydanej decyzji stanowi ustawa z 16. 04. 2004 r. o ochronie przyrody i tę właśnie ustawę zastosował organ l instancji mimo błędnego powołania w podstawie prawnej decyzji nieobowiązującej już ustawy z 16.10.1991 r. o ochronie przyrody. Odpowiedzialność za zniszczenie drzew lub krzewów spowodowana określonymi działaniami będzie dotykać każdej osoby, która dopuściła się usunięcia drzewa bez uprzedniego uzyskania wymaganego zezwolenia. Oznacza to, że ukaranie administracyjną karą pieniężną możliwe będzie wówczas, gdy na usunięcie drzew lub krzewów wymagane było uprzednie uzyskanie zezwolenia. Do ponoszenia odpowiedzialności karno - administracyjnej za usunięcie drzew i krzewów bez zezwolenia, wystarczy samo wykazanie związku przyczynowego między działaniem określonego podmiotu, a usunięciem takowych drzew lub krzewów. Nie ma znaczenia, kto fizycznie dokonał wycięcia. Organ administracji powinien dokonać ustaleń czy podmiot, który usunął drzewa lub krzewy, mógłby uzyskać zezwolenie na ich usunięcie, a zatem czy jest posiadaczem nieruchomości, na której one rosły. Tylko taki podmiot może ponosić odpowiedzialność za usunięcie drzew lub krzewów bez zezwolenia. Skoro nikt inny nie mógłby uzyskać zezwolenia, to oczywiście również nikt inny nie może ponosić odpowiedzialności za ich usunięcie bez zezwolenia. Zdaniem Kolegium organ l instancji prawidłowo obciążył karą pieniężną J. B.. W trakcie wycinki był on wciąż właścicielem nieruchomości. Z aktu notarialnego można wywieść, iż usunięcie drzew z nieruchomości było warunkiem jej kupna przez Spółdzielnię Mieszkaniową im. [...]. Nadto organ odwoławczy stwierdził, że ustalenie wysokości kary za usunięcie drzew winno nastąpić na dzień wydania decyzji przez organ I instancji, a organ odwoławczy co do zasady winien uwzględnić stan prawny obowiązujący w chwili orzekania. Zatem organ l instancji winien był zastosować obwieszczenie Ministra Środowiska z 16. 10. 2007 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za niszczenie zieleni na rok 2008. Obwieszczenie to przewiduje inną - wyższą stawkę jednostkową za cm obwodu pnia zniszczonego drzewa niż stawka wynikająca z zastosowanego przez organ l instancji rozporządzenia w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za niszczenie zieleni na rok 2006 (tj. rozporządzenia obowiązującego na dzień wszczęcia postępowania).
Z uwagi na fakt, iż stan faktyczny zdaniem Kolegium po wcześniejszym uchyleniu decyzji przez Kolegium został w pełni wyjaśniony i brak podstaw do ponownego uchylenia decyzji na podstawie art. 138 § 2 kpa, istniałaby konieczność merytorycznego rozpoznania sprawy przez Kolegium w celu ponownego obliczenia kary w oparciu o obowiązujące w chwili orzekania przez Kolegium przepisy i stawki. W tej sytuacji kara musiałaby wynieść ok. 30 000, 00 zł. Niemniej jednak mając na względzie wyrażoną w art. 139 kpa zasadę zakazu reformationis in peius Kolegium postanowiło utrzymać decyzję organu l instancji w mocy. Kolegium podkreśliło, że ustaleń w sprawie nie poczyniono w sposób dowolny lecz przy udziale osoby posiadającej wiadomości specjalne z tego zakresu. Biegły ustalił na podstawie dostępnej wiedzy przy zastosowaniu badań dendro-chronologicznych i analizy dokumentacji fotograficznej, pod względem m.in. cech morfologicznych przynależność gatunkową drzew, ich wiek, i obwód. Zdaniem Kolegium środek dowodowy w postaci wskazanej wyżej ekspertyzy pozwolił na przekonanie się o istnieniu pewnych faktów w kwestii wyciętych drzew. Brak jest podstaw do kwestionowania tej ekspertyzy jako dowodu w sprawie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] złożył J. B., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Ponownie przytoczył argumentację zawartą w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w decyzji.
Wyrokiem z 28 listopada 2008 r. (sygn. akt II SA/Kr 680/10) Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. W uzasadnieniu wskazał, że organ prawidłowo nałożył na J. B. karę za usunięcie drzew, gdyż to on w chwili wycięcia był posiadaczem nieruchomości. Stan faktyczny został prawidłowo ustalony. Nadto Sąd l instancji podzielił pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, że prawidłowo należało zastosować stawki kar za wycięte drzewa bez wymaganego pozwolenia z daty orzekania tj. wynikające z obwieszczenia Ministra Środowiska z 16.10.2007 r. w sprawie opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz za niszczenie zieleni na rok 2008 (M.P z 2007 r. nr 7, poz. 828), a nie stawki wynikające z obwieszczenia Ministra Środowiska z 18.10.2005 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2006 (M.P. nr 62, poz. 861), uznając jednak, że nieznaczne uchybienie w wyliczeniu wymaganej kwoty zostało prawidłowo pominięte przez organ II instancji, gdyż jego usunięcie naruszałoby zakaz reformationis in peius.
Skarga kasacyjna J. B. została uwzględniona przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z 12 marca 2010 r. (sygn. akt II OSK 543/09) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnymi w Krakowie do ponownego rozpoznania.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA w Krakowie naruszył zasadę lex retro non agit określoną w art. 2 Konstytucji RP i nie zauważył związku powyższej zasady z zasadą nullum crimen sine legę z art. 42 ust. 1 Konstytucji, która stanowi szczególne ujęcie zasady niedziałania prawa wstecz. Sąd l instancji nie zauważył również sprzeczności w decyzji organu l instancji, w której w podstawie prawnej zostały powołane przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 6.05.2003 r. w sprawie jednostkowych stawek za usunięcie drzew (Dz.U. Nr 99, poz. 907) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 26.03.2003 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnego kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za niszczenie terenów zieleni albo drzew i krzewów (Dz. U. Nr 193, poz. 1074), natomiast w uzasadnieniu powołano się na stawki rozporządzenia Ministra Środowiska z 13.10.2004 r. w sprawie opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228, poz. 2306) oraz obwieszczenia Ministra Środowiska z 18.10.2005 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2006 r. (M. P. Nr 62, poz. 861).
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku uniemożliwia ocenę w zakresie prawidłowości zastosowania stawek. Nie wiadomo bowiem czy zastosowane zostały stawki z daty popełnienia czynu, który miał miejsce 30 marca 2004 r., co sugerowałaby podstawa prawna decyzji organu l instancji, czy stawki z daty wszczęcia postępowania, co wynikałoby z uzasadnienia decyzji tego organu i organu odwoławczego. Sąd l instancji podzielił tylko pogląd organu co do konieczności zastosowania stawek z daty orzekania, z czym, zdaniem NSA nie można się zgodzić.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji z art. 134 § 1 p.p.s.a.
Stosownie do treści art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Na wstępie należy wskazać, ze przedmiot sprawy rozpoznawanej w niniejszym postępowaniu przed WSA w Krakowie został wyznaczony przez treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 marca 2010 r. sygn. akt II OSK 543/09, którym Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony skargą kasacyjną wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 28 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 925/08 oddalający skargę J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 14 lipca 2008 r., znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiego Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.
Skarga zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji nie odpowiadają prawu.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji jak również utrzymanej nią w mocy decyzji organu l instancji z uwzględnieniem ww. wyroku NSA z 12 marca 2010 r. sygn. akt II OSK 543/09 trzeba zauważyć, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organy wymierzając J. B. administracyjną karę pieniężną za usunięcie bez wymaganego zezwolenia [...] drzew z działki nr "1" przy ul. [...] w K. w wysokości 21 563,00 zł zastosowały prawidłową podstawę prawną. Powyższa kwestia ma w rozpatrywanej sprawie szczególne znaczenie nie tylko ze względu na obowiązywanie innych przepisów prawnych - zarówno ustawowych jak i wykonawczych - w dacie zdarzenia (tj. wycięcia przedmiotowych drzew) i w dacie rozstrzygania, ale dodatkowo także ze względu na fakt, że zdarzenie prawne będące przedmiotem oceny tj. wycięcie drzew bez wymaganego pozwolenia ma charakter deliktu administracyjnego, za który ustawodawca przewiduje (tak w nowym prawie jak i poprzednio obowiązującym ) określone kary pieniężne.
Należy podkreślić, że zasadniczo zgodnie z zasadą wyprowadzoną z art. 6 i art. 138 kpa organy administracji publicznej stosują przepisy prawa materialnego obowiązującego w dniu wydania decyzji. Zasada ta jednak - w zależności od sytuacji - dopuszcza wyjątki (wyrok WSA w Warszawie z 4. 06. 2009, sygn. akt IV SA/Wa 517/09, Lex nr 564040) wprowadzone nie tylko przepisami intertemporalnymi. Trzeba bowiem wskazać, że w doktrynie i w orzecznictwie akceptowane jest stanowisko prezentowane także w ww. wyroku NSA z 12.03.2010 r., które Sąd podziela w całej pełni, że w odniesieniu do wymierzania przez organy administracji publicznej sankcji administracyjnych obowiązuje zasada lex retro non agit. Zasada niedziałania prawa wstecz wypływa z art. 2 Konstytucji RP i wiąże się wprost z obowiązującą w prawie karnym zasadą nullum crimen sine legę, sformułowaną w art. 42 ust. 1 Konstytucji RP, która "jest szczególnym ujęciem zasady niedziałania prawa wstecz" (wyrok NSA z 12.03.2010 r. sygn. II OSK 543/09). Zasada ta zapewnia, że jeżeli określone działanie jest karane, to jest zagrożone dokładnie określoną karą obowiązującą w chwili dokonania czynu. W doktrynie prawa administracyjnego wskazuje się, że "zaistniałe zmiany w stosunku administracyjnym, które wynikają ze zmiany regulacji pomiędzy chwilą zdarzenia a momentem wydania rozstrzygnięcia w sprawie, nie mogą szkodzić jednostce, zwłaszcza w sprawach dotyczących wymierzania sankcji administracyjnych". (M. Wincenciak, Sankcje w prawie administracyjnym i procedura ich wymierzania, W-wa 2008 ,s. 160-161).
Należy podkreślić, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 10.12.2002 r. - P.6/2002 przepisy wprowadzające administracyjne kary pieniężne mają charakter represyjny, a do przepisów represyjnych mają zastosowanie zasady wynikające z art. 42 ust. 1 Konstytucji oraz art. 7 ust.1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 4.11. 1950 r. ratyfikowanej przez Polskę (Dz. U. z 1993 r. nr 61, poz. 284). Analogiczne stanowisko odnośnie zastosowania zasady z art. 42 ust.1 Konstytucji RP nie tylko do odpowiedzialności karnej, ale także do innych form odpowiedzialności związanej z wymierzaniem kar przez organy administracji publicznej zajął Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 3.11.2004 r. -K. 18/03.
Należy jeszcze zwrócić uwagę, że w każdej sytuacji organy administracji publicznej obowiązane są - zgodnie z zasadą praworządności, wyrażoną w art. 6 kpa i w art. 7 in principio, do oparcia decyzji administracyjnej na konkretnie wskazanym przepisie, a zgodnie z zasadą pogłębiania zaufania ( art. 8 kpa) i zasadą udzielania informacji (art. 9 kpa) do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach prawnych sprawy. Oznacza to obowiązek wskazywania stronom na obowiązujące przepisy prawa i ich zastosowanie w konkretnej sprawie, co dodatkowo precyzuje przepis art. 107 § 1 i 3 kpa, nakazujący powołanie w decyzji administracyjnej podstawy prawnej, a w uzasadnieniu prawnym - wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 kpa).
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy rozpocząć od wskazania, że organy obu instancji nie wyjaśniły prawidłowo podstawy prawnej swoich rozstrzygnięć chociaż, ze względu na zmianę przepisów - ustawowych i wykonawczych - obowiązujących w dacie usunięcia przedmiotowych drzew, w dacie orzekania przez organ l instancji i przez organ II instancji nastąpiła ich zmiana. W szczególności organy nie dokonały analizy przepisów przejściowych ustawy z 16.04.2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. nr 151, poz. 1220 ze zm.), która weszła w życie po dacie 30 marca 2004 r. tj. dacie, w której nastąpiło wycięcie przedmiotowych drzew, natomiast obowiązującej w dacie wszczęcia przedmiotowego postępowania (tj. 23 stycznia 2006 r.) oraz w dacie wydania decyzji l i II instancji.
W szczególności nie można uznać za prawidłowe powołanie przez organ l instancji w podstawie prawnej decyzji pierwszo-instancyjnej ustawy z 16.10.1991 r. o ochronie przyrody oraz rozporządzenia z Rady Ministrów z 26. 06. 2003 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni albo drzew lub krzewów (Dz. U. Nr 113, poz. 1074) , podczas gdy w uzasadnieniu organ wskazał - bez żadnego wyjaśnienia - iż zastosował przepis art. 88 ust. 1 pkt 2 , art. 89 ust. 1 ustawy z 16.04.2004 r. o ochronie przyrody oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z 13.10.2004 r. w sprawie opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228, poz. 2306) oraz obwieszczenia Ministra Środowiska z 18. 10. 2005 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2006 r. (M.P. Nr 62, poz. 861), przedstawiając obliczenie nałożonej kary w oparciu o ww. przepisy. Takie działanie organu jest nielogiczne i sprzeczne z zasadą wyrażoną w art. 11 kpa. Zasada ta nakazuje organom wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierowały się organy przy załatwianiu sprawy co powinno polegać także na wytłumaczeniu stronom dlaczego organ zastosował dany przepis lub uznał go za niewłaściwy (por. wyrok WSA w Warszawie z 12.03.2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1598/07, Lex 489404). Nadto narusza ogólne zasady postępowania administracyjnego z art. 6, 7, 9, a przede wszystkim art. 8 (zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, świadomości i kultury prawnej obywateli). Organ l instancji nie tylko wskazał inne akty prawa ustawowego i wykonawczego w podstawie prawnej niż te, które zastosował do obliczenia kary pieniężnej dla J. B. za usunięcie bez wymaganego bez pozwolenia [...] drzew z działki nr "1" przy ul. [...] w K., ale także nie wyjaśnił dlaczego zastosował do obliczenia wysokości kary pieniężnej ustawę z 16.04.2004 r. o ochronie przyrody ( a nie wcześniejszą ustawę wskazaną w podstawie prawnej) oraz akty wykonawcze inne niż wskazane w podstawie prawnej. Nie wyjaśnił również dlaczego wydając decyzję w dniu 14.04. 2008 r. zastosował obwieszczenie dotyczące stawek opłat za rok 2006. Odnosząc się do zaskarżonej decyzji trzeba wskazać, że także organ odwoławczy nie uzasadnił dlaczego uznał, iż w rozstrzyganej ponownie sprawie należy zastosować ustawę z 16.04.2004 r. o ochronie przyrody, a także nie rozważył kwestii związanej z zasadą lex retro non agit, którą organy powinny uwzględnić przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Na koniec należy podkreślić, ze nie jest zadaniem Sądu wskazywanie organom jakie konkretnie przepisy ustawowe i wykonawcze znajdują zastosowanie w przedmiotowej sprawie. To organy ponownie rozpoznając sprawę powinny przeanalizować przepisy czasowe ustawy z 16.04.2004 r. o ochronie przyrody i rozważyć czy ma ona zastosowanie. Nadto mając na uwadze zasadę lex retro non agit powinny także wnikliwie przeanalizować przepisy wykonawcze - dotyczące stawek za usunięcie drzew - obowiązujące w dacie zdarzenia i w okresie późniejszym tj. w dacie orzekania i ocenić, które z nich znajdą zastosowanie do obliczenia wysokości kary pieniężnej za usunięte w dniu 30 marca 2004 r. na zlecenie J. B. przedmiotowe drzewa, a także wyjaśnić stronom zasadność dokonanego wyboru, aby w ten sposób w miarę możliwości, doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu (art. 11 kpa). Sąd uwzględnił również zasadę dwuinstancyjności wyrażoną w art. 15 kpa.
Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że sąd uchyla decyzję w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. .
Na podstawie art. 152 p.p.s.a. określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło