II OSK 2165/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-01-27
Skład orzekający: Anna Łuczaj, Andrzej Jurkiewicz, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję o warunkach zabudowy, opierając się na miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym po wydaniu tej decyzji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wadliwie uchylił decyzję o warunkach zabudowy, opierając się na miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, który wszedł w życie po wydaniu zaskarżonej decyzji. Kontrola legalności decyzji administracyjnej powinna być przeprowadzana według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania tej decyzji, a nie na podstawie późniejszych zmian stanu prawnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji w Pabianicach. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Pabianic, uznając, że organ pierwszej instancji zaniechał stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy w związku z wejściem w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucającą WSA błędy w ocenie stanu prawnego i faktycznego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.) Protokolant Andrzej Nędzarek po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Łd 328/10 w sprawie ze skargi Prokuratora Okręgowego w Łodzi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] stycznia 2006 roku nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 9 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Łd 328/10, po rozpoznaniu skargi Prokuratora Okręgowego w Łodzi, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] stycznia 2006 roku, nr [...], [...] w przedmiocie warunków zabudowy.
W uzasadnieniu wyroku podano, iż zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi , umorzyło postępowanie odwoławcze wszczęte na skutek odwołania A. Ż. i utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Pabianic z dnia [...] października 2005 roku, Nr [...] o warunkach zabudowy w odniesieniu do odwołania wniesionego przez Prokuratora Rejonowego w Pabianicach. Organ w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż na wniosek T. Z. i S. Z., Prezydent Pabianic zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2005 roku ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie: zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie zwartej szeregowej, zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej wolnostojącej lub bliźniaczej, zabudowy wielorodzinnej, zabudowy usługowej wbudowanej w funkcje mieszkaniowe lub wolnostojącej, zabudowy gospodarczej i garaży wbudowanych, podziemnych lub wolnostojących, wjazdów, przyłączy: wodociągowego, kanalizacyjnego i energetycznego, ogrodzenia terenu, wewnętrznego układu drogowego, dojazdów, podjazdów i dojść wraz z oświetleniem terenu, śmietnikami i elementami małej architektury na działkach Nr ewid. [...],[...],[...],[...] i [...] położonych w Pabianicach przy ul. [...] Nr [...] i [...] pomiędzy ulicami [...] i [...].
Od decyzji tej odwołanie złożyli A. Ż. właściciel działki nr ewid. [...] przy ul. [...] oraz Prokurator Rejonowy w Pabianicach. A. Ż. wniósł o unieważnienie decyzji o warunkach zabudowy wskazując, iż obszar w sąsiedztwie działek objętych wnioskiem inwestorów stanowią tereny zabudowy jednorodzinnej. Natomiast Prokurator Rejonowy w Pabianicach zarzucił kwestionowanej decyzji, iż została ona wydana z naruszeniem art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), poprzez przyjęcie, że zabudowana nieruchomość przy ul. [...] pozwala na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy, w sytuacji, gdy decyzja o pozwoleniu na budowę zlokalizowanego tam budynku wielorodzinnego została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2005 roku, sygn. akt: II SA/Łd 1110/04. Zdaniem Prokuratora, w sprawie doszło także do uchybienia treści art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez przyjęcie, iż działka nr ewid. 37/18 posiada dostęp do drogi publicznej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2006 roku umorzyło postępowanie odwoławcze wszczęte na skutek odwołania A. Ż. i utrzymało w mocy decyzję I instancji po rozpoznaniu odwołania Prokuratora Rejonowego w Pabianicach. W odniesieniu do kwestii umorzenia postępowania odwoławczego organ wyjaśnił, że A. Ż. jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, gdyż działka nr [...] przy ul. [...] w Pabianicach, której jest właścicielem, nie graniczy z żadną z działek objętych wnioskiem inwestorów. W odniesieniu do utrzymania w mocy decyzji I instancji organ odwoławczy wyjaśnił, że ustalenie warunków zabudowy w drodze decyzji jest możliwe jedynie jednoczesnym łącznym spełnieniu następujących warunków (art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Sposób ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu, określił Minister Infrastruktury rozporządzeniem z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczącej nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz.1588). Kolegium stwierdziło, że organ I instancji, wyznaczył granice obszaru analizowanego i przeprowadził w nim analizę, o której mowa w § 3 rozporządzenia. Obszar objęty analizą wyznaczono w odległości trzykrotnej szerokości frontu największej działki terenu objętego wnioskiem inwestorów. Granice tego obszaru uwidoczniono na mapie stanowiącej część graficzną analizy. Zdaniem Kolegium, przeprowadzona analiza funkcji i cech zabudowy wykazała, iż planowana inwestycja spełnia wszystkie z warunków wymienionym w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ stwierdził, iż wbrew twierdzeniom Prokuratora działka nr ewid. [...] ma zapewniony dostęp do drogi publicznej z ul. [...], [...], jak i nowoprojektowanej, przez działki sąsiednie objęte również wnioskiem, a stanowiące własność inwestorów, co wypełnia definicję dostępu do drogi publicznej zawartą w art. 2 pkt 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z tym przepisem, dostęp do drogi publicznej to dostęp bezpośredni do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. W sprawie nie doszło do pozbawienia Prokuratora udziału w toczącym się postępowaniu, gdyż z akt sprawy wynika, że w dniu 10 października 2005 r. zostały mu przekazane akta sprawy zgodnie z jego wnioskiem z dnia 4 października 2005 roku, w którym jednocześnie zgłosił swój udział w przedmiotowej sprawie. Decyzja pierwszej instancji została wydana w dniu [...] października 2005 roku, a doręczona Prokuratorowi w dniu 29 listopada 2005 r. Kolegium w odniesieniu do kwestii oceny, czy zabudowana nieruchomość przy
ul. Kasztelańskiej pozwala na określenie wymagań dla nowej zabudowy wielorodzinnej stwierdziło, że budynek posadowiony na tej działce został zrealizowany na podstawie ważnej decyzji o warunkach zabudowy, jak również na podstawie ważnego pozwolenia na budowę. Późniejsze uchylenie przez sąd administracyjny decyzji o pozwoleniu na budowę nie skutkuje tym, że budynek wielorodzinny nosi cechy samowoli budowlanej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Prokurator Okręgowy w Łodzi wniósł o uchylenie zarówno decyzji drugiej jak i pierwszej instancji, wskazując na naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez niesłuszne przyjęcie, że planowana inwestycja stanowi kontynuację istniejącej zabudowy, a nadto do oceny charakterystyki urbanistycznej przyjęto zabudowę działki sąsiedniej w stosunku do której nie zostało ostatecznie zakończone postępowanie po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 sierpnia 2005 roku oraz naruszenie
art. 28 kpa poprzez pozbawienie A. Ż. statusu strony w postępowaniu odwoławczym, w sytuacji gdy ma on interes prawny do udziału w postępowaniu, gdyż jest właścicielem nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Podniósł również zarzut naruszenia art. 7, 77 i art. 80 kpa poprzez błędną ocenę materiału dowodowego polegającą na niesłusznym przyjęciu, że nie zostały naruszone uprawnienia prokuratora jako uczestnika postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję pierwszej instancji decyzję ją wskazał, iż z urzędu jest mu wiadome, że na terenie objętym zamierzeniem inwestycyjnym w chwili obecnej obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Plan ten został przyjęty mocą uchwały Rady Miejskiej w Pabianicach Nr LXVII/561/06 z dnia
29 czerwca 2006 roku w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Pabianic w granicach administracyjnych Gminy Miejskiej Pabianice (Dz. Urzęd. Woj. Łódzk. Nr 330, poz. 2552 ze zm.). Plan ten wszedł
w życie z dniem 28 października 2006 roku. Z dołączonego do akt sądowych wypisu z tekstu planu wynika, że na terenie, na którym zlokalizowana jest działka objęta zamierzeniem inwestycyjnym, w zakresie przeznaczenia terenów obowiązuje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna wolnostojąca, bliźniacza oraz szeregowa, jako podstawowe przeznaczenie terenu. Na terenie tym plan przewiduje usługi wbudowane w bryły budynków mieszkalnych o uciążliwości nieprzekraczającej granic lokalu związane z podstawowymi potrzebami funkcji mieszkaniowej w zakresie: ochrony zdrowia, oświaty, kultury, sportu, wypoczynku, handlu detalicznego, gastronomii itp., jako dopuszczalne przeznaczenie terenu, urządzenia obsługi technicznej. Ustalenia planu dla tego terenu wykluczają prowadzenie działalności gospodarczej (produkcyjnej, przetwórczej, składowej, hurtowego handlu) zarówno w budynkach, jak i poza nimi oraz przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko (z wyłączeniem sieci infrastruktury technicznej). W rozumieniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - § 4 pkt 9 - podstawowe przeznaczenie terenu to przeznaczenie, które powinno przeważać na danym terenie (stanowić minimum 50% powierzchni nieruchomości oraz minimum 50% powierzchni terenu oznaczonego danym symbolem) wyznaczonym liniami rozgraniczającymi. Natomiast dopuszczalne przeznaczenie terenu - § 4 pkt 10 - to rodzaje przeznaczenia inne niż podstawowe, określone w ustaleniach szczegółowych dla terenów o danym przeznaczeniu podstawowym, które uzupełniają lub wzbogacają przeznaczenie podstawowe. Natomiast przedmiotowa decyzja o warunkach zabudowy zezwalała na budowę: zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie zwartej szeregowej, zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej wolnostojącej lub bliźniaczej, zabudowy wielorodzinnej, zabudowy usługowej wbudowanej w funkcje mieszkaniowe lub wolnostojącej, zabudowy gospodarczej i garaży wbudowanych, podziemnych lub wolnostojących, wjazdów, przyłączy: wodociągowego, kanalizacyjnego i energetycznego, ogrodzenia terenu, wewnętrznego układu drogowego, dojazdów, podjazdów i dojść wraz z oświetleniem terenu, śmietnikami i elementami małej architektury. Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż z porównania treści zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i postanowień decyzji pierwszej instancji wynika sprzeczność między tymi aktami w zakresie dopuszczenia zabudowy wielorodzinnej. Decyzja o warunkach zabudowy zezwalała na budowę obiektu wielorodzinnego, a miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie. W tej sytuacji, zdaniem Sądu pierwszej instancji w sprawie powinien mieć zastosowanie przepis art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w myśl którego organ, który wydał decyzję o warunkach zabudowy, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli dla tego terenu uchwalono plan miejscowy, którego ustalenia są inne niż w wydanej decyzji. Jak stanowi art. 65 ust. 2 ustawy powołanego przepisu nie stosuje się, jeżeli została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z art. 65 ust. 3 ustawy stwierdzenie wygaśnięcia decyzji następuje w trybie art. 162 § 1 pkt 1 kpa. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego organ pierwszej instancji powinien stwierdzić wygaśnięcie własnej decyzji o warunkach zabudowy, po wejściu w życie planu dla terenu objętego zamierzeniem inwestycyjnym, dopóki nie została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę. Z momentem wejścia w życie miejscowego planu, przedmiotowa decyzja o warunkach zabudowy wygasła, gdyż jej ustalenia są inne niż przewidziane w tymże planie. Sąd stwierdził, iż skoro organ zaniechał wydania takiej decyzji, to okoliczność ta przesądziła o konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:
1.naruszenie prawa materialnego, tj. - art. 1 ustawy z dnia 25 1 ipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153. poz. 1269 z późn. zm.) przez niewłaściwe zastosowanie, gdyż dokonano oceny dowolnej. która to nie przystaje do stanu sprawy, a więc stanu prawnego i zebranego materiału dowodowego w dniu wydania decyzji ostatecznej, w konsekwencji dokonano oceny niepełnej i wadliwej, przy uwzględnieniu nieznanych prawem kryteriów, nadto rozstrzygnięto sprawę administracyjną, co wykracza poza zakres właściwości sądu administracyjnego,
- art. 65 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717 z póź. zm. ) przez niewłaściwe zastosowanie, bowiem norma ma nie ma zastosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym oceny legalności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, a nadto stwierdzenie wygaśnięcia decyzji ostatecznej ma miejsce w odrębnym postępowaniu administracyjnym, którego skutkiem jest wydanie stosownej decyzji administracyjnej i wydanie jej wywołuje skutek ex nunc a nie ex tunc; 2. naruszenie przepisów postępowania, tj. - art. 133 § 1 p.p.s.a. przez wydanie wyroku nie na podstawie akt sprawy i na podstawie stanu faktycznego i prawnego mającego miejsce w dniu wydania decyzji zaskarżonej, lecz w oparciu o akt prawa miejscowego, który wszedł w życie z dniem 28 października 2006 roku, co jest niedopuszczalne, - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że norma ta została naruszona w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji zaskarżonej i decyzji ją poprzedzającej przy jednoczesnym wskazani, które to normy postępowania zostały naruszone przez organy administracji i miało to wpływ na wynik sprawy, - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. przez nie wyjaśnienie zastosowania, bowiem nie miało miejsce naruszenie prawa, gdyż Kolegium nie mogło zastosować art. 65 ust.1 pkt 2 i ust. 3 u.p.z.p, - art. 141 § 4 w związku z art. 153 p.p.s.a. przez niepełne przedstawienie stanu faktycznego i prawnego, brak jasnych wskazań co do dalszego postępowania, -art. 234 w związku z art. 135 p.p.s.a. przez brak dokonania pełnej oceny sprawy w jej granicach przy jednoczesnym wykroczeniu w sposób poza jej granice, - art. 106 § 4 p.p.s.a. bowiem sąd bierze pod uwagę fakty powszechnie znane, ale te odnoszące się do stanu prawnego i faktycznego mającego miejsce na dzień wydania decyzji ostatecznej, -art. 138 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez sprzeczność między sentencją a uzasadnieniem, bowiem stwierdzono, że "cała" decyzja ostateczna była wadliwa, w sytuacji, gdy wadliwość mogła się odnosić jedynie do tej części decyzji, którą to orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, a nie tej którą umorzono postępowanie odwoławcze z uwagi na brak przymiotu strony, - art. 56 p.p.s.a. przez pominięcie, bowiem nie jest dopuszczalnym prowadzenie przez organy administracji postępowania nadzwyczajnego, gdy toczy się postępowanie sądowoadministracyjne.
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne Kolegium wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę wyłącznie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. dopatrzył się uchybień polegających na tym, że organ pierwszej instancji zaniechał wydania decyzji na podstawie art. 162
§ 1 pkt 1 kpa w związku z art. 65 ust.1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stwierdzającej wygaśnięcie decyzji własnej o warunkach zabudowy, a do czego był obligowany w związku z tym, że dla terenu planowanej inwestycji od dnia 28 października 2006 r. obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Pabianic uchwalonego w dniu 29 czerwca 2006 r. przez Radę Miasta Pabianic.
Zgodzić się należy z autorem skargi kasacyjnej, że powyższa ocena Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego była nieuprawniona.
Kryterium kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określa art. 1 § 2 p.u.s.a., który stanowi, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola sądów administracyjnych polega na więc na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Kontrola ta powinna zawsze przebiegać w trzech płaszczyznach: a) oceny zgodności rozstrzygnięcia ( decyzji, innego aktu) lub działania z prawem materialnym, b) dochowania wymaganej prawem procedury, c) respektowania reguł kompetencji ( B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, Małgorzata Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2006, s. 15).
Powyższą materię szczegółowo reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd pierwszej instancji wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Podstawą zatem orzekania przez ten sąd jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku postępowania administracyjnego. Oznacza to, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zmiana stanu faktycznego lub prawnego, która nastąpiła po wydaniu zaskarżonej decyzji, co do zasady nie podlega uwzględnieniu. Sąd pierwszej instancji jest wprawdzie władny uwzględnić nowe fakty lub dowody, lecz tylko takie, które istniały w dacie wydania decyzji, a nie były znane organowi administracji publicznej, i to pod warunkiem, że zaskarżony akt zostały wydany z naruszeniem prawa, dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, a to za sprawą przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.
W przedmiotowej sprawie, jak trafnie wywodzi skarga kasacyjna, Sąd pierwszej instancji w sposób wadliwy dokonał kontroli zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji pierwszej instancji, gdyż zamiast ocenę ich legalności dokonać według stanu prawnego i faktycznego stanowiącego podstawę ich wydania, to dokonał ich oceny w oparciu o okoliczności prawne i faktyczne, które miały miejsce po ich wydaniu, a to jest niedopuszczalne. Uprawniony jest więc zarzut kasacji naruszenia art. 134 w związku z art. 135 p.p.s.a. poprzez brak dokonania pełnej oceny sprawy w jej granicach przy jednoczesnym wykroczeniu w sposób nieuprawniony poza jej granice, skoro Sąd Wojewódzki oceny legalności zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji pierwszej instancji dokonał przez pryzmat przepisów uchwały nr LXVII/561/06 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Pabianic, która weszła w życie z dniem 28 października 2006 r., a więc po dacie wydania kontrolowanych decyzji organów obu instancji. Sąd pierwszej instancji wskazując w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż z urzędu wiadome mu jest, iż na terenie objętym zamierzeniem inwestycyjnym obowiązuje już miejscowy plan zagospodarowania i czyniąc ustalenia tego planu za podstawę kontroli legalności orzeczeń organów administracyjnych, naruszył art. 106 § 4 p.ps.a. jak słusznie wskazano w skardze kasacyjnej. Zgodnie
z art. 106 § 4 p.p.s.a. fakty powszechnie znane sąd bierze pod uwagę nawet bez powołania się na nie przez strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że fakty powszechnie znane to okoliczności, zdarzenia, czynności lub stany, które powinny być znane każdemu rozsądnemu i posiadającemu doświadczenie mieszkańcowi miejscowości. Za powszechne znane uważa się np. wydarzenia historyczne, polityczne, zjawiska przyrodnicze, procesy ekonomiczne lub zdarzenia normalne i zwyczajne zachodzące w określonym miejscu i czasie. Za fakty powszechnie znane mogą być uznane tylko te, które odpowiadają rzeczywistości, przy czym kryterium oceny, czy dany fakt ma charakter faktu notoryjnego, musi być obiektywne, a nie subiektywne ( vide: wyrok NSA z dnia 23 października 2009 r., I OSK 58/09, wyrok NSA z dnia 29 lutego 2012 r. I OSK 134/12). W świetle powyższego fakt powszechnie znany, do którego odwołuje się Sąd musiał istnieć co najmniej w dacie orzekania przez Sąd, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Autor kasacji zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 138 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sprzeczność między sentencją a uzasadnieniem, bowiem Sąd ten, że cała decyzja jest wadliwa. Wadliwość ta, zdaniem autora, mogła odnosić się jedynie do tej części zaskarżonej decyzji, którą orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji, a nie tej, którą umorzono postępowanie odwoławcze z uwagi na brak przymiotu strony. Zarzut ten nie jest usprawiedliwiony. Sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę Prokuratora Okręgowego, mógł dokonać kontroli legalności całej zaskarżonej decyzji w zakresie obu zawartych w niej rozstrzygnięć wydanych w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 3 w związku z art. 28 i art. 127 § 1 kpa, bowiem skarga Prokuratora obejmowała również zarzut pozbawienia A. Ż. w postępowaniu odwoławczym przymiotu strony, ze wskazaniem, że w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest on stroną w rozumieniu art. 28 kpa, jako że nieruchomość, której jest właścicielem znajduje się w obszarze planowanej inwestycji.
Zasługuje natomiast na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niepełne przedstawienie stanu faktycznego i prawnego, przedstawienie oceny prawnej niespójnej i sprzecznej wewnętrznie, z tego powodu, że Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku istotnie nie odniósł się do istniejącego stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Nie znajduje zaś uzasadnienia powiązanie naruszenia art. 141 § 1 p.p.s.a. z naruszeniem art. 153 p.p.s.a., z tej przyczyny, iż z przepisu tego nie wynika dla Sądu obowiązek powoływania się w uzasadnieniu wyroku na orzecznictwo i poglądy doktryny. Powołany art. 153 p.p.s.a. stanowi o bowiem o tym, że sąd oraz organ jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi we wcześniejszym wyroku Sądu.
Niezrozumiały jest zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 56 p.p.s.a. poprzez pominięcie, że nie jest dopuszczalne prowadzenie przez organy administracji postępowania nadzwyczajnego, gdy toczy się postępowanie sądowoadministracyjne. Powołany przepis stanowi, iż w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu. Zarzut ten były zatem usprawiedliwiony w sytuacji, w której Sąd nie zawiesił postępowania sądowego mimo posiadania informacji o zaistnieniu zdarzeń wskazanych w tym przepisie.
Naczelny Sąd Administracyjny w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, mając na uwadze przedstawione rozważania podzielił zarzut kasacji, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 145 § 1 pkt lit. a) i c) p.p.s.a., albowiem w sposób wadliwy dokonał kontroli legalności zaskarżonych decyzji organów obu instancji.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło