II SA/Ol 568/10

Dnia 13 lipca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Janina Kosowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2010 roku sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej oddala skargę Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że orzeczeniem Nr "[...]" z dnia "[...]" Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. utrzymała w mocy orzeczenie Nr "[...]" z dnia "[...]" Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w O., w którym ustalono niezdolność do służby wojskowej plutonowego R. S. Wobec powyższego, rozkazem personalnym Nr "[...]" z dnia "[...]" Dowódca "[...]" Brygady Kawalerii Pancernej w B. zwolnił plutonowego R. S. z zawodowej służby wojskowej z dniem "[...]". W odwołaniu od powyższego rozkazu, plutonowy R. S. podał, że orzeczenie lekarskie, na podstawie którego został zwolniony ze służby, zostało przez niego zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z uwagi na odmowę uznania w nim związku schorzeń powodujących niezdolność do zawodowej służby wojskowej z pełnioną przez niego służbą. Postanowieniem Nr "[...]" z dnia "[...]" Dowódca Jednostki Wojskowej Nr "[...]" w E. - powołując art. 134 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, stwierdził niedopuszczalność powyższego odwołania. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w świetle art. 115 ust. 2 i ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zaskarżony rozkaz personalny ma charakter deklaratoryjny i służy jedynie celom ewidencyjnym, gdyż w przypadku orzeczenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do służby, zwolnienie ze służby następuje z mocy prawa. W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie - plutonowy R.S. zarzucił organowi: 1) naruszenie prawa materialnego, to jest art. 115 ust. 2 i ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, iż rozkaz personalny w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej oparty na nieprawomocnym orzeczeniu wojskowej komisji lekarskiej ma charakter deklaratoryjny, a tym samym pominięcie, iż w takich sytuacjach ma on charakter konstytutywny, a zatem jest decyzją, od której przysługuje odwołanie; 2) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa, poprzez brak wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji pominięcie, że orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej, na podstawie którego został zwolniony ze służby, nie jest prawomocne. Z tych też powodów wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zgodnie z art. 115 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zwolnienie ze służby w przypadkach określonych w tym przepisie, następuje z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się odpowiedniego orzeczenia. W ocenie skarżącego, takiego przymiotu nie posiada orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej, na podstawie którego został on zwolniony ze służby, gdyż orzeczenie to zostało przez niego zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W tych okolicznościach uznał, że rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby został wydany przedwcześnie, co oznacza, że nie ma on charakteru deklaratoryjnego, lecz konstytutywny i jako taki musi być poddany kontroli instancyjnej i sądowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać zaskarżonemu postanowieniu Nr "[...]" z dnia "[...]" Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr "[...]" w E. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od rozkazu personalnego w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. W niniejszej sprawie niesporne jest, że ustalenie przez wojskową komisję lekarską niezdolności do służby stanowi przesłankę zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej, co zresztą wynika wprost z art. 111 pkt 3 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity Dz. U. z 2008r., Nr 141, poz. 892 ze zm.). Stosownie zaś do art. 5 ust. 1 tej ustawy, wojskowa komisja lekarska, po ustaleniu zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej, wydaje w tej sprawie orzeczenie. Rozstrzygnięcia wymaga natomiast kwestia, z jaką datą następuje zwolnienie żołnierza zawodowego ze służby w przypadku ustalenia przez tą komisję niezdolności do służby. W tym celu niezbędne jest zaś dokonanie wykładni art. 115 ust. 2 powołanej ustawy, w świetle którego, zwolnienie z zawodowej służby wojskowej w przypadkach, o których mowa w art. 111 pkt 1, 3, 5, 8, pkt 9 lit. b i pkt 11-15, następuje z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się odpowiedniego orzeczenia lub z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna albo z dniem zaistnienia okoliczności stanowiącej podstawę zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby. Analiza powołanego przepisu pozwala na stwierdzenie, że - obok ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do służby (art. 111 pkt 3), odnosi się on także do wielu innych przypadków zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby wymienionych w art. 111 powołanej ustawy, których stwierdzenie następuje albo na podstawie odpowiedniego orzeczenia albo decyzji lub też zaistnienia okoliczności. Skoro przepis art. 115 ust. 2 cytowanej ustawy uzależnia skutek zwolnienia ze służby od daty uprawomocnienia się orzeczenia, ostateczności decyzji albo zaistnienia okoliczności stanowiącej podstawę zwolnienia, niezbędne jest przede wszystkim ustalenie, do której kategorii wymienionych zdarzeń prawnych należy zaliczyć orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o niezdolności do służby. W tym zaś zakresie stwierdzić należy, że na mocy art. 5 ust. 1 analizowanej ustawy, orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest decyzją. Zatem, w przypadku ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do służby (art. 111 pkt 3), zwolnienie z zawodowej służby wojskowej - na mocy art. 115 ust. 2 powołanej ustawy, następuje z dniem, w którym orzeczenie to (będące w istocie decyzją) stało się ostateczne. W niniejszej sprawie niesporne jest, że ostateczne jest orzeczenie Nr "[...]" z dnia "[...]" Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. Z tym właśnie dniem nastąpiło więc z mocy prawa zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej i faktu tego nie może zmienić ani poddanie kontroli sądu administracyjnego tego orzeczenia, ani określenie w rozkazie personalnym organu I instancji, że "zwolnienie z zawodowej służby wojskowej nastąpi z dniem "[...]".". W tych okolicznościach stwierdzić należy, że wydany w niniejszej sprawie rozkaz personalny Nr "[...]" z dnia "[...]" Dowódcy "[...]" Brygady Kawalerii Pancernej w B. nie był decyzją konstytutywną, a jedynie aktem deklaratoryjnym wydanym dla celów ewidencyjnych (art. 115 ust. 3 ustawy). Rozkaz ten jako akt wewnętrzny nie podlega zatem ani kontroli instancyjnej ani sądowej, co uprawniało organ do wydania zaskarżonego postanowienia, w którym stwierdzono niedopuszczalność odwołania (por. postanowienie NSA z 30.01.2007r., sygn. akt I OSK 1784/06 oraz wyrok WSA w Bydgoszczy z 09.09.2009r., sygn. akt II SA/Bd 540/09). Zgodnie bowiem z art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), który ma zastosowanie także w niniejszej sprawie na mocy art. 8 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.