II SA/Wa 225/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.) Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung Andrzej Kołodziej Protokolant Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2010 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia pieniężnego przez okres roku po zwolnieniu ze służby oddala skargę Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego nr [...] z dnia [...] września 2009 r. o odmowie przyznania świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 95 pkt 1, art. 94 ust. 4 w zw. z art. 96 ust. 4 i art. 96 ust. 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.). W motywach uzasadnienia organ podał, że stosownie do art. 96 ust. 1 i art. 95 pkt 1 oraz art. 94 ust. 3 ww. ustawy świadczenie pieniężne należne przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej nie przysługuje żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej jeżeli pełnił zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 15 lat. Wskazał, że L. K. pełnił służbę wojskową od [...].1994 r. do [...].2000 r. jako słuchacz [...], tj. przez 5 lat, 10 miesięcy i 15 dni, a następnie od [...].2000 r. do [...].2009 r. jako żołnierz zawodowy, tj. przez 9 lat i 2 miesiące. Organ stwierdził, że zawodową służbą wojskową nie jest służba kandydacka, tj. czas, w którym L. K. był słuchaczem [...] (5 lat, 10 miesięcy i 15 dni). Uznał, że okresem pełnienia służby jako żołnierz zawodowy jest okres 9 lat i 2 miesięcy, tj. okres po zakończenia nauki – służby kandydackiej. Stwierdził jednocześnie, że okres ten jest niewystarczającym, albowiem krótszym niż 15 lat, do przyznania świadczenia pieniężnego przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby. Wyjaśnił też, że to na skutek wypowiedzenia złożonego przez L. K. rozwiązany został stosunek służbowy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie L. K. zarzucił organowi naruszenie norm prawa materialnego poprzez: - błędne zastosowanie art. 96 ust. 4 w zw. z art. 94 ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w sytuacji, gdy odwołujący pełnił zawodową służbę wojskową w rozumieniu art. 94 ust. 3 tej ustawy przez okres ponad 10 lat; - naruszenie norm prawa materialnego, poprzez niezastosowanie art. 94 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych przy ustaleniu zakresu znaczeniowego pojęcia zawodowa służba wojskowa na użytek wypłaty spornego świadczenia; - naruszenie norm prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 124 ust. 1 w zw. z art. 94 ust. 3 i ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, polegającą na przyjęciu, iż służba kandydacka nie jest zawodową służbą wojskową na użytek wypłaty świadczenia należnego przez okres 12 miesięcy od dnia zwolnienia ze służby wojskowej. Ponadto zarzucił organowi naruszenie art. 107 § 3 kpa, poprzez brak należytego wyjaśnienia na czym polegała wadliwa wykładania przepisów prawa dokonana przez odwołującego się. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, że pojęcie zawodowej służby wojskowej użyte w art. 94 ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych należy interpretować w świetle art. 6 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Nie można natomiast zgodzić się, że do okresu zawodowej służby wojskowej należy stosować definicję zawartą w art. 94 ust. 3 ustawy pragmatycznej. Zdaniem organu, okresu służby kandydackiej (słuchacza [...]) nie można było zakwalifikować jako okresu służby zawodowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Istota sporu sprowadza się do oceny, czy okres służby kandydackiej, tj. czas kiedy L. K. był słuchaczem [...] ([...] 1994 r. – [...] 2000 r.) można zakwalifikować jako okres pełnienia zawodowej służby wojskowej, w rozumieniu art. 94 ust. 5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.). W ocenie Sądu, okresu służby kandydackiej (nauki, studiowania), nie można zaliczyć jako okresu równorzędnego do okresu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Dokonując wykładni systemowej oraz celowościowej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, stwierdzić należy, iż okres służby kandydackiej (pobierania nauki, studiów) jest wstępnym okresem przygotowawczym do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Przypomnieć należy, iż w okresie służby kandydackiej (studiowania), studenci w służbie kandydackiej otrzymują bezpłatne zakwaterowanie, wyżywienie, umundurowanie, stypendia itd. Koszt nauki w okresie służby kandydackiej, utrzymania, przygotowania do służby słuchacza pokrywany jest z budżetu Państwa. Mówiąc prościej, jest to okres studiów "sponsorowany" przez Państwo. Użyta przez ustawodawcę nazwa tego okresu "służba kandydacka" prowadzi, przy zastosowaniu wykładni językowej, do wniosku, że w służbie kandydackiej służą "kandydaci" do zawodowej służby wojskowej. Pojęcie zawodowa służba wojskowa łączy się z wykonywaniem zawodu. Natomiast student – słuchacz [...] w okresie służby kandydackiej jest na etapie zdobywania uprawnień zawodowych. Przewidziane przez ustawodawcę świadczenie pieniężne, przysługujące przez okres jednego roku po zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej (art. 95 pkt 2 ustawy) jest gratyfikacją – nagrodą za okres 15 lat pełnienia służby w charakterze żołnierza zawodowego. Przepis ten stanowi, że żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy (...) przysługuje m.in. przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Warunki przyznania tego świadczenia określa przepis art. 96 ust. 1 ustawy i jest nim m.in. pełnienie służby przez 15 lat. Zaliczenie do tego okresu czasu służby kandydackiej (nauki) wypaczałoby ratio legis powyższego przepisu. Intencją ustawodawcy było niewątpliwie stworzenie motywacji finansowej do pozostania wykwalifikowanych kandydatów w służbie zawodowej przez okres minimum 15 lat. W przedmiotowej sprawie skarżący L. K. sam wypowiedział stosunek służbowy po 9 latach i 2 miesiącach pełnienia służby jako żołnierz zawodowy. Domaga się zaliczenia okresu 5 lat, 10 miesięcy i 15 dni, tj. okresu nauki w czasie służby kandydackiej do okresu uprawniającego do przyznania świadczenia pieniężnego przez okres roku po zwolnieniu ze służby. Z taką wykładnią przepisu art. 95 ustawy zgodzić się nie można. Ustawa pragmatyczna nie definiuje pojęcia "zawodowa służba wojskowa". Wskazać jednak należy, iż art. 6 ust. 1 pkt 1 tej ustawy zawiera definicję "żołnierza zawodowego". Jest nią żołnierz pełniący służbę stałą albo kontraktową zawodową służbę wojskową. A zatem w pojęciu "żołnierza zawodowego" nie mieści się służba kandydacka. Żołnierzem zawodowym jest ten, kto pełni służbę stałą albo kontraktową. Zwrócić też uwagę należy na art. 9 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, który stanowi o tym od kiedy powstaje stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej. W rozpatrywanej sprawie stosunek zawodowej służby wojskowej powstał po zakończeniu nauki, po zakończeniu okresu służby kandydackiej, tj. z dniem powołania skarżącego przez Ministra Obrony Narodowej decyzjami nr [...] i [...] z dnia [...] czerwca 2000 r. do pełnienia zawodowej służby wojskowej w [...]. Świadczenie z art. 95 pkt 1 ustawy pragmatycznej przysługuje żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat. Skarżący nie pełnił "nieprzerwanie" zawodowej służby wojskowej przez wymagany okres czasu. Początkowo był w służbie kandydackiej 5 lat, 10 miesięcy i 15 dni, a następnie przez 9 lat i 2 miesiące pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową. Reasumując, wykładnia art. 95 pkt 1 w zw. z art. 96 ust. 1 w zw. z art. 94 ust. 3 cytowanej ustawy nie pozwala na przyjęcie, że do "okresu zawodowej służby wojskowej" należy zaliczyć inne okresy, chodzi o służbę kandydacką – art. 124 ust. 1 ustawy. Nie można zatem było zgodzić się z zarzutem skargi, że kandydat na żołnierza zawodowego, w rozumieniu art. 124 ust. 1 ustawy, pełni zawodową służbę wojskową. To, że słuchacz otrzymuje uposażenie za służbę kandydacką nie przemawia za tym, że jest to profesjonalny zarobkowy, zawodowy charakter służby, który winien być zaliczony do stażu zawodowej służby wojskowej. Fakt otrzymywania w służbie kandydackiej uposażenia pieniężnego porównywalny być może do tzw. stypendiów fundowanych. Ich istotą jest jednak świadczenie pracy na rzecz fundatora przez określony w umowie czas po uzyskaniu stosownych kwalifikacji. Zarzut, że żaden przepis nie wyklucza możliwości zaliczenia okresu służby kandydackiej do stażu zawodowej służby wojskowej obalić można twierdzeniem, że w demokratycznym państwie prawa nie można domniemywać uprawnień. Dodać należy, iż przywołany w skardze wyrok tutejszego Sądu z dnia 6 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 888/08 dotyczył innego zagadnienia, a mianowicie zaliczenia okresu służby kontraktowej (a nie kandydackiej). Natomiast w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 2113/09 tutejszy Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 kwietnia 2010 r. zaprezentował analogiczną, jak w niniejszej sprawie, wykładnię w przedmiocie zaliczenia okresu służby kandydackiej do stażu zawodowej służby wojskowej. Nie można też było uznać za uzasadniony zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa i art. 8 kpa. Organ jasno i precyzyjnie przedstawił wykładnię istotnych dla rozstrzygnięcia przepisów prawa. Fakt, że skarżący prezentuje inną interpretację przepisów nie oznacza automatycznie, że naruszony został przepis art. 107 § 3 kpa i art. 8 kpa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.