II OSK 2269/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2010 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. S.-J. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 lipca 2010 roku, sygn. akt II SA/Go 407/10 o odrzuceniu skargi J. S.-J. w sprawie ze skargi J. S.-J. na postanowienie Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010 roku nr [...] w przedmiocie obowiązku przedłożenia opinii technicznej postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z 20 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Go 407/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę J. S.-J. na postanowienie Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku przedłożenia opinii technicznej. W uzasadnieniu, Sąd pierwszej instancji podkreślił, że zarządzeniami Przewodniczącej Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 10 czerwca 2010 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł oraz do usunięcia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie jednego jej odpisu (skarżąca wnosząc skargę załączyła tylko jeden odpis), w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Oba wezwania doręczono skarżącej 22 czerwca 2010 r. W dniu 28 czerwca 2010 r. skarżąca uiściła wpis sądowy, jednakże nie nadesłała brakującego odpisu skargi. Braki formalne, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej jako p.p.s.a.) w związku z art. 49 § 1 p.p.s.a. to takie braki, których wystąpienie uniemożliwi nadanie skardze prawidłowego biegu. Należy do nich także niedołączenie odpowiedniej liczby odpisów skargi (postanowienia NSA z 30 października 2008 r., II OSK 1563/08 oraz z 13 listopada 2009 r., sygn. akt II OSK 1738/09). W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest naruszenie art. 49 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 47 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez bezzasadne odrzucenie skargi w sytuacji, gdy nie zaistniał istotny brak formalny złożonego pisma oraz art. 65 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 34 p.p.s.a. poprzez naruszenie prawa strony do korzystania z pomocy fachowego pełnomocnika oraz uniemożliwienie prawidłowo umocowanemu pełnomocnikowi działania w sprawie. Postanowienie zaskarżono w całości i wniesiono o jego uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu, pełnomocnik podniósł że wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi (tak jak i do uiszczenia wpisu sądowego) nie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej pomimo tego, że w aktach sprawy znajdowało się udzielone mu pełnomocnictwo. Tym samym, pełnomocnik nie miał możliwości działania w sprawie. Ponadto, odrzucenie skargi ze względu na nienadesłanie odpisu w terminie wyznaczonym w zarządzeniu z 10 czerwca 2010 r. było niezasadne. Nie każdy brak formalny musi automatycznie skutkować wezwaniem do jego uzupełnienia. Z mocy ustawy wynika podział braków formalnych na istotne (których konsekwencją jest np. zastosowanie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) oraz takie, których wystąpienie nie może skutkować odrzuceniem skargi. Do drugiej grupy, zdaniem pełnomocnika, należy brak formalny polegający na niedostarczeniu właściwej ilości odpisów skargi. Sąd pierwszej instancji "władny był wykonać dodatkowe kopie skargi we własnym zakresie, a tym samym nadać prawidłowy bieg złożonemu pismu". Powołano się na "ugruntowaną linię orzeczniczą NSA" (postanowienia NSA: z 27 czerwca 2008 r., I OZ 430/08, z 19 listopada 2008 r., I OZ 851/08, z 30 kwietnia 2009 r., II OZ 376/09 oraz z 9 grudnia 2009 r., I OSK 1623/09). W pismach z 10 oraz 15 października 2010 r., S. Z. – uczestnik postępowania – wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej odnosząc się merytorycznie do przedmiotu postępowania, to znaczy samowoli budowlanej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W skardze kasacyjnej sformułowano pogląd, że w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim skarżącą reprezentował pełnomocnik ustanowiony w sprawie. Przede wszystkim wskazać należy, że skargę we własnym imieniu wniosła J. S.-J. (k. 3 i 9). Fakt, że pełnomocnictwo znajduje się w aktach administracyjnych nie oznacza automatycznie przyjęcia, że wolą skarżącej było posiadanie pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sytuacji, gdy samodzielnie podpisuje ona skargę. Ponadto, prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje zobowiązuje pełnomocnika do dołączenia do akt sprawy pełnomocnictwa z podpisem mocodawcy lub wierzytelnego odpisu pełnomocnictwa przy pierwszej czynności procesowej (37 § 1 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie pierwszym pismem pełnomocnika była skarga kasacyjna. Wobec powyższego, brak ujawnienia woli skarżącej w zakresie umocowania innej (niż skarżąca) osoby, której należy doręczać pisma w postępowaniu sądowoadministracyjnych i samodzielne złożenie skargi kasacyjnej, nie obliguje sądu do poszukiwania w aktach administracyjnych pełnomocnictw. Przy przyjęciu odmiennej interpretacji i doręczeniu pisma pełnomocnikowi można byłoby spodziewać się zarzutu skarżącej, że pomimo osobistego wniesienia skargi, sąd nie doręczał jej pism w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Tym samym, za nieuzasadniony został uznany zarzut naruszenia art. 34 p.p.s.a. W skardze kasacyjnej zarzucono ponadto naruszenie art. 65 § 5 p.p.s.a., który nie istnieje (pełnomocnik zapewne chciał powołać art. 67 § 5 p.p.s.a.). Kolejny zarzut skargi kasacyjnej związany był z koncepcją "istotnych braków formalnych skargi". Ponieważ Sąd pierwszej instancji mógł we własnym zakresie wykonać kopie skargi i przesłać uczestnikom postępowania, taki brak formalny nie uniemożliwiał, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, nadania prawidłowego biegu złożonemu pismu. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego poglądu. Stosownie do treści art. 47 § 1 p.p.s.a., do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Natomiast, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Uznać należy, że brak odpisów dla pozostałych stron powoduje, że pismo nie może otrzymać prawidłowego biegu (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010 r., komentarz do art. 47, teza 1, s. 136). Skoro skarżąca zastosowała się do wezwania do uiszczenia wpisu w terminie (doręczonego tego samego dnia co wezwanie do nadesłania odpisu), uznać należy, że była w stanie wykonać również drugi obowiązek nałożony na nią przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, tym bardziej, że wyraźnie wskazano w nim termin na wykonanie oraz konsekwencje niewykonania zarządzenia. Strona należycie dbająca o własne interesy powinna uważnie czytać pisma kierowane do niej przez sąd administracyjny, a w razie trudności skonsultować się z profesjonalnym pełnomocnikiem. Na marginesie można wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany orzeczeniami wydanymi w innych sprawach, zwłaszcza w innym stanie faktycznym. W związku z powyższym, zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 49 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 47 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jest nieuzasadniony. Z tego względu, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.