I FSK 1484/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-11-03
Skład orzekający: Jan Zając, Marek Kołaczek, Hieronim Sęk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wspólnota mieszkaniowa, działając w imieniu własnym, ale na rzecz poszczególnych właścicieli lokali, dokonuje świadczenia usług podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, co uzasadnia refakturowanie odsprzedaży usług zakupionych przez wspólnotę na rzecz poszczególnych właścicieli?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wspólnota mieszkaniowa, nabywając usługi w ramach zarządu nieruchomością wspólną, działa we własnym imieniu i na swoją rzecz jako odrębny podmiot prawny. W zakresie kosztów utrzymania lokali stanowiących indywidualną własność członków wspólnoty, wspólnota działa jako pośrednik między dostawcami a właścicielami lokali, dokonując w istocie odsprzedaży mediów, co stanowi świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT i uzasadnia refakturowanie.Stan faktyczny
Wspólnota mieszkaniowa zwróciła się o interpretację indywidualną dotyczącą opodatkowania podatkiem VAT rozliczeń kosztów zarządu nieruchomością wspólną i mediów. Wspólnota pytała, czy działając w imieniu własnym, ale na rzecz właścicieli lokali, jest podatnikiem VAT i czy refakturowanie odsprzedaży usług jest właściwe. Organ podatkowy uznał, że wspólnota nie jest podatnikiem VAT w tym zakresie, a czynności te stanowią zużycie wewnętrzne. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił tę interpretację, uznając wspólnotę za odrębny podmiot i dopuszczając refakturowanie mediów do poszczególnych lokali. Minister Finansów wniósł skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Zając, Sędzia NSA Marek Kołaczek (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Hieronim Sęk, Protokolant Katarzyna Nowik, po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 lipca 2010 r. sygn. akt I SA/Bk 245/10 w sprawie ze skargi W. L. U. w B. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 2 lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług oddala skargę kasacyjną.
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji oraz przedstawiony przez ten Sąd przebieg postępowania przed organem podatkowym.
1.1. Wyrokiem z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Bk 245/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił, zaskarżoną przez W. L. U. w B. (dalej również jako: Strona, Skarżąca lub Wspólnota), interpretację indywidualną Ministra Finansów, z dnia 2 lutego 2010 r., wydaną w przedmiocie podatku od towarów i usług.
1.2. Przedstawiając stan faktyczny Sąd pierwszej instancji podał, że Skarżąca we wniosku z dnia 12 listopada 2009 r., zwróciła się do organu podatkowego o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług rozliczeń dotyczących kosztów zarządu nieruchomością wspólną i mediów pomiędzy Wspólnotą a jej członkami.
We wniosku tym wskazała, że zrzesza wszystkich właścicieli lokali w budynku usługowym i funkcjonuje na podstawie ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903 ze zm., dalej również jako "ustawa o własności lokali") oraz, że w ramach funkcjonowania wspólnoty można wyróżnić dwa rodzaje kosztów:
1) koszty wspólne, takie jak wynagrodzenie zarządu oraz pracowników wspólnoty, oświetlenie i ogrzewanie części wspólnych (korytarzy, klatek schodowych), koszty konserwacji i utrzymania wind i inne koszty administracyjno-biurowe;
2) koszty bezpośrednio dotyczące właścicieli lokali, takie jak ogrzewanie, dostawy wody, koszty ochrony poszczególnych lokali.
Umowy na dostawę wody czy ogrzewanie podpisane są przez Wspólnotę, zarejestrowanego podatnika podatku od towarów i usług, który dokonuje zakupu usług dotyczących części wspólnych budynku, jak i części będących odrębną własnością poszczególnych członków Wspólnoty.
W związku z powyższym, Skarżąca zadała następujące pytania:
- czy działając w imieniu własnym, ale na rzecz poszczególnych właścicieli lokali bierze udział w świadczeniu usług podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako podatnik tego podatku?;
- czy właściwe jest refakturowanie odsprzedaży usług zakupionych przez Wspólnotę a świadczonych na rzecz poszczególnych właścicieli?
Zdaniem Strony, działając w imieniu własnym, na rzecz poszczególnych właścicieli lokali, bierze udział w świadczeniu usług podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako podatnik tego podatku, zatem właściwe jest refakturowanie odsprzedaży usług zakupionych przez Wspólnotę a świadczonych na rzecz poszczególnych właścicieli lokali.
1.3. W interpretacji indywidualnej z dnia 2 lutego 2010 r., Dyrektor Izby Skarbowej w B., działając w imieniu Ministra Finansów, nie podzielił stanowiska Skarżącej.
Wskazując na zasady funkcjonowania wspólnoty mieszkaniowej wynikające z przepisów ustawy o własności lokali, organ stwierdził, że za zobowiązania dotyczące nieruchomości wspólnej Wspólnota odpowiada bez ograniczenia, a każdy właściciel lokalu w części odpowiadającej jego udziałowi w tej nieruchomości. Tym samym Wspólnota, a więc jej członkowie są nabywcami mediów, które są pokrywane z zaliczek pobieranych od członków wspólnoty zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o własności lokali.
Następnie Minister Finansów przytaczając poszczególne przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej również jako "ustawa o VAT"), wskazał, że wspólnota mieszkaniowa, w zakresie czynności zarządzania nieruchomością wspólną i pobierania opłat (zaliczek) od swoich członków z tytułu dostawy mediów do poszczególnych lokali, nie jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, tym samym - w tym zakresie - nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Wspólnota dostarczając media swoim członkom nie dokonuje odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, nie wykonuje bowiem usług dla podmiotów spoza Wspólnoty, lecz dla samej siebie - jest to tzw. zużycie wewnętrzne członków Wspólnoty. W świetle powyższego, czynność pokrycia przez członków Wspólnoty kosztów zarządu nieruchomością wspólną i kosztów związanych z utrzymaniem poszczególnych wyodrębnionych lokali nie jest usługą w rozumieniu klasyfikacji statystycznych, nie stanowi tym samym obrotu w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy o VAT. Wspólnota, czyli jej członkowie nie dokonują dostawy w rozumieniu tej ustawy na rzecz samych siebie, również jeżeli dotyczy to wyodrębnionych lokali, a nie części wspólnej, poprzez zapłatę zaliczek z tytułu kosztów utrzymania własnych lokali.
Nie można zatem mówić o odsprzedaży mediów przez Wspólnotę a więc jej członków na rzecz osób trzecich, a jedynie o zwrocie wyłożonych środków pieniężnych, która to czynność nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Zdaniem organu, w świetle obowiązujących przepisów prawa i stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o udzielenie interpretacji, Wspólnota dostarczając zakupione usługi (w tym "media") wyłącznie swoim członkom nie dokonuje odpłatnej dostawy towarów ani też odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, ponieważ stroną umowy jest Wspólnota, a więc jej członkowie. W związku z powyższym brak jest uzasadnienia dla refakturowania wewnętrznych rozliczeń między Wspólnotą a jej członkami z tytułu ponoszonych kosztów zarządu nieruchomością wspólną jak i zakupu usług (w tym "mediów") dotyczących poszczególnych lokali użytkowych.
2. Skarga do Sądu pierwszej instancji.
2.1. Po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której zarzuciła naruszenie w zaskarżonej interpretacji:
- art. 5, art. 8, art. 15 i art. 106 ustawy o VAT, poprzez błędną wykładnię tych przepisów polegającą na przyjęciu, że Wspólnota nie dokonuje dostawy towarów ani nie świadczy usług, w związku z czym brak jest uzasadnienia do refakturowania zakupu usług (w tym mediów) dotyczących poszczególnych lokali użytkowych.
- art. 14b § 1 w zw. z art. 14e § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej również jako: Ordynacja podatkowa lub O.p.), poprzez nieuwzględnienie, podnoszonego we wniosku, poglądu zaprezentowanego w wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 2597/08, który został wydany w analogicznej sprawie.
2.2. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w B., działający w imieniu Ministra Finansów, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.
3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż będąca jej przedmiotem indywidualna interpretacja Ministra Finansów wydana została z naruszeniem prawa.
3.2. W uzasadnieniu swojego stanowiska WSA w Białymstoku podzielił wyrażony przez Skarżącą pogląd, iż wspólnota mieszkaniowa jest odrębnym od członków wspólnoty podmiotem praw i obowiązków. Na potwierdzenie powyższego Sąd pierwszej instancji przywołał uchwałę Sądu Najwyższego z 21 grudnia 2007 r., sygn. akt III CZP 65/07, z której z której wynika, zdaniem Sądu, że wspólnota mieszkaniowa działając w ramach przyznanej jej zdolności prawnej może nabywać prawa i obowiązki do wspólnego majątku.
3.3. Powołując się na treść powyższej uchwały Sąd wskazał, iż wspólnota może posiadać majątek odrębny od majątków właścicieli lokali, w skład którego mogą jednak wejść jedynie prawa i obowiązki związane z gospodarowaniem nieruchomością wspólną, gdyż z przepisów ustawy o własności lokali wynika ograniczenie zakresu zdolności prawnej wspólnoty mieszkaniowej. Do majątku wspólnoty wchodzą przede wszystkim uiszczane przez właścicieli zaliczki w formie bieżących opłat na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną oraz pożytki i inne dochody z nieruchomości wspólnej, czy prawa wynikające z umów zawieranych w ramach gospodarowania nieruchomością wspólną, a także własność nieruchomości nabytej za zgodą właścicieli. Zatem w zakresie pokrycia kosztów zarządu nieruchomością wspólną wyłączona jest możliwość dokonywania przez Skarżącą refakturowania usług świadczonych przez wspólnotę na rzecz jej członków, bowiem odbiorcą usług jest wspólnota jako odrębny od członków podmiot praw i obowiązków, nie zaś właściciele wyodrębnionych lokali, będący członkami tej wspólnoty.
Natomiast w przypadku wydatków ponoszonych przez właściciela związanych z utrzymaniem jego lokalu, wspólnota w zakresie dostawy "mediów" do poszczególnych lokali występuje jako pośrednik pomiędzy dostawcami a odbiorcami - właścicielami lokali, nie kupuje tych mediów dla siebie, lecz działa w istocie w imieniu właścicieli, nawet jeżeli zawiera umowę we własnym imieniu, to w odpowiedniej części jest ona zawarta na rzecz właścicieli. W konsekwencji Wspólnota dokonuje w rzeczywistości ich odsprzedaży, zatem w tym zakresie może wystawiać faktury VAT dokumentujące świadczenie usług na rzecz właścicieli (refakturowanie).
3.4. Końcowo Sąd pierwszej instancji ocenił również, że zaskarżona interpretacja narusza art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej w zakresie w jakim nie odnosi się do poglądu zaprezentowanego w wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 2597/08, na który to wyrok powoływała się Skarżąca. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przy wydawaniu pisemnej interpretacji nie wystarczy wyrażenie przez organ podatkowy własnego stanowiska wraz z przywołaniem jego uzasadnienia – niezbędna jest również ocena stanowiska wnioskodawcy, w tym wypadku stanowiska znajdującego oparcie w uzasadnieniu wyroku sądu administracyjnego.
4. Skarga kasacyjna.
4.1. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Minister Finansów wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżając w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucił naruszenie w nim:
- prawa materialnego, tj. art. 5 i art. 8 ustawy o VAT w związku z art. 15 tej ustawy, poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, iż Wspólnota Mieszkaniowa jako odrębny od jej członków podmiot praw i obowiązków pośredniczy w zakupie mediów i rozliczając ten zakup na poszczególne lokale w rzeczywistości dokonuje ich odsprzedaży, która stanowi przedmiot opodatkowania VAT jako świadczenie usług dokumentowane fakturą VAT;
- przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 i § 2 pkt 4a oraz art. 151 w zw. z art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej również jako p.p.s.a.), poprzez przyjęcie, iż organ podatkowy dopuścił się naruszenia prawa materialnego, a także procesowego (art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej), które miało wpływ na wynik sprawy i w konsekwencji uchylenie zaskarżonej interpretacji, mimo iż do takich naruszeń nie doszło.
Zdaniem pełnomocnik organu podatkowego art. 6 ustawy o własności lokali nie daje wspólnocie przymiotu osoby prawnej lecz przymiot jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej. Jednostka powstała w oparciu o wymieniony przepis, posiada określoną strukturę organizacyjną, w skład której wchodzą (tworzą ją) właściciele lokali, zobowiązani do określonych zachowań i czynności wynikających z ustawy. Według niej wspólnota mieszkaniowa jako wspólnota interesów właścicieli lokali, zorganizowanych w formie i na zasadach ustawy o własności lokali, w zakresie czynności zarządzania nieruchomością wspólną i pobierania opłat (zaliczek) od swoich członków z tytułu dostawy mediów do poszczególnych lokali, nie jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, tym samym - w tym zakresie - nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Wspólnota więc dostarczając media swoim członkom nie dokonuje odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, nie wykonuje bowiem usług dla podmiotów spoza Wspólnoty, lecz dla samej siebie – w ramach tzw. zużycia wewnętrznego członków Wspólnoty.
Według autorki skargi kasacyjnej czynność pokrycia przez członków Wspólnoty kosztów zarządu nieruchomością wspólną i kosztów związanych z utrzymaniem poszczególnych wyodrębnionych lokali nie jest usługą w rozumieniu klasyfikacji statystycznych, nie stanowi tym samym obrotu w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy o VAT. Wspólnota, czyli jej członkowie nie dokonują dostawy w rozumieniu tej ustawy na rzecz samych siebie, również jeżeli dotyczy to wyodrębnianych lokali, a nie części wspólnej, poprzez zapłatę zaliczek z tytułu kosztów utrzymania własnych lokali. Nie można zatem mówić o odsprzedaży mediów przez wspólnotę a więc jej członków na rzecz osób trzecich, a jedynie o zwrocie wyłożonych środków pieniężnych, która to czynność nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Argumentując dalej swoje stanowisko pełnomocnik Ministra Finansów wskazała, że w świetle przepisów ustawy o VAT, wspólnoty tworzone na podstawie ustawy o własności lokali mogą być traktowane jako samodzielni podatnicy tego podatku mieszczący się w zakresie innych jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej. Jednakże w takim przypadku wspólnota musi dokonywać czynności podlegających opodatkowaniu na rzecz osób trzecich, tj. nie wchodzących w skład wspólnoty. W związku z powyższym, wbrew ustaleniom Sądu, brak jest uzasadnienia dla refakturowania wewnętrznych rozliczeń między Wspólnotą, a jej członkami z tytułu ponoszonych kosztów zakupu usług (w tym "mediów") dotyczących poszczególnych lokali.
Końcowo w skardze kasacyjnej wskazano, iż brak odniesienia się przez organ do poglądu zawartego w wyroku WSA przytoczonym we wniosku, nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy ponieważ argumentacja sądu zaprezentowana w tym wyroku jest w zasadzie tożsama ze stanowiskiem Skarżącej przedstawionym we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.
W związku z tak przedstawioną argumentacją wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku oraz o zasądzenie od Skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania, wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
4.2. Skarżąca nie skorzystała z prawa do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5.1. Skarga kasacyjna Ministra Finansów pozbawiona jest uzasadnionych podstaw.
5.2. Sformułowano w niej zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania jak i prawa materialnego, tym niemniej, z uwagi na konstrukcję tych zarzutów jak i ich uzasadnienie w pierwszej kolejności należy się odnieść do zarzutów błędnej wykładni art. 5 i 8 w zw. z art. 15 ustawy o VAT polegającej na przyjęciu, iż "Wspólnota mieszkaniowa jako odrębny od jej członków podmiot praw i obowiązków pośredniczy w zakupie mediów i rozliczając ten zakup na poszczególne lokale w rzeczywistości dokonuje ich odprzedaży, która stanowi przedmiot opodatkowania VAT jako świadczenie usług dokumentowane fakturą VAT".
Pomijając wyjątkowo niechlujną i nieprecyzyjną redakcję skargi kasacyjnej, albowiem wskazane jako naruszenie przepisy składają się z różnych jednostek redakcyjnych należy odnotować, że zasadniczy spór sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy wspólnota mieszkaniowa, działając w imieniu własnym, ale na rzecz poszczególnych właścicieli lokali użytkowych, bierze udział w świadczeniu usług podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług a w konsekwencji, czy prawidłowe jest refakturowanie odsprzedaży usług zakupionych przez Wspólnotę a świadczonych na rzecz poszczególnych właścicieli lokali?
5.3. Powyższe zagadnienie rozważane już było w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Należy tu wskazać na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 30 marca 2009 r., sygn. akt I FSK 88/08, 5 sierpnia 2010 r., sygn. akt I FSK 1343/09, 16 września 2010 r., sygn. akt I FSK 742/10, 2 grudnia 2010 r., sygn. akt I FSK 2038/09, (wszystkie orzeczenia dostępne w bazie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). We wskazanych orzeczeniach Sąd zajął jednolite stanowisko, które Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela.
5.4. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej Ministra Finansów należy stwierdzić, że wbrew twierdzeniom jej autora, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Dokonując wykładni tych przepisów słusznie Sąd pierwszej instancji w pierwszej kolejności przybliżył istotę wspólnoty mieszkaniowej (odwołując się do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 21.12.2007 r., sygn. akt III CZP 65/07), akcentując odrębność prawną wspólnoty mieszkaniowej w stosunku do członków wspólnoty.
5.5. Na powyższą odrębność zwrócił również uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 września 2010 r., sygn. akt I FSK 742/10 (opubl. CBOS), w którym wyraźnie wskazał, że wspólnota mieszkaniowa, nabywając usługi w ramach zarządu nieruchomością wspólną, działa we własnym imieniu i na swoją rzecz - jako "osoba ustawowa", w rozumieniu art. 331 k.c., będąca jednostką organizacyjną, odrębną od właścicieli, co oznacza, że nie świadczy w tym zakresie usług na rzecz właścicieli lokali w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) i nie ma podstaw do refakturowania ponoszonych przez wspólnotę wydatków na rzecz właścicieli lokali.
Inaczej rzecz się przedstawia w odniesieniu do kosztów utrzymania lokali stanowiących indywidualną własność członków wspólnoty, bowiem koszty te w całości ponoszą ci właściciele (por. art. 13 ust. 1 u.w.l.). Do kosztów zarządu nie należą zatem wydatki na indywidualną własność, także nie są kosztami zarządu wydatki za usługi dostarczane do lokali stanowiących indywidualną własność (np. za wodę, ciepło, odprowadzanie ścieków, gaz, energię elektryczną). Stąd też (...) zróżnicowanie pozycji wspólnoty mieszkaniowej wobec finansowanych przez nią wydatków (usług), które o ile dotyczą kosztów utrzymania lokali stanowiących odrębną własność właścicieli lokali, mogą być przez tę jednostkę organizacyjną refakturowane na ostatecznych konsumentów tych usług.
Z tych względów całkowitą rację miał Sąd pierwszej instancji stwierdzając, że konsekwencją przyjęcia odrębności prawnej wspólnoty mieszkaniowej w stosunku do członków wspólnoty jest konieczność rozróżnienia dokonywania przez wspólnotę mieszkaniową dwóch rodzajów czynności - na te, które dotyczą nieruchomości wspólnej oraz tych, które dotyczą lokali członków wspólnoty. Składniki pierwszej kategorii wydatków zostały przykładowo wymienione w art. 14 ustawy o własności lokali jako zasadnicze koszty obciążające właścicieli lokali w ramach wspólnoty. To wyłącznie na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną właściciele, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o własności lokali, uiszczają zaliczki w formie bieżących opłat, których wysokość ustalana jest w drodze uchwały wspólnoty (art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy). Tym samym w powyższym zakresie wyłączona jest możliwość dokonywania przez skarżącą Wspólnotę refakturowania usług świadczonych przez Wspólnotę na rzecz członków Wspólnoty. Odbiorcą usług w tym przypadku jest Wspólnota, jako odrębny od jej członków podmiot praw i obowiązków, nie zaś właściciele wyodrębnionych lokali, będących członkami tejże Wspólnoty.
W drugim przypadku - wydatków ponoszonych przez właściciela - związanych z utrzymaniem jego lokalu - najczęściej chodzić będzie o tzw. media (np. energia cieplna, woda), wspólnota, w zakresie dostawy mediów do poszczególnych lokali występuje w odmiennej roli, praktycznie jedynie jako pośrednik między dostawcami a odbiorcami - właścicielami lokali. Środki uiszczone z tytułu wpłat dokonanych przez właścicieli poszczególnych lokali na utrzymanie tych lokali (zapłata za media) nie są zaliczkami w rozumieniu art. 15 ust.1 ustawy o własności lokali. W tym znaczeniu wydatki ponoszone przez właścicieli lokali na zakup mediów do ich lokali nie są "partycypacją w kosztach Wspólnoty Mieszkaniowej przez jej członków", jak przyjął organ podatkowy w interpretacji udzielonej skarżącej Wspólnocie. Powstające tą drogą stosunki nie mają charakteru "rozliczeń wewnątrz Wspólnoty", zakup mediów do poszczególnych lokali (rozliczany według rzeczywistych kosztów), nie może być traktowany, jak przyjęto w zaskarżonej interpretacji, jako czynność na rzecz samych siebie, niepodlegająca regulacjom ustawy o VAT (art. 5 ust. 1). Wspólnota w tym zakresie działa jako pośrednik, nie kupuje tych mediów dla siebie, lecz działa w istocie w imieniu właścicieli. Nawet, jeżeli zawiera umowę we własnym imieniu, to w odpowiedniej części jest ona zawarta na rzecz właścicieli. Wspólnota tylko pośredniczy w zakupie mediów i rozliczając ten zakup na poszczególne lokale w rzeczywistości dokonuje ich odsprzedaży. Taka odsprzedaż mediów właścicielom lokali stanowić będzie przedmiot opodatkowania VAT jako świadczenie usług. W tym też zakresie wystawiane mogą być przez Wspólnotę faktury VAT, dokumentujące świadczenie usług na rzecz właścicieli (refakturowanie zakupionych przez Wspólnotę mediów dla właściciela określonego lokalu).
W konsekwencji powyższych uwag należy uznać za chybione pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej Ministra Finansów. Zasadnie bowiem Sąd I instancji, stosownie do treści art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, uznał Wspólnotę Mieszkaniową za podatnika podatku od towarów i usług, który jest uprawniony do refakturowania zakupionych przez wspólnotę mediów na rzecz poszczególnych właścicieli.
5.6. Powyższe okoliczności sprawiają, że chybione są również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, albowiem jedynym ich uzasadnieniem była okoliczność, sprowadzająca się do tego, że organ nie odniósł się do argumentacji zawartej w wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 2597/08 (na którą to argumentację powoływała się Strona), to zaś – w ocenie Ministra Finansów nie miało wpływu na wynik sprawy.
5.7. Kierując się zatem przedstawionymi wyżej względami Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż przedmiotowa skarga kasacyjna nie dostarcza usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań, w związku z czym, działając na podstawie przepisów art. 184 powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę tą oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło