I SA/Po 439/10
WyrokWSA w Poznaniu2010-07-27
Skład orzekający: Roman Wiatrowski, Maria Skwierzyńska, Katarzyna Wolna - Kubicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez podmiot, który został uznany za nieistniejący, jeśli nie ustalono, czy podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że uczestniczy w transakcji wykorzystanej do popełnienia oszustwa podatkowego?Ratio decidendi
Prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do ich wystawienia może zostać zakwestionowane tylko po uprzednim ustaleniu, że podatnik nabywający towar lub usługę wiedział lub, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności, powinien był wiedzieć, że uczestniczy w transakcji stanowiącej nadużycie prawa. Organy podatkowe mają obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia dobrej lub złej wiary podatnika, co ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy prawa do odliczenia podatku naliczonego przez D. G. w związku z zakupem oleju napędowego od firmy "X" sp. z o.o., która została uznana przez organy podatkowe za podmiot nieistniejący i nieuprawniony do wystawiania faktur. Skarżący kwestionował tę decyzję, wskazując m.in. na zarejestrowanie firmy i posiadanie numeru REGON, a także na brak ustaleń dotyczących jego wiedzy o nieprawidłowościach. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wcześniejszy wyrok WSA, wskazując na konieczność zbadania dobrej wiary nabywcy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego. Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Roman Wiatrowski Sędziowie Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędzia WSA Katarzyna Wolna - Kubicka (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2010r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia 2004r. do września 2005r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego D. G. kwotę [...] zł ([...]), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku /-/K. Wolna-Kubicka /-/ R. Wiatrowski /-/ M. Skwierzyńska
ISA/Po 439/10
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia 10 października 2007 r, Naczelnik Urzędu Skarbowego w O., określił D. G. inne niż deklarowane kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia 2004 do września 2005 roku.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w miesiącach od stycznia 2004 r. do września 2005 r. podatnik obniżał podatek należny o podatek naliczony z faktur dokumentujących zakup oleju napędowego od firmy "X" sp. z o.o. w G., oddział w M., ul. ....
Organ ustalił, że "X" sp. z o.o., mimo faktu dokonania rejestracji i składania deklaracji VAT, nie odprowadzała podatku, nie prowadziła ewidencji sprzedaży i zakupu paliwa , firma ta nie sporządzała bilansów, nie dopełniała obowiązków aktualizacyjnych oraz posługiwała się nieprawdziwymi adresami. Faktyczną działalność gospodarczą prowadził M.G., który posługiwał się nazwą spółki "X" sp. z o.o. i osoba ta handlowała paliwem niewiadomego pochodzenia. Ponadto stwierdzono, że "działalność" M. G. polegała na zakupie paliwa od podmiotów nieznanych, bądź nieistniejących i służyła do jego dalszej sprzedaży - już jako towaru handlowego pochodzącego od podmiotu zarejestrowanego dla potrzeb podatku od towarów i usług. Działalność prowadzona w ten sposób powodowała, że poprzez obrót paliwem w tzw. "łańcuchu firm" paliwo to zostało wprowadzone przez firmę formalnie zarejestrowaną, tj. spółkę "X" sp.z o.o. Dodatkowo ustalono , że przedmiotowa firma nie zatrudniała żadnych pracowników. Organ podatkowy wobec powyższych ustaleń zakwestionował u podatnika prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur zakupu dotyczących oleju napędowego od powyższej spółki za wskazane miesiące podatkowe.
W odwołaniu od powyższej decyzji D. G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 86 i art. 87 u.p.t.u. oraz prawa procesowego, tj. art. 121, art. 122, art. 180, art. 187, art. 188 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm. - dalej w skrócie: "O.p.") poprzez przyjęcie błędnej wykładni, że faktury wystawione przez podmiot niezarejestrowany nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykazany w tych fakturach u jego kontrahenta. Odwołujący powołał się w tym względzie na wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt I SA/Wr 1625/06 i niezgodność przepisu art. 88 ust. 3a pkt 1a u.p.t.u. z zasadami i normami prawa wspólnotowego, a w szczególności art. 17 Szóstej Dyrektywy Rady UE z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (nr 77/388/EWG) (Dz. U.UE.L. 77.145.1 ze zm. - zwaną dalej: "VI Dyrektywa").
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w P. utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług tylko po spełnieniu warunków i uwzględnieniu ograniczeń wynikających między innymi z § 48 ust. 4 pkt Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U Nr 27 poz. 268 ze zm.) w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U Nr 11 poz. 50 ze zm.) dalej u.p.t.u.p.a. oraz z § 14 ust. 2 pkt 1a Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia z 2004 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług ( Dz. Nr 97 poz. 970 ze zm.) i art. 88 ust. 3a pkt 1) lita) ustawy o podatku od towarów i usług ( Dz.U. Nr 54 poz 535 ze zm.) Przepisy te stanowią, że w przypadku, gdy sprzedaż towarów i usług została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi wystawionymi przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do wystawiania faktur lub faktur korygujących, faktury te nie stanowią postawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na istotę podatku od towarów i usług za podmiot fikcyjny występujący w obrocie należy uznać nie tylko podmiot faktycznie nieistniejący, lecz także podmiot formalnie zarejestrowany w oparciu o nieprawdziwe lub nieścisłe i nieaktualne dane, który nie składa właściwych deklaracji podatkowych i nie wykazuje podatku należnego wynikającego z wystawionych faktur oraz w konsekwencji nie płaci tegoż podatku. W trakcie czynności wyjaśniających prowadzonych przez Urząd Kontroli Skarbowej w Z. G. w zakresie ustalenia statusu kontrahenta podatnika, tj. "X" Sp. z o.o. w G., oddział w M., wezwano M. G. - Prezesa Zarządu tej spółki do przedłożenia dokumentów źródłowych za poszczególne miesiące podatkowe roku 2004 i 2005. Poza deklaracjami VAT-7, od których nie odprowadzono podatku, nie dostarczono żadnych innych dowodów. Zdaniem organu odwoławczego postępowanie to dowiodło, że Spółka "X" sp. z o.o. nie składała deklaracji podatkowych (CIT, PIT, informacji CIT/ST oraz zeznań CIT-8), nie płaciła z tego tytułu podatku, nie prowadziła ksiąg rachunkowych oraz jakichkolwiek innych dokumentów księgowych. Stwierdzono, że firma ta została zarejestrowana na ul. W. 18/71 w G., jednakże pod wskazanym adresem znajduje się mieszkanie prywatne, a domownicy nie znają ani M. G., jak również Spółki o nazwie "X" oraz żadnych osób, które byłyby związane z tą firmą. Posługiwano się pieczątką, na której widniał adres prowadzonej działalności jako oddział w M. na ul. .... 123. Na podstawie informacji przesłanej przez Urząd Miasta w M. dowiedziono, że taki adres (ulica) w tym mieście nie istnieje. Przesłuchiwany M.G. zeznał, iż pod wskazanym adresem nie ma siedziby spółki i nigdy nie jej tam nie było. Słusznie zatem , w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w P., uznano spółkę "X" sp. z o.o. za podmiot nieistniejący, nieuprawniony do wystawiania faktur. Podniesiono również, że wbrew twierdzeniom podatnika, organ pierwszej instancji nie podważał faktu dokonania rejestracji spółki "X" sp. z o.o. , gdyż firma ta była zarejestrowana w I Urzędzie Skarbowym w G. i dopiero z dniem 30 września 2005 r. została wykreślona z rejestru podatników podatku VAT (czynnych). Spółka "X" uznana została za podmiot nieistniejący. Na tej też podstawie odmówiono podatnikowi prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, gdyż faktury wystawione przez ten podmiot nie stanowiły elementu legalnego obrotu prawnego.
W kwestii sprzeczności zastosowanych w sprawie przepisów podatkowych z normą zawartą w art. 17 VI Dyrektywy organ odwoławczy stwierdził, że w przedstawionym stanie faktycznym przepisy podatkowe jednoznacznie wykluczają możliwość odliczenia podatku VAT z faktur wystawionych przez podmiot nieistniejący. Art. 17 ust. 6 VI Dyrektywy stanowi, iż przed upływem nie więcej niż czterech lat od daty wejścia w życie niniejszej Dyrektywy, Rada, działając jednomyślnie na wniosek Komisji, podejmie decyzję odnośnie rodzaju wydatków, od których nie przysługuje odliczenie podatku od wartości dodanej. Przepis ten zezwala zatem państwom członkowskim na utrzymanie wszelkich wyłączeń przewidzianych w prawie krajowym - istniejących w dniu wejścia w życie przepisów VI Dyrektywy do systemu prawnego państwa członkowskiego. Ponadto organ odwoławczy stwierdził ,że w dniu 1 maja 2004 r. istniały w przepisach prawa krajowego regulacje prawne - art. 88 ust. 5 i art. 92 ust. 1 u.p.t.u. oraz § 14 ust. 2 pkt 1a Rozporządzenia MF z 2004 r., stanowiące o braku prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez podmiot nieistniejący - będące kontynuacją przepisów obowiązujących w okresach wcześniejszych, tj. art. 23 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u.p.a. i § 48 ust. 4 pkt 1a Rozporządzenia MF z 2002 r.
Co do zarzutu dotyczącego naruszenia przez organ pierwszej instancji norm prawa procesowego organ odwoławczy wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że organ działał na podstawie obowiązujących przepisów prawa i podejmował niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Materiał dowodowy został rzetelnie zebrany i należycie rozpatrzony.
Powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. D. G. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o jej uchylenie jako naruszającej prawo. Argumentując skargę skarżący wskazał, że nie można uznać uzasadnienia organu odwoławczego za słuszne biorąc pod uwagę fakt, iż wystawca faktury był podmiotem zarejestrowanym przez Sąd Rejonowy w G. oraz posiadał zaświadczenie wystawione przez Urząd Statystyczny o nadaniu numeru REGON, a w związku z tym trudno było traktować ten podmiot za nieistniejący z uwagi na wymaganą procedurę przy samej rejestracji. Podkreślił, iż konstrukcja podatku VAT nie uzależnia prawa do odliczenia podatku naliczonego od winy lub braku winy nabywcy towaru oraz od tego, czy organy skarbowe wyegzekwują podatek należny od wystawcy faktury. Ponadto skarżący podkreślił ,że w okresie objętym zaskarżoną decyzją skarżący odliczał podatek z faktur wystawionych przez spółkę "X" sp. z o.o., a organy podatkowe nie kwestionowały wykonania na rzecz podatnika sprzedaży paliwa udokumentowanego fakturami wystawionymi przez ten podmiot. Skarżący podniósł, że nie może odpowiadać za to, że wystawca faktur handlował paliwem niewiadomego pochodzenia i nie prowadził rzetelnie ksiąg, ponieważ zgodnie z przepisami prawa, obowiązek ten ciąży na wystawcy faktury, a nadzór nad prawidłowym rozliczeniem VAT przez wystawcę faktur spoczywa na Urzędzie Skarbowym, a nie na nabywcy towaru. Zdaniem skarżącego prawo do odliczenia jest uzależnione od stwierdzenia przez organy podatkowe, czy kontrahent faktycznie wykonał czynności podlegające opodatkowaniu i był podatnikiem w rozumieniu art. 15 u.p.t.u. Skoro organy podatkowe nie kwestionowały wykonania sprzedaży paliwa na rzecz skarżącego, to na prawo do odliczenia VAT nie ma wpływu okoliczność, czy wystawca faktury uiścił podatek czy też nie. Według skarżącego organy podatkowe naruszyły prawo, wywodząc o braku uprawnienia ze strony skarżącej do odliczenia podatku naliczonego zawartego w fakturach wystawionych przez kontrahentów zarejestrowanych jako podatników VAT z samego faktu, iż podmiot formalnie zarejestrowany w oparciu o nieprawdziwe lub nieścisłe i nieaktualne dane, który nie składa właściwych deklaracji podatkowych i nie wykazuje podatku należnego, wynikającego z wystawionych faktur oraz w konsekwencji nie płacący tegoż podatku, należy traktować jako faktycznie nieistniejący. W związku z powyższym niezasadnie odmówiono skarżącemu prawa do odliczenia podatku, mimo iż zakupione paliwo zostało wykorzystane do wykonania czynności opodatkowanych i prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy jego nabyciu przysługiwało, w myśl ogólnej zasady wyrażonej w art. 86 ust. 1 u.p.t.u.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Po rozpatrzeniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie i wyrokiem z dnia 2 lipca 2008 r w sprawie I SA/Po 290/08, skargę oddalił.
Na skutek skargi kasacyjnej wniesionej od tego wyroku przez D. G. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 lutego 2010 w sprawie IFSK 1826/08 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż dokonując ustaleń faktycznych organy podatkowe miały obowiązek działać według zasad wynikających z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) i ocenić wyniki postępowania wyjaśniającego w granicach swobodnej oceny dowodów na podstawie wiedzy i zasad doświadczenia życiowego, wysnuwając wnioski z zebranego materiału dowodowego. Zdaniem NSA organy podatkowe w ogóle nie przeprowadziły postępowania dowodowego celem ustalenia, czy podatnik wiedział lub, biorąc pod uwagę należytą staranność, powinien był wiedzieć, że nabywając towar uczestniczył w transakcji wykorzystanej do popełnienia oszustwa (nadużycia prawa) w podatku od towarów i usług. Nie została zbadana zatem tzw. "dobra wiara" nabywcy. Co więcej w opinii organu, jak wynika z odpowiedzi na skargę, problematyka ta jest całkowicie bez znaczenia. Sąd uznał, że rację ma skarżący, wskazując, iż dla zastosowania przepisów prawa krajowego zakazujących prawa odliczania podatku naliczonego od transakcji dokonanych z podmiotem nieistniejącym lub nieuprawnionym do wystawiania faktur koniecznym jest ustalenie, oprócz w/w okoliczności, iż podatnik nabywając towar od takiego podmiotu wiedział lub, na co wskazywał całokształt danej sytuacji faktycznej, przynajmniej winien wiedzieć że określona transakcja stanowi nadużycie prawa (oszustwo). Podsumowując, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż organy w trakcie prowadzonego postępowania całkowicie pominęły dobrą lub złą wiarę skarżącego. Ustalenia w tym zakresie miały natomiast istotny wpływ na zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, dokonując kontroli zaskarżonych decyzji, winien był przedmiotowe uchybienia procesowe uwzględnić.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Obecny skład orzekający Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wskazuje przede wszystkim na brzmienie art. 190 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej ppsa) według którego, Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Innymi słowy, dokonana w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładnia prawa jest wiążąca dla Sądu, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania. Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania nie ma zatem całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia.
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sporu pozostaje to, czy organy podatkowe mogły zakwestionować prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur w której jako wystawca widnieje "X" Spółka z o.o.
Jako podstawę do odmowy odliczenia podatku naliczonego w rozpatrywanej sprawie organy podatkowe wskazały art. 23 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u.p.a., § 48 ust. 4 pkt Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U Nr 27 poz. 268 ze zm.) i art. 88 ust. 3a pkt 1) lita) ustawy o VAT oraz § 14 ust. 2 pkt 1a Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia z 2004 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług ( Dz. Nr 97 poz. 970 ze zm.). Zgodnie z tymi przepisami nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy m.in. sprzedaż została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi wystawionymi przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do wystawiania faktur lub faktur korygujących.
Stosując jedynie wykładnię językową przepisów można dojść do wniosku, że w każdej sytuacji, w której fakturę wystawił podmiot nieistniejący, podatnik nie będzie mógł odliczyć podatku naliczonego z takiej faktury. Będzie to niezależne od tego, czy kontrahent podatek VAT uiścił oraz od tego, czy podatnik mógł wiedzieć lub z łatwością dowiedzieć się, czy kontrahent był uprawniony do wystawienia faktury. Dla zastosowania w/w przepisów, koniecznym jest jednak obok ustalenia, że faktura pochodzi od podmiotu nieistniejącego, stwierdzenie, że z ogółu obiektywnych okoliczności wynika, że podatnik nabywając towar od takiego podmiotu, przynajmniej mógł przewidywać, że transakcja stanowi nadużycie prawa. Zatem zakwestionowanie prawa do odliczenia podatku naliczonego musi poprzedzać stosowne postępowanie dowodowe, którego głównym celem będzie ustalenie, czy podatnik odliczający ten podatek posługiwał się fakturami, w których jako wystawcę wskazano podmiot nieistniejący oraz czy podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że nabywając towar uczestniczył w transakcji wykorzystanej do popełnienia oszustwa (nadużycia prawa) w podatku od towarów i usług.
Dokonując tych ustaleń organy podatkowe miały obowiązek działać według zasad wynikających z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej i ocenić wyniki postępowania wyjaśniającego w granicach swobodnej oceny dowodów na podstawie wiedzy i zasad doświadczenia życiowego, wysnuwając wnioski z zebranego materiału dowodowego. Organy zaś nie przeprowadziły na tę okoliczność żadnego postępowania dowodowego. Nie przesłuchały świadków ani podatnika, na okoliczność nawiązania kontaktów z " X" sp. z o.o. i przebiegu spornych transakcji. W ocenie Sądu w decyzjach organów podatkowych brak również ustaleń dotyczących wartości rynkowej ceny nabywanego paliwa. Ewentualne ustalenie, że odbiega ona od wartości rynkowej mogłoby pomóc zakwestionować dobrą wiarę strony. W świetle powyższego dopiero prawidłowe ustalenie stanu faktycznego m.in. w oparciu o zakwestionowane faktury, porównanie transakcji dokonywanych ze spółką "X" do transakcji rynkowych (sposób i miejsce dostawy ilości zakupywanego paliwa, oraz wszelkie inne okoliczności, które mogły prowadzić do wniosku, że należało dopełnić aktów należytej staranności i dokonać sprawdzenia kontrahenta) pozwolą ocenić czy skarżący przynajmniej mógł przewidzieć, że transakcja stanowi nadużycie prawa. Na obecnym etapie takich wniosków wyciągnąć nie można. A zatem do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy niezbędne będzie ustalenie stanu faktycznego w tym zakresie i jego ocena w kontekście przywołanych powyżej wywodów prawnych opartych głównie na orzecznictwie ETS. Ustalenie stanu faktycznego o niepełny materiał dowodowym oraz brak ustaleń w zakresie dobrej wiary podatnika stanowi naruszenie wyżej wskazanych przepisów art. 122, 187 i 190 Ordynacji podatkowej, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zatem w ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ podatkowy II instancji zobowiązany będzie dokonać ustaleń czy skarżący wiedział lub powinien wiedzieć, że uczestniczy w transakcji wykorzystywanej do popełnienia oszustwa w podatku od wartości dodanej. Zdaniem Sądu nie jest przy tym konieczne przeprowadzenie postępowania podatkowego w znacznej części, a organ odwoławczy może przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, wobec czego uchylił jedynie zaskarżoną decyzję.
W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe dopuściły się również naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. § 48 ust. 4 pkt 1a Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym 2002 r., art. 23 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u.p.a. oraz z § 14 ust. 2 pkt 1a Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia z 2004 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług i art. 88 ust. 3a pkt 1) lita) ustawy o VAT, poprzez uznanie, że do jego zastosowania wystarczające jest ustalenie, że kontrahent podatnika nie istnieje, a nie jest konieczne ustalenie okoliczności czy podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że nabywając towar uczestniczył w transakcji wykorzystanej do popełnienia oszustwa (nadużycia prawa) w podatku od towarów i usług.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 190 w związku z art. 145 § 1 pkt.1 lit. a i c, art. 152 i art. 200 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
/-/ K. Wolna-Kubicka /-/ R. Wiatrowski /-/ M. Skwierzyńska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło