III SA/Gl 724/10
WyrokWSA w Gliwicach2010-07-27
Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Barbara Brandys-Kmiecik, Henryk Wach
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej jest zgodne z prawem, jeśli doręczenie tej decyzji nie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 150?Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie zostało uchylone, ponieważ Dyrektor Izby Skarbowej błędnie uznał, że decyzja podatkowa została skutecznie doręczona stronie. Doręczenie w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej wymaga spełnienia szeregu rygorystycznych przesłanek, w tym dwukrotnego awizowania przesyłki i prawidłowego poinformowania adresata o miejscu jej przechowywania. W niniejszej sprawie brak było dowodów na prawidłowe przeprowadzenie tych czynności, co skutkowało uznaniem doręczenia za nieskuteczne. W konsekwencji, termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął biegu, a ocena wniosku o przywrócenie terminu stała się bezprzedmiotowa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki cywilnej "A" na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., które stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług. Spółka twierdziła, że decyzja została jej doręczona z naruszeniem przepisów, a wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania powinien zostać uwzględniony. Organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu, uznając, że spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, a doręczenie było skuteczne.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę pieniężną tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia NSA Henryk Wach (spr.), Protokolant St. sekr. sąd. Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2010 r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" s.c. z siedzibą w D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym tutaj postanowieniem z [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził, że odwołanie z [...] (data stempla pocztowego [...]) wniesione przez A s.c. od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. nr [...] z [...] określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za luty 2004 r. w wysokości [...] zł, zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz .U. Nr 8 z 2005 r., poz. 60 ze zm.).
Stan sprawy przedstawia się następująco:
Decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. nr [...] z [...] określająca zobowiązanie w podatku od towarów i usług została wysłana stronie w dniu [...] (nr paczki [...]) pod adres wskazany w oświadczeniu wspólników spółki cywilnej A z [...], jako adres do korespondencji.
Pismem z [...] (opatrznym datą [...]) strona skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. We wniosku wspólnicy spółki wskazali jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia odwołania nieobecność, związaną z pobytem służbowym za granicą w okresie od [...] do [...] i brak świadomości, że postępowanie podatkowe zostało zakończone, bowiem zgodnie z otrzymanym przez nich ostatnim postanowieniem o przedłużeniu postępowania podatkowego, termin jego zakończenia został przedłużony do końca [...]. W ocenie organu odwoławczego, ta argumentacja nie mogła odnieść zamierzonego skutku, ponieważ wspólnicy nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu do wniesionego odwołania.
Postanowieniem z [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z [...], a postanowieniem z [...] stwierdził uchybienie terminu do jego wniesienia.
W uzasadnieniu wskazał, że jedyną możliwością zapobiegającą negatywnemu skutkowi uchybienia terminu jest wniosek o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 162 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku gdy uchybienie terminu nastąpi bez winy strony, przysługuje jej prawo do złożenia podania o przywrócenie terminu do złożenia odwołania w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem podania o przywrócenie terminu należy dopełnić czynności, dla których jest on określony. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy łącznie spełnione zostaną wszystkie przesłanki. Podkreślono, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, a jakiekolwiek niedbalstwo zainteresowanego w zasadzie dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu. Warunek braku zawinienia w uchybieniu terminowi, jako konieczną przesłankę do ewentualnego przywrócenia terminu należy oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł starannego działania. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej w K. zwrócił uwagę na to, że osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna.
W skardze na to postanowienie strona zarzuciła naruszenie prawa procesowego mającego istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a w szczególności art. 150 § 1, art. 151 i art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. W jej ocenie, niespornym jest, iż warunkiem złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania jest złożenie równocześnie i wraz z nim samego odwołania. Termin określony w art. 160 Ordynacji podatkowej zobowiązujący do złożenia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia powoduje, że każdy środek odwoławczy jest złożony w terminie. Zdaniem strony, przepis ten stanowi bowiem nadzwyczajny przypadek, kiedy zażalenie wniesione po faktycznym upływie terminu określonego w art. 223 Ordynacji podatkowej może zostać uznane za złożone w terminie. Przepis art. 160 Ordynacji podatkowej stanowi bowiem lex specialis do ogólnego uregulowania z art. 223. Ponadto spółka zarzuciła organom podatkowym brak konsekwencji w kwestii doręczeń decyzji. Niesłuszne jest stanowisko organu podatkowego w sprawie doręczenia przedmiotowych decyzji na adres: K., ul. [...] wskazany w dniu [...] przez stronę jako adres dla korespondencji. Świadczy o tym to, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. będąca konsekwencją decyzji Urzędu Kontroli Skarbowej w K. została doręczona na adres w D., nie zaś na adres w K. Również i w tym przypadku naruszono przepisy Ordynacji podatkowej. M.Z. i M.W. stwierdzili również, że ustanowiony przez nich pełnomocnik miał prawo odbioru korespondencji pod ich adresem. Strona nie miała w takim wypadku obowiązku wskazywania pełnomocnika na podstawie art. 147 Ordynacji podatkowej, albowiem takiego pełnomocnika ustanawia się dopiero wówczas, gdy strona nie może odebrać przesyłki pod adresem dotychczasowym. Wtedy też, zgodnie z tym przepisem winna poinformować o ustanowieniu pełnomocnika urząd i wskazać adres pełnomocnika jako nowy adres dla doręczeń. Skoro Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. [...] wskazał dzień [...] jako dzień zakończenia postępowania kontrolnego, to spółka miała prawo domniemywać, że tego dnia zostanie wydana decyzja kończącą postępowanie kontrolne. Fakt wcześniejszego wydania decyzji wynikł wyłącznie z powzięcia przez Urząd Kontroli Skarbowej w K. informacji o wyjeździe wspólników za granicę i miał uniemożliwić im złożenie skutecznych odwołań od decyzji, z tych też przyczyn wysłano je na adres nieaktualny. Uznanie przesyłek za doręczone w oparciu o przepis art. 150 i art. 151 Ordynacji podatkowej było więc oczywiście niesłuszne i nastąpiło z uchybieniem tym przepisom.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wnosząc o jej oddalenie uznał podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art. 223 § 2 pkt 1, art. 150 § 1 pkt 1, art. 151 Ordynacji podatkowej za bezpodstawne. Strona uchybiła ustawowemu 14 dniowemu terminowi wynikającemu z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej do wniesienia odwołania oraz, że termin ten nie został zachowany. Tym samym, zaskarżone postanowienie w pełni odpowiada normie prawnej zawartej w art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Uchybienie temu terminowi powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji administracyjnej wydanej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. w pierwszej instancji. We wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania strona podniosła, że z dniem wyjazdu służbowego za granicę (tj. [...]) ustanowiono pełnomocnika do odbioru przesyłek. Nie wskazano jednak jego danych. Również w złożonej skardze strona nie wskazała imiennie ustanowionego pełnomocnika podkreślając jedynie, że ustanowiony pełnomocnik miał prawo do odbierania korespondencji i dowodząc, że nie miała w takim wypadku obowiązku wskazywania pełnomocnika, albowiem takiego pełnomocnika ustanawia się dopiero wówczas, gdy strona nie może odebrać przesyłki pod dotychczasowym adresem. Odnosząc się do tego stwierdzenia organ zauważył, że zgodnie z art. 147 § 1 i 3 Ordynacja podatkowa, w razie wyjazdu za granicę na okres co najmniej 2 miesięcy strona obowiązana jest do ustanowienia pełnomocnika do spraw doręczeń, a ustanowienie pełnomocnika do spraw doręczeń zgłaszane jest organowi podatkowemu właściwemu w sprawie. W § 4 art. 147 Ordynacji podatkowej postanowiono wyraźnie, że w i niedopełnienia obowiązków przewidzianych w § 1 i 3 pismo uważa się za doręczone pod dotychczasowym adresem. Do Urzędu Kontroli Skarbowej w K. nigdy nie wpłynęło pełnomocnictwo, o którym mowa w art. 147 Ordynacji podatkowej (ani przed wydaniem decyzji, ani po jej wydaniu). Pełnomocnictwo takie nie wpłynęło również do Urzędu Skarbowego w D. obsługującego tego podatnika, w związku z powyższym przedmiotowa decyzja została wyekspediowana na adres prowadzenia działalności w K. ul. [...], który wskazano w oświadczeniu z [...], jako adres do korespondencji. Pomimo, że spółka w trakcie postępowania kontrolnego podawała na wszelkich pismach skierowanych do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. adres siedziby zakładu głównego, tj.: D., ul. [...], to zgodnie ze wskazanym oświadczeniem po dacie jego wniesienia Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. pisma do strony kierował na adres korespondencyjny – K., ul. [...] - miejsce prowadzenia działalności (karty nr 858, 895, 898, 904, 929, 935, 1028, 1219-1296, 1418, 1447, 1457, 1460,1491 tomy II i III). W pismach tych również powołano wskazany przez spółkę adres korespondencyjny, a spółka nie negowała tego faktu. Przesyłane pisma odbierane były przez wspólników spółki pod tym adresem (karty nr 858, 900, 906, 931, 937, 1030, 1218, 1416, 1436, 1451,1459, 1463, 1492 tomy II i III).Z tych przytoczonych okoliczności bezspornie wynika, że strona nie dołożyła dostatecznej staranności by zabezpieczyć dokonanie ewentualnych czynności procesowych podczas jej nieobecności w kraju mimo wyznaczonego terminu zakończenia postępowania. Nie uprawdopodobniła tym samym braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Na końcu stwierdzono, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania strona skarżąca złożyła z uchybieniem siedmiodniowego terminu określonego w art. 162 Ordynacji podatkowej, bowiem jak wynika z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. z [...] Nr [...] o fakcie wydania przez organ l instancji przedmiotowej decyzji, powzięła wiadomość już [...], kiedy to jeden ze wspólników s.c. A M.W. odebrał informację o zajęciu rachunku bankowego wraz z tytułami wykonawczymi wydanymi przez Urząd Skarbowy w D., a nie jak strona wskazała we wniosku dopiero w dniu [...], tj. w dniu w którym zorientowała się, iż środki będące na koncie A zostały zajęte na poczet zaległości podatkowych i że w tym dniu zwróciła się do Urzędu Kontroli Skarbowej w K. o wydanie kserokopii przedmiotowej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prezentuje w tej sprawie następujące stanowisko:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie wskazać należy, iż wzorzec kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w art. 184 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Zgodnie z tymi przepisami sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej – także podatkowej – stosując kryterium legalności, a więc zgodności z prawem tej działalności. Kierując się konstytucyjną zasadą równości wobec prawa oznaczającą, iż w analogicznej sytuacji faktycznej i prawnej podatnicy będą traktowani tak samo. Nadto w świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zatem tylko ustalenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego postanowienia, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W tej sprawie kwestią sporną jest skuteczność wniesionego przez stronę środka odwoławczego od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z [...]. W związku z tym należy zwrócić uwagę na to, że jedną z przesłanek skuteczności jest terminowość wniesienia odwołania. Aby ocenić zaistnienie tej przesłanki niezbędne jest ustalenie daty doręczenia, z czego wynika konieczność ustalenia, czy do doręczenia w ogóle doszło. Rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy uzależnione jest od wyników oceny tego właśnie elementu.
Ordynacja podatkowa przewiduje różne sposoby doręczania pism, w tym decyzji w postępowaniu podatkowym. W sytuacji, gdy adresatem pisma jest osoba fizyczna (strona czy jej pełnomocnik), a doręczenie następuje za pokwitowaniem przez pocztę, zastosowanie może znaleźć doręczenie w sposób określony w art. 150 Ordynacji podatkowej, przy czym warunkiem dokonania doręczenia w tym trybie jest niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 Ordynacji podatkowej. Poczta może skorzystać z doręczenia, o którym mowa w art. 150 tego aktu, tylko w razie niemożności doręczenia pisma osobie fizycznej w jej mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 148 § 1 tej ustawy) oraz niemożności doręczenia go - w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu - pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy (art. 149 Ordynacji podatkowej). Wykazanie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 Ordynacji podatkowej ciąży na doręczycielu (poczcie), zaś ustalenie wypełnienia tego warunku należy do organu oceniającego skuteczność doręczenia. Przewidziany w art. 150 Ordynacji podatkowej zastępczy sposób doręczenia może być wykorzystany wyłącznie w razie niemożności bezpośredniego doręczenia pisma adresatowi w mieszkaniu lub miejscu pracy, ani pośredniego doręczenia przez domownika, sąsiada lub dozorcę (tak NSA w wyroku z dnia 28 czerwca 2005 r., sygn. akt FSK 2134/04).
Osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Z mocy art. 151 Ordynacji podatkowej przepisy art. 146, art. 148 § 2 pkt 1 oraz art. 150 tej ustawy stosuje się odpowiednio.
Należy zaznaczyć, że w przeciwieństwie do zasad doręczania pism osobom fizycznym, które dopuszczają doręczenie zastępcze sąsiadowi, możliwości takiej nie ma w odniesieniu do osoby prawnej bądź też jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej (wyrok NSA z dnia 28 lutego 2001 r., III SA 3393/99, M. Pod. 2001, nr 10, s. 2). Pokwitowanie odbioru decyzji przez pracownika innej spółki, która ma siedzibę lub miejsce prowadzenia działalności w tym samym budynku, nie stanowi skutecznego doręczenia pisma (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 3 grudnia 2008 r., I SA/Bk 415/08, Wspólnota 2009, nr 3, s. 42). Jest to w istocie doręczenie pisma sąsiadowi.
Stosując art. 150 Ordynacji podatkowej, w tym stosując ten przepis w sposób odpowiedni konieczne jest również bezsporne wykazanie, że spełnione zostały pozostałe przesłanki tam opisane, miedzy innymi wymóg pozostawienia (dwukrotnego w odpowiednim odstępie czasowym) zawiadomienia - o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej - w miejscu wymienionym w § 2 tego artykułu. Prawidłowo sporządzona przez doręczającego pismo adnotacja o awizowaniu przesyłki, o odpowiedniej treści, przy użyciu pieczątki lub ręcznie, opatrzona podpisem doręczyciela, datą i pieczęcią jest dla nadawcy pisemnym dowodem dopełnienia tej czynności. Dowód ten w postępowaniu podatkowym nie ma waloru dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej, skoro nie pochodzi od organu władzy publicznej czy od jednostki, na podstawie określonych przepisów, uprawnionej do ich wydawania. "Pocztowy dowód doręczenia (potwierdzenie odbioru) przesyłki zawierający informację z art. 150 Ordynacji podatkowej nie jest wyłącznym dowodem okoliczności w nim zawartych, stanowi jedynie oświadczenie doręczyciela, że opisane w tym dokumencie czynności zostały przez niego wykonane we wskazany tam sposób (...). Dopuszczalna jest ocena wszelkich dowodów w tym względzie i przeprowadzenie różnorakich wnioskowań wyprowadzonych z ustalonych okoliczności" (takie stanowisko zaprezentowano w wyroku NSA z 29 czerwca 2005 r., sygn. akt I GSK 475/05).
Sąd administracyjny rozpoznając skargę obowiązany jest zbadać czy rzeczywiście decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w K. roku została prawidłowo doręczona. Prawidłowość dokonania czynności materialno-technicznych (jakimi są doręczenia) powinna przed postępowaniem sądowoadministracyjnym podlegać ocenie organów - w postępowaniu administracyjnym i Sądu - w trybie sądowoadministracyjnym. Tak więc związana z tym dokumentacja winna być pełna, pozbawiona wszelkich uproszczeń, pominięć i braków, które niweczyłyby możliwość przeprowadzenia wnioskowań, o których wyżej mowa.
Doręczenie w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej zakłada możliwość przyjęcia fikcji prawnej doręczenia pisma stronie, to jest dopuszcza powstanie skutku doręczenia pisma nawet wtedy, gdy faktycznie pismo to do adresata nie dotarło. By doręczenie pisma adresatowi w omawianym trybie mogło być uznane za prawnie skuteczne muszą być bezwzględnie spełnione przesłanki z art. 150 tej ustawy. Podkreślić tutaj należy, iż skuteczne zawiadomienie o złożeniu w placówce pocztowej pisma przesłanego za pośrednictwem poczty (awizo) następuje przez umieszczenie odpowiedniego zawiadomienia w skrzynce na korespondencję, a gdy to nie jest możliwe doręczyciel pocztowy ma obowiązek umieścić zawiadomienie w jednym z miejsc wskazanych w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej.
Nie można zatem uznać w świetle regulacji zawartej w art. 150 Ordynacji podatkowej za doręczone pismo, gdy z treści potwierdzenia odbioru nie wynika:
a) przyczyna, z powodu której nie dokonano doręczenia w trybie art. 148 § 1 i art. 149 Ordynacji podatkowej,
b) czy zawiadomienie o przesyłce dwukrotnie umieszczono w jednym z miejsc wymienionych w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej,
c) czy upłynął 14-dniowy okres przechowywania przesyłki.
Dodatkowo należy wskazać, że art. 150 § 1a Ordynacji podatkowej wyraźnie wskazuje, że adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni.
Na zwrotnych poświadczeniach odbioru korespondencji doręczyciel powinien zawrzeć informację o dwukrotnym awizowaniu każdej przesyłki, o zamieszczeniu w informacji dla adresata wskazania miejsca przechowywania przesyłki i możliwości jej odbioru. Nadto na zwrotnych poświadczeniach odbioru powinna znaleźć się informacja, gdzie każde "awizo" pozostawiono, np. w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Przesyłka powinna być dwukrotnie awizowana, a korespondencja złożona w urzędzie pocztowym na okres 14 dni.
Skoro omawiany tutaj przepis przewiduje możliwość przyjęcia fikcji doręczenia pisma, co może mieć doniosłe skutki dla strony postępowania administracyjnego, nie może budzić wątpliwości, że doręczyciel dochował wskazanych wymogów dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej. Brak pewności, co do pozostawienia zawiadomienia o złożeniu awizowanej przesyłki w urzędzie pocztowym skutkuje niedoręczeniem pisma, dlatego też, okoliczność pozostawienia tego zawiadomienia musi być potwierdzona stosowną adnotacją doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki (tak: WSA w Warszawie w wyroku z 27 stycznia .2005 r. III SA/Wa 1094/04, LEX nr 222371). Samo umieszczenie na kopercie zawierającej przesyłkę lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma stempla, czy wzmianki o awizowaniu przesyłki nie jest dla organu wysyłającego pismo wystarczające do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia pisma w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej szczególnie, jeśli w aktach sprawy zawarte zostały sprzeczne informacje o datach awizowania.
Należy przy tym podkreślić, że wynikająca z art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej konieczność umieszczenia w oddawczej skrzynce pocztowej (lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata) zawiadomienia o pozostawaniu pisma w placówce pocztowej dotyczy dokonania obydwu zawiadomień, o których mowa w art. 150 § 1a Ordynacji podatkowej. Powinny być one potwierdzone wyraźnymi, niebudzącymi żadnych wątpliwości, adnotacjami pracownika poczty, że doręczyciel powiadomił adresata o przesyłce w sposób wskazany w art. 150 Ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA z 28 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 528/05 LEX 194352).
W tej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych nie dość, że nie umieszczono na zwrotnym potwierdzeniu odbioru informacji o miejscu pozostawienia przesyłki, to jeszcze daty wskazane na kopercie zawierającej przedmiotową przesyłkę nie odpowiadają datom zamieszczonym w piśmie Poczty Polskiej S.A. z [...]. Pismo to stanowiło odpowiedź na pismo Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z [...] w którym organ, w związku z brakiem odpowiednich adnotacji na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru dotyczących podejmowanych czynności w celu doręczenia przesyłki adresatowi, zwrócił się o "podanie przyczyn niedostarczenia tej przesyłki adresatowi, dat awizowania tej przesyłki oraz dat upływu pierwszego i drugiego awiza".
Odpowiedź Poczty Polskiej S.A. z [...] nie wyjaśnia wszystkich braków. Otóż w piśmie tym mowa jest jedynie, że "przedmiotowa paczka z powodu nieobecności adresata, po uprzednich awizacjach w dniach [...] oraz [...] została skierowana na zwrot do nadawcy w dniu [...] z adnotacją nie podjęto w terminie". Nadal nie wyjaśniono zatem np. kwestii braku powiadomienia adresata o miejscu przechowywania przesyłki. Dla uznania, że decyzje zostały skutecznie doręczone podatnikowi w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, konieczne było wykazanie przez organ administracji, że Urząd Pocztowy zawiadomił go w sposób nie budzący wątpliwości o nadejściu pisma i miejscu, gdzie może pismo odebrać. Okoliczności te powinny być potwierdzone podpisem doręczyciela.
W takiej sytuacji, doręczenie dokonane w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej należy uznać za niedokonane, a działania organu w celu wyjaśnienia okoliczności doręczenia za niewystarczające.
W przypadku braku faktycznego odbioru przesyłki przez osobę upoważnioną, w aktach sprawy co do zasady musi się znajdować dowód dwukrotnego awizowania przesyłki w sposób określony w art. 150 w związku z art. 151 Ordynacji podatkowej.
Mimo, że wskazane wyżej wymogi powinny zostać spełnione łącznie, w tej sprawie tak nie było. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji nie wynika, w jaki sposób doręczyciel powiadomił adresata o przesyłce, bowiem na kopercie przesyłki pocztowej jest jedynie adnotacja dokonana przez doręczyciela (listonosza) o dwukrotnym awizowaniu. Wobec tego, brak jest możliwości przyjęcia fikcji doręczenia decyzji w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Jedynie doręczenie zgodne z przepisami Ordynacji podatkowej wywołuje skutki prawne, które dotyczą rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania. Brak skutecznego doręczenia oznacza bowiem, że termin do wniesienia środka zaskarżenia nie zaczął biec. W konsekwencji, nie można ocenić czy odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Ze względu na to, bez znaczenia pozostaje ocena kwestii konieczności ustanowienia przez stronę skarżącą pełnomocnika do doręczeń, czy zachowanie należytej staranności strony w kontekście wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Wobec tego należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem przepisów nakazujących organom administracji dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 i 122 Ordynacji podatkowej), a w konsekwencji z naruszeniem art. 150 tej ustawy przyjęto, iż decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. została skutecznie doręczona.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art.205 § 1 tej ustawy zasądzając stronie zwrot kwoty 100 zł uiszczonej tytułem wpisu od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło