II OSK 2304/10

Dnia 23 lutego 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. NSA Janusz Furmanek (spr.) Protokolant Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 27 lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Bd 247/10 w sprawie ze skargi Z. D. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę kasacyjną WYROKIEM Z DNIA 27 LIPCA 2010 R. WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W BYDGOSZCZY ODDALIŁ SKARGĘ Z. D. NA DECYZJĘ WOJEWODY KUJAWSKO-POMORSKIEGO Z DNIA [...] STYCZNIA 2010 R. NR [...] W PRZEDMIOCIE WYMELDOWANIA Z MIEJSCA POBYTU STAŁEGO. POWYŻSZE ROZSTRZYGNIĘCIE WYDANE ZOSTAŁO W OPARCIU O NASTĘPUJĄCY STAN FAKTYCZNY: DECYZJĄ Z DNIA Z DNIA [...] LISTOPADA 2009 R. NR [...] PREZYDENT MIASTA BYDGOSZCZY, NA PODSTAWIE ART. 15 UST. 2 USTAWY Z DNIA 10 KWIETNIA 1974 R. O EWIDENCJI LUDNOŚCI I DOWODACH OSOBISTYCH (DZ. U. Z 2006 R., NR 139, POZ. 993; Z PÓŹN. ZM.; ZWANEJ W SKRÓCIE ".E.L.D.O.") ORZEKŁ O WYMELDOWANIU SKARŻĄCEGO Z. D. Z POBYTU STAŁEGO PRZY UL. [...] W B.. ORGAN PIERWSZEJ INSTANCJI STWIERDZIŁ, ŻE JAK WYNIKA Z TREŚCI WNIOSKU O WYMELDOWANIE, WIZJI LOKALOWEJ Z DNIA 26 SIERPNIA 2009 R. ORAZ ZEZNAŃ ŚWIADKÓW – SKARŻĄCY Z. D. NIE ZAMIESZKUJE W MIEJSCU STAŁEGO ZAMELDOWANIA. WSKAZANI PRZEZ SKARŻĄCEGO ŚWIADKOWIE NIE POTWIERDZILI STAŁEGO ZAMIESZKIWANIA SKARŻĄCEGO W LOKALU PRZY UL. [...] W B., LECZ WSKAZALI NA OKAZJONALNE, KRÓTKOTRWAŁE WIZYTY SKARŻĄCEGO W MIEJSCU STAŁEGO ZAMELDOWANIA. WYWIAD ŚRODOWISKOWY PRZEPROWADZONY PRZEZ POLICJĘ WSKAZUJE JAKO CENTRUM ŻYCIOWE SKARŻĄCEGO LOKAL PRZY UL. [...]. SAM SKARŻĄCY W SWOICH WYJAŚNIENIACH POTWIERDZIŁ OPUSZCZENIE LOKALU PRZY UL. [...], JEDNAKŻE STWIERDZIŁ, ŻE NASTĄPIŁO ONO NA SKUTEK NAGANNEGO ZACHOWANIA KONKUBINY U. O.. ORGAN ZWRÓCIŁ UWAGĘ, ŻE W POZWIE SKIEROWANYM DO SĄDU REJONOWEGO W BYDGOSZCZY DOTYCZĄCEGO PODZIAŁU MAJĄTKU Z TYTUŁU KONKUBINATU SKARŻĄCY PODAŁ, ŻE KONKUBINAT TRWAŁ DO GRUDNIA 2007 R., CO POKRYWA SIĘ ZE WSKAZANĄ PRZEZ WNIOSKODAWCĘ DATĄ OPUSZCZENIA PRZEZ SKARŻĄCEGO MIEJSCA STAŁEGO POBYTU. ZDANIEM ORGANU WSKAZANE PRZEZ SKARŻĄCEGO OKOLICZNOŚCI DOTYCZĄCE KONFLIKTU STRON I PODZIAŁU MAJĄTKU NALEŻĄ DO WŁAŚCIWOŚCI SĄDU POWSZECHNEGO I NIE MOGĄ BYĆ PRZESŁANKĄ DO ZAWIESZENIA POSTĘPOWANIA MELDUNKOWEGO. ORGAN POWOŁAŁ SIĘ NA UTRWALONE W ORZECZNICTWIE STANOWISKO, IŻ ZA RÓWNOZNACZNE Z DOBROWOLNYM OPUSZCZENIEM LOKALU NALEŻY UZNAĆ SYTUACJĘ, W KTÓREJ OSOBA W NIM ZAMIESZKUJĄCA ZOSTAŁA Z NIEGO USUNIĘTA PRZEZ DYSPONENTA LOKALU, WZGLĘDNIE NIE WPUSZCZONA DO LOKALU, LECZ NIE SKORZYSTAŁA Z PRZYSŁUGUJĄCYCH JEJ ŚRODKÓW PRAWNYCH UMOŻLIWIAJĄCYCH POWRÓT DO LOKALU. W ODWOŁANIU SKARŻĄCY PODNIÓSŁ, ŻE W MIESZKANIU PRZY UL. [...], KTÓRE ZOSTAŁO NABYTE Z JEGO ŚRODKÓW, ZAMIESZKIWAŁ OD 1985 R. WRAZ Z KONKUBINĄ U. O.. W ZWIĄZKU Z KONFLIKTEM, KTÓRY ROZPOCZĄŁ SIĘ W LISTOPADZIE 2007 R. ZAMIESZKAŁ W ODDZIELNYM POKOJU, ALE KRÓTKO, GDYŻ ZAMIESZKAŁA W NIM MATKA KONKUBINY. NIE MAJĄC GDZIE SPAĆ ZACZĄŁ KORZYSTAĆ Z NOCLEGÓW U ZNAJOMYCH LUB W GARAŻU. PRZYZNAŁ, ŻE BYWA W LOKALU PRZY UL. [...] GDZIE OPIEKUJE SIĘ STARSZYM CZŁOWIEKIEM. STWIERDZIŁ, ŻE DO MIESZKANIA PRZY UL. [...] PRZYCHODZI CODZIENNIE, ALE NIE SYPIA W NIM, GDYŻ NIE MA WARUNKÓW DO SPANIA, A PONADTO OBAWIA SIĘ O WŁASNE ŻYCIE. MIESZKANIE ZOSTAŁO – ZDANIEM SKARŻĄCEGO – FIKCYJNIE SPRZEDANE PRZEZ KONKUBINĘ JEJ SIOSTRZEŃCOWI, A OBECNIE JEST PRZEDMIOTEM SPORU O PODZIAŁ MAJĄTKU POCHODZĄCEGO ZE WSPÓLNYCH ŚRODKÓW KONKUBENTÓW. DECYZJĄ Z DNIA [...] STYCZNIA 2010 R. NR [...] WOJEWODA KUJAWSKO – POMORSKI UTRZYMAŁ W MOCY DECYZJĘ PREZYDENTA MIASTA BYDGOSZCZY Z DNIA [...] LISTOPADA 2009 R. W UZASADNIENIU, WSKAZUJĄC NA KRYTERIA USTALENIA, W ŚWIETLE Z ART. 6 UST. 1 E.L.D.O. MIEJSCA STAŁEGO ZAMIESZKANIA, WOJEWODA STWIERDZIŁ, ŻE ZEBRANY W SPRAWIE MATERIAŁ DOWODOWY POTWIERDZA, IŻ DOSZŁO DO OPUSZCZENIA, W ROZUMIENIU ART. 15 UST. 2 E.L.D.O. PRZEZ SKARŻĄCEGO LOKALU PRZY UL. [...] W BYDGOSZCZY. ORGAN ODWOŁAWCZY WSKAZAŁ, ŻE JAK WYNIKA Z OŚWIADCZENIA SKARŻĄCEGO OPUŚCIŁ ON LOKAL LATEM 2008 R. WOJEWODA PODKREŚLIŁ, ŻE KONSEKWENCJĄ NIEPODJĘCIA PRZEZ SKARŻĄCEGO DZIAŁAŃ FAKTYCZNYCH ORAZ PRAWNYCH, GWARANTUJĄCYCH MU POWRÓT DO PRZEDMIOTOWEGO LOKALU OZNACZA, ŻE BRAK BYŁO U NIEGO RZECZYWISTEJ WOLI PRZEBYWANIA NA STALE W LOKALU. ZAWIŚNIĘCIE SPORU CYWILNOPRAWNEGO W SPRAWIE PODZIAŁU MAJĄTKU DOROBKOWEGO ZGROMADZONEGO W OKRESIE KONKUBINATU PRZEZ Z. D. I U. O. NIE JEST OKOLICZNOŚCIĄ UZASADNIAJĄCĄ ZAWIESZENIE POSTĘPOWANIA W PRZEDMIOCIE WYMELDOWANIA. W SKARDZE DO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z. D. WNIÓSŁ O UCHYLENIE DECYZJI WOJEWODY ORAZ POPRZEDZAJĄCEJ JĄ DECYZJI ORGANU PIERWSZEJ INSTANCJI, ZARZUCAJĄC, ŻE ZOSTAŁY WYDANE BEZ WSZECHSTRONNEGO ROZWAŻENIA WSZYSTKICH OKOLICZNOŚCI SPRAWY, A NADTO Z NARUSZENIEM ART. 15 UST. 2 E.L.D.O. W UZASADNIENIU, WSKAZUJĄC NA ORZECZENIA SĄDÓW ADMINISTRACYJNYCH DOTYCZĄCYCH PRZESŁANKI DOBROWOLNEGO OPUSZCZENIA LOKALU, SKARŻĄCY PODNIÓSŁ, ŻE Z MATERIAŁU DOWODOWEGO W SPRAWIE WYNIKA BEZSPRZECZNIE, IŻ OPUSZCZENIE PRZEZ NIEGO LOKALU PRZY UL. [...] NIE MA CHARAKTERU CAŁKOWITEGO (PRZEBYWA W LOKALU W CIĄGU DNIA), A STAŁE PRZEBYWANIE W NOCY JEST UNIEMOŻLIWIONE PRZEZ JEGO KONKUBINĘ ORAZ "NABYWCĘ" MIESZKANIA. W ODPOWIEDZI NA SKARGĘ ORGAN WNIÓSŁ O JEJ ODDALENIE, PODTRZYMUJĄC SWOJE STANOWISKO. W WYROKU Z DNIA 27 LIPCA 2010 R. WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W BYDGOSZCZY PODZIELIŁ WIELOKROTNIE AKCENTOWANE W ORZECZNICTWIE SĄDÓW ADMINISTRACYJNYCH STANOWISKO, ŻE MIEJSCE STAŁEGO POBYTU DANEJ OSOBY TO MIEJSCE, W KTÓRYM OSOBA TA STALE REALIZUJE SWOJE PODSTAWOWE FUNKCJE ŻYCIOWE, TJ. W SZCZEGÓLNOŚCI MIESZKA, NOCUJE, SPOŻYWA POSIŁKI, WYPOCZYWA, PRZECHOWUJE RZECZY NIEZBĘDNE DO CODZIENNEGO FUNKCJONOWANIA (ODZIEŻ, ŻYWNOŚĆ, MEBLE), PRZYJMUJE WIZYTY CZŁONKÓW RODZINY LUB ZNAJOMYCH, UTRZYMUJE CHOCIAŻBY OKAZJONALNE KONTAKTY Z SĄSIADAMI, PRZYJMUJE I NADAJE KORESPONDENCJĘ. MIEJSCEM STAŁEGO POBYTU JEST RÓWNOCZEŚNIE MIEJSCE, W POBLIŻU KTÓREGO LUB W MOŻLIWIE JAK NAJMNIEJSZYM ODDALENIU OD KTÓREGO ZAMELDOWANY STARA SIĘ KONCENTROWAĆ MIEJSCE PRACY LUB NAUKI, MIEJSCA ROBIENIA ZAKUPÓW I KORZYSTANIA Z USŁUG, OPIEKI MEDYCZNEJ, ITD. (POR. NP. WYROK WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W OLSZTYNIE Z DNIA 7 LIPCA 2009 R., SYGN. AKT II SA/OL 428/09, OPUBL. W SYSTEMIE INFORMACJI PRAWNEJ LEX POD NR 553123, WYROK WSA W GDAŃSKU Z DNIA 24 STYCZNIA 2008 R., SYGN. AKT III SA/GD 329/07, LEX NR 460001). Z KOLEI PRZEZ "ZAMIAR" STAŁEGO PRZEBYWANIA NALEŻY POJMOWAĆ NIE TYLKO WOLĘ WEWNĘTRZNĄ, ALE WOLĘ DAJĄCĄ SIĘ OKREŚLIĆ NA PODSTAWIE OBIEKTYWNYCH, MOŻLIWYCH DO STWIERDZENIA OKOLICZNOŚCI. DLA JEGO OCENY ISTOTNE BĘDZIE, CZY OKOLICZNOŚCI ISTNIEJĄCE W SPRAWIE POTWIERDZAJĄ WOLĘ WEWNĘTRZNĄ ZAINTERESOWANEGO, CZY TEŻ POZOSTAJĄ Z NIĄ W SPRZECZNOŚCI. STOSOWNIE DO ART. 15 UST. 1 E.L.D.O. ORGAN GMINY WYDAJE NA WNIOSEK STRONY LUB Z URZĘDU DECYZJĘ W SPRAWIE WYMELDOWANIA OSOBY, KTÓRA OPUŚCIŁA MIEJSCE POBYTU STAŁEGO LUB CZASOWEGO TRWAJĄCEGO PONAD 3 MIESIĄCE I NIE DOPEŁNIŁA OBOWIĄZKU WYMELDOWANIA SIĘ. NALEŻY PRZY TYM ZAUWAŻYĆ, ŻE USTAWODAWCA MÓWI O "OPUSZCZENIU" MIEJSCA POBYTU PRZEZ OSOBĘ WYMELDOWYWANĄ, NIE MOŻE WIĘC BYĆ MOWY O SPEŁNIENIU TEJ PRZESŁANKI W SYTUACJI, KIEDY OSOBA ZOSTAŁA PRZYMUSZONA DO ZMIANY MIEJSCA POBYTU, GDYŻ WTEDY NALEŻY MÓWIĆ NIE TYLE O "OPUSZCZENIU" MIEJSCA POBYTU, ILE O "USUNIĘCIU" Z TEGOŻ MIEJSCA. JEDNAKŻE ZA RÓWNOZNACZNĄ Z OPUSZCZENIEM LOKALU W ROZUMIENIU ART. 15 UST. 2 E.L.D.O. NALEŻY UZNAĆ NIE TYLKO DOBROWOLNĄ ZMIANĘ MIEJSCA POBYTU, ALE TAKŻE SYTUACJĘ, W KTÓREJ OSOBA DOTYCHCZAS ZAMELDOWANA ZOSTAŁA USUNIĘTA Z LOKALU, DO NIEGO NIE ZOSTAŁA DOPUSZCZONA I NIE SKORZYSTAŁA WE WŁAŚCIWYM CZASIE Z PRZYSŁUGUJĄCYCH JEJ ŚRODKÓW PRAWNYCH UMOŻLIWIAJĄCYCH POWRÓT DO LOKALU (WYROK NSA Z DNIA 18 KWIETNIA 2000 R., V SA 1424/99, LEX NR 79243; WYROK NSA Z DNIA 12 KWIETNIA 2001 R., V SA 3078/00, LEX NR 78937; WYROK NSA Z DNIA 17 MARCA 2003 R. V SA 2323/02, LEX NR 159183; WYROK NSA Z DNIA 25 PAŹDZIERNIKA 2005 R., OSK 127/05, LEX NR 201437). W ŚWIETLE POWYŻSZEGO ZDANIEM SĄDU W PRZEDMIOTOWEJ SPRAWIE ORGANY PRAWIDŁOWO USTALIŁY I OCENIŁY, IŻ ZASZŁY PRZESŁANKI WYMELDOWANIA SKARŻĄCEGO Z LOKALU PRZY UL. [...] W B. ZARÓWNO Z USTALEŃ ORGANÓW JAK I OŚWIADCZEŃ SKARŻĄCEGO WYNIKA, ŻE NIE MA ON SWOJEGO CENTRUM ŻYCIOWEGO W WW. LOKALU. NIE MOŻNA BOWIEM UZNAĆ, IŻ CENTRUM ŻYCIOWYM DANEJ OSOBY MOŻE BYĆ MIEJSCE W KTÓRYM NIE MA ONA MOŻLIWOŚCI PODSTAWOWEJ FUNKCJI ŻYCIOWEJ, TJ. NOCLEGU, A JEDNOCZEŚNIE JEST TO STAN TRWAŁY, WYNIKAJĄCY ZE SPRZECIWU DYSPONENTA LOKALU I CO WIĘCEJ – TAKIE DZIAŁANIE DYSPONENTA LOKALU NIE SPOTYKA SIĘ Z ODPOWIEDNIĄ REAKCJĄ PRAWNĄ OSOBY, KTÓREJ DYSPONENT LOKALU UNIEMOŻLIWIA NOCLEG. ZASADNIE ORGANY OCENIŁY, IŻ ZA TAKĄ ODPOWIEDNIĄ REAKCJĘ PRAWNĄ NIE MOŻNA UZNAĆ ZŁOŻONEGO PRZEZ SKARŻĄCEGO POWÓDZTWA O PODZIAŁ MAJĄTKU, ZGROMADZONEGO W OKRESIE JEGO KONKUBINATU Z U. O. – POPRZEDNIĄ WŁAŚCICIELKĄ LOKALU. USUNIĘCIE Z LOKALU JEST BOWIEM NARUSZENIEM POSIADANIA, NA DRODZE PRAWNEJ MOŻNA SIĘ ZATEM JEMU SPRZECIWIĆ W DRODZE POWÓDZTWA POSESORYJNEGO W TRYBIE ART. 344 § 1 KODEKSU CYWILNEGO. SĄD PODZIELIŁ POGLĄD, ŻE NIESKORZYSTANIE W ODPOWIEDNIM CZASIE Z TEGO ŚRODKA PRAWNEGO ŚWIADCZYĆ MOŻE O DOBROWOLNEJ ZMIANIE MIEJSCA POBYTU PRZEZ DANĄ OSOBĘ (POR. NP. WYROK NSA Z DNIA 12 KWIETNIA 2001 R., V SA 3078/00, LEX NR 78937 ORAZ WYROK WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W ŁODZI Z DNIA 18 GRUDNIA 2009 R., SYGN. AKT III SA/ŁD 459/09, OPUBL. W CENTRALNEJ BAZIE ORZECZEŃ SĄDÓW ADMINISTRACYJNYCH). PODKREŚLENIA WYMAGA, ŻE OCHRONA POSIADANIA JAKO STANU FAKTYCZNEGO JEST KRÓTKOTRWAŁA, GDYŻ ROSZCZENIE POSESORYJNE OGRANICZONE JEST TERMINEM ZAWITYM I WYGASA, JEŻELI NIE BĘDZIE DOCHODZONE W CIĄGU ROKU OD CHWILI DOKONANIA NARUSZENIA (ART. 344 § 2 K.C.). OD POWYŻSZEGO WYROKU Z. D. WNIÓSŁ SKARGĘ KASACYJNĄ ZARZUCAJĄC MU NARUSZENIE PRAWA MATERIALNEGO POPRZEZ BŁĘDNĄ JEGO WYKŁADNIĘ, I W KONSEKWENCJI NIEWŁAŚCIWE ZASTOSOWANIE ART. 15 UST. 2 USTAWY Z DNIA 10 KWIETNIA 1974 ROKU O EWIDENCJI LUDNOŚCI I DOWODACH OSOBISTYCH (DZ. U. Z 2006 ROKU, NR 139, POZ. 993 ZE ZM. – DALEJ "E.L.D.O."), POPRZEZ PRZYJĘCIE, ŻE SKARŻĄCY OPUŚCIŁ DOBROWOLNIE LOKAL MIESZKALNY PRZY ULICY [...] W B.. PONADTO ZARZUCIŁ NARUSZENIE PRZEPISÓW POSTĘPOWANIA, KTÓRE MOGŁO MIEĆ ISTOTNY WPŁYW NA WYNIK SPRAWY, TJ. ART. 145 § 1 LIT. C USTAWY PRAWO O POSTĘPOWANIU PRZED SĄDAMI ADMINISTRACYJNYMI W ZW. Z ART. 7, 8, 9 K.P.A., POPRZEZ ODDALENIE SKARGI W SYTUACJI, GDY SKARŻĄCY WYKAZAŁ, IŻ POSTĘPOWANIE ORGANÓW ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ DOTKNIĘTE BYŁO WADAMI, KTÓRE UNIEMOŻLIWIŁY PRAWIDŁOWE USTALENIE STANU FAKTYCZNEGO W SPRAWIE. W SKARDZE KASACYJNEJ STWIERDZONO, IŻ SKARŻĄCY NIE MIAŁ MOŻLIWOŚCI ZAMIESZKANIA W MIESZKANIU PRZY ULICY [...] W BYDGOSZCZY, WBREW SWOJEJ WOLI I TO POMIMO ZAMIARU SKONCENTROWANIA TAM SWOJEGO OŚRODKA ŻYCIOWEGO. DOWODEM W TYM ZAKRESIE JEST PODEJMOWANIE LICZNYCH PRÓB ZAMIESZKANIA ORAZ POZOSTAWIONE W PRZEDMIOTOWYM LOKALU RZECZY I MEBLE NALEŻĄCE DO SKARŻĄCEGO. ZAMIESZKANIE W PRZEDMIOTOWYM LOKALU ZOSTAŁO MU UNIEMOŻLIWIONE POPRZEZ NIEWPUSZCZANIE SKARŻĄCEGO DO LOKALU PO GODZINACH PRACY I W DNI WOLNE OD PRACY PRZEZ BYŁĄ KONKUBINĘ U. O.. SKARŻĄCY WSKAZYWAŁ W CZASIE POSTĘPOWANIA, IŻ JEGO BYŁA KONKUBINA ZACZĘŁA SIĘ DO NIEGO WROGO ODNOSIĆ, WYWIERAJĄC NA NIEGO PRESJĘ PSYCHICZNĄ, TAK ABY PRZESTAŁ NOCOWAĆ W MIESZKANIU. W DNIU 10 PAŹDZIERNIKA 2008 ROKU MIESZKANIE PRZY ULICY [...] ZOSTAŁO SPRZEDANE PRZEZ U. T., KTÓRY JEST JEJ SIOSTRZEŃCEM. NOWY WŁAŚCICIEL POZOSTAWIŁ W MIESZKANIU DOTYCHCZASOWYCH LOKATORÓW, TJ. U. O. ORAZ JEJ MATKĘ – A. S., ALE ZMIENIŁ ZAMKI WEJŚCIOWE. ZATEM W TAK USTALONYM STANIE FAKTYCZNYM, OCZYWISTYM JEST, IŻ DO OPUSZCZENIA LOKALU NIE DOSZŁO W SPOSÓB DOBROWOLNY. WSKAZANO, IŻ Z. D. NIE MA WYKSZTAŁCENIA PRAWNICZEGO, I NIE ZNA ODPOWIEDNICH INSTYTUCJI PRAWA CYWILNEGO, KTÓRE POZWOLIŁYBY MU UŻYĆ ODPOWIEDNIEGO "NARZĘDZIA", JAKIM JEST POWÓDZTWO O OCHRONĘ POSIADANIA. ZDANIEM SKARŻĄCEGO, ZŁOŻENIE PRZEZ NIEGO POWÓDZTWA O PODZIAŁ MAJĄTKU ZGROMADZONEGO W CZASIE KONKUBINATU, JEST ODPOWIEDNIM ŚRODKIEM. W JEGO MNIEMANIU, TO TAKŻE ODWOŁANIE OD DECYZJI O WYMELDOWANIU, JEST ODPOWIEDNIM ŚRODKIEM, KTÓRY MA ZAPOBIEC JEGO TRWAŁEMU USUNIĘCIU Z LOKALU PRZY ULICY [...]. W SWYCH PISMACH, KIEROWANYCH DO ORGANÓW ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ, WSKAZYWAŁ NIEJEDNOKROTNIE, IŻ DO JEGO WYMELDOWANIA DOSZŁO W SPOSÓB NARUSZAJĄCY PRZEPISY PRAWA I WBREW JEGO WOLI. W TAKIM STANIE RZECZY TRUDNO UZNAĆ, IŻ Z. D. NIE PODEJMOWAŁ CZYNNOŚCI, KTÓRE MIAŁY ZAPOBIEC NARUSZENIU JEGO PRAWA DO POSIADANIA PRZEDMIOTOWEGO LOKALU. W ZWIĄZKU Z CZYM ZARZUT NARUSZENIA PRAWA MATERIALNEGO, POPRZEZ JEGO BŁĘDNĄ WYKŁADNIĘ I W KONSEKWENCJI NIEWŁAŚCIWE ZASTOSOWANIE, JEST CAŁKOWICIE UZASADNIONY. W SKARDZE KASACYJNEJ PODNIESIONO PONADTO, ŻE SĄD NIE ZASTOSOWAŁ PRZEPISU ART. 145 § 1 LIT. C P.P.S.A., MIMO IŻ ZDANIEM SKARŻĄCEGO, DOSZŁO DO NARUSZENIA PRZEPISÓW POSTĘPOWANIA. PONADTO ORGANY ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ NIE DOPEŁNIŁY CIĄŻĄCEGO NA NICH OBOWIĄZKU ODPOWIEDNIEJ INFORMACJI. SKARŻĄCY W MOMENCIE OTRZYMANIE DECYZJI ORGANU I INSTANCJI, NIE MIAŁ JUŻ NARZĘDZIA W POSTACI POWÓDZTWA Z ART. 344 K.C., BOWIEM MINĄŁ JUŻ CZAS NA SKORZYSTANIE Z NIEGO, A ORGAN NIE POINFORMOWAŁ GO NA ŻADNYM WCZEŚNIEJSZYM ETAPIE POSTĘPOWANIA, IŻ JEST TO ISTOTNE DLA ROZSTRZYGNIĘCIA SPRAWY. Z. D. W TOKU SPRAWY, DZIAŁAJĄC W ZAUFANIU DO ORGANÓW ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ, BYŁ PRZEKONANY, IŻ TYLKO POSTĘPOWANIE O WYMELDOWANIE MA CHARAKTER OCHRONY JEGO PRAW DO LOKALU. KONSEKWENCJĄ TAKIEGO ZACHOWANIA ORGANÓW ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ, BYŁO NARUSZENIE PRZEPISÓW ART. 7 I 8 K.P.A. OCENA STANU FAKTYCZNEGO ZOSTAŁA DOKONANA W SPOSÓB SCHEMATYCZNY I NIE WYCZERPUJĄCY. PODCZAS POSTĘPOWANIA NIE WZIĘTO POD UWAGĘ WSZYSTKICH OKOLICZNOŚCI, KTÓRE MOGŁY MIEĆ ZNACZENIE DLA SPRAWY, A W SZCZEGÓLNOŚCI NIE DOKONANO PRAWIDŁOWEJ OCENY DZIAŁAŃ SKARŻĄCEGO SŁUŻĄCYCH OCHRONIE JEGO PRAW. WĄTPLIWOŚCI NASUWAJĄ SIĘ TAKŻE, CO DO ZAKRESU I SPOSOBU USTALENIA, IŻ AKTUALNYM "CENTRUM ŻYCIOWYM" Z. D. JEST MIESZKANIE PRZY ULICY [...]. ZDANIEM SKARŻĄCEGO, USTALENIA W TYM ZAKRESIE ZOSTAŁY POKONANE W SPOSÓB POBIEŻNY I MAŁO DOKŁADNY. W ODPOWIEDZI NA SKARGĘ KASACYJNĄ UCZESTNIK POSTĘPOWANIA M. T. WSKAZAŁ, ŻE SĄD W SPOSÓB PRAWIDŁOWY USTALIŁ, IŻ SKARŻĄCY NIE MA SWOJEGO CENTRUM ŻYCIOWEGO W W/W LOKALU. USTALENIA TAKIE ZOSTAŁY UCZYNIONE W OPARCIU O OŚWIADCZENIA SAMEGO SKARŻĄCEGO, Z KTÓRYCH WYNIKA, IŻ DOBROWOLNIE OPUŚCIŁ PRZEDMIOTOWY LOKAL. W PRZEKONANIU UCZESTNIKA TRUDNO RÓWNIEŻ ZGODZIĆ SIĘ Z DRUGIM ZARZUTEM SKARGI KASACYJNEJ, TJ. NARUSZENIEM PRZEPISÓW POSTĘPOWANIA - ART. 7, 8, 9 KPA. PRZYTOCZONO TEZĘ WYROKU NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z 11 CZERWCA 2009 ROKU , SYGN. AKT: L OSK 394/09. WSKAZANO, IŻ WYWODY SKARŻĄCEGO W ZAKRESIE W JAKIM STWIERDZA, IŻ ORGAN NIE DOPEŁNIŁ OBOWIĄZKU ODPOWIEDNIEJ INFORMACJI W TEN SPOSÓB, IŻ NIE POINFORMOWAŁ SKARŻĄCEGO O MOŻLIWOŚCI SKORZYSTANIA Z ROSZCZENIA PRZEWIDZIANEGO W PRZEPISACH ART. 344 KODEKSU CYWILNEGO SĄ CHYBIONE. NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE: Stosownie do postanowień art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a.. Skarga kasacyjna w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie zasługuje na uwzględnienie. W związku z tym, że skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach przewidzianych w art. 174 p.p.s.a. w pierwszej kolejności analizie należało poddać zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Odnosząc się do wskazanych przez Z. D. zarzutów naruszenia przepisów postępowania trzeba wskazać, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konstrukcja normy prawnej zawartej w tym przepisie składa się z hipotezy w postaci: jeżeli sąd stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania ... oraz dyspozycji w postaci: ...uchyla decyzję lub postanowienie. Zatem warunkiem zastosowania dyspozycji tej normy prawnej jest spełnienie hipotezy w postaci stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów postępowania przez organ administracji publicznej. Wobec tego, jeżeli sąd nie stwierdzi naruszenia przepisów postępowania przez organ administracji publicznej, w ocenianym postępowaniu, to nie może stosować przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie wbrew zarzutom skargi kasacyjnej brak było podstaw do zastosowania wymienionego wyżej przepisu. Zasadnie bowiem Sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżona decyzja w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego nie zawierała takich wad, które pozwalałyby na wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej ocena stanu faktycznego w niniejszej sprawie została przez organy przeprowadzona w sposób wyczerpujący i nie nosi cech schematycznej. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie jednoznacznie bowiem wynika, że skarżący od 2008 r. nie przebywa w miejscu stałego zameldowania. Również nie budzi wątpliwości fakt, że nie podjął on kroków zmierzających do ochrony naruszonego posiadania. W związku z tym brak jest podstaw uzasadniających twierdzenie o braku dobrowolności w opuszczeniu miejsca stałego zameldowania. Zarówno z ustaleń organów jak i oświadczeń skarżącego wynika, że nie ma on swojego centrum życiowego w ww. lokalu. Nie można bowiem uznać, iż centrum życiowym danej osoby może być miejsce w którym nie ma ona możliwości podstawowej funkcji życiowej, tj. noclegu. Jednocześnie jest to stan trwały, wynikający ze sprzeciwu dysponenta lokalu. Ponadto takie działanie dysponenta lokalu nie spotyka się z odpowiednią reakcją prawną osoby, której dysponent lokalu uniemożliwia nocleg. SĄD W NINIEJSZYM SKŁADZIE W PEŁNI PODZIELA STANOWISKO, IŻ ZA TAKĄ ODPOWIEDNIĄ REAKCJĘ PRAWNĄ NIE MOŻNA UZNAĆ ZŁOŻONEGO PRZEZ SKARŻĄCEGO POWÓDZTWA O PODZIAŁ MAJĄTKU, ZGROMADZONEGO W OKRESIE JEGO KONKUBINATU Z U. O.. USUNIĘCIE Z LOKALU JEST BOWIEM NARUSZENIEM POSIADANIA, NA DRODZE PRAWNEJ MOŻNA SIĘ ZATEM JEMU SPRZECIWIĆ W DRODZE POWÓDZTWA POSESORYJNEGO W TRYBIE ART. 344 § 1 KODEKSU CYWILNEGO. W TYM MIEJSCU PODKREŚLIĆ NALEŻY, ŻE PRZYCZYNA OPUSZCZENIA LOKALU PRZEZ SKARŻĄCEGO NIEKONIECZNIE MUSI MIEĆ ZNACZENIE DLA OCENY, CZY OSOBA WYMELDOWYWANA DOKONAŁA TRWAŁEGO WYBORU ZAMIESZKANIA W INNYM LOKALU. SĄD W OBECNYM SKŁADZIE W PEŁNI PODZIELA STANOWISKO ZAPREZENTOWANE W WYROKU NSA Z DNIA 4 KWIETNIA 2008 R. (SYGN. AKT II OSK 352/07) ZGODNIE Z KTÓRYM, NAWET USTALENIE W DACIE ORZEKANIA O WYMELDOWANIU, ŻE SAMA PRZYCZYNA OPUSZCZENIA LOKALU NIE BYŁA DOBROWOLNA, TO JEDNAK NASTĘPNE TRWAŁE PRZENIESIENIE CENTRUM ŻYCIOWEGO, BEZ PODEJMOWANIA JAKIEJKOLWIEK CZYNNOŚCI PRAWNEJ BY ODZYSKAĆ MOŻLIWOŚĆ ZAMIESZKIWANIA W OPUSZCZONYM LOKALU, STWARZA SYTUACJĘ PRAWNĄ ZOBOWIĄZUJĄCĄ ORGAN ADMINISTRACJI DO WYMELDOWANIA TAKIEJ OSOBY Z DAWNIEJ ZAJMOWANEGO LOKALU, SKORO OBOWIĄZKU MELDUNKOWEGO SAMA NIE DOPEŁNIŁA. NALEŻY MIEĆ OCZYWIŚCIE NA UWADZE, ŻE O OCENIE CHARAKTERU POBYTU, CZY TEŻ OPUSZCZENIA LOKALU DECYDUJE NIE TYLE WERBALNA TREŚĆ OŚWIADCZENIA WOLI, LECZ OKOLICZNOŚCI FAKTYCZNE WSKAZUJĄCE NA ZAMIAR RZECZYWISTY. SAMO JEDYNIE WYRAŻENIE WOLI DALSZEGO ZAMIESZKIWANIA W OPUSZCZONYM LOKALU, BEZ JEDNOCZESNEGO ZOBIEKTYWIZOWANIA TEJ WOLI I PRZEJAWIENIA JEJ PRZEZ WYKORZYSTANIE INSTYTUCJI PRAWNYCH UMOŻLIWIAJĄCYCH DOPUSZCZENIE DO WSPÓŁPOSIADANIA LOKALU, NIE JEST OKOLICZNOŚCIĄ WYSTARCZAJĄCĄ DO UZNANIA, ŻE NIE DOSZŁO DO DOBROWOLNEGO OPUSZCZENIA LOKALU. NIESKORZYSTANIE Z PRAWNYCH ŚRODKÓW UMOŻLIWIAJĄCYCH POWRÓT DO LOKALU POWODUJE, ŻE BRAK JEST PODSTAW PRAWNYCH DO UTRZYMYWANIA FIKCJI MELDUNKOWEJ. WYMÓG DOBROWOLNOŚCI OPUSZCZENIA DOTYCHCZASOWEGO MIEJSCA POBYTU STAŁEGO NIE MOŻE BYĆ PRZYJMOWANY BEZKRYTYCZNIE I AUTOMATYCZNIE, ALE POWINIEN BYĆ OCENIANY WEDŁUG KRYTERIÓW OBIEKTYWNYCH. W SYTUACJI, GDY OSOBA FAKTYCZNIE MIESZKA I KONCENTRUJE SWOJE SPRAWY ŻYCIOWE W INNYM LOKALU, ODMOWA WYMELDOWANIA STAŁABY SIĘ UTRZYMANIEM FIKCJI, NARUSZAJĄCEJ SENS I WIARYGODNOŚĆ EWIDENCJI LUDNOŚCI (WYROK NSA Z DNIA 20 WRZEŚNIA 2011 R. SYGN. AKT II OSK 1378/10, OPUBL. W CBOIS). PRZY USTALANIU PRZESŁANEK WYMIENIONYCH W TYM PRZEPISIE NALEŻY MIEĆ NA UWADZE, ŻE TAK ZAMELDOWANIE JAK I WYMELDOWANIE Z MIEJSCA STAŁEGO POBYTU MA CHARAKTER WYŁĄCZNIE EWIDENCYJNY I REJESTROWY; NIE MA NIC WSPÓLNEGO Z PRAWEM RZECZOWYM BĄDŹ OBLIGACYJNYM, JAKIE DANEJ OSOBIE PRZYSŁUGUJE DO LOKALU. Nie można również zgodzić się z zarzutem skargi kasacyjnej, że organy administracji publicznej nie dopełniły ciążącego na nich obowiązku odpowiedniej informacji co spowodowało upłynięcie terminu do skorzystania przez skarżącego z środka prawnego w postaci powództwa z art. 344 k. c. WYNIKAJĄCEGO Z ART. 9 K.P.A. OBOWIĄZKU INFORMOWANIA STRON O OKOLICZNOŚCIACH FAKTYCZNYCH I PRAWNYCH NIE MOŻNA BOWIEM ROZUMIEĆ ZBYT SZEROKO. ORGAN OBOWIĄZANY JEST INFORMOWAĆ STRONĘ W ZAKRESIE PRAWA ADMINISTRACYJNEGO MATERIALNEGO I PROCESOWEGO, NIE MOŻNA JEDNAK OCZEKIWAĆ, ŻE ORGAN BĘDZIE DORADCĄ PRAWYM STRONY Z INNYCH DZIEDZIN PRAWA, SPADKOWEGO, CZY CYWILNEGO, GDYŻ TO NARUSZAŁOBY ZASADĘ BEZSTRONNOŚCI I OBIEKTYWIZMU (WYROK NSA Z DNIA 17 CZERWCA 2011 R. SYGN. AKT II OSK 1102/10, LEX NR 992475). WOBEC POWYŻSZEGO BRAK BYŁO PODSTAW POZWALAJĄCYCH NA UZNANIE, ŻE POSTĘPOWANIE PRZED ORGANAMI ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ BYŁO PRZEPROWADZONE Z NARUSZENIEM PRZEPISÓW POSTĘPOWANIA MOGĄCYM MIEĆ ISTOTNY WPŁYW NA WYNIK SPRAWY. W ZWIĄZKU Z TYM, ŻE SKARŻĄCY KASACYJNIE NIE ZAKWESTIONOWAŁ SKUTECZNIE STANU FAKTYCZNEGO, PRZYJĘTEGO PRZEZ SĄD PIERWSZEJ INSTANCJI ZA PRAWIDŁOWY, BRAK JEST PODSTAW DO SKUTECZNEGO ZARZUCANIA NIEWŁAŚCIWEGO ZASTOSOWANIA ART. 15 UST. 2 USTAWY O EWIDENCJI LUDNOŚCI I DOWODACH OSOBISTYCH. W TYM STANIE RZECZY, SKORO SKARGA KASACYJNA NIE ZOSTAŁA OPARTA NA USPRAWIEDLIWIONYCH PODSTAWACH, NA MOCY ART. 184 P.P.S.A. NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY SKARGĘ TĄ ODDALIŁ.