VIII SA/Wa 349/10
WyrokWSA w Warszawie2010-08-18
Skład orzekający: Artur Kot, Wojciech Mazur, Leszek Kobylski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odbywanie kary pozbawienia wolności przez osobę zameldowaną na pobyt stały stanowi przesłankę do jej wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jeśli nie opuściła ona lokalu dobrowolnie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odbywanie kary pozbawienia wolności nie jest dobrowolnym opuszczeniem miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Fakt przebywania w zakładzie karnym ma charakter przejściowy i nie może być utożsamiany z trwałą wolą opuszczenia lokalu. W związku z tym organy administracji prawidłowo odmówiły wymeldowania osoby odbywającej karę pozbawienia wolności.Stan faktyczny
Wójt Gminy odmówił wymeldowania G.K. z pobytu stałego, uznając, że odbywanie przez niego kary pozbawienia wolności nie jest dobrowolnym opuszczeniem lokalu. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący, właściciele nieruchomości, zarzucili organom błędną wykładnię przepisów, twierdząc, że odbywanie kary pozbawienia wolności powinno być podstawą do wymeldowania, a G.K. nie wyrażał chęci powrotu do lokalu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Protokolant Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi T. S., S. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
Decyzją znak [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. Wójt Gminy C. działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r., Nr 139, poz. 993 ze zm., zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze. zm., zwana dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku T. S. i S. S. orzekł o odmowie wymeldowania G. K. z pobytu stałego z lokalu położonego w miejscowości R. nr [...], gmina C.. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie.
Wskazał, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, iż pod wskazanym adresem od 1999 roku zamieszkiwał zameldowany tam G.K., który opiekował się T. K. – członkiem rodziny wnioskodawców (właścicieli nieruchomości). Na podstawie informacji z Aresztu Śledczego ustalono, że G.K. odbywa tam karę pozbawienia wolności, zaś został on zatrzymany w dniu [...] maja 2008 r. w miejscowości R. przez funkcjonariuszy policji i doprowadzony do odbycia kary pozbawienia wolności.
Organ stwierdził, iż z treści art. 15 ust. 2 powołanej ustawy wynika, że przesłanką wymeldowania jest fakt opuszczenia miejsca zameldowania bez dopełnienia obowiązku wymeldowania. Organ I instancji podzielił pogląd utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona, gdy opuszczenie miało charakter trwały i jest dobrowolne. Ponieważ G. K. nie opuścił lokalu dobrowolnie, tym samym nie został spełniony warunek do jego wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, ponadto wyżej wymieniony wyraża zamiar powrotu do przedmiotowego lokalu po odbyciu kary pozbawienia wolności, dlatego nie można uznać, że opuszczenie lokalu ma charakter trwały.
Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli T.S. i S.S., którzy zarzucili jej:
1. niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, a w szczególności, czy przed aresztowaniem G. K. faktycznie mieszkał w przedmiotowym lokalu, ponieważ brak w nim jego składników majątkowych, czy ww. zameldował się za zgodą właścicieli i czy brali oni czynny udział w zameldowaniu jako strona oraz czy odbywanie kary pozbawienia wolności miało wpływ na opuszczenie lokalu, czy też nastąpiło ono znacznie wcześniej i miało ono charakter trwały, a w szczególności czy wynosiło ono ponad dwa miesiące;
2. sprzeczność istotnych ustaleń decyzji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, że G.K. zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu do czasu pozbawienia wolności, mimo iż dowody zebrane w sprawie nie pozwalają na takie ustalenia;
3. rażące naruszenie przepisów postępowania, które miał wpływ na treść decyzji, a w szczególności art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77 § 1 kpa bowiem nie dopuszczono jako dowodu wszystkiego, co mogłoby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie zebranie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;
4. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe stosowanie do stanu faktycznego w niniejszej sprawie.
Wnieśli o zmianę zaskarżonej decyzji lub jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu odwołania odwołujący się stwierdzili, iż nieprawdą jest aby G.K. wyrażał chęć zamieszkania w przedmiotowym lokalu, bowiem jego matka w połowie stycznia 2009 r. wyprowadziła się do miejscowości P. i po odbyciu kary pozbawienia wolności zapewne będzie chciał wrócić do swojej rodziny. W ocenie odwołujących się, opuszczenie lokalu przez G. K. odbywającego obecnie karę pozbawienia wolności miało charakter dobrowolny.
Decyzją z dnia [...] lutego 2010r. znak [...] Wojewoda [...] biorąc za podstawę przepisy art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Wskazał, iż materiał dowodowy w sprawie pozwala stwierdzić, że G.K. nie opuścił dotychczasowego miejsca pobytu stałego w miejscowości R. nr [...], gmina C. w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Jego centrum życiowym był przedmiotowy lokal, zaś przebywanie w zakładzie karnym ma charakter przejściowy. Ponadto fakt zamieszkiwania G.K. w przedmiotowym lokalu w okresie przebywania na wolności potwierdzają odwołujący się, sąsiedzi oraz on sam. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje również podstaw do uznania za zasadne zarzutów naruszenia ww. przepisów postępowania, czy też zarzutu błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego – art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności.
Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego wnieśli T. S. i S. S. (dalej jako skarżący). Zaskarżonej decyzji zarzucili:
1. rażące naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego w niniejszej sprawie, przyjmującą, że fakt odbywania kary pozbawienia wolności G.K. jest przeszkodą do jego wymeldowania, pomimo, iż właściwa interpretacja tegoż przepisu i art. 9 ust. 2b winna skutkować innym poglądem prawnym;
2. naruszenie przepisów prawa procesowego, a w szczególności art. 10 § 1, 75 § 1, 76 § 1 i 77 § 1 kpa, który to zarzut był jedną z podstaw odwołania, a co do których zaskarżona decyzja nie odniosła się w sposób określony w art. 107 § 3 kpa.
Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi powtórzyli wcześniej prezentowaną argumentację. Dodatkowo przytoczyli treść art. 9 ust. 2 b ustawy o ewidencji ludności, zgodnie z którym zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie pobytu w tym lokalu. Powołali się też na treść wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 26 września 2007 r., zapadłego w sprawie II OSK 1251/06, w myśl którego przepisy meldunkowe nie mogą służyć utrzymaniu fikcji pobytu w lokalu osoby, która tam rzeczywiście nie przebywa i jeszcze do 2013 roku tam przebywać nie będzie. Nadto skarżący podnieśli, iż przebywanie w przedmiotowym lokalu jest niemożliwe z uwagi na jego stan zagrażający bezpieczeństwu, do którego to stanu tenże lokal doprowadził G.K. i członkowie jego rodziny. Skarżący wskazali, iż G.K. bez ich zgody wadliwie został zameldowany w przedmiotowym lokalu, jednak upływ czasu sprawił, iż wznowienie postępowania w tej sprawie jest niemożliwe. Nadto zaskarżonej decyzji zarzucili, że organ II instancji nie zajął stanowiska odnośnie naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania poza ogólnym stwierdzeniem, co pozbawia ich skutecznego ustosunkowania się do treści decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Organ podniósł, iż skarżący mieli zapewnioną możliwość czynnego uczestnictwa w postępowaniu przed organem I instancji, a przed wydaniem decyzji mieli możliwość wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego zgodnie z art. 10 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami, m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo też przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W razie zaś nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a). Zgodnie natomiast z unormowaniem art. 134 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie, ustaliły stan faktyczny i wydały zgodne z prawem rozstrzygnięcia.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i doktrynie pogląd, że za dobrowolne opuszczenie stałego miejsca pobytu niewątpliwie nie można uznać aresztowania i odbywania kary pozbawienia wolności oraz, że fakt wieloletniego pobytu w zakładzie karnym nie może być utożsamiany z opuszczeniem lokalu z własnej woli (por. wyroki: Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. III SA/Łd 795/07, Lex nr 563081; Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. IV SA/Wa 1608/06, Lex nr 306521; Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 maja 2005 r., sygn. SA/Sz 519/036, Lex nr 300443).
Sąd uznał zarzuty naruszenia prawa materialnego art. 15 ust. 2 i art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r., Nr 139, poz. 993 ze zm.) za niezasadne.
Również jako niezasadne Sąd zakwalifikował zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Przedłożone akta administracyjne dokumentują prawidłowość przeprowadzenia czynności wyjaśniających z zachowaniem praw stron i uczestników postępowania. Wydane decyzje I i II instancji zawierają elementy decyzji określone w art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego w dostatecznym zakresie, co skutkuje ochroną prawną zaskarżonej decyzji jako zgodnej z prawem.
Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę nie stwierdził również innych uchybień skutkujących uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności zaskarżonych decyzji.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło