II OSK 2531/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-05-31
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Małgorzata Masternak-Kubiak, Anna Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przywrócenia terminu do zgłoszenia zarzutów do postępowania egzekucyjnego jest zasadna w sytuacji, gdy tytuł wykonawczy został doręczony zastępczo na podstawie art. 44 k.p.a., a strona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, że doręczenie tytułu wykonawczego w trybie zastępczym na podstawie art. 44 k.p.a. wywołuje domniemanie doręczenia i rozpoczęcie biegu terminu do zgłoszenia zarzutów. Przywrócenie terminu jest możliwe tylko wtedy, gdy strona uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała braku winy, wobec czego odmowa przywrócenia terminu była prawidłowa.Stan faktyczny
S. B. złożyła skargę na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmowne przywrócenia terminu do zgłoszenia zarzutów do postępowania egzekucyjnego. Tytuł wykonawczy został doręczony zastępczo w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 6 czerwca 2008 r., a termin do zgłoszenia zarzutów upłynął 13 czerwca 2008 r. Skarżąca twierdziła, że odebrała tytuł dopiero w lutym 2010 r. i nie mogła wcześniej zgłosić zarzutów. Organy i sąd pierwszej instancji uznały, że doręczenie nastąpiło prawidłowo, a skarżąca nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędzia del. NSA Anna Żak Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1024/10 w sprawie ze skargi S. B. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do zgłoszenia zarzutów do postępowania egzekucyjnego oddala skargę kasacyjną
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 1024/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. B. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do zgłoszenia zarzutów do postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy odmówił S. B. przywrócenia terminu do zgłoszenia zarzutów do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego [...] nr [...] z dnia [...] maja 2008 r.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że tytuł ten został doręczony zobowiązanej na podstawie art. 44 § 4 k.p.a. tj., jako dwukrotnie awizowany i został uznany za doręczony z dniem 6 czerwca 2008 r.
We wniosku o przywrócenie terminu skarżąca nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.
Po rozpatrzeniu zażalenia Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy wskazał, że skarżącej przysługiwało prawo zgłoszenia zarzutów w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego.
Przedmiotowy tytuł został doręczony w drodze fikcji doręczenia w dniu 6 czerwca 2008 r., a więc termin do wniesienia zarzutów upłynął w dniu 13 czerwca 2008 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wnosiła o uchylenie postanowienia organu I i II instancji.
Skarżąca podnosiła, że zarzuty wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożyła 19 lutego 2010 r., po tym jak w dniu [...] lutego 2010 r. otrzymała w wyniku przeglądania akt odpis tytułu wykonawczego. Organy bezzasadnie uznały, że tytuł został doręczony skarżącej w drodze fikcji prawnej. Skarżąca wskazała, że od maja do lipca 2008 r. przebywała poza Warszawą, ponieważ opiekuje się 77 letnią matką i bratem, który mieszka w tym samym domu, co matka.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc jak w zaskarżonym postanowieniu.
W wyroku oddalającym skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że przepis art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. – dalej u.p.e.a.) stanowi, że tytuł egzekucyjny winien zawierać pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Tytuł wykonawczy z dnia [...] maja 2008 r. zawierał pouczenie o terminie i podstawach zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Przesyłka polecona zawierająca ww. tytuł była dwukrotnie awizowana w miejscu zamieszkania, powtórnie w dniu 30 maja 2008 r.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w postanowieniu z dnia 30 czerwca 2008 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zawarł pouczenie o możliwości wniesienia przez zobowiązaną zażalenia do Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jak również zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 33 i 34 u.p.e.a. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy.
W związku z otrzymaniem postanowienia o nałożeniu grzywny zobowiązana złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego i wnosiła o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, niewiarygodne jest twierdzenie skarżącej, że o możliwości wniesienia zarzutów dowiedziała się w dniu 15 lutego 2010 r. O możliwości tej zobowiązana dowiedziała się bowiem 9 lipca 2008 r. wraz z pouczeniem o terminie 7 dni do zgłoszenia tych zarzutów, jak i podstawach zarzuty te uzasadniających.
Nakładając postanowieniem grzywnę w celu przymuszenia organ winien doręczyć zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32, a więc tylko o ile nie został on wcześniej doręczony. W tym przypadku doręczenie tytułu nie było konieczne bowiem doręczenie zastępcze tytułu w trybie art. 44 kpa nastąpiło 6 czerwca 2008 r., a termin do zgłoszenia zarzutów upłynął 13 czerwca 2008 r.
Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że przewidziane w art. 43 i 44 k.p.a. zastępcze formy doręczania pism rodzą domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi. Domniemanie to może być obalone, gdy adresat udowodni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych. Przepisy te stwarzają domniemanie doręczenia, które wywiera skutki procesowe wystarczające dla rozpoczęcia biegu terminu do złożenia zarzutów i które nie jest równoznaczne z dotarciem do adresata przesyłki i zapoznaniem się z jego treścią.
Zdaniem Sądu podnoszona przez skarżącą okoliczność, że tytuł wykonawczy z dnia [...] maja 2008 r. otrzymała dopiero w dniu 15 lutego 2010 r., jest bez znaczenia procesowego, bowiem doręczenie tego tytułu nastąpiło w trybie art. 44 k.p.a. stwarzającego domniemanie doręczenia i rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia zarzutów.
Uchybienie terminu jest czynnością obiektywną, a przywrócenie terminu może nastąpić tylko w przypadku uprawdopodobnienia przez zobowiązaną, że uchybiła terminowi bez swej winy. Skarżąca nie wskazała okoliczności obiektywnych, nie do przezwyciężenia, które były przyczyną uchybienia terminu do złożenia zarzutów w dniach od 6 do 13 czerwca 2008 r.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku S. B., na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – dalej P.p.s.a.), zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 44 § 4 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, pomimo rażącego naruszenia przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego art. 44 § 4 k.p.a. i przyjęcie, że:
- tytuł wykonawczy [...] nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. został skarżącej doręczony w drodze fikcji prawnej z dniem 6 czerwca 2008 r., podczas, gdy z akt sprawy wynika, że tytuł wykonawczy [...] nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. nie został skarżącej doręczony w tej dacie, ponieważ skarżąca nie przebywała w tym terminie w miejscu zamieszkania i nie mogła w związku z tym odebrać zaadresowanej do niej korespondencji a z akt sprawy wynika, że skarżąca odebrała tytuł wykonawczy z akt egzekucyjnych dopiero w dniu 15 lutego 2010 r.;
- "podnoszona przez skarżącą okoliczność, że tytuł wykonawczy [...] nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. otrzymała dopiero w dniu 15 lutego 2010 r. jest bez znaczenia procesowego, bowiem doręczenie tego tytułu nastąpiło w trybie art. 44 k.p.a. stwarzającego domniemanie doręczenia i rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia zarzutów", podczas, gdy art. 44 § 4 k.p.a. stwarza jedynie domniemanie doręczenia zastępczego w tym trybie i zostało obalone przez skarżącą poprzez wykazanie, że skarżąca nie odebrała tytułu wykonawczego w dacie 6 czerwca 2008 r.;
- w przedmiotowej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego doręczył skarżącej decyzję nakazującą rozbiórkę z dnia [...] września 2007 r. o sygn. Nr [...] ([...] Nr [...]) w trybie art. 44 k.p.a., podczas, gdy doręczenie to nie nastąpiło, ponieważ organ administracji pozostawił skarżącej dwukrotne awizo przesyłki zawierającej przedmiotową decyzję a skarżąca żadnego z tych awizo nie odebrała, zaś organ nie powołał przeciwdowodu na tę okoliczność, a także poprzez nie wykazanie przez organ administracji niemożności doręczenia skarżącej decyzji w trybie art. 43 k.p.a. lub 42, w szczególności art. 42 § 3 k.p.a., czyli w miejscu faktycznego przebywania skarżącej i oparcie się jedynie przez organ na doręczeniu zastępczym (art. 44 k.p.a.), podczas, gdy art. 44 § 1 k.p.a. stanowi, że "w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę, 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ."
2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. w związku z art. 112 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżąca została pouczona o możliwości wniesienia zarzutów w postępowaniu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, ponieważ w postanowieniu PINB z dnia [...] czerwca 2008 r., sygn. akt. [...] zostało zawarte pouczenie o możliwości wniesienia zarzutów, podczas, gdy zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu i egzekucyjnym w administracji to tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a zatem zawarcie takiego pouczenia w postanowieniu o nałożeniu grzywny jest bezskuteczne;
3) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 26 § 5 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, poprzez błędne przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki do wszczęcia egzekucji administracyjnej, ponieważ skarżąca dowiedziała się z pouczenia zawartego w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] czerwca 2008 r. o możliwości wniesienia zarzutów w toku postępowania egzekucyjnego podczas, gdy wobec nie doręczenia skarżącej tytułu wykonawczego [...] nr [...] nie nastąpiło wszczęcie egzekucji administracyjnej w niniejszej sprawie, a zatem wniesienie przed datą 15 lutego 2010 r. (data faktycznego odbioru tytułu wykonawczego przez skarżącą) zarzutów przez skarżącą nie było możliwe i prawnie dopuszczalne, zaś pouczenie zawarte w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego było bezskuteczne;
4) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez uznanie przez WSA w Warszawie, że organ przystępując do czynności egzekucyjnych nie był zobowiązany doręczyć skarżącej tytułu wykonawczego, ponieważ został on wcześniej skarżącej doręczony, podczas, gdy organ przystępując do czynności egzekucyjnych był zobowiązany doręczyć skarżącej tytuł wykonawczy, albowiem z akt sprawy wynika, że tytuł wykonawczy nie został skarżącej przed dniem 15 lutego 2010 r. doręczony, ponieważ skarżąca nie przebywała w tym terminie w miejscu zamieszkania i nie mogła w związku z tym odebrać zaadresowanej do niej korespondencji;
5) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 58 § 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca nie wniosła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w ustawowym terminie, ponieważ dowiedziała się o możliwości wniesienia zarzutów w dniu 9 lipca 2009 r. wraz z otrzymaniem postanowienia z dnia [...] czerwca 2008 r., sygn. akt [...], w którym zostało zawarte pouczenie o możliwości wniesienia zarzutów, podczas, gdy wobec nie doręczenia skarżącej tytułu wykonawczego nie nastąpiło wszczęcie egzekucji administracyjnej w niniejszej sprawie (art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a.), a zatem wniesienie przed datą 15 lutego 2010 r. (data faktycznego odbioru tytułu wykonawczego przez skarżącą) zarzutów przez skarżącą nie było możliwe i prawnie dopuszczalne, zaś pouczenie zawarte w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] czerwca 2008 r. było bezskuteczne, co oznacza, iż skarżąca wnosząc wniosek w dniu 19 lutego 2010 r. dochowała ustawowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów;
6) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego przepisów art. 7, 77 i art. 80 k.p.a. i uznanie, że twierdzenie skarżącej, że o możliwości wniesienia zarzutów dowiedziała się w dniu 15 lutego 2010 r. jest "mało wiarygodne", podczas, gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dokumentacji szpitalnej brata skarżącej, oświadczeń skarżącej oraz akt postępowania egzekucyjnego wynika, że skarżąca nie mogła zapoznać się z treścią tytułu wykonawczego oraz dowiedzieć się o możliwości wniesienia zarzutów przed dniem 15 lutego 2010 r.;
7) naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez nie sporządzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadnienia wyroku odpowiadającego wymogom określonym w tym przepisie, tj. nie zawarcie zwięzłego przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, przede wszystkim zaś wskazanie błędnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej niedostateczne wyjaśnienie.
Mając na względzie powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem została oparta na nieusprawiedliwionych podstawach, a zaskarżony wyrok - wbrew twierdzeniom strony skarżącej - odpowiada prawu.
Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze zarzutów, sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej.
Zgodnie z regulacją zawartą w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przytoczonym przepisie nałożono więc na wnoszącego skargę kasacyjną obowiązek wykazania nie tylko tego, że zaskarżony wyrok narusza przepisy postępowania, lecz również tego, że naruszenie to mogło mieć wpływ, i to istotny, na wynik sprawy. Skuteczne wniesienie takiego zarzutu wymaga zatem uprawdopodobnienia istnienia związku przyczynowo-skutkowego między wspomnianym naruszeniem a treścią rozstrzygnięcia (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. 3, Warszawa 2008, s. 426), polegającego na tym, że gdyby do tego uchybienia nie doszło, to treść rozstrzygnięcia podjętego wyrokiem byłaby inna (por. B. Gruszczyński [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 387; wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt I FSK 232/07, Lex nr 480247). Można zatem zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie wyżej wymienionego przepisu tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdził naruszenie przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to Sąd ten nie spełnił dyspozycji tej normy prawnej i nie uchylił zaskarżonej decyzji. Jeśli zatem z wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się naruszenia przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to uznać należy, że rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez Sąd pierwszej instancji normy prawnej.
Sąd pierwszej instancji, oceniając legalność zaskarżonego postanowienia stwierdził, że jest ono zgodne z prawem, albowiem skarżąca, we wniosku o przywrócenie terminu, nie uprawdopodobniła, że to uchybienie nastąpiło bez jej winy.
Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje 7-dniowy termin zgłoszenia zarzutów do organu egzekucyjnego w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Stosownie do art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. Oznacza to, że niektóre z postanowień procedury administracyjnej znajdą zastosowanie wprost, inne stosować należy z modyfikacjami, a jeszcze inne w ogóle nie będą miały zastosowania. Przepisy k.p.a. na gruncie postępowania egzekucyjnego mogą być zatem stosowane jedynie uzupełniająco w przypadkach, gdy regulacja u.p.e.a. okaże się niekompletna (por. wyrok NSA z 24 stycznia 2012 r. sygn. II OSK 2101/10, LEX nr 1138073).
Należy mieć na uwadze, że terminy spełniają w postępowaniu administracyjnym kilka istotnych funkcji, m. in. porządkują postępowanie, spełniają rolę gwarancyjną dla stron - gwarantują stabilność rozstrzygnięcia administracyjnego oraz przeciwdziałają powolności działania administracji. W k.p.a. ustanowiono terminy załatwiania spraw przez organy, związano je terminami dokonywania niektórych czynności procesowych, zamieszczono także ustawowe terminy dotyczące czynności stron lub uczestników postępowania. Terminy ustanowione w k.p.a. mają charakter procesowy, dotyczą skuteczności czynności postępowania lub dopuszczalności ich podejmowania (Zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 188).
Postanowienia u.p.e.a. nie zawierają samodzielnych – szczególnych, regulacji dotyczących kwestii doręczeń, a zatem będą tu miały zastosowanie wprost przepisy art. 44 k.p.a.
Materiał aktowy zgromadzony w sprawie wskazuje, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 2008 r. wynika, iż przesyłka zawierająca przedmiotowy tytuł wykonawczy była dwukrotnie awizowana i ostatecznie doręczona w trybie tzw. doręczenia zastępczego, określonego w art. 44 § 3 k.p.a., w dniu 6 czerwca 2008 r. Daje to podstawę do stwierdzenia, że wykonano wszystkie czynności wskazane w powołanych przepisach procesowych. Po myśli art. 44 § 4 k.p.a. dawało to możliwość uznania, że dokonano doręczenia, i że miało ono miejsce z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a tj. 13 czerwca 2008 r.
Podnoszona przez skarżącą okoliczność, że tytuł wykonawczy [...] nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. otrzymała dopiero w dniu 15 lutego 2010 r. nie ma znaczenia procesowego, albowiem doręczenie tego tytułu nastąpiło w trybie art. 44 k.p.a. stwarzającego domniemanie doręczenia i rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia zarzutów.
Warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego – jest zachowanie terminu do jej dokonania. Uchybienie temu terminowi powoduje bezskuteczność zarzutów, czego następstwem jest niedopuszczalność zgłoszenia zarzutów. Skarżąca złożyła zarzuty wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu w dniu 19 lutego 2008 r.
Właściwy organ administracji jest zobowiązany do przywrócenia terminu w sytuacji, gdy zostały spełnione łącznie wszystkie przesłanki przywrócenia terminu określone w postanowieniach art. 58 § 1 k.p.a. tj.: a) brak winy zainteresowanego w uchybieniu terminu; b) wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu; c) dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu; d) dopełnienie wraz z wnioskiem tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin.
Dyspozycja art. 58 § 1 k.p.a. wymaga "uprawdopodobnienia" braku winy, nie wymaga natomiast "wykazania obiektywnych przeszkód". Osoba zainteresowana powinna zatem uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 7 wydanie, C. H. Beck, s. 337). Uprawdopodobnienie braku winy powinno jednakże odnosić się wyłącznie do kwestii przyczyn niedotrzymania terminu, a nie być skierowane przeciwko podstawie prawnej lub okolicznościom faktycznym dotyczącym samej decyzji (wyrok NSA z 14 maja 1991 r., sygn. II SA 340/91, ONSA 1991, nr 3-4, poz. 60).
W świetle powyższych rozważań, wbrew zarzutom skargi, należy zgodzić się z ze stanowiskiem i argumentacją Sądu pierwszej instancji, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia zarzutów w dniach od 6 do 13 czerwca 2008 r. Zostały zatem spełnione przesłanki formalne do wszczęcia postępowania egzekucyjnego; tytuł wykonawczy [...] nr [...] został doręczony zastępczo w trybie art. 44 k.p.a. Skarżąca nie wykazała skutecznego dowodu obalającego domniemanie zastępczego doręczenia tytułu wykonawczego.
W sprawie nie doszło zatem do naruszeń wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania administracyjnego i egzekucyjnego. Zaskarżone postanowienie, zarówno w swej osnowie, jak i uzasadnieniu, jest sformułowane w sposób jasny, strona nie musiała domyślać się jego treści, organ wyjaśnił powody, którymi się kierował wydając przedmiotowe rozstrzygnięcie. Materiał dowodowy w sprawie został zebrany i rozpatrzony, a następnie, prawidłowo oceniony przez Sąd pierwszej instancji.
Jeśli z wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może zarzucić oddalającemu skargę Sądowi pierwszej instancji, a tak przecież jest w rozpoznawanej sprawie, naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., gdyż rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez Sąd pierwszej instancji, normy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Pozbawiony jest doniosłości prawnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Przepis ten można naruszyć wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia (por. wyroki NSA: z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 366/08, z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt II FSK 784/08, LEX nr 555594). Zgodnie natomiast z uchwałą składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (ONSAiWSA 2010 r., nr 3, poz. 39). Żadna z opisanych sytuacji nie wystąpiła w tej sprawie, a podnoszona w zarzucie okoliczność, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie odniesiono się wystarczająco do postanowień art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a., art. 58 § 2 k.p.a., art. 112 k.p.a. oraz art. 44 § 4 k.p.a., mogłaby stanowić naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. tylko w sytuacji wykazania wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 470/08 LEX 513058). Autorka skargi kasacyjnej takiego wpływu jednakże nie wykazała.
Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, w związku z czym, na podstawie art. 184 P.p.s.a., skargę oddalił, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło