I FSK 684/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-03-08

Skład orzekający: Marek Kołaczek, Danuta Oleś, Janusz Zubrzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu stowarzyszenia, który nie wykonywał faktycznie swoich obowiązków, ale był formalnie powołany, ponosi solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe stowarzyszenia?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pojęcie 'pełnienia funkcji członka zarządu' w rozumieniu art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej oznacza zajmowanie stanowiska od momentu powołania do dnia odwołania, niezależnie od faktycznego wykonywania obowiązków. Bierna postawa lub brak wiedzy o sytuacji finansowej klubu nie zwalnia z odpowiedzialności, a wręcz może świadczyć o zawinionym zaniechaniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła solidarnej odpowiedzialności B. D. za zaległości podatkowe Klubu Sportowego G. w podatku od towarów i usług. Egzekucja wobec klubu okazała się bezskuteczna. B. D. kwestionował swoją odpowiedzialność, podnosząc m.in. nieważność uchwały o jego powołaniu do zarządu oraz brak faktycznego wykonywania funkcji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargi, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną B. D. Zasądzono od B. D. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w R. kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Kołaczek (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Danuta Oleś, Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 grudnia 2010 r. sygn. akt I SA/Rz 544/10 w sprawie ze skarg B. D. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 7 czerwca 2010 r., nr [...], [...], w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego wraz z pozostałymi członkami Zarządu Klubu Sportowego G. za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad 2004 r. oraz za grudzień 2004 r., styczeń, luty, kwiecień, czerwiec, październik, listopad, grudzień 2005 r., luty 2006 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od B. D. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w R. kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Wyrok Sądu pierwszej instancji oraz przedstawiony przez ten Sąd przebieg postępowania przed organami podatkowymi. 1.1. Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Rz 544/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargi B. D. (dalej również jako: Podatnik, Strona lub Skarżący) na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 7 czerwca 2010 r., wydane w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego wraz z pozostałymi członkami Z. K. S. "G." za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2004 r. oraz za styczeń, luty, kwiecień, czerwiec, październik, listopad, grudzień 2005 r. i luty 2006 r. 1.2. Przedstawiając stan faktyczny Sąd pierwszej instancji podał, że w związku z bezskutecznością egzekucji zaległości podatkowych K. S. "G.", powstałych za wymienione na wstępie okresy rozliczeniowe, decyzjami z dnia 3 grudnia 2009 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w L., mając na uwadze treść art. 116a w zw. z art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej również jako: Ordynacja podatkowa lub O.p.). obciążył solidarną odpowiedzialnością za te zaległości byłych członków zarządu Klubu, w tym Skarżącego. Przy czym wobec braku wpisu do KRS-u skład osobowy poszczególnych Zarządów LKS "G." w C. ustalono na podstawie postanowienia Sądu Wojewódzkiego w K., Wydział I Cywilny – Sekcja Rejestracji z dnia 25 lutego 1998 r., sygn. akt I. [...] oraz uchwały Nr 1 Walnego Zebrania Członków o wyborze nowego Zarządu Klubu z dnia 30 czerwca 2004 r. 1.3. Dyrektor Izby Skarbowej w R. utrzymując w mocy, w wyniku wniesionego odwołania Strony, decyzje organu podatkowego pierwszej instancji, nie zgodził się z podnoszonymi w tym odwołaniu zarzutami, jakoby uchwała z dnia 30 czerwca 2004 r. na podstawie, której Skarżący został powołany jako członek zarządu jest nieważna, ponieważ powoływała skład zarządu sprzeczny ze statutem. Wprawdzie opisywana sprzeczność wystąpiła ale nie powodowała, zdaniem organu, bezwzględnej nieważności uchwały. W ocenie organu odwoławczego nie mogła również odnieść zamierzonego rezultatu próba podważenia postanowień tej uchwały z powodu braku wpisu w KRS bowiem miał on jedynie charakter deklaratoryjny. Dalej jak zauważył Dyrektor Izby Skarbowej nie potwierdziło się także twierdzenie Podatnika o złożeniu przez niego w dniu 25 sierpnia 2005 r. rezygnacji z funkcji skarbnika Klubu, gdyż wpłynięcia takiego pisma nie potwierdził Okręgowy Związek Piłki Nożnej w K. ani Urząd Gminy C., do których pismo było adresowane. 2. Skarga do Sądu pierwszej instancji. 2.1. W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Skarżący, podobnie jak w odwołaniach, powołał się na bezwzględną nieważność uchwały powołującej go na członka zarządu, a także wskazał, że to Prezes stowarzyszenia podejmował wszelkie decyzje, podczas gdy on nie podpisywał się pod żadnym dokumentem ani też nie uczestniczył w sprawach stowarzyszenia. 2.2. W odpowiedziach na skargi, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczas zajmowane w sprawie stanowisko. 2.3. Działając na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej również jako P.p.s.a.), WSA w Rzeszowie zarządził połączenie spraw do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia i dalsze ich prowadzenie pod sygn. akt I SA/Rz 544/10. 3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. 3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że skargi Strony nie zasługują na uwzględnienie. 3.2. W pisemnych motywach wyroku Sąd pierwszej instancji, w związku z treścią przepisów art. 116 i 116a i Ordynacji podatkowej, będących materialnoprawną podstawą odpowiedzialności członków organów zarządzających za zaległości podatkowe osób prawnych, wskazał, iż bezsporne w rozpoznawanej sprawie jest, że egzekucja względem stowarzyszenia L. K. S. "G." okazała się bezskuteczna. Nie ulega również wątpliwości, według Sądu, że Klub – działający w formie stowarzyszenia - posiadał osobowość prawną, którą nabył z chwilą wpisu do rejestru, prowadzonego przez Sąd Wojewódzki w K. Zgodnie bowiem z wówczas obowiązującym art. 13 ust. 3 ustawy o kulturze fizycznej (Dz.U. z 1997 r., Nr 160, poz. 1078) stowarzyszenie kultury fizycznej oraz związek sportowy uzyskują osobowość prawną z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o zarejestrowaniu. W tym kontekście, WSA zaznaczył, iż wpływu na nabycie osobowości prawnej stowarzyszenia "G." nie miał brak wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, wpis ten bowiem miał jedynie deklaratoryjny charakter. 3.3. W związku z powyższym, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, członkowie, jak też byli członkowie zarządu Klubu, w tym Skarżący ponoszą odpowiedzialność za zobowiązania, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu - art. 116a w zw. z art. 116 § 1, 2 i 4 Ordynacji podatkowej. 3.4. Kolejno w ocenie Sądu pierwszej instancji konstatacji o odpowiedzialności Strony za zobowiązania Klubu, nie zmienia podnoszona przez Skarżącego nieważność uchwały z dnia 30 czerwca 2004 r., podjętej w przedmiocie wyboru Z. L. K. S. "G.". Wprawdzie jest ona niezgodna ze statutem, ponieważ przewiduje zarząd siedmioosobowy podczas gdy statut przewidywał zarząd trzyosobowy, jednak nie jest ona z tego powodu jak też z powodu sprzeczności z postanowieniem Sądu, bezwzględnie nieważna, co powodowałoby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Powoływanie się więc na wadę, której istnienia nie stwierdził Sąd nie może mieć skutków względem osób trzecich a tym bardziej w stosunku do organów, w tym podatkowych i nie może w związku z tym prowadzić do skutecznego uwolnienia się od odpowiedzialności podatkowej. 3.5. Powodem uwolnienia Skarżącego od odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania Klubu nie mogły być również, zdaniem Sądu, jego twierdzenia o rzekomej rezygnacji z funkcji członka zarządu z dniem 20 sierpnia 2005 r. Otrzymania takiego pisma nie potwierdził ani Wójt Gminy w C. ani Okręgowy Związek Piłki Nożnej w K., do których pismo miało być kierowane. 3.6. W końcowym fragmencie zaskarżonego wyroku WSA w Rzeszowie, zauważył również, że w sprawie w ogóle nie złożono wniosku o ogłoszenie upadłości Klubu. Skarżący także nie wskazał majątku stowarzyszenia, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Klubu Sportowego w znacznej części. 4. Skarga kasacyjna. 4.1. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Podatnik, reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżając w niej – na podstawie art. 173 § 1 i 2 oraz art. 175 § 1 P.p.s.a. - w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, zarzucił mu: I. Naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), mające wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 P.p.s.a., poprzez oddalenie przez WSA w Rzeszowie skargi B. D., w sytuacji gdy decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w R. została wydana z naruszeniem art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej, uzasadniającym jej uchylenie ze względu na istotne naruszenie przepisów postępowania, w szczególności polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego w sprawie w związku z nie przeprowadzeniem wszystkich dowodów, przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 P.p.s.a. II. Naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 116 § 2 w zw. z art. 116a O.p., poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż bierna postawa członka zarządu jest równoznaczna z pełnieniem przez niego funkcji, podczas gdy pełnienie funkcji członka zarządu musi przejawiać się określonym działaniem i zachowaniem, a nie bierną postawą, przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 1 P.p.s.a. Argumentując zasadność wniesionego środka zaskarżenia w uzasadnieniu jego autor podniósł, że Skarżący nigdy nie był formalnie członkiem zarządu L. K. S. "G.", natomiast organ podatkowy przeprowadzając dowody na tę okoliczność powinien był powołać i przesłuchać świadków. Zdaniem kasatora, tymi świadkami powinni być wszyscy członkowie obecni na Walnym Zebraniu Wyborczym z dnia 30 czerwca 2004 r., którzy mogli by potwierdzić lub zaprzeczyć twierdzeniom Skarżącego co do ważności uchwały o powołaniu zarządu stowarzyszenia i ważności samego sposobu zwołania walnego Zebrania Wyborczego. Samo stwierdzenie, że Walne Zgromadzenie Wyborcze było ważne i skutecznie powołało zarząd stowarzyszenia jest niewystarczające, bo jak wiadome obarczone było ono przesłanką nieważności. Reprezentujący Stronę pełnomocnik, podkreślił w tym kontekście, iż udział w przedmiotowym zebraniu brały również osoby, które nie były członkami a jedynie sympatykami. Jak podał adwokat na 14 osób biorących wtedy udział to ok. 8 osób było tylko członkami stowarzyszenie LKS "G.", a reszta to sympatycy, którzy nie mieli prawa głosu, a jednak głosowali. Kontynuując wątek nieważności uchwały, w skardze kasacyjnej wskazano, że protokół komisji skrutacyjnej w przedmiocie stwierdzenia ważności głosowania nad kandydaturami do organów zarządu był sfałszowany, co w zasadzie widać już na pierwszy rzut oka, ponieważ jedna osoba podpisała się za wszystkich członków komisji skrutacyjnej. W przedmiocie tym, Skarżący jak i inni byli członkowie zarządu LKS "G." złożyli stosowne doniesienie do Prokuratury w L. Niezależnie od powyższego, reprezentujący Podatnika adwokat, w końcowej części uzasadnienia wniesionego środka odwoławczego stwierdził, że aby można było mówić o pełnieniu obowiązków, trzeba wziąć pod uwagę charakter danego stowarzyszenia oraz ilość członków zarządu i zakres ich ewentualnym kompetencji. Jak dalej zauważył pełnomocnik zdarza się, bowiem że w stowarzyszeniach, a szczególnie sportowych, powołanie w skład zarządu mą charakter honorowy lub jest gestem "przyjacielskim". Tak powołani członkowie zarządu nie obejmują swoją wolą prowadzenia spraw stowarzyszenia oraz nie zamierzają prowadzić określonych działań związanych z powstaniem obowiązków podatkowych, co w konsekwencji przeradza się w zobowiązanie podatkowe. Zdaniem kasatora w przedmiotowej sprawie B. D., jak wykazało postępowanie dowodowe nie był członkiem zarządu, który realnie pełnił tę funkcję, ponieważ nie miał on żadnego wpływu na działania podejmowane przez Prezesa stowarzyszenia. Udział B. D. był wręcz honorowy i "przyjacielski", a od samego początku nie obejmował on swoją wolą wykonywania funkcji związanych z podatkami lub innymi czynnościami. Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie. 4.2. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od Skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna z braku uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu. 5.1. Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wyrażona w tym przepisie zasada oznacza pełne związanie Sądu podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (pkt 2), przy czym skarga powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (art. 176 P.p.s.a.). 5.2. W rozpatrywanej sprawie autor skargi kasacyjnej powołał się na obydwie wskazane wyżej podstawy kasacyjne. W tej sytuacji ocena zasadności skargi kasacyjnej wymaga przede wszystkim rozważenia zasadności zarzutów o charakterze procesowym, bowiem zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być zweryfikowane tylko w odniesieniu do określonego stanu faktycznego stanowiącego podstawę zastosowania prawa materialnego. 5.3. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie mógł być uwzględniony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 P.p.s.a., poprzez oddalenie skargi (...) w sytuacji, gdy decyzja (...) została wydana z naruszeniem art. 122 i 187 O.p. (...) polegającym na błędnym ustaleniu stanu faktycznego w sprawie w związku z nieprzeprowadzeniem wszystkich dowodów. W uzasadnieniu tego zarzutu pełnomocnik Skarżącego wskazał, że B. D. przez całe postępowanie podnosił, że nigdy nie był formalnie członkiem zarządu L. K. S. "G.". Organ podatkowy przeprowadził dowody tylko z niektórych dokumentów oraz zeznań stron. Dalej podniesiono, że w tej sytuacji to organ podatkowy powinien powołać i przesłuchać świadków, którzy potwierdziliby zasadność twierdzeń Skarżącego. Poza przesłuchaniem tych świadków – w ocenie pełnomocnika strony – organ podatkowy powinien "dogłębniej zbadać kwestię ważności uchwały powołującej Skarżącego na członka zarządu, zwłaszcza, że protokół komisji skrutacyjnej został sfałszowany i w tej sprawie członkowie zarządu LKS "G." złożyli stosowne doniesienie do Prokuratury Rejonowej w L., gdzie toczy się postępowanie, sygn. akt [...]. 5.4. Odnosząc się do tej argumentacji na wstępie stwierdzić należy, że nie sposób podzielić poglądu, że Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku dopuścił się takich naruszeń prawa, które uzasadniałyby twierdzenie, że miały one wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej Skarżący nie przedstawił klarownej argumentacji przemawiającej za oceną, że wskazywane uchybienie organów podatkowych objęło rozstrzygnięcie organu podatkowego wadliwością tego stopnia, iż zasadnym było uwzględnienie skargi przez Sąd pierwszej instancji. Tym samym nie wykazano, że poprzez wyżej wymienioną ocenę Sąd pierwszej instancji "powielił" naruszenie przepisów procedury, którego dopuścił się organ podatkowy. Należy podkreślić, że zgodnie z regulacją zawartą w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przytoczonym przepisie nałożono więc na wnoszącego skargę kasacyjną obowiązek wykazania nie tylko tego, że zaskarżony wyrok narusza przepisy postępowania, lecz również tego, że naruszenie to mogło mieć wpływ, i to istotny, na wynik sprawy. Skuteczne wniesienie takiego zarzutu wymaga zatem uprawdopodobnienia istnienia związku przyczynowego między wspomnianym naruszeniem a treścią rozstrzygnięcia, polegającego na tym, że gdyby do tego uchybienia nie doszło, to treść rozstrzygnięcia podjętego wyrokiem byłaby inna. Takiej argumentacji w skardze kasacyjnej jednak nie przedstawiono (na ten temat por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 405; B. Gruszczyński, w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 479). 5.5. Po drugie, w sytuacji, kiedy w skardze kasacyjnej wskazuje się na naruszenie art. 122 i art. 187 § 1 O.p., należy w jej uzasadnieniu szczegółowo opisać w czym upatruje się niekompletności materiału dowodowego sprawy na tle jej podatkowoprawnego stanu faktycznego, w kontekście prawidłowości zastosowania normy 116 § 2 O.p. W tym miejscu niezbędnym jest również odnotowanie, że Sąd pierwszej instancji ustalając stan faktyczny dokonał prawidłowej oceny prawno-podatkowej okoliczności związanych z powstaniem i rejestracją LKS "G." w kontekście obowiązującej wówczas ustawy z 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej, znaczeniem rejestracji Stowarzyszenia przez Sąd Wojewódzki w K., brakiem rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym, uchwał stowarzyszenia dotyczących wyboru zarządu stowarzyszenia. Ta ocena prawno-podatkowa powyższych okoliczności (wprawdzie dość lakoniczna), lecz jest – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - prawidłowa i zasadniczo jest zbieżna z analizą mających w sprawie zastosowanie przepisów, których wykładnię zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 14 lipca 2009 r. sygn. akt II FSK 360/08, oraz sygn. akt II FSK 359/08. Powyższą wykładnię Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę aprobuje i podziela. Z przytaczanego uzasadnienia tego zarzutu wynika zaś, że to organ podatkowy winien z urzędu poszukiwać dowodów potwierdzających twierdzenia Skarżącego. Tymczasem gromadzenie materiału dowodowego nie może polegać na zbieraniu wszelkich informacji dotyczących zjawisk i zdarzeń. Skuteczność prawna żądania przeprowadzenia dowodu, uzależniona jest od stwierdzenia, że przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a jednocześnie okoliczność ta nie została potwierdzona innym dowodem. Organ podatkowy jest zobowiązany do zgromadzenia dowodów w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do ustalenia stanu faktycznego. Oznacza to, że jeżeli organ podatkowy, na podstawie zebranych w toku postępowania dowodów, może dokonać niebudzącego wątpliwości ustalenia stanu faktycznego, wówczas dalsze prowadzenie postępowania dowodowego nie jest zasadne. Tym samym organ podatkowy, na podstawie art. 188 O.p., nie jest zobowiązany do uwzględniania wszystkich wniosków dowodowych strony postępowania, jeżeli okoliczności mające znaczenie dla sprawy stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Zasada wynikająca z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. nie ma charakteru bezwzględnego, na co zwracano już uwagę w orzecznictwie (por. wyrok NSA z 14 lipca 2005 r., sygn. akt I FSK 2600/04 niepubl., wyrok NSA z 15 grudnia 2005r. sygn. akt I FSK 391/05 niepubl.). Po trzecie, omawianego zarzutu (dotyczącego nieprzesłuchania świadków – uczestników zebrania, na którym podjęto uchwałę o powołaniu Skarżącego na członka zarządu Stowarzyszenia) nie powiązano z zarzutem naruszenia art. 188 O.p. W tej sytuacji ta argumentacja musi pozostać poza rozważaniami NSA, gdyż zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej. 5.6. Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego zauważyć należy, że w tych ramach zarzucono naruszenie: art. 116 § 2 w zw. z art. 116a O.p., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż bierna postawa członka zarządu jest równoznaczna z pełnieniem przez niego funkcji, podczas, gdy pełnienie funkcji członka zarządu musi przejawiać się określonym działaniem i zachowaniem, a nie bierną postawą. Odpowiedzieć należy zatem na pytanie co należy rozumieć przez pojęcie "pełnienie funkcji członka zarządu", o którym mowa w art. 116 § 2 O.p. W orzecznictwie sądów administracyjnych w zdecydowanej większości przyjmuje się pogląd, który Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela, że użycie w przepisie art. 116 § 2 O.p. sformułowania "pełnienie" obowiązków członka zarządu, a nie ich "wykonywanie" oznacza, że chodzi o zajmowanie stanowiska od momentu powołania do dnia odwołania. Okoliczności związane z faktycznym wykonywaniem lub niewykonywaniem tych obowiązków nie mają znaczenia dla tej oceny. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt I FSK 2082/09 (opubl. CBOS) wskazując na cel przepisu, który konstruuje odpowiedzialność członka zarządu o charakterze odszkodowawczym, podkreśla się, że podstawą powstania odpowiedzialności jest sam fakt bycia członkiem zarządu. Przesłanka ta, z racji wykładni systemowej, winna być ustalana w oparciu o obiektywnie istniejące kryteria - spełnienie formalnych warunków "pełnienia funkcji członka zarządu". Pełnienie funkcji członka zarządu jest, bowiem funkcją dobrowolną, wymagającą zgody osoby powołanej na to stanowisko (niemożliwym jest powołanie członka zarządu bez jego wiedzy i zgody - skoro art. 19a z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym - Dz. U. Nr 10, poz. 22 ze zm. - wymaga złożenia wzorów podpisów osób upoważnionych do reprezentacji spółki), przy tym członek zarządu może też zrezygnować w każdym czasie ze swojej funkcji (art. 202 § 5 k.s.h. i art. 369 § 6 k.s.h.). Charakter prawny funkcji członka zarządu (nawet w przypadku, gdy funkcja ta jest wykonywana w ramach stosunku pracy) oznacza nie tylko obowiązek wykonywania czynności zarządzających (obowiązek wykonywania powierzonych zadań), oznacza też zwiększony zakres odpowiedzialności, w tym odpowiedzialności za skutki działań kierowanej spółki, a więc i skutki działań osób w tej spółce zatrudnionych. Jest to zakres odpowiedzialności wykraczający poza zakres charakterystyczny dla stosunku pracy, gdzie pracownik odpowiada jedynie za skutki swoich działań i to w ograniczonym zakresie, a nie skutki działań podmiotu, w którym jest zatrudniony. Ze względu na taki charakter funkcji członka zarządu, nie ma uzasadnienia, aby art. 116 Ordynacji podatkowej interpretować wąsko, przyjmując odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki jedynie tylko w takich przypadkach, gdy członek zarządu faktycznie kierował spółką (vide wyroki WSA w Krakowie z dnia 15 lipca 2008 r., sygn. akt I SA/Kr 1249/07, Lex nr 418169, wyrok WSA w Gdańsku z 13 sierpnia 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 359/08, wyrok WSA w Gliwicach z 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt III SA/GL 1109/08, Lex nr 529096, wyrok NSA z 8 sierpnia 2010 r., sygn. akt II FSK 336/09). Podsumowując powyższy wątek stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji nie popełnił żadnego błędu dokonując wykładni pojęcia "pełnił funkcję członka zarządu" występującego w art. 116 O.p. Nie ma uzasadnienia, aby art. 116 O.p. interpretować wąsko, przyjmując odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki jedynie tyko w takich przypadkach, gdy członek zarządu faktycznie kierował stowarzyszeniem (spółką). Wobec powyższego nie zasługiwała na uwzględnienie argumentacja Skarżącego dotycząca okoliczności, że powierzonych mu obowiązków nie wykonywał, bądź wykonywał je w sposób "honorowy", a także że nie miał wiedzy i świadomości o sytuacji finansowej klubu. Sąd pierwszej instancji słusznie również skonstatował, że powyższe okoliczności nie świadczą w żadnej mierze o braku winy Skarżącego w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości stowarzyszenia. Przeciwnie, nieznajomość kondycji finansowej stowarzyszenia i brak zainteresowania Skarżącego tą kwestią stanowi zawinione przez niego zaniechanie wykonywania podstawowych obowiązków. 5.7. Wobec braku usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło