III SA/Łd 355/10
WyrokWSA w Łodzi2010-08-26
Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Irena Krzemieniewska, Teresa Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o cofnięciu uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów może zostać wydana bez przeprowadzenia właściwej kontroli stacji kontroli pojazdów oraz bez wyczerpującego zebrania materiału dowodowego zgodnie z zasadami Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Decyzja o cofnięciu uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów musi być poprzedzona przeprowadzeniem kontroli stacji kontroli pojazdów zgodnie z art. 83b ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz wnikliwym i wyczerpującym postępowaniem dowodowym zgodnym z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Wydanie decyzji na podstawie niepełnego materiału dowodowego, bez możliwości wypowiedzenia się strony i bez faktycznego wszczęcia postępowania, stanowi naruszenie prawa procesowego i uzasadnia uchylenie decyzji.Stan faktyczny
A. P., diagnosta wykonujący badania techniczne pojazdów, został pozbawiony uprawnień przez Starostę na podstawie decyzji cofniętej następnie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Decyzje te opierały się na wniosku Prokuratury Rejonowej oraz protokole kontroli przeprowadzonej w stacji kontroli pojazdów. Skarżący zarzucał, że decyzja została wydana bez właściwej kontroli i na podstawie niepełnego materiału dowodowego, a postępowanie karne przeciwko niemu nie zostało zakończone prawomocnym wyrokiem.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego, orzekł o wstrzymaniu wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 sierpnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2010 roku sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...] znak: [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz A. P. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
III SA/ Łd 355/10
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] orzekającą o cofnięciu diagnoście – A. P. uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów.
Jak wynika z załączonych akt administracyjnych w dniu 29 października 2009r. do Starosty [...] wpłynął wniosek Prokuratury Rejonowej w Ł. o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji o zakazie prowadzenia stacji kontroli pojazdów przez A. P. i L. R. z uwagi na rażące naruszenie warunków wykonywania tej działalności gospodarczej. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że prokuratura prowadziła postępowanie m.in. przeciwko A. P. podejrzanemu o poświadczanie nieprawdy w dowodach rejestracyjnych pojazdów, co do faktu wykonania badania technicznego. Do wniosku załączony został odpis aktu oskarżenia z dnia 28.10.2009r. skierowanego do Sądu Rejonowego w Ł., w którym A. P. został oskarżony o to, że w dniach 9 i 22 kwietnia 2009 r. w D. pełniąc funkcję publiczną uprawnionego diagnosty poświadczył nieprawdę w dokumentach pojazdów: ciągnik Ursus/../ , przyczepa rolnicza /../, Daewoo Matis /.../, Skoda Felicja /../, Renault Megane /../, Volvo /../ co do faktu wykonania badania technicznego. Załączony został także wniosek Prokuratora o warunkowe umorzenie postępowania wobec właścicieli wyżej wymienionych pojazdów, którzy udostępnili diagnoście dowody rejestracyjne pojazdów i przyznali się do zarzucanego im czynu. Pismem z dnia 2 listopada 2009 r. Starosta [...] poinformował Prokuraturę, że organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie zakazu prowadzenia stacji kontroli pojazdów zgodnie z art. 83a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) jest Starosta [...] , ze względu na miejsce wykonywania działalności. Jednocześnie, Starosta [...] zwrócił się do Starosty [...] o przeprowadzenie w Przedsiebiorstwie Handlowo-Usługowym A s.c. kontroli na podstawie art. 83 b pkt 1 w zw. z art./ 83a pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wnioskowana kontrola została przeprowadzona w dniu 17 listopada 2009 r., a protokół z kontroli przesłany Staroście [...] w dniu 19 listopada 2009 r.
Pismem z dnia 15 grudnia 2009 r. Starosta [...], powołując się na wniosek Prokuratury, zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów wydanych A. P. 17 listopada 2005 r. Zawiadomienie zostało doręczone A. P. 29.12.2009 r.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] Starosta [...] cofnął A. P. uprawnienie do wykonywania badań technicznych pojazdów. W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym( Dz. U z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz art. 104 i 107 k.p.a. Wyniki kontroli przeprowadzonej 17 listopada 2009 r. przez Starostę [...] wykazały w ocenie organu I instancji, że diagnosta A. P. w dniu 9 i 22 kwietnia 2009r. dopuścił się dokonania wpisów do dowodów rejestracyjnych pojazdów niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Potwierdzenie powyższego stanowi, zdaniem organu, załączony do protokołu wykaz przeprowadzonych badań technicznych pojazdów wykonanych przez A. P. 9 i 22 kwietnia 2009 r. oraz treść aktu oskarżenia i treść wniosku o warunkowe umorzenie postępowania. Podkreślił, że właściciele wymienionych pojazdów przyznali się do zarzucanych im czynów tj tego, że udostępniając diagnoście A. P. dowody rejestracyjne swoich pojazdów pomogli mu w poświadczeniu w tych dokumentach nieprawdy, co do faktu dokonania badania technicznego pojazdów. Powyższe, w ocenie organu, potwierdza fakt dopuszczenia się przez A. P. czynu zabronionego podczas pełnienia funkcji publicznej. Dlatego organ uznał, że strona dopuściła się przekroczenia prawa określonego w art. 84 ust. 3 ustawy, co uzasadniało zastosowanie określonej tam sankcji.
W odwołaniu od decyzji A. P. wskazywał, że cofnięcie uprawnień diagnosty uzależnione jest od obligatoryjnego przeprowadzenia kontroli stacji kontroli pojazdów i stwierdzenia w toku tej kontroli istnienia przesłanek odpowiedzialności diagnosty, a postępowanie przeprowadzone przez Prokuraturę nie było prowadzone w oparciu o materiały z przeprowadzonej przez Starostę [...] kontroli stacji. Podkreślał, że zakaz wykonywania zawodu diagnosty może zostać orzeczony w wyroku przez Sąd, do którego skierowano akt oskarżenia, natomiast organy administracji stosujące sankcje wynikające z art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 są ograniczone prawem do stopniowania sankcji karnych. Wyciągnięcie konsekwencji dyscyplinarnych nie jest możliwe w każdym przypadku, gdy takie nieprawidłowości zostaną stwierdzone. Starosta ma prawo nie pozbawić uprawnień, jeżeli taka sankcja w jego ocenie byłaby zbyt dolegliwa i nieuzasadniona.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując powyższe odwołanie uznało, że nie zasługuje ono na uwzględnienie i utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium zgodziło się z twierdzeniem, że warunkiem koniecznym do cofnięcia uprawnień diagnoście jest uprzednie przeprowadzenie kontroli, przy czym wyłącznie uchybienia stwierdzone w jej trakcie mogą stanowić podstawę nałożenia tej sankcji.
Organ II instancji wskazał, że kontrola taka została przeprowadzona w dniu 17 listopada 2009 r. i ocenił, że Starosta [...] przeprowadził postępowanie administracyjne zgodnie z zasadami określonymi w k.p.a., umożliwiając m.in. stronie prawo do wypowiedzenia się co do zebranego materiału, zgodnie z art. 10 k.p.a. Załączone do protokołu wydruki z przeprowadzonych przeglądów technicznych pojazdów z dnia 9 i 22 kwietnia 2009 r. potwierdziły, że A. P. dopuścił się dokonania wpisów do dowodów rejestracyjnych pojazdów niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Organ podkreślił, że dodatkowym dowodem potwierdzającym powyższe nieprawidłowości jest akt oskarżenia przygotowany przez Prokuraturę Rejonową w Ł. W akcie tym właściciele pojazdów przyznali się do zarzucanych im czynów. Numery rejestracyjne pojazdów wymienione w akcie oskarżenia, których badania techniczne zostały przeprowadzone z naruszeniem przepisów ustawy, potwierdzone zostały w wyniku kontroli dnia 17 listopada 2009 r.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Kolegium zwróciło uwagę, iż decyzja wydawana na podstawie art. 84 ustawy Prawo o ruchu drogowym jest decyzją związaną tj taką, w której, jeżeli uprawniony organ stwierdzi określony stan rzeczy, zobowiązany jest wydać przewidzianą prawem decyzję. Wskazuje na to użycie w art. 84 ustawy słowa "cofa". Brzmienie tego przepisu oznacza, iż wydanie zaświadczenia przez diagnostę lub dokonanie przezeń wpisu w dowodzie rejestracyjnym niezgodnych ze stanem faktycznym lub wymogami prawnymi, zawsze będzie rodziło po stronie organu obowiązek cofnięcia uprawnień , bez konieczności wnikania, czy naruszenie prawa było znaczące, czy też nie. Organ podkreślił, że wniosek prokuratury z 27.10. 2009 r. był jedynie sygnałem do przeprowadzenia postępowania administracyjnego zgodnie z k.p.a.
Na powyższą decyzję A. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnosząc o jej uchylenie.
W uzasadnieniu skargi podkreślał, że decyzja o cofnięciu mu uprawnień diagnosty nie było podjęta w oparciu o wynik działań kontrolnych. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek Prokuratury, a Starosta wydając decyzję oparł się wyłącznie na zarzutach postawionych przez Prokuraturę, które nie zostały potwierdzone przez Sąd. Skarżący nie zgodził się też z wykładnią przepisu art. 84 ust. 3 ustawy dokonaną przez organ. W piśmie z dnia 2 sierpnia 2010 r. pełnomocnik skarżącego uzupełniając złożoną skargę wnosił o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Rozwijając dotychczasową argumentację podkreślał, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych nawet ustalenia prawomocnego wyroku skazującego diagnostę za przestępstwo określone w art. 217 § 1 k.k. nie mogą zastępować przeprowadzenia przez starostę kontroli przewidzianej w przepisach Prawa o ruchu drogowym, przy czym wyłącznie uchybienia stwierdzone w jej trakcie mogą stanowić podstawę do nałożenia sankcji. W jego ocenie postępowanie kontrolne było ograniczone i sprowadziło się do załączenia aktu oskarżenia. Akt oskarżenia nie może zaś przesądzać o fakcie popełnienia przestępstwa, a teza o braku wątpliwości co do naruszenia obowiązków diagnosty przez A. P. jest coraz mniej oczywista.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w całości podtrzymało swoje stanowisko i argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącego popierał skargę i oświadczył, że sprawa karna dotycząca skarżącego nie została jeszcze zakończona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje :
Skarga jest uzasadniona, choć nie wszystkie zarzuty w niej zawarte można podzielić.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)[ dalej: p.p.s.a.] decyzja podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a) , a zatem jest obowiązany wziąć pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, jeżeli mogły mieć wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia.
W rozpatrywanej sprawie zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] stanowił art. 84 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust.6, stwierdzono:
1/ przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania;
2/ wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.
W tym miejscu zaznaczyć należy, że cytowany przepis odwołuje się do kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6 , gdy tymczasem w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji , art. 83 nie zawierał już ust. 6. Normę tę zastąpił nowo dodany art. 83b, który stanowi, że nadzór nad stacjami kontroli pojazdów sprawuje starosta ( ust. 1). W ramach wykonywanego nadzoru starosta co najmniej raz w roku przeprowadza kontrolę stacji kontroli pojazdów w zakresie: a/ zgodności stacji z wymaganiami, o których mowa w art..83 ust.3, b/ prawidłowości wykonywania badań technicznych pojazdów, c/ prawidłowości prowadzenia wymaganej dokumentacji ( art. 83b ust. 2 pkt 1 ustawy). Należy uznać to za oczywiste niedopatrzenie ustawodawcy, który nowelizując treść art. 83 , mocą art. 22 pkt 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej ( Dz. U. Nr 173, poz. 1808) wchodzącą w życie z dniem 21 sierpnia 2004 r., nie dokonał zmian w art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy. W ocenie Sądu nie ulega jednak wątpliwości, że stosując art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym organ administracji zobowiązany był zastosować art. 83b ust. 2 ustawy.
Analiza art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie pozostawia żadnych wątpliwości, że cofnięcie przez starostę uprawnień diagnoście do wykonywania badań technicznych , musi być poprzedzone przeprowadzeniem kontroli w trybie określonym w ustawie. Nie oznacza to jednak, że jest to jedyny dowód, który organ może przeprowadzić w sprawie ustalając, czy zachodzi podstawa do zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie. Podczas takiej kontroli praktycznie nie istnieje bowiem możliwość stwierdzenia takich naruszeń jakie wskazuje art. 84 ust. 3 pkt 2 . Możliwe byłoby to tylko wtedy, gdyby w obecności kontrolera diagnosta dokonał stosownego wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu bez przeprowadzania badań technicznych, co z oczywistych względów jest mało prawdopodobne. Przeprowadzona kontrola może jedynie potwierdzić fakt, że określony samochód miał być poddany badaniom technicznym i taka właśnie sytuacja, niezależnie od stwierdzonych w tym zakresie uchybień, miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1. 10.2008 r. I OSK 1450/07 "Biorąc pod uwagę cel przepisu art. 84 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym należy uznać, iż nie może mieć podstawowego znaczenia dla możliwości zastosowania danej sankcji, sam sposób ujawnienia dopuszczenia się określonego naruszenia". W ocenie Sądu oznacza to możliwość przeprowadzenia także innych dowodów w sprawie.
Wynikające z art. 84 ust. 3 ustawy prawo starosty do wydania decyzji administracyjnej cofającej diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jest uprawnieniem bardzo daleko idącym i wymaga przeprowadzenia bardzo wnikliwego postępowania dowodowego. Zaistnienie przesłanek warunkujących wydanie takiej decyzji nie może budzić wątpliwości. Organ winien więc zachować wyjątkową staranność przy zbieraniu materiału dowodowego i przy dokonywaniu jego oceny.
W rozpatrywanej sprawie organy administracji uznały że, spełniona została przesłanka dokonania przez diagnostę wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, gdyż poświadczył on nieprawdę w dokumentach kilku pojazdów co do faktu wykonania badania technicznego. W ocenie organów obu instancji dowodzą tego wyniki kontroli przeprowadzonej przez Starostę [...] w stacji kontroli pojazdów prowadzonej m.in. przez A. P. 17 listopada 2009 r. , treść aktu oskarżenia oraz wniosku o warunkowe umorzenie postępowania karnego.
Zdaniem Sądu, sposób przeprowadzenia postępowania dowodowego w rozpoznawanej sprawie oraz ocena zebranego materiału naruszają przepisy k.p.a., a w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Z przepisu art. 7 k.p.a. wynika dla organu obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Art. 77 § 1 k.p.a. nakazuje organowi administracji w sposób wyczerpujący zebrać i następnie rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Dopiero bowiem na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona.
Jak stanowi art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko , co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały nie wyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę /.../( art. 86 k.p.a.).
Jedynymi dowodami jakie w rozpatrywanej sprawie przeprowadził organ były dowody z dokumentów, choć formalnie organ dowodów tych po wszczęciu postępowania nie dopuścił. Żadnych dowodów mogących bezpośrednio świadczyć o popełnieniu przez skarżącego zarzucanych mu czynów organ nie dopuścił, w tym nie dopuścił także dowodu z przesłuchania diagnosty. Zdaniem Sądu, dowody przeprowadzone w sprawie nie są wystarczające i nie pozwalają uznać za udowodnioną okoliczności, że skarżący dokonał wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Ustalenia poczynione przez organ w tym zakresie są zbyt powierzchowne i nie znajdują oparcia w zebranych dowodach. Zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
Z dokumentu urzędowego jakim jest protokół kontroli przeprowadzonej przez urzędników Starostwa Powiatowego w Ł. 17 listopada 2009 r. wynika, że zakres kontroli obejmował zgodność stacji z wymaganiami, o których mowa w art. 83 ust. 3 ustawy, prawidłowość prowadzenia wymaganej dokumentacji, prawidłowość pobierania opłat w ramach wykonywania badań technicznych pojazdów, prawidłowość wykonywania badań technicznych pojazdów, w tym sporządzania i archiwizowania dokumentacji związanej z przeprowadzonymi czynnościami oraz zatrudnienie diagnostów – zgodność z zakresem prowadzonych badań. Jedyna uwaga w ustaleniach końcowych protokołu dotyczyła braku ważności świadectwa legalizacji na analizator spalin. Innych nieprawidłowości protokół nie wskazuje. Do protokołu załączony jest wyciąg z rejestru badań technicznych przeprowadzanych 9 i 22 kwietnia 2009 r., w którym odnotowany jest numer kolejny rejestru, data badania, marka samochodu, jego numer rejestracyjny i numer podwozia/ nadwozia-ramy, rodzaj pojazdu i rodzaj badania , termin następnego badania i nazwisko diagnosty wykonującego badanie. Dokument ten wskazuje więc jedynie, którymi pojazdami w dniu 9 i 22 kwietnia zajmował się skarżący jako diagnosta. Treść tego dokumentu jako taka nie wskazuje, aby działania skarżącego były niezgodne z przepisami prawa.
Z dokumentu urzędowego jakim jest akt oskarżenia sporządzony przez Prokuratora Rejonowego w Ł. wynika, A. P. został oskarżony o popełnienie czynu z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., szczegółowo opisanego w tym akcie i dotyczyło to pojazdów, których badanie miał przeprowadzić skarżący. Wniesienie aktu oskarżenia przeciwko skarżącemu nie przesądza jednak jeszcze o jego winie, a w sprawie karnej nie zapadł jeszcze prawomocny wyrok sądowy. Z kolei z dokumentu urzędowego, jakim jest wniosek o warunkowe umorzenie postępowania wobec właścicieli samochodów wynika, że wymienieni w tym wniosku przyznali się do udostępnienia A. P. dowodu rejestracyjnego pojazdu, czym pomogli w poświadczeniu w tym dokumencie nieprawdy, co do faktu przeprowadzenia przeglądu technicznego.
W ocenie Sądu żaden z dokumentów nie stanowi dowodu, że skarżący dopuścił się zarzucanych mu czynów. Skarżący bowiem nie przyznał się do zarzucanych mu czynów, ani w postępowaniu karnym ani w postępowaniu administracyjnym, nie zapadł także dotychczas wyrok w sądzie karnym, a organ administracji nie przeprowadził żadnych innych dowodów bezpośrednio potwierdzających zaistnienie okoliczności wymienionych w art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Poczynienie ustaleń w sprawie w oparciu o niepełny materiał dowodowy stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i uzasadnia uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...]
Dodatkowo zauważyć należy, że w rozpatrywanej sprawie postępowanie wszczęte zostało przez Starostę [...] z urzędu, wniosek Prokuratora dotyczył bowiem wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o zakazie prowadzenia przez przedsiębiorcę stacji kontroli pojazdów o jakiej stanowi art. 83b ust. 2 pkt 3 ustawy i został przekazany do załatwienia Staroście [...] W k.p.a. nie ma przepisu regulującego datę wszczęcia postępowania z urzędu. Za datę tę należy przyjąć pierwszą czynność wobec strony. Pierwszą taką czynnością powinno być zawiadomienie o wszczęciu postępowania (art. 61 § 4 k.p.a.) W orzecznictwie sądowym przyjęto, że za datę tę można uznać pierwszą czynność w postępowaniu ( postanowienie NSA z 22.04.1981 r. sygn. SA 1089/81 – ONSA 1981 Nr 1poz.34), przy czym, jak wyjaśnił NSA w wyroku z 4.03.1981 r. " Wobec faktu, że Kodeks postępowania administracyjnego nie rozstrzyga sposobu ustalenia daty wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu, za datę taką można uznać dzień pierwszej czynności dokonanej w sprawie, której postępowanie dotyczy, przez organ do tego uprawniony, działający w granicach przysługujących mu kompetencji, pod warunkiem, że o czynności tej powiadomiono w sprawie". ( patrz: B. Adamiak , J. Borkowski "KPA – Komentarz" Wyd. 10 C.H. Beck 2009). W rozpatrywanej sprawie datą wszczęcia postępowania była data doręczenia stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania, co nastąpiło 29 grudnia 2009 r. Tymczasem Starosta [...] już wcześniej zwrócił się do Starosty [...] o przeprowadzenie kontroli w stacji kontroli pojazdów prowadzonej przez skarżącego, co nastąpiło 17 listopada 2009 r. Skarżący jednak nie został o tym poinformowany ani przed ani podczas czynności kontrolnych. Ponadto skarżący został mylnie poinformowany, że postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień diagnosty wszczęto na wniosek prokuratora. Takie działanie organu I instancji stanowiło naruszenie art. 61 § 4 k.p.a., który stanowi , że o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie.
Zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania, które będzie miało wpływ na jej prawa lub obowiązki ma istotne znaczenie. Z chwilą wszczęcie postępowania administracyjnego na organie administracji ciąży obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdej fazie postępowania w taki sposób, aby mogła uczestniczyć w zbieraniu materiału ( art. 79 k.p.a.) i zapoznać się z zebranymi dowodami. Nie wystarczy samo zapoznanie strony z zebranym materiałem dowodowym czy informacja o możliwości zapoznania się z dowodami w sprawie. Wszczęcie postępowania zobowiązuje bowiem również organ do wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem sprawy. Organy winny czuwać nad tym by strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 k.p.a.).
W świetle przytoczonych przepisów jest oczywiste, że dopiero faktyczne wszczęcie postępowania umożliwia organowi przeprowadzenie i zbieranie dowodów. Nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania dowodowego przed wszczęciem postępowania administracyjnego ( patrz wyrok NSA z dnia 30 listopada 2009 r. sygn. II OSK 1856/08 – nie publikowany). W rozpatrywanej zaś sprawie, od czasu doręczenia stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania, do dnia wydania decyzji w pierwszej instancji organ nie prowadził już żadnego postępowania dowodowego , gdyż cale postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało przed wszczęciem postępowania. Nie pozbawia to wprawdzie automatycznie protokołu z kontroli mocy dowodowej, ale okoliczność ta powinna być uwzględniona przy ocenie tego dowodu.
Powyższych uchybień, jakimi dotknięte było postępowanie organu I instancji, nie dostrzegł organ II instancji , także dopuszczając się tym samym naruszenia wskazanych przepisów prawa procesowego.
Z uwagi na stwierdzone uchybienia procesowe polegające na wadliwym ustaleniu stanu faktycznego sprawy, Sąd uznał za przedwczesne rozpatrywanie pozostałych zarzutów skargi. Dopiero prawidłowe tj. zgodne z zasadami k.p.a. , wnikliwe i wyczerpujące zebranie materiału dowodowego umożliwi ocenę zgodności wydanej decyzji z przepisami prawa materialnego.
Ponownie rozpoznając sprawę organ winien przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe i bezpośrednio ustalić czy skarżący dopuścił się czynu o jakim mowa w art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W tym celu może sam przeprowadzić dowody z zeznań świadków, czy innych dokumentów oraz rozważyć przesłuchanie skarżącego. Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy może mieć też wynik toczącego się przeciwko skarżącemu postępowania karnego.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...]. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się orzeczenia. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
dr
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło