II OSK 2466/10
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-01-11
Skład orzekający: Barbara Adamiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy gmina ma obowiązek przystąpienia do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w celu uwzględnienia udokumentowanego złoża kopalin, co uzasadniałoby skargę na bezczynność organu na podstawie art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym?Ratio decidendi
Obowiązek sporządzenia lub aktualizacji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu górniczego, wynikający z art. 53 ust. 1 w związku z art. 48 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, stanowi czynność nakazaną prawem, której niewykonywanie przez gminę uzasadnia wniesienie skargi na bezczynność na podstawie art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Taki obowiązek nie powstaje jednak, gdy nie został utworzony teren górniczy, co jest ściśle związane z wydaniem koncesji na wydobywanie kopaliny.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na bezczynność Rady Gminy Kościerzyna w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która polegała na nieprzystąpieniu do zmiany planu w celu uwzględnienia udokumentowanego złoża kruszywa na jego działkach. Skarżący twierdził, że Rada Gminy naruszyła art. 48 ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, wskazując na konieczność ponownego rozważenia dopuszczalności skargi w kontekście obowiązku aktualizacji planu. Po ponownym rozpoznaniu sprawy WSA odrzucił skargę, a NSA oddalił skargę kasacyjną od tego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. C. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 września 2010 r. sygn. akt II SAB/Gd 21/10 w sprawie ze skargi A. C. na bezczynność Rady Gminy Kościerzyna w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 8 września 2010 r. sygn. akt II SAB/Gd 21/10 odrzucił skargę A. C. na bezczynność Rady Gminy Kościerzyna w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zwrócił skarżącemu 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że skarżący powołując się na art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wniósł skargę na bezczynność Rady Gminy Kościerzyna, która to bezczynność polegała na tym, że organ ten, mimo wezwania, nie przystąpił do zmiany obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uchwalonego 25 listopada 2005 r. (Dziennik Urzędowy Województwa Pomorskiego nr 34 z 2006 r., poz. 696 ze zm.), w celu uwzględnienia złóż kopalin występujących na działkach nr [...] i [...], stanowiących własność skarżącego.
Sąd wskazał, że w skardze wywodzono, iż w dniu 5 stycznia 2007 r. skarżący wydzierżawił B. G. działki nr [...] i [...] w celu wydobywania na nich kruszywa, zezwalając na poddzierżawienie nieruchomości. Na podstawie umowy z [...] lipca 2007 r. poddzierżawcą została spółka K. P. Spółka z o.o. z siedzibą w G. Spółka ta uzyskała w dniu 8 stycznia 2008 r. koncesję na poszukiwanie i rozpoznanie kruszywa naturalnego na działkach nr [...] i [...], następnie sporządziła dokumentację geologiczną złoża kruszywa naturalnego Gostomie IV, którą Marszałek Województwa Pomorskiego przyjął bez zastrzeżeń, o czym zawiadomił pismem z 5 maja 2008 r. W związku z tym spółka K. P. Spółka z o.o. w G. pismami z 28 maja 2008 r. oraz 18 listopada 2008 r. wystąpiła do Rady Gminy Kościerzyna z wnioskiem o dokonanie zmiany w planie miejscowym, gdyż obowiązujący plan miejscowy nie uwzględniał udokumentowanego złoża i nie przewidywał możliwości eksploatacji kruszywa naturalnego. Pismami z 7 lipca 2008 r. i 21 stycznia 2009 r. Wójt Gminy odmówił podjęcia uchwały w sprawie przystąpienia do zmiany planu miejscowego. Pismem z 4 maja 2009 r. skarżący wezwał Radę Gminy do zaprzestania naruszania jego interesu prawnego i o podjęcie uchwały o przystąpieniu do zmiany planu miejscowego w części dotyczącej działek nr [...] i [...]. Uchwałą z 5 czerwca 2009 r. Rada Gminy odmówiła przystąpienia do zmiany planu miejscowego.
Przedstawiając argumentację prawną skarżący twierdził, że Rada Gminy naruszyła art. 48 ustawy z 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze. Zdaniem skarżącego z powołanego przepisu wynika obowiązek bezzwłocznej aktualizacji planu miejscowego "w chwili powstania udokumentowanego złoża kopalin". W przeciwnym razie, jak wywiódł, przepis ten pozostałby martwy.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o jej odrzucenie.
Postanowieniem z dnia 21 września 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, powołując się na art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucił skargę.
Skarżący od postanowienia o odrzuceniu skargi wniósł skargę kasacyjną.
Na skutek skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 5 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 1931/09, uchylił postanowienie o odrzuceniu skargi.
Uzasadniając rozstrzygnięcie NSA wskazał, że stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn (tj. innych niż wskazane w pkt 1 – 5 ) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. NSA stwierdził, że zgodnie z art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym przepisy art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. Odpowiednie stosowanie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym przesądza o tym, że prawo wniesienia skargi z art. 101a tej ustawy będzie miał każdy, czyjego interes prawny lub uprawnienie z powodu niepodejmowania uchwały lub zarządzenia zostały naruszone. A zatem, skargę z art. 101a ustawy o samorządzie gminnym może wnieść osoba, której z mocy prawa przysługuje uprawnienie do żądania określonego działania organu gminy, odpowiadającego obowiązkowi tego organu. Wniesienie skargi na bezczynność z art. 101a ustawy jest skuteczne, gdy zaskarżona bezczynność organu gminy dotyczy czynności z zakresu administracji publicznej, narusza interes prawny lub uprawnienie danej osoby i zostanie poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Wniesienie skargi na bezczynność w trybie art. 101a ustawy może dotyczyć wyłącznie niewykonywania przez organ czynności nakazanych prawem.
Zdaniem NSA wychodząc z tego prawidłowego założenia Sąd pierwszej instancji doszedł jednak do błędnego wniosku, że skarga wniesiona przez skarżącego jest niedopuszczalna. U podstaw późniejszego błędnego rozumowania Sądu pierwszej instancji legło niedostateczne rozważenie powiązania art. 53 z art. 48 ustawy - Prawo geologiczne i górnicze, jak też powiązania przepisów tej ustawy z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
NSA podkreślił, że co do zasady, sporządzanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego ma fakultatywny charakter. Jest to wyrazem samodzielności gminy i przysługującego jej władztwa planistycznego. W takim przypadku wyłączona jest możliwość wnoszenia przez zainteresowanych skargi w trybie art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, to jest skargi na niewykonanie takich czynności jak nieuchwalenie planu lub niewprowadzenie zmian w planie obowiązującym na terenie danej gminy. Taki wniosek wypływa z brzmienia art. 14 ust. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jednocześnie jednak przepis ten odsyła do "przepisów odrębnych" dla ustalenia przypadków, kiedy sporządzenie i uchwalenie planu miejscowego jest obowiązkowe.
Następnie NSA stwierdził, że przepis art. 14 ust. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jednoznacznie stanowi, iż plan miejscowy sporządza się obowiązkowo, jeżeli wymagają tego przepisy odrębne oraz że takimi przepisami odrębnymi są m.in. przepisy ustawy - Prawo geologiczne i górnicze. Dalej zaś wskazał, że według art. 48 tej ustawy udokumentowane złoża kopalin oraz udokumentowane wody podziemne, w granicach projektowanych stref ochronnych ujęć oraz obszarów ochronnych zbiorników wód podziemnych, uwzględnia się w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz że w myśl art. 53 ust. 1 ustawy - Prawo geologiczne i górnicze dla terenu górniczego sporządza się miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w trybie określonym odrębnymi przepisami, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
NSA stwierdził ponadto, że jeśli z mocy art. 53 ust. 1 w związku z art. 48 ustawy - Prawo geologiczne i górnicze na określonej gminie spoczywa obowiązek sporządzenia (aktualizacji) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu górniczego, to tym samym na gminie tej ciąży obowiązek wykonania czynności nakazanych prawem, o jakich mowa w art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W takim przypadku nie zachodzi podstawa do uznania skargi wniesionej w trybie art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym za niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
NSA wskazał, że dla każdej kopaliny wyznacza się obszar górniczy – jest nim przestrzeń w granicach której przedsiębiorca jest uprawniony do wydobywania kopaliny oraz prowadzenia robót górniczych związanych z wykonywaniem koncesji (art. 6 pkt 8 Prawa geologicznego i górniczego), a podstawą wyznaczenia obszaru górniczego jest dokumentacja geologiczna i projekt zagospodarowania złoża (art. 51 Prawa geologicznego i górniczego). Rejestr obszarów górniczych prowadzi minister właściwy do spraw środowiska (art. 52 ust. 1 Prawa geologicznego i górniczego). Obszar górniczy podlega z urzędu wpisowi do rejestru obszarów górniczych, nie później niż w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja koncesyjna ustanawiająca ten obszar stała się ostateczna (§ 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 10 grudnia 2001 r. w sprawie rejestru obszarów górniczych – Dz. U. Nr 148, poz. 1660). O dokonaniu rejestracji obszaru górniczego zawiadamia się przedsiębiorcę, który uzyskał koncesję obejmującą dany obszar, właściwe miejscowo organy koncesyjne i nadzoru górniczego oraz wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, a do tego zawiadomienia dołącza się mapę obszaru górniczego oraz terenu górniczego - § 10 powołanego wyżej rozporządzenia.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że istota wykładni dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny zawiera się w zdaniach stanowiących konkluzję uzasadnienia postanowienia tego Sądu, o treści "jeśli z mocy art. 53 ust. 1 w związku z art. 48 ustawy - Prawo geologiczne i górnicze na określonej gminie spoczywa obowiązek sporządzenia (aktualizacji) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu górniczego, to tym samym na gminie tej ciąży obowiązek wykonania czynności nakazanych prawem, o jakich mowa w art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym." oraz "W takim przypadku nie zachodzi podstawa do uznania skargi wniesionej w trybie art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym za niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi." Naczelny Sąd Administracyjny przesądził zatem, że warunkiem uznania dopuszczalności skargi jest stwierdzenie, że na podstawie art. 53 ust. 1 w zw. z art. 48 ustawy - Prawo geologiczne i górnicze ciąży na Gminie Kościerzyna obowiązek zmiany obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym konieczne jest rozważenie przesłanek powstania takiego obowiązku określonych w powołanym art. 53 ust. 1.
Z przepisu tego wynika podstawowy warunek obowiązku sporządzenia planu oraz zmiany planu, którym jest istnienie terenu górniczego. Wynika to z dosłownego brzmienia przepisu, mianowicie stwierdzenia "dla terenu górniczego sporządza się miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w trybie określonym odrębnymi przepisami, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej". Konieczne jest więc ustalenie, czy został utworzony teren górniczy obejmujący działki, których dotyczy sprawa (działki nr [...] i [...]).
W ocenie Sądu w myśl definicji ustawowej terenem górniczym jest przestrzeń objęta przewidywanymi szkodliwymi wpływami robót górniczych zakładu górniczego (art. 6 pkt 9 ustawy - Prawo geologiczne i górnicze), zaś z art. 25 ust. 1 i 3 powołanej ustawy wynika, że jest on wyznaczany w koncesji na wydobywanie kopaliny przez organ koncesyjny. Z ostatnio powołanych przepisów wynika, że teren górniczy jest wyznaczany w koncesji na wydobywanie kopaliny razem z obszarem górniczym, którym jest – jak wynika z art. 6 pkt 8 ustawy - Prawo geologiczne i górnicze - przestrzeń, w granicach której przedsiębiorca jest uprawniony do wydobywania kopaliny oraz prowadzenia robót górniczych związanych z wykonywaniem koncesji. Obszary górnicze są rejestrowane przez ministra właściwego do spraw środowiska (art. 52 ust. 1 ustawy - Prawo geologiczne i górnicze). Na podstawie delegacji ustawowej (art. 52 ust. 3 powołanej ustawy) minister ten określił m.in. dane podlegające wpisowi do tego rejestru (rozporządzenie Ministra Środowiska z 10 grudnia 2001 r. w sprawie rejestru obszarów górniczych – Dz. U. nr 148, poz. 1660). Zgodnie z § 3 powołanego rozporządzenia do rejestru obszarów górniczych wpisuje się m.in. nazwę obszaru górniczego, wielkość powierzchni obszaru górniczego, wielkość powierzchni terenu górniczego, położenie administracyjne obszaru górniczego oraz terenu górniczego, nazwę i siedzibę oraz numer identyfikacyjny REGON przedsiębiorcy, który uzyskał koncesję na wydobywanie kopaliny w obszarze górniczym oraz oznaczenie aktu o wyznaczeniu obszaru górniczego oraz okresu, na jaki został on wyznaczony. Ponadto w zbiorze dokumentów prowadzonych dla obszaru górniczego przechowuje się m.in. decyzję koncesyjną i mapę obszaru górniczego oraz terenu górniczego, sporządzoną według Polskich Norm dla map górniczych.
W ocenie Sądu to wszystko wskazuje, że teren górniczy jest określany przez organ koncesyjny w koncesji na wydobywanie kopaliny i stanowi on ściśle określony, identyfikowany na podstawie mapy, obszar ujawniony w rejestrze obszarów górniczych.
Sąd stwierdził, że z powołanych przepisów, a nadto z art. 53 ustawy - Prawo geologiczne i górnicze, wynika też, że nie może być obszaru górniczego bez terenu górniczego. Teren górniczy jest bowiem ustanawiany ze względu na szkodliwe skutki robót górniczych, zaś obszar górniczy to obszar, w którym można wydobywać kopaliny i prowadzić związane z wykonaniem koncesji roboty górnicze. To wskazuje też na cel tej instytucji prawnej – jej istnienie jest związane z ochroną przed szkodliwymi wpływami robót górniczych zakładu górniczego. Z tego też powodu ustawodawca zdecydował o obowiązkowym charakterze uchwalania planu miejscowego dla terenu górniczego. Ochronny charakter takiego planu wynika z art. 53 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo geologiczne i górnicze, w których określono obowiązkowe i fakultatywne ustalenia planu oraz przede wszystkim z art. 53 ust. 6 powołanej ustawy, który pozwala na odstąpienie od uchwalenia planu, gdy przewidywane szkodliwe wpływy na środowisko będą nieznaczne. To wszystko wskazuje też, że teren górniczy i obowiązek uchwalenia dla tego terenu planu miejscowego nie został stworzony in favorem właściciela kopaliny, lecz w interesie publicznym, w celu ochrony przed skutkami korzystania z tej kopaliny.
Mając na uwadze powyższe Sąd I instancji ustalił, że nie utworzono obszaru górniczego i terenu górniczego, który obejmowałby teren działek nr [...] i [...], na których znajduje się kopalina rozpoznana i udokumentowana przez K. P. Spółkę z o.o. w G. Sąd I instancji stwierdził, że najistotniejsze jest, iż skarżący na rozprawie wyjaśnił, że nie wydano koncesji na wydobywanie kopaliny. Skoro nie wydano takiej koncesji, to nie utworzono obszaru górniczego i terenu górniczego. Potwierdzeniem tego są dane z Rejestru Obszarów Górniczych z terenu Gminy Kościerzyna, gdzie jest wpisany obszar górniczy o nazwie Gostomie IIIA, który jednakże został ustanowiony na podstawie koncesji wydanej na rzecz S. SA, a nie K. P. S. z o.o. w G. Ponadto dokumenty, na które powołuje się skarżący, mianowicie zawiadomienie o przyjęciu dokumentacji geologicznej oraz koncesja na poszukiwanie i rozpoznanie kopaliny nie konstytuują – w świetle powołanych przepisów - terenu górniczego.
Sąd I instancji uznał, że skoro nie utworzono terenu górniczego, to na Gminie Kościerzyna nie spoczywa obowiązek uchwalenia planu lub aktualizacji planu, to zaś prowadzi do wniosku, że skarga na bezczynność Rady tej Gminy, która to bezczynność polegać miałaby na nieprzystąpieniu do zmiany planu miejscowego, jest niedopuszczalna.
W związku z twierdzeniami skarżącego Sąd wyjaśnił, że art. 48 ustawy - Prawo geologiczne i górnicze sam w sobie nie stanowi podstawy do powstania obowiązku sporządzenia planu miejscowego lub jego aktualizacji. Przede wszystkim Sąd wyjaśnił, że Naczelny Sąd Administracyjny w wykładni prawa wiążącej w tej sprawie przyjął, iż taki obowiązek wynika z art. 53 ust. 1 ustawy - Prawo geologiczne i górnicze stosowanego w związku z art. 48 powołanej ustawy, a więc wymieniony przepis samodzielnie takiej podstawy nie stanowi.
Ponadto Sąd I instancji zwrócił uwagę, że sformułowanie użyte w art. 48 ustawy - Prawo geologiczne i górnicze lub jemu podobne są często używane przez ustawodawcę, po to aby zapewnić ujęcie w planie pewnych zagadnień. Na przykład w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. nr 162, poz. 1658 ze zm.) stanowi się, że w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się, w szczególności ochronę zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru i ich otoczenia, innych zabytków nieruchomych, znajdujących się w gminnej ewidencji zabytków parków kulturowych.
Sąd I instancji wskazał, że jest też istotna różnica pomiędzy sformułowaniem "uwzględnia się w planie miejscowym" a użytym w art. 51 ust. 1 ustawy – Prawo geologiczne i górnicze sformułowaniem "sporządza się plan miejscowy". Tylko to drugie może być podstawą uznania, że ustawodawca nałożył na gminę obowiązek sporządzenia lub aktualizacji planu miejscowego. Przepis art. 48 ustawy – Prawo geologiczne i górnicze nie nakłada zatem obowiązku sporządzenia planu lub zmiany planu, gdy zostanie udokumentowane złoże kopaliny, tylko nakazuje takie złoża uwzględnić, gdy plan jest sporządzany lub zmieniany.
Sąd I instancji stwierdził, że na przyjętą wykładnię przepisów nie ma wpływu podnoszony przez skarżącego paradoks, który miałby prowadzić do tego, że właściciel nieruchomości nie może wykorzystać kopaliny, będącej częścią składową jego nieruchomości. Paradoks ten miałby polegać na tym, że teren górniczy jest tworzony w koncesji na wydobycie kopaliny, zaś wydanie koncesji jest uzależnione od jej uwzględnienia w planie, zatem jeżeli w planie nie uwzględni się kopaliny, to nie można uzyskać koncesji, a więc także utworzyć terenu górniczego i tym samym nie można wymusić na gminie uchwalenia planu miejscowego, po to aby wydobywać kopalinę. Przede wszystkim Sąd I instancji zauważył, że przepisy ustawy - Prawo geologiczne i górnicze nie uzależniają wydania koncesji na wydobycie kopaliny od ujęcia jej w planie miejscowym. Wręcz przeciwnie, w art. 16 ust. 5 tej ustawy stanowi się, że udzielenie koncesji m.in. na wydobywanie kopaliny ze złóż wymaga uzgodnienia z właściwym wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta oraz że uzgodnienie to następuje na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, z czego wynika, że można uzyskać taką koncesję gdy planu nie ma. Ponadto zauważyć należy, że, jak już wyjaśniono, celem nałożenia w art. 53 ust. 1 ustawy - Prawo geologiczne i górnicze obowiązku uchwalenia planu jest ochrona środowiska przed niekorzystnymi wpływami robót górniczych zakładu górniczego, a nie umożliwienie korzystanie z kopaliny przez jej właściciela.
Z tych wszystkich względów Sąd I instancji uznał, że skarga skarżącego jest niedopuszczalna i z tego powodu na mocy art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucił ją.
Skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł skarżący A. C., zaskarżając je całości.
Skarga kasacyjna oparta została na zarzutach:
a) naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 190 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji wyłącznie części wykładni prawa przedstawionej przez Sąd II instancji i tym samym odstąpienie od pozostałej wykładni zawartej w orzeczeniu Sądu II instancji, mimo braku zmian w stanie faktycznym sprawy i braku zmian w stanie prawnym;
b) naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez uznanie, że wniesienie skargi było w przedmiotowej sprawie (z innych przyczyn) niedopuszczalne, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. doprowadziło do odrzucenia skargi i które to naruszenie miało związek z:
c) naruszeniem przepisów prawa materialnego, a to art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 48 ustawy – Prawo geologiczne i górnicze oraz w związku z art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo ochrony środowiska, które to naruszenie polegało na błędnym przyjęciu, że art. 48 ustawy – Prawo geologiczne i górnicze oraz art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo ochrony środowiska nie przewidują dla Rady Gminy w Kościerzynie skonkretyzowanego ustawowego obowiązku aktualizacji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu geodezyjnego Gostomie poprzez uwzględnienie udokumentowanego złoża kopaliny w tym planie, a nadto, że z przepisów tych nie wynika obowiązek niezwłocznego wszczęcia procedury planistycznej, co w konsekwencji uniemożliwia zastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i uniemożliwia zobowiązanie Rady Gminy w trybie art. 149 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi;
d) z ostrożności zarzucono także – naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 10 ust. 3 w związku z art. 10 ust. 2 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie istniał obowiązek przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w zasadzie jego aktualizacji, w sytuacji, gdy art. 48 ustawy – Prawo geologiczne i górnicze taki obowiązek przewiduje poprzez konieczność uwzględnienia w planie udokumentowanego złoża kopaliny w obszarze jej występowania;
Na tych podstawach wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) "Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy".
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Art. 190 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi: "Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny". Skarżący zarzuca przyjęcie przez Sąd I instancji "wyłącznie części wykładni prawa przedstawionej przez Sąd II instancji" i tym samym odstąpienie od wykładni pozostałych przepisów - dokonanej w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2010 r. sygn. akt II OSK 1931/09. Zarzut naruszenia art. 190 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest zasadny. Sąd I instancji konsekwentnie przyjął wykładnię przepisów prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. W postanowieniu z dnia 5 marca 2010 r. NSA stwierdził : "Wniesienie skargi na bezczynność w trybie art. 101a ustawy – na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji – może dotyczyć wyłącznie niewykonywania przez organ czynności nakazanych prawem. Wychodząc z tego prawidłowego założenia Sąd pierwszej instancji doszedł jednak do błędnego wniosku, że skarga wniesiona przez A. C. jest niedopuszczalna. U podstaw późniejszego błędnego rozumowania Sądu pierwszej instancji legło niedostateczne rozważenie powiązania art. 53 z art. 48 Prawa geologicznego i górniczego, jak też powiązania przepisów tej ustawy z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym". Dalej NSA wskazał "/.../ jeśli z mocy art. 53 ust. 1 w związku z art. 48 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947 ze zm.) na określonej gminie spoczywa obowiązek sporządzenia (aktualizacji) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu górniczego, to tym samym na gminie tej ciąży obowiązek wykonania czynności nakazanych prawem, o jakich mowa w art. 101a ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). W takim przypadku nie zachodzi podstawa do uznania skargi wniesionej w trybie art. 101a ust. 1 u.s.g. za niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.".
Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przeprowadził rozważania powiązań art. 53 z art. 48 Prawa geologicznego i górniczego, jak też powiązań przepisów tej ustawy z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i art. 101a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.). Dokonując przedmiotowych rozważań Sąd I instancji wziął pod uwagę wskazówki interpretacyjne udzielone przez Naczelny Sąd Administracyjny, a przede wszystkim rozważył, czy w niniejszej sprawie z mocy art. 53 ust. 1 w związku z art. 48 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. – Prawo geologiczne i górnicze na określonej gminie spoczywa obowiązek sporządzenia (aktualizacji) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu górniczego, co z kolei przesądza o obowiązku wykonania czynności nakazanych prawem, na podstawie art. 101a ust. 1 powołanej ustawy o samorządzie gminnym. Sąd I instancji stwierdził, że w sprawie obowiązek taki nie zachodzi. Sąd I instancji wziął przy tym pod uwagę wykładnię art. 48 w związku z art. 53 powołanej ustawy – Prawo geologiczne i górnicze, dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Zgodnie z art. 190 zdanie 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny". Z tych względów nie są zasadne pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, tj. art. 58 § pkt 6 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 101a ust. 1 powołanej ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 48 powołanej ustawy – Prawo geologiczne i górnicze oraz w związku z art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo ochrony środowiska, a także zarzut naruszenia art. 10 ust. 3 w związku z art. 10 ust. 2 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zarzuty te są tożsame z zarzutami stawianymi w skardze kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2009 r. Wywodzona w skardze kasacyjnej ich wykładnia jest sprzeczna z wykładnią ustaloną już w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło