II OSK 1624/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Stahl po rozpoznaniu w dniu 9 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 kwietnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Gl 235/10 o odrzuceniu skargi E. B. na uchwałę Rady Miejskiej w D. z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Gl 235/10, odrzucił skargę E. B. na uchwałę Rady Miejskiej w D. z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego oraz zwrócił skarżącemu kwotę 300 zł tytułem uiszczonego wpisu. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że zaskarżoną uchwałą Rada Miejska w D. stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego E. B. z powodu naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z prowadzeniem działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia gminy D. Pismem z dnia [...] marca 2009 r. E. B. zwrócił się do Rady Miejskiej w D. o usunięcie naruszenia jego interesu prawnego poprzez niezwłoczne uchylenie tej uchwały. W dniu [...] maja 2009 r. E. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Postanowieniem z dnia 7 września 2009 r., sygn. akt IV SA/Gl 393/09 Sąd odrzucił skargę stwierdzając uchybienie terminu do jej wniesienia. Pismem z dnia [...] marca 2010 r. skarżący wniósł ponownie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na uchwałę Rady Miejskiej w D. z dnia [...] lutego 2009 r. twierdząc, że istnieje możliwość jej wniesienia z uwagi na brak wystąpienia res iudicata w niniejszej sprawie. Wobec powyższego skarżący wskazał, że pismem z dnia [...] stycznia 2010 r., doręczonym organowi w dniu [...] stycznia 2010 r. skarżący wniósł o usunięcie naruszenia prawa, z uwagi zaś na niezajęcie stanowiska przez Radę rozpoczął swój bieg termin do zaskarżenia uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że ponowne wystosowanie przez skarżącego wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] stycznia 2010 r. nie może zostać uznane za skuteczne, bieg bowiem terminu do wniesienia skargi należy liczyć od dnia skierowania pierwszego wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] marca 2009 r. Wezwanie organu jest bowiem czynnością prawną przysługującą konkretnemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały jednokrotnie. Tym samym Sąd stwierdził, że skarżący wyczerpał uprzednio prawną możliwość kwestionowania zaskarżonej uchwały, a kolejne wezwanie nie mogło wywołać skutku procesowego polegającego na przesunięciu początku biegu terminu do wniesienia skargi. Wskazując na powyższe Sąd uznał, że skarga złożona w dniu [...] marca 2010 r. została wniesiona po terminie, o którym mowa w art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego postanowienia E. B., reprezentowany przez radcę prawnego, zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwą wykładnię przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym skutkującą przyjęciem, że określone w tym przepisie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest czynnością prawną przysługująca konkretnemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały jednokrotnie, przez co skarga wniesiona po dokonaniu drugiego wezwania podlega odrzuceniu jako spóźniona. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rada Miejska w D. wniosła o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego (art. 183 § 2 p.p.s.a.), wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, stanowiącym lex specialis wobec przepisu art. 50 § 1 p.p.s.a, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniam podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Nie ulega wątpliwości, że warunkiem skutecznego wniesienia skargi w niniejszej sprawie było uprzednie wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa. Jak wynika z akt sprawy, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] stycznia 2010 r. jest drugim wezwaniem, jakie zostało skierowane do Rady Miejskiej w D. w związku z jej uchwałą nr [...]. Na pierwsze wezwanie organ nie udzielił odpowiedzi, a skarga wniesiona do sądu administracyjnego została odrzucona postanowieniem z dnia 7 września 2009 r., sygn. akt IV SA/Gl 393/09. W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w niniejszej sprawie słusznie odrzucił kolejną skargę na uchwałę Rady Miejskiej w D. nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. uznając, że termin do jej wniesienia należy liczyć od momentu skierowania pierwszego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podzielając stanowisko wyrażone w powołanych przez Sąd pierwszej instancji orzeczeniach pragnie podkreślić, że nie można instytucji wezwania traktować, jak czynności niewywołującej żadnych skutków prawnych, mogącej być powtarzaną wielokrotnie bez ograniczeń. Przyjęcie takiego poglądu pozbawiałoby to działanie znaczenia prawnego, byłoby zaprzeczeniem jego istoty i powodowałoby destabilizację obrotu prawnego, zamiast poprawić bezpieczeństwo tego obrotu. Takie rozumienie wezwania stawiałoby wnoszących skargi, na podstawie przepisów przewidujących skierowanie wezwania do usunięcia naruszenia prawa w pozycji bardziej uprzywilejowanej, niż inne podmioty wnoszące skargi na podstawie innych przepisów. Stwierdzić zatem należy, że zasadnie Sąd pierwszej instancji przyjął, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest czynnością przysługującą stronie tylko jeden raz. Przyjęcie odmiennego poglądu byłoby sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wszystkich podmiotów wobec prawa. Jeżeli skarga z uwagi na wniesienie jej z uchybieniem terminu zostanie odrzucona, to ponowne wniesienie jej w tej samej sprawie byłoby podważeniem sensu istnienia rygorów procesowych i skutków ich stosowania. W tej sytuacji powołane w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia prawa poprzez błędną wykładnię art. 101 ustawy o samorządzie gminnym są niezasadne. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.