IV SA/Wa 1096/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2010 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania S. B. od decyzji Wójta Gminy J. z dnia [...] marca 2010 r. orzekającej o wymeldowaniu tegoż z pobytu stałego w miejscowości S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 tj. ze zm.), zwanej dalej "kpa" i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 tj. ze zm.), zwanej dalej "ustawą", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazana decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2009 r. J. i B. U. wystąpili do Wójt Gminy J. o wymeldowanie S. B. z pobytu stałego w miejscowości S. wskazując na fakt niezamieszkiwania w/w pod wskazanym adresem (od 1998 r. mieszka wspólnie z żoną w L.), niepartycypowania w kosztach remontu spornego domu, a także zwracając uwagę, że pod wskazanym adresem brak jest rzeczy osobistych Skarżącego. Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Wójt Gminy J. wymeldował S. B. z przedmiotowego budynku. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł S. B. kwestionując w nim wiarygodność zeznań świadków (R. G. oraz L. B.) powołanych przez Wnioskodawców a także podnosząc, że pod wskazanym adresem nocuje, stołuje się, przebywa po pracy i w dniach wolnych, a także od września 2009 r. znajdują się tam jego rzeczy osobiste - co potwierdzać mają zeznania matki Odwołującego się, wizja lokalna, Gmina oraz Policja. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Wojewoda [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, iż S. B. opuścił wskazany adres. Świadkowie A. N. oraz R. G. zeznali, że nie widzieli Odwołującego się w miejscu zameldowania. L. B. jednoznacznie stwierdził, że S. B. nie widział od czasu kiedy to Odwołujący wyprowadził się 13-15 lat temu. Sam Odwołujący się stwierdził, że do spornego lokalu przyjeżdża na weekendy i w tygodniu, nocując wtedy na materacu (co potwierdziła również jego matka). Odwołujący dodał, że na co dzień zamieszkuje wspólnie z żoną sygn. akt IV SA/Wa 1096/10 i dziećmi w L., gdzie posiada swoje rzeczy osobiste i wspólne z żoną meble. Podczas oględzin budynku w S. S. B. wskazał na rzeczy będące jego własnością: wykładzinę podłogową, telewizor, pralkę, ławę, materac, ubrania, buty. Wizja lokalna funkcjonariuszy policji dowiodła, że Odwołujący jest sporadycznie widywany pod przedmiotowym adresem, wówczas gdy odwiedza matkę. Natomiast z pism Posterunku Policji w N. wynika, że S. B. nie zamieszkuje w przedmiotowym budynku. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ odwoławczy stwierdził, iż pod przedmiotowym adresem S. B. nie zamieszkuje. W kwestii trwałości i dobrowolności opuszczenia lokalu Wojewoda wskazał na wywiad Policji oraz zeznania świadków, potwierdzające, że wizyty S. B. w domu w S. mają charakter wyłącznie odwiedzin, nie zaś w nim zamieszkiwania. Wojewoda zauważył, że dla oceny charakteru opuszczenia miejsca pobytu mniejsze znaczenie mają twierdzenia osoby zainteresowanej powrotem pod wskazany adres, zaś istotniejsze są dające się obiektywnie stwierdzić okoliczności. W niniejszej sprawie ustalono zaś, że Odwołujący opuścił budynek i skoncentrował swoje centrum życiowe w innym miejscu, wobec czego jego chęć powrotu do spornego lokalu należy uznać za okoliczność drugorzędną. Odnośnie zarzuconej przez Odwołującego się niewiarygodności świadków Wojewoda stwierdził, że świadków pouczono o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (art. 233 § 1 kk), a więc zarzut jest chybiony. Odnośnie niemożliwości zapoznania się z zeznaniami L. B. organ odwoławczy także wskazał na nietrafność tego zarzutu, gdyż wszelkie dokumenty niniejszej sprawy mieszczą się w jednej teczce. Ponadto Odwołujący był zawiadomiony o dacie i miejscu przesłuchania wskazanego świadka, jednak nie uczestniczył w tych czynnościach. Podsumowując organ stwierdził, iż zameldowaniu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu, wobec czego utrzymywanie obecnego stanu polegającego na utrzymaniu zameldowania S. B. w przedmiotowym budynku, stanowiłoby fikcję meldunkową. Dodatkowo pouczono Odwołującego się, że może wystąpić o zameldowanie odpowiednio do charakteru swojego pobytu w przedmiotowym budynku. W skardze na powyższą decyzję S. B. opisał historię konfliktu rodzinnego o przedmiotowy dom w S. (wnioskodawczyni sprawy o wymeldowanie i skarżący są rodzeństwem), wskazał, że z budynku w S. sygn. akt IV SA/Wa 1096/10 wyprowadził się po jego spaleniu oraz podtrzymał wszystkie zarzuty podniesione w odwołaniu (dotyczące niewiarygodności świadków). Zauważył, iż osoba która go nie zna, i on której nie zna nie może być wiarygodnym świadkiem, ponadto samo pouczenie o odpowiedzialności karnej nie świadczy o tym, że R. G. musiał mówić prawdę. Skarżący potwierdził, że A. N. mówiła prawdę stwierdzając, że nie widuje Skarżącego gdyż mieszka daleko, zatem nie wykluczyła możliwości zamieszkiwania zainteresowanego w S. Skarżący nie zna przyczyn dla których L. B. złożył zeznania tej treści, przypuszcza że jest to przysługa względem Wnioskodawców. Ostatecznie oświadcza, że błędem z jego strony było nie podanie żadnych świadków potwierdzających fakt jego zamieszkiwania w S. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 10 września 2010 r. Skarżący stwierdził, że sytuacja rodzinna zmusiła go do opuszczenia domu rodzinnego w S., zaś niniejsze postępowanie jest zemstą siostry. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Kwestię wymeldowania uregulowano w art. 15 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałem w świetle art. 6 ust. 1 ustawy jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Decyzja o wymeldowaniu osoby jest uzasadniona w przypadku, gdy osoba ta opuściła (w sposób trwały i dobrowolny) miejsce stałego pobytu. Zatem organ przed wydaniem decyzji w przedmiocie wymeldowania winien zbadać czy dana osoba opuściła lokal, czy też w lokalu tym przebywa. Fakt opuszczenia lokalu stanowi jedyną przesłankę uprawniającą organ meldunkowy do wydania decyzji o wymeldowaniu. W obecnym stanie prawnym ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedlaniu stanu faktycznego, dostarcza organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu bądź zajmowanego pomieszczenia (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego sygn. akt IV SA/Wa 1096/10 2006 r., sygn. akt ii OSK 561/05, Lex Nr 194344). Skoro opuszczenie lokalu powinno mieć charakter trwały i dobrowolny, to wymeldowanie nie będzie uzasadnione, gdy zostanie stwierdzone, że co prawda dana osoba opuściła lokal dobrowolnie, lecz jedynie tymczasowo i nadal wyraża wolę powrotu i stałego w nim zamieszkiwania. W niniejszej sprawie obydwie przesłanki pozwalające na wymeldowanie S. B. z pobytu stałego w S. zostały spełnione. Brak jest więc podstaw do przyjęcia, iż wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło z naruszeniem przepisów ustawy. Całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (zeznania świadków, wizja lokalna, czynności funkcjonariuszy Policji), a ocenianego w świetle zasady zawartej w art. 80 kpa, wskazuje, że S. B. nie zamieszkuje stale w domu rodzinnym w S. Dom rodzinny opuścił na skutek pożaru w 1994 roku, zaś powrót do niego był niemożliwy z uwagi na trudną sytuację rodzinną (alkoholizm ojca). Skarżący zamieszkał w L., gdzie następnie założył rodzinę i tam też skoncentrował swoje centrum życiowe. W S. w dalszym ciągu zamieszkuje matka Skarżącego, którą to odwiedzając S. B. sporadycznie nocuje w domu rodzinnym. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w pełni odzwierciedla charakter pobytu Skarżącego w domu w S. Zeznania przesłuchanych w sprawie świadków potwierdzają, że Skarżący tylko bywa w domu rodzinnym w S. Sołtys wsi A. N. oświadczyła, że zamieszkuje daleko od przedmiotowego budynku, więc nie może potwierdzić czy Skarżący zamieszkuje w domu rodzinnym, jednakże ostatnio nie widuje Skarżącego na terenie wsi (ani w sklepie, ani na ulicy). Pomagający w remoncie przedmiotowego domu R. G. wskazał, że przez okres dwuletniej bytności na terenie posesji (do sierpnia 2009 r.) nigdy nie widział na niej Skarżącego. Najbliższy sąsiad – L. B. zeznał, że Skarżącego nie widział na terenie sąsiedniej posesji ani na terenie wsi S. od 13-15 lat, tj. od czasu gdy Ten wyprowadził się ze wsi. Tak więc zeznania świadków nie wykluczają faktu bytności Skarżącego w domu rodzinnym, lecz pośrednio wynika z nich, że jeśli S. B. przebywa w domu w S., to sytuacja taka ma miejsce na tyle rzadko, że nie została nawet zarejestrowana przez najbliższe otoczenie. Zatem pobyt Skarżącego w domu w S. nie ma charakteru stałego. Powyższe zeznania tworzą spójną całość z notatką z Posterunku Policji w N. z dnia [...] kwietnia 2010 r, z której wynika, że czynności rozpytania w miejscu pobytu wykazały, że Skarżący nie zamieszkuje pod wskazanym adresem, sygn. akt IV SA/Wa 1096/10 zaś widywany jest wyłącznie wtedy gdy odwiedza matkę. Natomiast z notatek z Komisariatu Policji w L. (z dnia [...] lutego 2010 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2010 r.) wynika, że Skarżący przebywa w różnych porach dnia pod adresem L., ul. [...], gdzie mieszka wraz z żoną i trójką dzieci oraz pracuje w warsztacie samochodowym. Natomiast podczas wizji lokalnej przeprowadzonej dnia [...] lutego 2010 r. w domu rodzinnym w S. ustalono warunki mieszkaniowe istniejące w przedmiotowym budynku (brak łazienki), a także stwierdzono, że Skarżący zgromadził w nim rzeczy służące do osobistego użytku. Tak więc z całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, co słusznie stwierdził organ, iż Skarżący trwale w przedmiotowym budynku nie przebywa, jego wizyty mają jedynie charakter sporadyczny i powodowane są chęcią odwiedzin matki. Natomiast rzeczy osobiste pozostałe w domu rodzinnym (wykładzinę podłogową, telewizor, pralkę, ławę, materac, ubrania, buty) ułatwiają mu pobyt w trakcie odwiedzin matki. Rzeczy te nie są mu niezbędne do codziennego użytku, gdyż w L. posiada inne z których korzysta na co dzień. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że miejscem stałego pobytu Skarżącego jest miejscowość L., gdzie w domu teściowej wspólnie z żoną i dziećmi stworzył ognisko domowe i gdzie również koncentrują się jego interesy majątkowe. Pamiętać należy, że miejscem stałego pobytu danej osoby jest miejsce w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe (mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego użytku, przyjmuje i nadaje korespondencje) - vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2005 r, sygn. akt IV SA/Wa 600/05, Lex Nr 192912). O istnieniu przesłanki opuszczenia, czy też nie opuszczenia miejsca stałego pobytu, można mówić wtedy, gdy całokształt zachowań zainteresowanej osoby będzie wskazywał, iż lokal, w którym była na stałe zameldowana jest nadal miejscem koncentracji jej interesów życiowych lub przestał być tego rodzaju miejscem (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 1417/08, Lex Nr 555261). W orzecznictwie ponadto wskazuje się, że nawet pozostawienie rzeczy osobistych nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w spornym lokalu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 stycznia 2009 r., sygn. akt III SA/Gd 360/08, Lex Nr 484172). Skarżący w toku niniejszego postępowania nie kwestionował dobrowolności opuszczenia domu rodzinnego. Wskazał, że opuścił go z uwagi na zaistniałą sytuację sygn. akt IV SA/Wa 1096/10 faktyczną - pożar plus alkoholizm ojca. Natomiast obecni właściciele domu (siostra i szwagier) z którymi Skarżący pozostaje w konflikcie, umożliwiają mu dostęp do domu rodzinnego, w którym w razie potrzeby nocuje. Odnośnie kwestii zamiaru powrotu do przedmiotowego domu, tj. podniesionych w odwołaniu okoliczności, że Skarżący nigdy nie miał zamiaru opuścić miejsca stałego pobytu w S. z zamiarem pobytu stałego w L., Wojewoda prawidłowo wskazał, że nie tylko kwestie subiektywnej woli konkretnej osoby, lecz także okoliczności faktyczne sprawy decydują o charakterze opuszczenia lokalu. Zaś w niniejszej sprawie z okoliczności tych wynika, że Skarżący przebywa stale w L., natomiast w S. bywa okazjonalnie. W orzecznictwie wskazuje się, że w ustawie nie przewidziano możliwości zameldowania na pobyt stały w dwóch różnych miejscach. Jeżeli zatem w postępowaniu o wymeldowanie okaże się, że dana osoba spełniła wszystkie przesłanki do zameldowania w innym miejscu - nie można uznać, że powinna być także zameldowana w miejscu, które opuściła (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. akt II OSK 1113/08, LEX Nr 552818). W świetle powyższego stwierdzić należy, iż Skarżący w domu rodzinnym w S. wyłącznie przebywa okazjonalnie, zaś miejscem koncentracji centrum życiowego Skarżącego są L., gdzie mieszka wraz z żoną i dziećmi. Zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania każą przyjąć, iż miejscem stałego pobytu jest budynek gdzie Skarżący przebywa z reguły wraz z żoną oraz dziećmi, w pobliżu miejsca pracy, nie zaś budynek znacznie oddalony, gdzie mieszka matka Skarżącego i gdzie przebywa on sporadycznie. Skarżący nie przedstawił dowodów (co zresztą sam przyznał w skardze), z których wynikałoby, że jest inaczej. Ponadto kontrola legalności przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie nie pozwala przyjąć, że organ zaniechał przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów mogących dowodzić istnienia odmiennego stanu rzeczy. Natomiast zarzuty dotyczące wiarygodności zeznań świadków nie zasługują na uwzględnienie. Co prawda rację ma Skarżący podnosząc, że samo pouczenie o odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań nie powoduje, że zeznania świadków są niepodważalne (wadliwość uzasadnienia decyzji organu odwoławczego), jednakże podniesione przez niego argumenty świadczące o niewiarygodności zeznań świadków są nietrafne. Zdaniem Skarżącego, osoba która go nie zna i której on nie zna, a którą to spotkał tylko raz w życiu (twierdzenie dotyczące R. G.) lub jest odgrodzona wysokim murem (L. B.) są niewiarygodnymi świadkami. sygn. akt IV SA/Wa 1096/10 Wskazać należy, iż istotną cechą świadka jest to, że postępowanie nie dotyczy jego praw i obowiązków i żeby był w stanie lub miał możliwość spostrzec okoliczności mające znaczenie dla sprawy i z tego powodu jest obowiązany złożyć zeznanie, jeżeli zostały wezwany jako świadek. Powołane na świadków w niniejszej sprawie osoby nie mają żadnego interesu w sprawie, który uzasadniałby wyeliminować ich zeznań jako nieobiektywne. Zarzuty stawiane R. G., jako osobie obcej, tylko uwiarygodniają go jako świadka, gdyż nie jest w żaden sposób zainteresowany wynikiem sprawy, ani nie może odnieść w skutek jej rozstrzygnięcia żadnej korzyści. Natomiast odgrodzenie wysokim murem, oczywiście utrudnia obserwację sąsiedniej nieruchomości (zapewne w tym celu został wniesiony), nie zmienia to jednak faktu, że sąsiad ma świadomość (zapewne w realiach niniejszej sprawy znacznie ograniczoną) co dzieje się na przyległej nieruchomości, nawet przypadkowo może zarejestrować pewne zdarzenia i dlatego też został wezwany na świadka w niniejszej sprawie. Wskazać należy, iż w sprawach z zakresu wymeldowania, w celu ustalenia aktualnego miejsca pobytu danej osoby z reguły przeprowadza się dowód z przesłuchania sąsiadów. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie wyczerpane zostały przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy, więc orzeczenie organu w przedmiocie wymeldowania Skarżącego z przedmiotowego budynku należy uznać za prawidłowe. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.