II OSK 2408/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-12-21

Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej może zostać odrzucona z powodu powagi rzeczy osądzonej, gdy wcześniejsze postępowanie sądowe dotyczyło tej samej kwestii i zakończyło się prawomocnym orzeczeniem?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej podlega odrzuceniu z powodu powagi rzeczy osądzonej, jeśli wcześniejsze postępowanie sądowe, w tym skarga kasacyjna, prawomocnie rozstrzygnęło o tej samej kwestii, uznając, że sprawa została już osądzona. W takiej sytuacji ponowne rozpoznanie sprawy stanowiłoby naruszenie powagi rzeczy osądzonej.
Stan faktyczny
Z. P. złożył wniosek do Ministra Obrony Narodowej o uchylenie orzeczeń Wojskowej Komisji Morsko-Lekarskiej. Po nierozpatrzeniu wniosku, Z. P. wniósł skargę na bezczynność Ministra do WSA w Warszawie, która została odrzucona z powodu powagi rzeczy osądzonej. NSA oddalił skargę kasacyjną od tego postanowienia. Mimo to, Z. P. złożył kolejną skargę na bezczynność, która również została odrzucona przez WSA w Warszawie. Z. P. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt II SAB/Wa 73/10 o odrzuceniu skargi Z. P. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku z dnia 5 września 2006 r. o uchylenie orzeczeń Wojskowej Komisji Morsko-Lekarskiej Marynarki Wojennej w Gdańsku nr [...] z dnia [...] listopada 1984 r. nr [...] z dnia [...] listopada 1984 r. oddala skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt II SAB/Wa 73/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Z. P. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku z dnia 5 września 2006 r. o uchylenie orzeczeń Wojskowej Komisji Morsko-Lekarskiej Marynarki Wojennej w Gdańsku z dnia [...] listopada 1984 r. nr [...] i nr [...]. W uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, że z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że Z. P. pismem z dnia 5 września 2006 r. zwrócił się do Ministra Obrony Narodowej o uchylenie z mocą ex tunc orzeczeń Wojskowej Komisji Morsko-Lekarskiej Marynarki Wojennej w Gdańsku z dnia [...] listopada 1984 r. nr [...] i nr [...]. Po rozpatrzeniu wniosku Z. P. o stwierdzenie nieważności orzeczeń Wojskowej Komisji Morsko-Lekarskiej Marynarki Wojennej z dnia [...] listopada 1984 r. nr [...] i nr [...]., Wojskowa Komisja Lekarska Marynarki Wojennej decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. umorzyła postępowanie. Po rozpatrzeniu odwołania Z. P. od przedmiotowej decyzji, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję Wojskowej Komisji Lekarskiej Marynarki Wojennej z dnia [...] kwietnia 2005 r. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 listopada 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1392/05 (orzeczenie prawomocne) oddalił skargę Z. P. na decyzję Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania, uznając, że wydane przez komisje orzeczenia nie były decyzjami administracyjnymi i nie miały do nich zastosowania przepisy K.p.a., w związku z tym skoro skarżący żądał stwierdzenia nieważności orzeczenia komisji lekarskiej, które nie było decyzją administracyjną, to nie mogło być ono dotknięte przesłanką nieważności. W dalszej części uzasadniania Sąd wskazał, iż wymienione we wniosku z dnia 5 września 2006 r. orzeczenia były przedmiotem oceny Wojskowej Komisji Lekarskiej Marynarki Wojennej oraz Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej, a prawomocnym wyrokiem z dnia 10 listopada 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1392/05 Wojewódzki Sąd Administarcyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] i stwierdził, że sprawa objęta skargą Z. P. została już prawomocnie osądzona, a tym samym nie może być ponownie rozpatrywana przez Ministra Obrony Narodowej. Dodatkowo Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 515/07, Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Z. P. wniesionej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 210/06, odrzucającego skargę ww. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie nierozpoznania wniosku z dnia 5 września 2006 r. o stwierdzenie nieważności orzeczeń Wojskowej Komisji Morsko-Lekarskiej Marynarki Wojennej w Gdańsku z dnia [...] listopada 1984 r. nr [...] i nr [...], oddalił skargę kasacyjną, uznając, że skarga na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie nierozpoznania wniosku z dnia 5 września 2006 r. o stwierdzenie nieważności orzeczeń Wojskowej Komisji Morsko-Lekarskiej Marynarki Wojennej w Gdańsku z dnia [...] listopada 1984 r. nr [...] i nr [...], wobec powołanego przez Sąd I instancji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1392/05, została słusznie odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., bowiem jej rozpoznanie stanowiłoby naruszenie powagi rzeczy osądzonej. Od powyższego postanowienia skargę kasacyjną wywiódł Z. P., zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie. Ponadto wskazał na wydanie zakwestionowanego postanowienia z naruszeniem: 1/ przepisów ogólnych prawa materialnego art. 2, 9, 32 ust. 1, art. 91 ust. 1, art. 175 ust. 1, 178 ust. 1, 184 w zw. z art. 7, 8 ust. 2, 83, 87 ust. 1 Konstytucji RP w stopniu mającym wpływ na wynik i rozstrzygnięcie w oprawie przez zaniechanie zastosowania w całości i nie uwzględnienie w całości. Sąd administracyjny naruszył zasadę demokratycznego państwa prawnego, zasadę praworządności, zasadę zaufania do państwa i tworzonego przezeń prawa, naruszył zasadę równego traktowania wobec prawa i potraktował skarżącego Z. P. nierówno wobec prawa pozbawiając go prawa do sądu administracyjnego w sprawie ze skargi skarżącego Z. P. na zachodzącą od 2006 r. bezczynność organu nadzoru wojskowej administracji publicznej Ministra Obrony Narodowej w Warszawie i Sąd pozbawił skarżącego prawa do sądu administracyjnego od decyzji administracyjnej nadzorczej kończącej ostatecznie postępowanie administracyjne nadzorcze w sprawie i w przedmiocie o uchylenie sprzecznych z prawem orzeczeń wojskowych komisji lekarskich i wydanych z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych, tych samych podmiotowo orzeczeń wojskowych komisji lekarskich z wniosku skarżącego z dnia 12 września 2006 r. Sąd administracyjny zaniechał i odmówił uwzględnienia, że prawodawca Rzeczypospolitej Polskiej nakazał organom władzy publicznej działania na podstawie i w granicach obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej prawa i że prawodawca nakazał organom władzy publicznej Rzeczypospolitej Polskiej przestrzegania wiążącego ją prawa międzynarodowego i że stanowi ono część krajowego porządku prawnego i że powinno być bezpośrednio stosowane zwłaszcza w zakresie zagwarantowanego i poręczonego dla każdego obywatela Rzeczypospolitej Polskiej prawa do Sądu wynikającego z przepisów prawa materialnego międzynarodowych Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszył wyżej wymienione powołane przepisy prawa materialnego przez zaniechanie, a wręcz odmowę sprawowania prawa, zaniechanie sprawowania wymiaru sprawiedliwości jako organ władzy sądowniczej Rzeczypospolitej Polskiej, a także Sąd zaniechał dokonania sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem przez organ nadzoru wojskowej administracji publicznej Ministra Obrony Narodowej w Warszawie w nadzorczym postępowaniu administracyjnym, z wniosku skarżącego tam wniesionego przez skarżącego z dnia 5 września 2006r. 2/ naruszenie przepisów prawa materialnego wykonawczego do ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i do ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej: - § 36 ust. 1, § 37 w zw. z § 1, 40 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określenia zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 57, poz. 287 ze zm.) - § 35 ust. 1 w zw. z § 36, § 37 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1422 ze zm.), - § 26 ust. 1 w zw. z § 8 ust. 1, § 29, § 30 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595 ze zm.). Wszystkie naruszone przez Sąd w stopniu mającym istotny wpływ na wynik i rozstrzygnięcie w sprawie, przez zaniechanie uwzględnienia przez Sąd, zaniechanie zastosowania przez Sąd, nie respektowanie przez Sąd w całości. Zaniechanie uwzględnienia przez Sąd, że do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia wniesionego w dniu 12 września 2006 r. wniosku do skarżonego Ministra Obrony Narodowej wszczynającego nadzorcze postępowanie administracyjne w sprawie i w przedmiocie o uchylenie sprzecznego z prawem i wydanych z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych orzeczeń administracyjnych niewłaściwych rzeczowo Rejonowych Wojskowych Komisji Lekarskich w Bydgoszczy, Kołobrzegu i w Szczecinie wydanych w okresie 1985/2001 ustawowo uprawnionym i upoważnionym jest wyłącznie organ nadzoru wojskowej administracji publicznej Minister Obrony Narodowej, wydanych orzeczeń administracyjnych w przedmiocie o ustalenie zdolności skarżącego do czynnej służby wojskowej i o ustalenie zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej do celów powszechnego obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. I tym samym pominięcie przez Sąd z urzędu rzeczywistego prawdziwego stanu faktycznego okoliczności sprawy, zgodnego z prawdą żądania skarżącego i wskazanego przez skarżącego przedmiotu postępowania administracyjnego i postępowania sądowoadministracyjnego, co skutkowało pozbawieniem skarżącego prawa do sądu administracyjnego i błędnego, niewłaściwego bezpodstawnego odrzucenia skargi administracyjnej skarżącego na bezczynność naczelnego organu administracji wojskowej publicznej Ministra Obrony Narodowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie doprowadził do nieważności postępowania sądowoadministarcyjnego poprzez pozbawienie skarżącego prawa i wolności do jawności postępowania sądowoadministracyjnego i możności obrony swych praw przez skarżącego w jawnym, bezpośrednim postępowaniu sądowoadministracyjnym na skutek naruszenia przepisów prawa materialnego przez Sąd postępowania sądowoadministracyjnego i naruszenia prawa materialnego: - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszył przepisy prawa materialnego postępowania sądowoadministracyjnego art. 3 § 1, § 2 pkt 8, art. 10, art. 58 § 1 pkt 4, § 3, art. 149, art. 134 § 2, art. 138, art. 141 § 4 w zw. z art. 1, art. 2, art. 3 § 2 pkt 1, art. 13 § 1, § 2, art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), wszystkie w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia w sprawie przez błędne niewłaściwe zastosowanie, nadinterpretację, nie respektowanie przez zaniechanie uwzględnienia, zaniechanie zastosowania, nie przestrzeganie, nie respektowanie. Naruszenie przez błędne, niepełne, niewłaściwe przytoczenie, wpisanie, powołanie w sentencji zaskarżonego postanowienia przedmiotu postępowania sądowoadministracyjnego i postępowania administracyjnego nadzorczego, z zaniechaniem uwzględnienia, przyjęcia, uznania, że do sądu administracyjnego wprost podlegać będzie wyłącznie skarga administracyjna skarżącego na ostateczną decyzję administracyjną nadzorczą Ministra Obrony Narodowej w Warszawie jako naczelnego organu nadzoru i właściwego organu wojskowej administracji publicznej i że orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej występują wyłącznie w sprawie w rozumieniu art. 135 omawianej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zaniechanie uwzględnienia, uznania, przyjęcia, że Minister Obrony Narodowej w Warszawie jest ustawowo uprawnionym i: upoważnionym naczelnym organem właściwym wojskowej administracji publicznej do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia wniosku skarżącego z dnia 5 września 2006 r. w sprawie i w przedmiocie o uchylenie sprzecznych z prawem i wydanych z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych orzeczeń spornych wojskowej komisji lekarskiej. I zaniechanie uwzględnienia, uznania przez Sąd że w takim przedmiocie: "o uchylenie sprzecznych z prawem i wydanych z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych orzeczeń wojskowej komisji lekarskiej" jeszcze żadna ostateczna decyzja administracyjna nadzorcza, ani zachodząca bezczynność Ministra Obrony Narodowej w Warszawie w Rzeczpospolitej Polskiej osądzone prawomocnie nie zostały przez żaden sąd administracyjny. Naruszone przez sąd przez nie odróżnianie odrębnych ustawowych reżimów postępowań administracyjnych i w przedmiocie o uchylenie sprzecznych z prawem i wydanych z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, od przedmiotu postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych. A także Sąd zaniechał przytoczenia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zarzutów skarżącego wskazanych, przytoczonych i powołanych w treści skargi administracyjnej, które jednoznacznie wskazują w jakiej sprawie i w jakim przedmiocie postępowanie administracyjne nadzorcze zostało wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia 5 września 2006 r. i że nie zostało zakończone wydaniem ani doręczeniem do rąk skarżącego ostatecznej decyzji nadzorczej administracyjnej. Ponadto autor skargi kasacyjnej wniósł o: 1/ usuniecie skutków naruszonego prawa przez Naczelny Sąd Administracyjny przez uchylenie w całości ze skutkiem ex tunc zaskarżonego niniejszą skargą kasacyjną postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2010 r., sygn. II SAB/Wa 73/2010 i przekazania sprawy i skargi administracyjnej na bezczynność Ministra Obrony Narodowej wyznaczonemu z urzędu równorzędnemu wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia w jawnym postępowaniu sądowoadministracyjnym, 2/ oraz zasądzenie i przyznanie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego i kwoty 300 zł poniesionej w związku z celowym dochodzeniem ochrony prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przedmiotem postępowania uruchomionego przez Z. P. wnioskiem z dnia 5 września 2006 r. jest bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie nierozpoznania jego wniosku z dnia 5 września 2006 r. o stwierdzenie nieważności orzeczeń Wojskowej Komisji Morsko-Lekarskiej Marynarki Wojennej w Gdańsku z dnia [...] listopada 1984 r., nr [...] i nr [...]. Skarżący rozpoczął zwalczanie tej bezczynności Ministra Obrony Narodowej składając w dniu 2 listopada 2006 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w treści której zakwestionował nierozpoznanie jego wniosku z dnia 5 września 2006 r. Skarga ta została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2007 r., albowiem przyjęto, że nastąpiła powaga rzeczy osądzonej. Na skutek skargi kasacyjnej wywiedzionej przez Z. P. od powyższego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2007 r., sygn. II OSK 515/07, oddalił skargę kasacyjną podzielając pogląd Sądu I instancji o zaistnieniu przesłanki do odrzucenia skargi, tj. powagi rzeczy osądzonej. Skarżący pomimo istnienia wyżej wskazanego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, który na podstawie art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., wiąże Wojewódzki Sąd Administracyjny, złożył w dniu 4 lutego 2010 r. (prezentata) w niezmienionym stanie faktycznym i prawnym, kolejną skargę na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie nierozpoznania jego wniosku z dnia 5 września 2006 r. "o uchylenie w całości z mocą ex tunc" decyzji Wojskowej Komisji Morsko-Lekarskiej Marynarki Wojennej w Gdańsku z dnia [...] listopada 1984 r., nr [...] i nr [...]. W takiej sytuacji wniesiona skarga nie mogła doprowadzić do innego rozstrzygnięcia jak tylko do jej odrzucenia, co bezpośrednio wynikało z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 515/07. Tym samym rozbudowane zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły spowodować uchylenia zaskarżonego postanowienia tym bardziej, że odnoszą się one do kwestii merytorycznej, podczas gdy sprawa dotyczy jedynie bezczynności organu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło