II SA/Po 320/10

WyrokWSA w Poznaniu2010-09-15

Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Barbara Drzazga, Aleksandra Łaskarzewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ Policji jest właściwy do rozpatrzenia wniosku emeryta policyjnego o wypłatę równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, jeśli przepisy regulujące przyznawanie tego świadczenia zostały zmienione, a wcześniejsza decyzja przyznająca świadczenie nie została uchylona?
Ratio decidendi
Organ Policji pozostaje właściwy do rozpatrzenia wniosku o wypłatę równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, nawet po zmianie przepisów, jeśli istnieje ostateczna i prawomocna decyzja przyznająca to świadczenie. Zwrot wniosku jako niedopuszczalnego jest wówczas nieuzasadniony, a organ powinien potraktować wniosek jako coroczną deklarację uprawnionego beneficjenta, realizując tym samym istniejącą decyzję.
Stan faktyczny
Emeryt policyjny złożył wniosek o wypłatę równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, powołując się na decyzję z 1998 r. przyznającą mu to świadczenie bezterminowo. Komendant Miejski Policji zwrócił wniosek, uznając się za niewłaściwego z powodu zmian w przepisach. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał to postanowienie w mocy. Emeryt wniósł skargę, wskazując na ostateczną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 2010 r., która stwierdziła nieważność decyzji o wygaśnięciu jego pierwotnego prawa do świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Komendanta Miejskiego Policji w K. i określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2010 r. sprawy ze skargi K. C. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] 2010 r. Nr [...] znak [...] w przedmiocie zwrotu oświadczenia mieszkaniowego do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego; I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Komendanta Miejskiego Policji w K. z dnia [...] 2010 r. Nr [...] znak L.dz. [...], II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ A. Łaskarzewska /-/ W. Batorowicz /-/ B. Drzazga Postanowieniem z dnia [...] 2010 r. nr 85/N/2010 Komendant Wojewódzki Policji w P. utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Miejskiego Policji w K. z dnia [...] 2010 r. nr [...] w sprawie zwrotu wniesionego przez K. C. – emeryta policyjnego oświadczenia mieszkaniowego o ustalenie uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości za rok 2009. Powyższe postanowienia wydano w następującym stanie faktycznym. Dnia [...] 2009 r. (pismo z [...] 2009 r.) K. C. złożył wniosek o wypłatę należnego mu równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ul. K. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż działa w oparciu o decyzję Komendanta Wojewódzkiego P. z dnia [...] 1998 r. Nr [...] w sprawie przyznania mu jako emerytowanemu funkcjonariuszowi Policji bezterminowo, równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu. Do wniosku K. C. załączył oświadczenie mieszkaniowe za rok 2009. Postanowieniem z dnia [...] 2009 r. nr [...] Komendant Miejski Policji w K., działając na podstawie art. 66 § 3 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej: kpa) postanowił zwrócić wniesione przez K. C. oświadczenie mieszkaniowe do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości za rok 2009 r. stwierdzając, iż nie jest właściwy w sprawach dotyczących ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za ten rok. W uzasadnieniu Komendant wyjaśnił, iż na podstawie § 9 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2002 r. Nr 100, poz. 919 - dalej jako: rozporządzenie z 2002 r.) posiadał kompetencję do przyznawania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 266, poz. 2246) uchylono § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 2002 r., a według tego przepisu właściwym w sprawach równoważnika pieniężnego był Komendant Miejski Policji w K. Wskazując na powyższe organ doszedł do przekonania, że w stanie prawnym obowiązującym w dniu orzekania nie było organu właściwego do wydania decyzji w przedmiocie przyznania K. C. uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za rok 2009. W zażaleniu na postanowienie K. C. podniósł, iż w rozporządzeniu z 28 grudnia 2005 r. brak jest regulacji, które pozbawiałyby emerytów policyjnych z 1991 r. równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Powołał się przy tym na wyroki sądów administracyjnych (sygn. akt IV SA/GL 434/06, II SA/Wa 1799/06, II SA/Wa 1032/08, I OSK 969/07, dostępne na stronie internetowej NSA), w których stwierdzono, ze z dniem 1 stycznia 2006 r. utracił moc prawną przepis, na mocy którego emeryci i renciści policyjni byli uprawnieni do otrzymywania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, to jednak decyzje te równoważniki przyznające obowiązują nadal, gdyż rozporządzeniu z 28 grudnia 2005 r. nie znajdują się regulacje co do decyzji wydanych przed jego wejściem życie. Utrzymując postanowienie w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w z art. 144 kpa Komendant Wojewódzki Policji w P. wyjaśnił, iż Komendant Miejski Policji posiadał kompetencje do ustalenia uprawnień i wydania decyzji w sprawie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego w stosunku do emerytów (rencistów) policyjnych oraz osób uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym policjancie na podstawie § 9 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 8 rozporządzenia z 2002 r. Z dniem 01.01.2006 r. weszły w życie przepisy nowelizujące dotychczasowe rozporządzenie. Uchylono nie tylko § 8, pozbawiając tym samym praw do równoważnika osoby uprawnione do policyjnych świadczeń emerytalno-rentowych, ale także § 9 ust. 2, wyłączając możliwość stosowania rozporządzenia przez organy Policji (komendantów powiatowych) w stosunku do emerytów policyjnych. Zdaniem Wojewódzkiego Komendanta Policji w P. na podstawie obowiązujących przepisów prawa nie ma możliwości wskazania właściwego organu do rozpoznania wniosków emerytów (rencistów) policyjnych o ustalenie uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego po 01.01.2006 r. Organ podkreślił też, że na podstawie art. 19 kpa obowiązany jest do przestrzegania z urzędu właściwości rzeczowej i miejscowej, co leży w interesie państwa jak i interesie obywatela jako strony postępowania. Aby dany organ był właściwy w sprawie, jego działanie musi być oparte na normie prawnej dającej mu uprawnienie lub obowiązek do przeprowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej. W skardze K. C. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Komendanta Miejskiego Policji w K. oraz nakazanie Komendantowi Miejskiemu Policji, by rozpatrzył wniosek i wypłacił równoważnik zgodnie z obowiązującą decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] 1998 r. Nr [...] w załączeniu – k . 5 akt sądowych). W uzasadnieniu skargi przytoczono argumentację zawartą w uzasadnieniu zażalenia na postanowienie organu I instancji. Skarżący dołączył do skargi decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] 2010 r. nr [...], którą ten uchylił w całości decyzję Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] 2009 r. i stwierdził nieważność decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. nr [...] z dnia [...] 2006 r. stwierdzającą wygaśnięcie z dniem 1 stycznia 2006 r. decyzji nr [...] z dnia [...] 1998 r. ówczesnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. w sprawie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu. W odpowiedzi na skargę Wielkopolski Komendant Wojewódzki Policji w P. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Podał też, że do dnia sporządzenia niniejszego pisma nie posiadał wiedzy, czy decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] 2010 r. stała się prawomocna. Fakt zaś wydania tej decyzji nie uprawnia organów Policji do merytorycznego rozpatrzenia wniosku o wypłacenie równoważnika, gdyż poprzez uchylenie § 8 rozporządzenia z 2002 r. emeryci policyjni utracili uprawnienie do wypłaty świadczenia. Dnia [...] 2010r. do Komendant Wojewódzki Policji w P. otrzymał odpis decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] 2010r. Nr [...] (k.13,14 akt administracyjnych, egz.1). W dniu 21 czerwca 2010 r. do tutejszego Sądu wpłynęła informacja z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji , iż do organu nie wniesiono skargi na decyzję z dnia [...] 2010 r. w sprawie równoważnika za remont zajmowanego lokalu. W piśmie procesowym z dnia 20 czerwca 2010 r. skarżący podniósł, ze decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] 2010 r. uprawomocniła się w dniu 9 lutego 2010 r., tj. odebrania jej przez skarżącego, termin zaś złożenia skargi do Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w Warszawie upłynął 11 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w piśmie z 17 czerwca 2010 r. zawiadomił tutejszy Sąd, że dotychczas nie wpłynęła do niego skarga na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] 2010 r. Nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając przedmiotową sprawę, w oparciu o zgromadzony w aktach materiał, uzupełniony również na etapie postępowania sądowoadministracyjnego (k. 5-6, 22, 25-28, 30, 42, 44 akt) Sąd doszedł do przekonania, że w chwili rozpoznawania sprawy przez organ odwoławczy skarżący legitymował się ostateczną i prawomocną decyzją o przyznaniu równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, bowiem decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z [...] 1998 r. nr [...] obowiązywała w chwili wydania zaskarżonego postanowienia. W istocie bowiem decyzją z dnia [...] 2010 r. Nr [...] znak: [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji po rozpoznaniu odwołania K. C. uchylił w całości decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] 2009 r. i stwierdził nieważność decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] 2006 r. stwierdzającej wygaśnięcie z dniem 1 stycznia 2006 r. decyzji nr [...] z dnia [...] 1998 r. ówczesnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. w sprawie przyznania bezterminowo K. C. równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu (k. 13 akt adm. egz. nr 1, również k. 6 akt sądowych). Powołana wyżej decyzja Ministra z [...] 2010 r., wydana w wyniku złożonego odwołania miała walor ostateczności, podlegała zatem wykonaniu, nie możliwe było jej zaskarżenie w administracyjnym toku instancji. Mając na względzie, że decyzja ta została wydana i doręczona Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w P. przed zaskarżonym rozstrzygnięciem z dnia [...] 2010 r. (k. 13, 14 akt adm. egz. nr 1) winien on uwzględnić zaistniałą zmianę okoliczności sprawy. Oświadczenie (wniosek) skarżącego należało potraktować w zgodzie z trybem określonym w rozporządzeniu z dnia 28 czerwca 2002 r. mając na względzie, że składa je osoba uprawniona - bowiem legitymująca się ostateczną decyzją o przyznaniu równoważnika. Oznacza to w istocie konieczność uznania złożonego oświadczenia mieszkaniowego wraz z wnioskiem o wypłatę równoważnika jako corocznej deklaracji uprawnionego beneficjenta równoważnika. W takim przypadku nie ma miejsca problem właściwości organu, bowiem zgodnie z § 3 ust. 7 wymienionego rozporządzenia przedmiotowy równoważnik pieniężny wypłaca właściwa jednostka organizacyjna Policji. Powyższy przepis wskazujący organ uprawniony do wypłaty równoważnika nie został przez prawodawcę uchylony, ani zmieniony. W tym miejscu wymaga zaznaczenia, że uchylony § 9 ust. 2 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. dotyczył tylko kompetencji organu do wydawania decyzji o uprawnieniu do równoważnika (w sprawach "przyznania, odmowy przyznania, cofania albo zwrotu równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego"). Usunięcie z aktu prawnego tego przepisu nie oznacza, że organ traci kompetencje do wykonania wydanych wcześniej, istniejących w obrocie prawnym i wiążących go decyzji administracyjnych, a w szczególności do podejmowania niezbędnych czynności materialno-technicznych służących realizacji tych decyzji (coroczne określenie wysokości równoważnika na podstawie oświadczenia mieszkaniowego i jego wypłata). W tym stanie rzeczy zwrot wniosku uznać należało za niedopuszczalny, rozstrzygnięcie w tym względzie naruszało przepis art. 66 § 3 kpa. W niniejszej sprawie z opisanych powyżej powodów brak było podstaw do przyjęcia niewłaściwości Komendanta Miejskiego Policji w K. Mając na względzie powyższe orzec należało jak w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2002.153.1270 ze zm.), dalej ppsa w zw. z art. 135 ppsa i dlatego orzeczono jak w pkt. I sentencji. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie miał na względzie poczynione rozważania, w szczególności co do konieczności potraktowania wniosku skarżącego wraz z oświadczeniem mieszkaniowym jako corocznej deklaracji uprawnionego beneficjenta równoważnika wobec pozostawania w obrocie decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] 1998r. przyznającej równoważnik za remont lokalu. O wykonalności zaskarżonego postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 powołanej ustawy. /-/ A. Łaskarzewska /-/ W. Batorowicz /-/ B. Drzazga

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło