II OSK 363/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-05-16
Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Paweł Miładowski, Aleksandra Łaskarzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji budowlanej, wydając pozwolenie na użytkowanie samowolnie zbudowanego ogrodzenia, prawidłowo ocenił, czy jego budowa nie spowodowała niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, w szczególności utrudnienia dostępu do drogi publicznej?Ratio decidendi
Sąd administracyjny uchylił decyzję o pozwoleniu na użytkowanie ogrodzenia, ponieważ organy administracji nie zbadały, czy budowa ogrodzenia nie spowodowała niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, polegającego na utrudnieniu lub uniemożliwieniu dostępu do drogi publicznej. Brak takiej oceny stanowił naruszenie prawa materialnego (art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.) oraz przepisów postępowania (art. 7 i 77 k.p.a.), co miało istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na użytkowanie ogrodzenia, które zostało wybudowane samowolnie w latach 1988-1989. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym, organy udzieliły pozwolenia na użytkowanie. Strona skarżąca (T.K.) kwestionowała tę decyzję, podnosząc m.in. zarzut utrudnienia dostępu do drogi publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) uchylił decyzję organu II instancji, uznając, że organy nie zbadały kwestii wpływu ogrodzenia na dostęp do drogi publicznej. Skargę kasacyjną od wyroku WSA wniósł L.S., kwestionując ocenę WSA co do naruszenia przepisów postępowania przez organy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej L.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1205/10 w sprawie ze skargi T.K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1205/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi T.K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (pkt I), stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku (pkt II) oraz przyznał ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M.P. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 525 zł, w tym VAT.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy, na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.) i art. 83 ust. 1 oraz art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej w skrócie k.p.a., po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej ogrodzenia działki o nr ew. [...], obręb [...], położnej przy ul. W. w W. udzielił H.S. pozwolenia na użytkowanie ww. ogrodzenia.
Postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy nr [...] z dnia [...] września 2004 r. nałożono na inwestora obowiązek przedłożenia inwentaryzacji budowlanej ww. ogrodzenia z oceną techniczną i opinią o zgodności wykonania robót z przepisami i zgodności jego lokalizacji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Ponieważ przedłożona inwentaryzacja budowlana wykazała niezgodność istniejącego ogrodzenia z warunkami technicznymi i wymogami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r., nakazano na podstawie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. doprowadzić ogrodzenie do stanu zgodnego z przepisami poprzez zlikwidowanie ostrych zakończeń ogrodzenia.
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję, którą po rozpatrzeniu skargi T.K. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 lipca 2006 r., sygn. akt: VII SA/Wa 426/06, uchylił.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] uchylił decyzję nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] wezwał inwestora do uzupełnienia inwentaryzacji budowlanej o stosownie dokumenty, które pozwoliłyby ocenić zgodność jego wykonania z przepisami obowiązującymi w dacie budowy ogrodzenia. Ponieważ ogrodzenie zostało wykonane zgodnie z wymogami określonymi w przepisach przytoczonych w tym akcie, a lokalizacja ogrodzenia nie kolidowała z ustaleniami planu, organ nie znalazł podstaw do zastosowania art. 37 nakazującego przymusową rozbiórkę obiektu i nie stwierdził istnienia okoliczności nakazania w trybie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. dokonania zmian lub przeróbek ogrodzenia.
Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] umorzono więc postępowanie administracyjne prowadzone w tej sprawie.
Po rozpatrzeniu odwołania T.K. złożonego od tej decyzji, Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na jej rozpatrzenie w trybie art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
W dalszym postępowaniu wyjaśniającym, stosownie do wskazań, inwestor przedłożył uzupełnioną inwentaryzację budowlaną ogrodzenia działki nr [...] przy ul. W., sporządzoną przez mgr inż. arch. I.K. wpisaną na listę członków Mazowieckiej Okręgowej Izby Architektów. Inwentaryzacja budowlana zawierająca ocenę techniczną robót określa, że ww. ogrodzenie wykonane w latach 1988 - 1989 nie koliduje z ustaleniami perspektywicznego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego m. st. Warszawy, obowiązującymi w tym okresie. Ogrodzenie zostało wykonane poprawnie pod względem konstrukcyjnym i o wymiarach dostosowanych do potrzeb i budowlanych przepisów obowiązujących w okresie jego realizacji i jest zdatne do użytkowania w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
W świetle tych ustaleń organ stwierdził, że istnieją przesłanki do zalegalizowania przedmiotowego ogrodzenia i wobec powyższego orzekł decyzją z dnia [...] maja 2008 r. o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie.
Ustosunkowując się do kwestii podnoszonych przez T.K., a dotyczących braku dostępu do drogi publicznej w związku z wybudowaniem budynków i ogrodzenia, organ wyjaśnił, że wszystkie budynki znajdujące się na działkach sąsiednich zostały wybudowane w oparciu o decyzje organów administracji architektoniczno - budowlanej, właściwych w sprawie pozwoleń na budowę.
Odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła T.K.
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że w ocenie organu II instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy.
Mając na uwadze wniosek strony skarżącej o wydanie nakazu rozbiórki ogrodzenia działki o nr ew. [...], organ wyjaśnił, kiedy obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane w warunkach samowoli budowlanej pod rządami ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. podlegają przymusowej rozbiórce i wskazał, że realizacja ogrodzenia na działce o nr ew. [...] była zgodna z obowiązującym w czasie jego budowy miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym w dniu 6 grudnia 1982 r. uchwałą Rady Narodowej m. st. Warszawy nr 57. Ogrodzenie to spełnia również wymagania zawarte w przepisach rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62).
W świetle powyższego organ II instancji utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] maja 2008 r., nr [...].
Skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła T.K. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 29, art. 37 w zw. z art. 40, art. 5 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane oraz art. 7 i 11 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Rozpoznając skargę po raz pierwszy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 lutego 2009 r. wydanym w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1560/08 skargę tę oddalił podkreślając, iż decyzja kwestionowana przez T.K. została wydana prawidłowo. Wprawdzie nie było wątpliwości, że sporne ogrodzenie zostało wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę, jednakże nawet w takiej sytuacji organ nie mógł nakazać rozbiórki obiektu jeżeli nie zostały spełnione ustawowe przesłanki określone w art. 37. W ocenie Sądu I instancji oznaczało to, że organ nie mógł odmówić wydania pozwolenia na użytkowanie ogrodzenia. Wskazał jednocześnie, że samo niewykazanie się inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane również nie może stanowić podstawy do nakazania rozbiórki wybudowanego już obiektu. Likwidacja tego rodzaju bezprawia może zostać dokonana wyłącznie przed sądem powszechnym na podstawie kodeksu cywilnego.
W następstwie rozpoznania skargi kasacyjnej od powyższego wyroku wniesionej przez T.K. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 31 maja 2010 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II OSK 924/09 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, iż w warunkach niniejszej sprawy należy podzielić stanowisko organu wydającego zaskarżoną decyzję w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie, które zostało uznane za słuszne przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, iż okoliczność braku zgody T.K. na wydanie zaskarżonej decyzji nie może uzasadniać uwzględnienia jej żądania wydania nakazu rozbiórki w miejsce decyzji pozwalającej na użytkowanie. Spór skarżącej i inwestorki dotyczący zakresu korzystania ze wspólnej nieruchomości należy bowiem do właściwości sądu powszechnego. Odrębną natomiast kwestią jest konsekwentne podnoszenie przez T.K., iż w jej ocenie występuje określona w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. przesłanka spowodowania budową spornego ogrodzenia niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia polegająca na utrudnieniu, a nawet uniemożliwieniu w pewnym zakresie dostępu skarżącej do drogi publicznej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ten zarzut nie został należycie wyjaśniony i oceniony przez Sąd I instancji, który lakonicznie stwierdził, iż uznaje, że nie wystąpiła przesłanka do wydania nakazu rozbiórki, zasadniczo nie wywodząc jednak na czym opiera swoje stanowisko. Nadto podkreślono, że wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie musi być poprzedzone wnikliwą oceną w takim zakresie czy nie występuje żadna z przesłanek do wydania nakazu rozbiórki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po ponownym rozpoznaniu sprawy uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie.
W uzasadnieniu wskazano, że Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt II OSK 924/09 przesądził, iż w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym nie została należycie oceniona kwestia występowania określonej w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. przesłanki spowodowania budową spornego ogrodzenia niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia polegającej na utrudnieniu, a nawet uniemożliwieniu w pewnym zakresie dostępu skarżącej do drogi publicznej. Nadto Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że Sąd I instancji lakonicznie stwierdził, iż uznaje, że nie wystąpiła przesłanka do wydania nakazu rozbiórki. Nie wywiódł jednak na czym opiera swoje stanowisko. W tym stanie rzeczy niezbędnym jest odwołanie się do rozstrzygnięć wydanych przez organy w obu instancjach i ich uzasadnień oraz analiza ich pod kątem przedstawionych tamże rozważań dotyczących wskazanej przez Naczelny Sąd Administracyjny przesłanki wymienionej w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, a mianowicie spowodowania budową spornego ogrodzenia utrudnienia czy wręcz uniemożliwienia skarżącej dostępu do drogi publicznej.
W ocenie Sądu lektura uzasadnień tak decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] maja 2008 r., jak i decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008 r. wskazuje, iż oba ww. organy powyższą kwestię pominęły. Żaden z nich nie zajął bowiem stanowiska co do tego czy budowa spornego ogrodzenia miała wpływ (a jeśli tak to jaki) na komunikację nieruchomości skarżącej z drogą publiczną. Taki stan rzeczy uniemożliwia Sądowi I instancji kontrolę rozstrzygnięć organów w omawianym zakresie, zwłaszcza iż sąd z racji przysługujących mu uprawnień kasatoryjnych nie może zastępować organów i przejmować obciążających je obowiązków pełnego ustalenia stanu faktycznego oraz dokonania na jego podstawie wymaganej oceny prawnej. Oznacza to, w ocenie Sądu I instancji, iż kwestia tego czy budowa spornego ogrodzenia wypełniała przesłankę określoną w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. musi być w pierwszej kolejności przedmiotem badania i oceny organów. Zaznaczono nadto, że Sąd nie czyni własnych ustaleń faktycznych oraz nie konstruuje własnych ocen prawnych z tychże ustaleń wynikających. Ocenia natomiast ustalenia poczynione przez organy oraz zaprezentowane przez nie rozważania o charakterze prawnym.
Nadto Sąd wskazał, że rozpoznając sprawę ponownie organy wezmą pod uwagę powyższe uwarunkowania, w tym zwłaszcza to, że w realiach sprawy niniejszej ewentualne wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie musi być poprzedzone wnikliwą oceną w zakresie tego czy nie występuje żadna z przesłanek do wydania nakazu rozbiórki ogrodzenia.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiódł L.S. zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zakwestionowanemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., w związku z art. 7 i 77 k.p.a. wyrażające się w tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż organ naruszył art. 7 i 77 k.p.a. poprzez uznanie, że organ nie zajął stanowiska co do tego czy budowa spornego ogrodzenia miała wpływ na komunikację nieruchomości T.K. z drogą publiczną.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący szczegółowo opisał stan faktyczny sprawy, wskazując m.in., że T.K. w 1986 r. na własne życzenie przebudowała i nadbudowała użytkowany budynek mieszkalny zmieniając garaż z istniejącym wjazdem od strony zachodniej ogrodu na pokój, a garaż zaprojektowano od strony wschodniej ogrodu, gdzie od początku miała utrudniony dojazd – stromy zjazd i zły promień skrętu. Wskazano także, że skarżący wraz z T.K. są współwłaścicielami nieruchomości nr [...] i [...], z tymże każdy ze współwłaścicieli użytkuje konkretną działkę – skarżący kasacyjnie działkę nr [...], a T.K. działkę nr [...].
Autor skargi kasacyjnej wskazał także, że nie można przyjąć, że interesy T.K. zostały naruszone na skutek ogrodzenia działki nr [...], albowiem na użytkowanej przez nią działce (nr [...]) istnieje druga brama wjazdowa o szerokości 3 m od ul. P., co obrazują załączone zdjęcia. Zatem dojazd do posesji nr [...] nie został w żaden sposób utrudniony, ani pogorszony. Wskazano także, że T.K. domaga się bezpośredniego dostępu do ul. W. kosztem nieruchomości użytkowanej przez skarżącego, podczas gdy dostęp ten ma zapewniony do drogi głównej, tj. ul. W. poprzez ul. C. lub od ul. W. do ul. P.
Podniósł także, że ogrodzenie skarżącego jest zgodne z przepisami techniczno-budowlanymi i miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Zdaniem skarżącego T.K. z uwagi na posiadane udziały w działce użytkowanej przez skarżącego nęka jego rodzinę występując od lat do różnych organów i sądów. Zaś uchylenie przez Sąd decyzji o użytkowaniu ogrodzenia działki nr [...] spowoduje niekorzystne skutki dla zdrowia i życia skarżącego kasacyjnie w postaci wyrzucania śmieci na tę nieruchomość, kradzieży, wyprowadzania psów lub zagrożenia bezpieczeństwa mienia skarżącego oraz życia jego i rodziny spowodowanego napadami.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednakże pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w treści art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, zatem wywiedzioną skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach zakreślonych zawartymi w niej podstawami. Zaś tak rozpatrywana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie zaś do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji ma miejsce wówczas, gdy stwierdzone zostanie: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić między innymi w przypadku, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu decyzji organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że Sąd obowiązany jest uchylić zaskarżoną decyzję w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustawa nie wymaga w tym wypadku, aby naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na wynik sprawy, lecz wystarczy uznanie, że uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. A. Kabat (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2005, s. 337). A zatem Sąd stosuje te przepisy w przypadku jednoznacznego stwierdzenia, że organ dopuścił się "innego naruszenia przepisów postępowania" i naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy, bądź też w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego.
W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji prawidłowo zastosował powyższą konstrukcję prawną i uchylił w oparciu o normę art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, albowiem doszło w przedmiotowym postępowaniu do naruszenia przepisu prawa materialnego, a to art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy oraz ujawniono naruszenia przepisów postępowania administracyjnego zobowiązujących organ administracji do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak też wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.).
Organy administracji zaskarżonymi decyzjami udzieliły H.S., w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r., pozwolenia na użytkowanie samowolnie zbudowanego ogrodzenia działki o nr ewid. [...] położonej przy ul W. w W., bez jednoczesnego zbadania zaistnienia przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., a to wpływu spornego ogrodzenia na komunikację nieruchomości T.K. z drogą publiczną.
Przede wszystkim zwrócić należy w tym miejscu uwagę, iż Sąd I instancji wydał zaskarżony wyrok wskutek ponownego rozpoznania skargi T.K., gdyż wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 924/09, uchylono poprzedni wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2009 r. o sygn. akt VII SA/Wa 1560/08 oddalający skargę z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, który stosownie do treści art. 190 p.p.s.a., wiązał Sąd I instancji, zarzucono temu Sądowi nienależyte wyjaśnienie i ocenę przede wszystkim tego czy budowa spornego ogrodzenia spowodowała niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla skarżącej, a polegających na utrudnieniu, a nawet uniemożliwieniu w pewnym zakresie dostępu T.K. do drogi publicznej, co wypełnia dyspozycję art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Zakwestionowano nieumotywowane lakoniczne stanowisko Sądu, iż w tej sprawie nie wystąpiły przesłanki do nakazania rozbiórki, a w szczególności brak odniesienia się do kwestii niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia we wskazywanym przez T.K. zakresie.
Tym samym przy ponownym rozpoznawaniu skargi T.K., Sąd I instancji musiał swoją ocenę zaskarżonych decyzji skoncentrować przede wszystkim na ocenie kwestionowanych decyzji i ich uzasadnień w kontekście przedstawionych przez Naczelny Sąd Administracyjny rozważań w zakresie prawidłowego zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., a mianowicie spowodowania budową spornego ogrodzenia utrudnienia czy też uniemożliwienie dostępu nieruchomości skarżacej do drogi publicznej. Taką prawidłową kontrolę zaskarżonych rozstrzygnięć przeprowadził Sąd I instancji i wbrew stanowisku zawartemu w skardze kasacyjnej zasadnie uchylił zaskarżone decyzje wobec zaistnienia naruszenia ww. przepisu prawa materialnego i naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Nieusprawiedliwiony jest tym samym zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7 i 77 k.p.a. wyrażające się w tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż organ naruszył art. 7 i 77 k.p.a. poprzez uznanie, iż organ nie zajął stanowiska co do tego czy budowa spornego ogrodzenia miała wpływ na komunikację nieruchomości T.K. z drogą publiczną.
Trafnie bowiem Sąd I instancji przyznał, iż lektura uzasadnień obu decyzji organów nadzoru budowlanego jednoznacznie wskazuje, że kwestia ewentualnego wpływu budowy przedmiotowego ogrodzenia na komunikację nieruchomości skarżącej z drogą publiczną została całkowicie pominięta w rozważaniach organów administracji rozstrzygających w niniejszej sprawie. Nie można zgodzić się z twierdzeniem skargi kasacyjnej, iż organy administracji zajęły się tą kwestią skoro w zaskarżonych decyzjach nie uczyniono niezbędnych rozważań w opisanym wyżej zakresie wykluczających zastosowanie w sprawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Odmienne stanowisko skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż motywy skargi kasacyjnej poza negacją stanowiska Sądu I instancji nie zawierają przekonujących rozważań podważających stanowisko zajęte w zaskarżonym wyroku.
Dlatego też dotychczasowe rozważania nie pozwalają na uznanie skargi kasacyjnej za posiadającą usprawiedliwione podstawy, a tym samym brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W związku z powyższym, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Odnosząc się zaś do wniosku pełnomocnika T.K. złożonego przed NSA o przyznanie na jego rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, które nie zostały uiszczone ani w całości ani w części podnieść należy, że orzekanie o wynagrodzeniu dla pełnomocnika z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należnym od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), należy do właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych w postępowaniu określonym przepisami art. 258-261 p.p.s.a. Zatem wniosek o przyznanie wynagrodzenia za wykonaną pomoc prawną pełnomocnik ustanowiony na zasadzie prawa pomocy powinien złożyć do Sądu I instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło