VI SA/Wa 1053/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2010 r. sprawy ze skargi G. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2009 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego G. D. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Po przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2009 r. kontroli drogowej w miejscowości L., droga krajowa nr [...],[...] pojazdu wraz z naczepą należącego [...] podpisanym przez kierowcę samochodu, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wszczął postępowanie administracyjne, które zakończyło się wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r., Nr [...], nakładającej na wykonującego transport drogowy karę pieniężną w wysokości 3950 zł za stwierdzone naruszenia przepisów wspólnotowych oraz przepisów ustawy o transporcie drogowym. Organ I instancji przypisał stronie wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych skutkującej nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 3000 złotych. W czasie kontroli bowiem kierowca przedstawił odcinek kontrolny tygodniowej karty opłat za przejazd po drogach krajowych, przedziurkowany w dacie [...] grudzień 2009 r. Winieta samoprzylepna, która została umieszczona na szybie pojazdu również została przedziurkowana w powyższej dacie. W związku z tym, że kierowca nie dokonał naklejenia winiety oraz wypełnienia odcinka kontrolnego poprzez wpisanie numeru rejestracyjnego pojazdu stwierdzono, że w dniu kontroli odbywał się przejazd bez uiszczenia opłaty. Poza tym zarzucono przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas powyżej 15 minut do 30 minut, co skutkowało nałożeniem kary w wysokości 150 zł i przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego za każde następne rozpoczęte 30 minut za co nałożona została kara pieniężna w kwocie 800 zł. Jako podstawa prawna nałożonych kar wskazany został art. 92 ust. 1, ust. 4 oraz lp. 4.1, 10.3 lit. a i b załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Od powyższej decyzji G. D. złożył odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, w którym zakwestionował prawidłowość nałożenia na niego kary pieniężnej w kwocie 3000 złotych za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. W wyniku rozpoznania tego odwołania wydana została decyzja z dnia [...] marca 2010 r., Nr [...], którą Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w zakwestionowanym zakresie. Organ II instancji podzielił słuszność argumentów, zawartych w decyzji I instancyjnej. W jego ocenie kara w wysokości 3 000 złotych została nałożona prawidłowo, albowiem ze stosownych zapisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych wynika, że dowodem uiszczenia opłaty jest winieta samoprzylepna prawidłowo przedziurkowana i umieszczona w sposób trwały w pojeździe w ściśle określonym miejscu (prawy dolny róg przedniej szyby pojazdu) oraz prawidłowo wypełniony odcinek kontrolny, który stanowi integralną część karty opłaty drogowej. Skutek prawny uiszczenia opłaty następuje nie przez sam fakt wykupienia odpowiedniej karty, ale dopiero przez wypełnienie jej w przewidziany prawem sposób. Jakakolwiek wadliwość w tym zakresie oznacza wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych i uzasadnia nałożenie kary pieniężnej z tego tytułu. Na decyzję z dnia [...] marca 2010 r. G. D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej: 1) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację oraz niewłaściwe zastosowanie w odniesieniu do przedmiotowego stanu faktycznego poprzez uznanie, że lp. 4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym ma zastosowanie również w przypadku dokonania opłaty poprzez zakup karty opłaty i nieprzyklejenie odcinka kontrolnego na szybie, w przypadku gdy lp. 4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym ma zastosowanie tylko i wyłącznie do przypadków wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz poprzez dokonanie wykładni rozszerzającej lp. 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym pomimo braku podstaw prawnych do tego, mając na uwadze administracyjno-karny charakter załącznika do ustawy o transporcie drogowym w wyniku czego nałożył bezpodstawnie karę skarżącemu w wysokości 3000 złotych, na podstawie przepisu dającego podstawę do nałożenia kary w przypadku wykonywania transportu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty w przypadku gdy skarżący przedmiotową opłatę uiścił, 2) naruszenie prawa procesowego poprzez nieuwzględnienie przedstawionych przez skarżącego dowodów świadczących o dokonaniu opłaty za przejazd po drogach krajowych, wskazując jako podstawę braku uznania § 3 ust. 5 rozporządzenia w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych, które w hierarchii źródeł prawa określonych w Konstytucji RP jest niższej rangi w stosunku do kpa i jako takie nie może stanowić podstawy do zmiany zasad dotyczących udowodnienia faktów, określonych w k.p.a. Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej prawo oraz rozpoznanie sprawy pod nieobecność skarżącego i zasądzenie na jego rzecz od organu kosztów postępowania w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, stosownie do stanu prawnego z daty podjęcia aktu lub czynności a nie według przesłanek celowości czy słuszności. Ponadto, w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga wniesiona przez G. D. jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo. Mając na uwadze treść przepisów art. 42 ust. 1 i art. 92 ust. 1 i 4 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 4.1 – 4.3 załącznika do tej ustawy a także § 3 rozporządzenia z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych, w ocenie Sądu, za bezsporne należy przyjąć dokonanie przez skarżącego opłaty za przejazd po drogach krajowych, skoro w trakcie kontroli okazano przedziurkowane odcinki zakupionej i wypełnionej przez stronę winiety. Należy podkreślić, że z upoważnienia zawartego w art. 42 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym wynika, że w zakresie wiążącym się z zagadnieniem dokumentowania wniesienia konkretnego typu opłaty, ministra właściwego do spraw transportu, działającego w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych umocowano tylko do określenia wzorów dokumentów potwierdzających wniesienie opłaty. Taki też zakres zaakcentowano w § 1 rozporządzenia z dnia 5 czerwca 2009 r. Omawiane upoważnienie ustawowe nie obejmowało natomiast możliwości dokonania zmian zasad dowodzenia określonych w przepisach regulujących postępowanie administracyjne, w szczególności w k.p.a. W związku z tym używany w treści analizowanego rozporządzenia z dnia 5 czerwca 2009 r. (§ 3 ust. 5) zwrot "nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty" na gruncie niniejszej sprawy może być odczytywany wyłącznie jako podstawa wnioskowana tylko w zakresie kwestii, czy przedstawione na okoliczność uiszczenia opłaty dowody odpowiadają wzorowi określonemu w omawianym rozporządzeniu. Nieumieszczenie odcinka winiety na szybie pojazdu oraz niewypełnienie odcinka kontrolnego poprzez wpisanie numeru rejestracyjnego pojazdu nie może być traktowane tożsamo z nieuiszczeniem opłaty drogowej. Organy transportu drogowego powinny z urzędu podejmować czynności oraz dopuszczać dowody mające na celu wszechstronne wyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie tak, aby do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego w sprawie odnieść przepisy prawa materialnego. Zaprezentowane wyżej stanowisko znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (patrz m.in. wyrok NSA z 6 stycznia 2009 r., II GSK 593/08, wyrok NSA z 21 lipca 2010 r. II GSK 698/09). Niezależnie od powyższego Sąd stwierdza, iż mimo, że skarżący zakwestionował jedynie rozstrzygnięcie organu I instancji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia należnej opłaty za przejazd po drogach krajowych, Główny Inspektor Transportu Drogowego na skutek złożonego odwołania powinien zgodnie z art. 138 k.p.a. rozpoznać sprawę w jej całokształcie, albowiem na skutek jednej kontroli doszło do wszczęcia jednej sprawy administracyjnej, zakończonej wydaniem jednej decyzji, mimo stwierdzenia kilku naruszeń, powodującego nałożenie kar pieniężnych. Z tych wszystkich względów uznając zarzuty skargi za uzasadnione Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Stwierdzając, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, Sąd działał w oparciu o dyspozycję art. 152 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.