I SA/Go 603/10
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-09-28
Skład orzekający: Jan Grzęda, Anna Juszczyk-Wiśniewska, Barbara Rennert
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stypendia wypłacone studentom w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego, częściowo finansowane ze środków Unii Europejskiej, korzystają ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że stypendia wypłacone w ramach programu finansowanego ze środków UE, nawet jeśli początkowo wypłacane z budżetu państwa i refundowane później przez UE, korzystają ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych. Kluczowe jest pochodzenie środków z bezzwrotnej pomocy UE, a sposób ich dystrybucji jest kwestią techniczną, niepodlegającą opodatkowaniu.Stan faktyczny
Starosta zwrócił się o interpretację indywidualną dotyczącą opodatkowania stypendiów wypłacanych studentom z funduszy Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego, finansowanych w 75% ze środków UE i w 25% z budżetu państwa. Starosta uważał, że część stypendiów finansowana ze środków UE jest zwolniona z podatku. Organ podatkowy uznał stanowisko Starosty za nieprawidłowe, twierdząc, że pomoc nie pochodzi bezpośrednio ze środków bezzwrotnej pomocy UE. Starosta zaskarżył interpretację do WSA, zarzucając błędną wykładnię art. 21 ust. 1 pkt 46a ustawy o PIT.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądził od Ministra Finansów na rzecz Starosty zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędzia WSA Barbara Rennert Protokolant Sekretarz sądowy Danuta Chorabik po rozpoznaniu w dniu 16 września 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi Starosty na indywidualną interpretację Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych 1. Uchyla zaskarżoną interpretację. 2. Zasądza od Ministra Finansów na rzecz Starosty kwotę 440 (czterysta czterdzieści ) złotych tytułem zawrotu kosztów postępowania.
Wnioskiem z 27 stycznia 2010 roku Starosta Powiatowy zwrócił się do Ministra Finansów o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. Dotyczyło to opodatkowania stypendiów wypłacanych z funduszy stypendialnych w ramach programów stypendialnych Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego.
W opisie stanu faktycznego Starosta podał, że w 2009 roku województwo lubuskie w partnerstwie z powiatami przystąpiło do realizacji programu stypendialnego - "wyrównywania szans edukacyjnych poprzez programy stypendialne dla studentów województwa". Realizacja tego programu dokonana została w ramach działania 2.2 - wyrównywanie szans edukacyjnych poprzez programy stypendialne Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego. Stypendia w wysokości 350 zł miesięcznie finansowane były w 75% ze środków pochodzących z funduszy strukturalnych Unii Europejskiej oraz w 25% z budżetu państwa. Wypłaty stypendiów Starostwo Powiatowe dokonało w czerwcu 2009 roku. Od studentów, którzy złożyli PIT-2C zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych nie była pobierana, gdyż kwota stypendium nie przekroczyła 380 zł miesięcznie. Natomiast według Starosty, w przypadku studentów, którzy nie złożyli oświadczenia PIT-2C należało pobrać zaliczką na podatek dochodowy od tej części stypendium, która wypłacana była z budżetu państwa. Od części stypendiów finansowanych ze środków unijnych nie zależało pobierać zaliczek uznając, że korzystają ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., nr 14, poz. 176 ze zm.).
[...] kwietnia 2010 roku Dyrektor Izby Skarbowej - jako organ upoważniony - wydał interpretację indywidualną uznając stanowisko Starosty Powiatowego za nieprawidłowe. W uzasadnieniu organ podatkowy stwierdził, że zwolnienie podatkowe określone w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ma zastosowanie, gdy spełnione są łącznie dwa warunki:
- środki finansowe pochodzą od podmiotów wskazanych w przywołanym wyżej
przepisie i zostały przekazane na określonej w nim podstawie;
- podatnik bezpośrednio realizuje cel programu finansowanego z bezzwrotnej
pomocy. Natomiast pomoc z funduszy strukturalnych otrzymuje się jako refundację części poniesionych wydatków. Beneficjent otrzymuje ją od instytucji wdrażającej środki na realizację projektu z krajowych funduszy publicznych. W sytuacji, gdy udokumentowa są wydatki w ramach realizacji konkretnego celu projektu, właściwe instytucje mogą wystąpić o zwrot wydanych kwot. W istocie, jak stwierdził organ podatkowy, pomoc jaką otrzymują beneficjenci pochodzi ze środków pożyczonych z budżetu państwa na prefinansowanie realizowanych programów i projektów. W tym przypadku nie była to pomoc otrzymana ze środków bezzwrotnej pomocy, a tylko takie pochodzenie warunkuje zwolnienie przedmiotowe z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zatem postępowanie wnioskodawcy - płatnika polegające na pobieraniu zaliczek na podatek dochodowy jedynie od części stypendiów finansowanych z budżetu państwa gdy studenci nie złożyli oświadczenia P1T-2C było nieprawidłowe. Przy braku oświadczenia, zgodnie z przepisem art. 21 ust. 10 płatnik, zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 2 powinien dokonać poboru miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy od wypłaconej kwoty miesięcznego stypendium.
Wnioskodawca wezwał organ podatkowy do usunięcia naruszenia prawa podnosząc, że środki finansowe otrzymane przez Starostwo oznaczone były zgodnie z obowiązującym wówczas rozporządzeniem w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych.
Organ podatkowy stwierdził brak podstaw do zmiany przedmiotowej interpretacji przepisów prawa podatkowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Starosta Powiatu wniósł o uchylenie interpretacji podatkowej oraz zasądzenie kosztów postępowania i zastępstwa procesowego.
Interpretacji tej zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. przepisu art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. "a" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że stypendia dla studentów wypłacone w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego Działanie 2.2. w części finansowanej ze środków pochodzących z funduszy strukturalnych Unii Europejskiej nie są zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Fakt, że realizacja programu stypendialnego następowała początkowo ze środków uzyskanych od Skarbu Państwa, a dopiero później były one refinansowane ze środków Unii Europejskiej nie zmienia źródła tych funduszy, gdyż w istocie pochodzą one z funduszy bezzwrotnych UE.
Na poparcie swojego stanowiska skarżący przedstawił wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 września 2008 r. sygn. akt II FSK 874/07.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji. Podnosząc jednocześnie, że powolne orzeczenie zapadło w innej sprawie i nie ma mocy wiążącej w omawianym przypadku. Brak odniesienia się przez organ do tego wyroku nie stanowi naruszenia prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ocena czy stypendia wypłacone przez Starostę studentom w ramach realizacji programu stypendialnego - "wyrównywanie szans edukacyjnych przez programy stypendialne Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego" korzystają ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Organ podatkowy w swojej interpretacji prawidłowo wskazał, że status środków pochodzących z funduszy strukturalnych regulują przepisy rozporządzenia Rady WE nr 1260/1999 ustanawiające przepisy ogólne w sprawie funduszy strukturalnych oraz rozporządzenia Komisji WE nr 438/2001 ustanawiające szczegółowe zasady wykonywania w/w rozporządzenia Rady, a także krajowa ustawa o finansach publicznych, a w szczególności ustawa z 20 kwietnia 2004 roku o Narodowym Planie Rozwoju 2004-2006. Jednak wnioski wyciągnięte przez Dyrektora Izby Skarbowej z przepisów powołanych wyżej aktów prawnych dotyczące źródła pochodzenia pomocy w procesie jego realizacji są błędne. Nie budzi wątpliwości, że aby przesłanki zwolnienia zaistniały pomoc musi:
- pochodzić od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych ze środków bezzwrotnej pomocy, w tym ze środków programów ramowych badań, rozwoju technicznego i prezentacji Unii Europejskiej i z programów NATO, przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra, agencje rządowe lub agencje wykonawcze, w tym również w przypadkach gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy oraz - podatnik bezpośrednio realizuje cei programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy; zwolnienie nie ma zastosowania do dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cei programu zleca - bez względu na rodzaj umowy - wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem; Przesłanki te muszą być spełnione łącznie.
Organ podatkowy nie kwestionuje, że podatnicy - otrzymujący stypendia, studenci - bezpośrednio realizowali cei programu finansowego z bezzwrotnej pomocy. Otrzymywali i "konsumowali" stypendia przyznawane na wyrównywanie szans edukacyjnych w ramach programu stypendialnego z ZPORR.
Co do przesłanki określonej w art 21 ust. 1 pkt 46 lit. "a" należy stwierdzić, że istotne jest tutaj źródło pochodzenia środków i ich "bezzwrotność". Z przedstawionego przez wnioskodawcę stanu faktycznego wynika, że podatnicy nie mieli i nie mają obowiązku zwracania otrzymanych stypendiów. Okoliczność, że w pierwszej fazie programu realizacji tej pomocy stypendia wypłacane były ze środków Skarbu Państwa, nie zmienia faktu, że źródłem finansowania były fundusze UE z których w określonej wysokości refundowano dokonane i uznane wydatki. Okoliczność, że wypłata stypendiów następowała ze środków budżetu państwa nie oznacza, że brak jest przesłanki określonej w art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. "a" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Bez wątpienia źródłem finansowania opisanego we wniosku programu są w wysokości określonej przez wnioskodawcę fundusze unijne. Sposób ich dystrybucji jest w istocie jedynie kwestią techniczną i następuje w zależności od modelu rozdziału przyznawania przyjętego przez państwo członkowskie Unii. Cytowany wyżej przepis ustawy podatkowej nie zawiera wymogu bezpośredniości finansowania ze środków Unii Europejskiej.
Fundusze strukturalne mają służyć słabiej rozwiniętym regionom oraz sektorom gospodarki państw członkowskich w osiąganiu wyższego poziomu rozwoju - w tym przypadku podnoszeniu kwalifikacji, wykształcenia młodzieży z danego regionu. Celem tych funduszy nie jest zasilenie budżetów państw członkowskich.
Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela stanowisko wyrażone w powołanym przez skarżącego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 września 2008 roku sygn. akt II FSK 874/07. Strony nie negują faktu, że wydatki z budżetu państwa są refundowane z funduszu strukturalnego Unii Europejskiej. Zatem szczegółowa analiza w jaki sposób dokonywane jest to refinansowanie nie jest w tej sprawie konieczna. System przepływu tych środków z budżetu unijnego za pośrednictwem budżetu krajowego nie może jednak prowadzić do wniosku, że w momencie wypłaty podlegają one opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Organ podatkowy zobowiązany będzie zatem do uwzględnienia wyrażonego wyżej stanowiska Sądu i w tym aspekcie dokona analizy opisanego stanu faktycznego w odniesieniu do przesłanek wynikających z art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 cytowanej wyżej ustawy.
5/5
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło