I OSK 2075/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska (spr.) del. WSA Małgorzata Masternak - Kubiak Protokolant asystent sędziego Krzysztof Tomaszewski po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 września 2010 r. sygn. akt II SA/Ol 367/10 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Rektora Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 28 września 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 367/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę M. B. na decyzję Rektora Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów . Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Dziekan Wydziału [...] skreślił M. B. z listy studentów Wydziału [...], kierunek [...], rok akademicki 2008/2009. W związku z brakiem wniosku o wydłużenie terminu do złożenia pracy dyplomowej, a także z uwagi na negatywne rozpatrzenie podania o zmianę osoby kierującej pracą M. B., ostatecznym regulaminowym terminem do złożenia przez nią pracy dyplomowej był 30 czerwca 2009 r. Niedotrzymanie tego terminu spowodowało zdaniem organu konieczność obligatoryjnego skreślenia strony z listy studentów. Po rozpoznaniu odwołania działający z upoważnienia Rektora, Prorektor Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. uchylił decyzję zapadłą w I instancji i orzekł o skreśleniu M. B. z listy studentów Wydziału [...]. W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie było dopuszczalne wskazanie przez organ roku akademickiego, z którego student zostaje skreślony, zwłaszcza że decyzja w tej sprawie została wydana i doręczona stronie już po zakończeniu roku akademickiego 2008/2009. Według Rektora przepisy ustawy o szkolnictwie wyższym nie określają terminów dokonania skreślenia z listy studentów, zatem zastosowanie ma art. 110 k.p.a. Jednakże Rektor podzielił stanowisko Dziekana, że ostatecznym terminem do złożenia pracy dyplomowej przez stronę był dzień 30 czerwca 2009 r. Zdaniem organu odwoławczego złożenie wniosku o zmianę promotora pracy nie uzasadnia zaprzestania jej pisania, zwłaszcza, że ten wniosek nie został rozpatrzony pozytywnie. Organ II instancji podkreślił, że strona nie składała wniosku o przedłużenie terminu do złożenia pracy dyplomowej. Strona zaś złamała postanowienia Regulaminu studiów poprzez niezłożenie pracy dyplomowej w terminie do dnia 30 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalając skargę M. B. na powyższą decyzję podkreślił, iż zarówno w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym, jak i w regulaminie studiów, który został przyjęty Uchwałą Nr 99 Senatu Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie z dnia 30 czerwca 2006 r. istnieje wyraźny podział na przesłanki obligatoryjnego skreślenia z listy studentów oraz przesłanki fakultatywne, kiedy to organ ma możliwość dokonania oceny indywidualnych okoliczności konkretnego przypadku. Taki podział ma na celu ochronę studenta w przypadku zaistnienia nieprzewidzianych sytuacji losowych, rodzinnych, czy też zdrowotnych. M. B. w czerwcu 2009 r. była studentką 3 roku (VI semestr) studiów niestacjonarnych na Wydziale [...] Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, kierunek [...]. Jak wynika z semestralnej karty egzaminacyjnej studenta, w roku akademickim 2008/2009, wszystkie niezbędne dla zaliczenia roku akademickiego egzaminy. Stosownie więc do § 40 ust. 2. Regulaminu studiów Uniwersytetu strona zobowiązana była złożyć w dziekanacie pracę dyplomową do 30 czerwca 2009 r. M. B. nie uczyniła zadość temu obowiązkowi, stwierdzając, że w dniu 7 kwietnia 2009 r. zwróciła się do Prodziekana Wydziału [...] o zmianę promotora prowadzącego jej pracę. Sprawa zaś została ostatecznie zakończona w trybie administracyjnym dopiero decyzją Rektora Uniwersytetu z dnia [...] grudnia 2009 r. Sądu I instancji podkreślił, iż bezspornym jest, iż strona skarżąca nie dopełniła obowiązku wynikającego z przywołanych przepisów ustawy o szkolnictwie wyższym i Regulaminu studiów, a mianowicie nie złożyła do 30 czerwca 2009 r. licencjackiej pracy dyplomowej. Zaznaczył także, że strona nie zwracała się o przesunięcie terminu przedłożenia takiej pracy dyplomowej, a nie było obowiązkiem organów, poinformowanie jej o takiej możliwości. Ponadto kwestia zmiany promotora pracy dyplomowej skarżącej została ostatecznie zakończona postanowieniem z dnia 19 maja 2010 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego, który oddalił skargę kasacyjną M. B. od postanowienia WSA w Olsztynie z dnia 16 lutego 2010 r. (sygn. akt II SA/Ol 26/10) o odrzuceniu skargi M. B. na decyzję Rektora Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie z dnia [...] grudnia 2009 r. w przedmiocie zmiany promotora pracy licencjackiej. Formalnie przez cały czas promotorem strony była ta sama osoba i w żadnym momencie nie doszło tu do zmiany w tej kwestii. Tak więc na stronie cały czas ciążył obowiązek sporządzenia i przedłożenia pracy w ustalonym terminie – do 30 czerwca 2009r. Nie można, zdaniem Sądu I instancji zatem przyjąć, że organ wadliwie wszczął postępowanie w sprawie skreślenia strony z listy studentów. Nieuprawnione byłoby również założenie, że organ zobligowany był zawiesić postępowanie w przedmiotowej sprawie do czasu zakończenia kwestii zmiany promotora strony skarżącej. Ponadto zaznaczono, że organ II instancji podjął właściwe rozstrzygnięcie w sprawie, eliminując błąd organu I instancji. Słusznie bowiem stwierdził Rektor, że wskazanie przez Dziekana roku akademickiego, z którego student jest skreślony, jest niedopuszczalne, gdyż w tym zakresie zastosowanie ma art. 110 k.p.a. M. B. została zatem skreślona z listy studentów w momencie wejścia decyzji do obrotu prawnego, który to moment jest tożsamy z doręczeniem jej decyzji w sprawie. Jednakże Rektor słusznie uznał, że w pozostałym zakresie postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w sposób wystarczający, a ustalenia, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie nie budzą wątpliwości. Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniosła M. B., domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 133 ust. 1 w zw. z art. 134 ust. 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez pominięcie ujawnionej w aktach sprawy i istotnej dla rozstrzygnięcia okoliczności niespełniania przez skarżącą przesłanek skreślenia z listy studentów za niezłożenie pracy dyplomowej w terminie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że seminarium dyplomowe, którego zaliczenia skarżąca nie uzyskała, jest przedmiotem przewidzianym na VI semestrze jej studiów. Skoro skarżąca nie miała zaliczonych wszystkich przedmiotów objętych planem studiów to nie należała do grupy studentów objętych obowiązkiem złożenia pracy w terminie wskazanych w § 40 regulaminu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rektor Uniwersytetu Warmińsko – Mazurskiego w Olsztynie wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, podzielając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Zarzut naruszenia art. 133 ust. 1 w zw. z art. 134 ust. 1 P.p.s.a. nie jest zasadny. Przepis art. 190 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) wskazuje na obligatoryjne (ust. 1) i fakultatywne (ust. 2) przesłanki skreślenia z listy studentów. Stosownie do powołanego przepisu kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej skreśla studenta z listy studentów w przypadku: niepodjęcia studiów, rezygnacji ze studiów, niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego lub też ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni (ust. 1) oraz może skreślić studenta z listy studentów w przypadku: stwierdzenia braku postępów w nauce, nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie albo też niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów (ust. 2). W niniejszej sprawie M. B. w roku akademickim 2008/2009 zdała wszystkie niezbędne dla zaliczenia roku akademickiego egzaminy, jednakże nie złożyła w terminie do 30 czerwca 2009 r. pracy dyplomowej, przy czym strona nie zwracała się z wnioskiem o przesunięcie tego terminu. Tym samym na stronie ciążył obowiązek złożenia pracy w terminie, o którym mowa w § 40 ust. 2 regulaminu studiów Uniwersytetu Warmińsko – Mazurskiego. Wobec tego, iż M. B. nie zastosowała się do obowiązku wynikającego z powyższej regulacji, właściwie Sąd I instancji ocenił, że okoliczność ta wypełniała przesłankę z art. 190 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i uzasadniała obligatoryjne skreślenie z listy studentów. Odnosząc się do argumentów wnoszącej skargę kasacyjną, że skoro nie miała ona zaliczonych wszystkich przedmiotów objętych planem studiów to nie należała do grupy studentów objętych obowiązkiem złożenia pracy w terminie wskazanym w § 40 regulaminu, wskazać należy, że z treści § 43 ust. 1 w zw. § 40 regulaminu wynika obowiązek studenta zaliczenia przedmiotów przewidzianych programem studiów, jak i złożenia pracy dyplomowej. Tym samym brak zaliczenia przez M. B. seminarium nie zwalniał jej z obowiązku złożenia pracy dyplomowej. Na marginesie wspomnieć trzeba, że w sytuacji konfliktu norm: prawa wewnętrznego uczelni (regulamin) i prawa powszechnie obowiązującego (ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym) organ jest związany normami ustawowymi jako nadrzędnymi i zobowiązany jest wydać rozstrzygnięcie nienaruszające norm ustawowych. W tej sytuacji, gdyby uznać, iż zapis § 40 ust. 2 w zw. z § 43 regulaminu wyłączał M. B. z grupy studentów objętych obowiązkiem złożenia pracy dyplomowej w zakreślonym terminie, to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostawałby on w sprzeczności z zapisem ustawowym. Przepis § 43 regulaminu przewiduje bowiem obligatoryjne skreślenie z listy studentów w sytuacji, w której student uzyskał zaliczenie wszystkich przedmiotów i zdał wszystkie egzaminy objęte planem studiów (...), a nie złożył w terminie pracy dyplomowej, natomiast przepis art. 190 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym nie uzależnia skreślenia z listy studentów od wypełnienia innych przesłanek. Przy takim konflikcie norm: prawa wewnętrznego uczelni (regulamin) i prawa powszechnie obowiązującego organ był związany normami ustawowymi i zobowiązany orzekać w oparciu o art. 190 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.