II SA/Op 368/10
WyrokWSA w Opolu2010-09-30
Skład orzekający: Elżbieta Naumowicz, Teresa Cisyk, Ewa Janowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pieniężne (stypendium) wypłacone osobie, która zataiła fakt posiadania gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe, może zostać uznane za nienależnie pobrane w rozumieniu art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, nawet jeśli osoba ta twierdzi, że nie miała świadomości prawnego znaczenia tego faktu?Ratio decidendi
Świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwego oświadczenia dotyczącego okoliczności istotnej dla przyznania statusu bezrobotnego (posiadanie gospodarstwa rolnego powyżej 2 ha przeliczeniowych) jest nienależnie pobrane. Działanie takie posiada znamiona świadomego wprowadzenia organu w błąd, nawet jeśli osoba nie miała bezpośredniego zamiaru oszustwa, ale mogła przewidzieć skutki złożenia nieprawdziwego oświadczenia. Fakt zapoznania się z informacją o przesłankach przyznania statusu bezrobotnego i podpisanie oświadczenia potwierdzają świadomość skarżącego.Stan faktyczny
Skarżący R. M. został uznany za osobę bezrobotną i przyznano mu stypendium, mimo że był właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe, co wykluczało posiadanie statusu bezrobotnego. Po wznowieniu postępowania, decyzje te zostały uchylone, a następnie orzeczono o odmowie przyznania statusu bezrobotnego. W kolejnej decyzji nakazano zwrot nienależnie pobranego stypendium. Skarżący odwoływał się, twierdząc, że nie wprowadził organu w błąd świadomie i nie był należycie poinformowany o konsekwencjach. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, a WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Ewa Janowska Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 września 2010 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnego świadczenia oddala skargę.
Decyzją z dnia [...], nr [...], Starosta Oleski uznał R. M. za osobę bezrobotną z dniem 21 lutego 2008, odmawiając jednocześnie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu braku wymaganego okresu zatrudnienia. Następnie, powołując się na przepisy art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b, art. 53 ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.), zwanej dalej ustawą, Starosta Oleski decyzją z dnia [...], nr [...], orzekł o przyznaniu R. M. prawa do stypendium w wysokości 753,70 zł miesięcznie w okresie odbywania stażu, od dnia 1 kwietnia 2008 r. Z kolei decyzją z dnia [...], nr [...], Starosta Oleski orzekł o utracie przez R. M. prawa do stypendium z dniem 1 lipca 2008 r., uzasadniając to ukończeniem odbywania stażu w dniu 30 czerwca 2008 r.
Postanowieniem z dnia 8 września 2009 r. Starosta Oleski wznowił z urzędu postępowanie w sprawach zakończonych m.in. powyższymi decyzjami, po czym decyzją z dnia [...], nr [...], opartą o przepis art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., uchylił m.in. decyzję z dnia [...]. w sprawie uznania za osobę bezrobotną od dnia 21 lutego 2008 r., decyzję z dnia [...] w sprawie przyznania prawa do stypendium od dnia 1 kwietnia 2008 r. oraz decyzję z dnia [...] w sprawie utraty prawa do stypendium od dnia 1 lipca 2008 r. i orzekł o odmowie uznania R. M. za osobę bezrobotną z dniem 21 lutego 2008 r., uzasadniając to przedłożeniem w dniu 4 września 2009 r. nakazu płatniczego potwierdzającego posiadanie przez stronę gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Organ wskazał, że z uzyskanego zaświadczenia Urzędu Miejskiego w G. wynika, że R. M. od dnia 8 listopada 2005 r. jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 4,7270 ha przeliczeniowych.
Na skutek wniesionego odwołania, Wojewoda Opolski decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Op 468/09, oddalił skargę wniesioną na powyższą decyzję.
Następnie, decyzją z dnia [...], nr [...], Starosta Oleski orzekł o obowiązku zwrotu przez R. M. nienależnie pobranego świadczenia w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji w kwocie 2280,00 zł. Jako podstawę prawną wskazał przepis art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c, art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d w zw. z art. 53 ust. 6 oraz art. 76 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy. W uzasadnieniu podał, że świadczenie wypłacone w okresie od 1 kwietnia 2008 r. do 30 czerwca 2008 r. było świadczeniem nienależnym, ponieważ decyzją z dnia [...] orzeczono o odmowie uznania R. M. za osobę bezrobotną.
Od decyzji tej odwołał się R. M., wywodząc, że wbrew twierdzeniom organu, nie wprowadził on Powiatowego Urzędu Pracy w błąd świadomie, a tego wymaga przepis ustawy powołany w podstawie prawnej kwestionowanej decyzji. Podkreślił, że zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w O. z chęci zdobywania doświadczenia zawodowego i w konsekwencji zwiększenia swej konkurencyjności na rynku pracy, a nie z chęci oszukiwania i wyłudzania pieniędzy. Podał, że na pytanie o możliwość odbywania stażu w Urzędzie Miasta w G. rejestratorka udzieliła odpowiedzi twierdzącej, a po wypełnieniu karty rejestracyjnej i sprawdzeniu poprawności dała do podpisania kartkę, która okazała się potem oświadczeniem, a którą podpisał w zaufaniu do urzędnika, będąc przekonanym, że zostanie poinformowany o ewentualnych warunkach bądź negatywnych skutkach swych decyzji. Podniósł, że o istnieniu kryteriów uzyskania statusu osoby bezrobotnej, innych niż niepozostawanie w zatrudnieniu, dowiedział się dopiero przy trzeciej rejestracji, po zmianie pracownika, gdy na jego pytanie przedstawił dokumenty potwierdzające fakt posiadania nieruchomości rolnej o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Wywiódł, że gdyby pierwsza rejestracja odbyła się w sposób prawidłowy, nie doszłoby do całego zdarzenia i obecnie jest karany za swą uczciwość, gdyż jeśli chciałby ukryć fakt posiadania gospodarstwa rolnego, to nie przedłożyłby wcale dokumentów na tę okoliczność. Wywiódł, że z tego powodu nie można uznać, iż realizował z góry powzięty zamiar, ani że miał świadomość uzyskania nienależnego świadczenia. W związku z tym zarzucił naruszenie przepisów art. 9 i 8 K.p.a., podkreślając wynikający z nich obowiązek, spoczywający na organie, wyczerpującego informowania stron, w tym również o negatywnych skutkach podejmowanych przez nie czynności i wskazując, że przepisy te wymagają od pracowników organu profesjonalizmu z uwzględnieniem interesów petentów. Końcowo stwierdził, że tezę o wymogu świadomego wprowadzenia w błąd potwierdza orzecznictwo sądowoadministracyjne, przytaczając wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 1034/08 oraz wojewódzkich sądów administracyjnych: z dnia 14 czerwca 2007 r., sygn. akt IV SA/Po 386/06 i z dnia 9 listopada 2006 r., sygn. akt III SA/Gd 492/06.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda Opolski decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że na zasadzie art. 76 ustawy osoba, która pobrała nienależne świadczenie – za jakie uważa się świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach, a także wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie – jest obowiązana do jego zwrotu. Dalej podał, że podczas dokonywanych rejestracji strona była zapoznawana z przepisami ustawy w zakresie dotyczącym m.in. rejestracji, przyznania i utraty statusu bezrobotnego. W szczególności w dniu [...] zapoznała się z "Informacją dla osób rejestrujących się w PUP", w której pkt II ppkt 8 widnieje informacja o przesłankach warunkujących posiadanie statusu bezrobotnego i wyłączenie dotyczące osób będących właścicielami gospodarstwa rolnego przekraczającego 2 ha przeliczeniowe. Odnosząc się do argumentacji odwołania organ stwierdził, że R. M. dwukrotnie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, składał w obecności pracowników PUP podpis pod treścią zawartego w części C pkt 5 karty rejestracyjnej oświadczenia, że nie jest właścicielem gospodarstwa rolnego, stąd jego argumenty naruszenia art. 8 i 9 K.p.a. nie mogą zostać uwzględnione. Podkreślił też organ, że podpis złożony przez osobę pełnoletnią pod tekstem oświadczenia stanowi potwierdzenie, że zapoznała się ona z jego treścią i przyjęła do wiadomości, co uzasadnia żądanie zwrotu wypłaconego stypendium jako świadczenia nienależnego. Końcowo organ poinformował o możliwości ubiegania się o odroczenie płatności świadczenia, a także rozłożenia na raty bądź umorzenia w całości lub w części.
Na powyższą decyzję R. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył in extenso treść odwołania wniesionego wcześniej od decyzji Starosty Oleskiego z dnia [...].
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy podać, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie braku takich uchybień, na mocy art. 151 P.p.s.a skarga podlega oddaleniu.
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia powyżej wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga wniesiona przez R. M. nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialną podstawę prawną wydania kwestionowanej decyzji stanowił art. 76 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415, ze zm.), zwanej dalej ustawą. W myśl dyspozycji ust. 1 tego przepisu osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Według ustawowej definicji, zawartej w art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy, za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie.
Na tle ostatnio powołanego przepisu zgodzić należy się z poglądem, wyrażanym w orzecznictwie sądów administracyjnych, które powołane zostało zresztą w skardze (np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 czerwca 2007 r. IV SA/Po 386/06 oraz wyrok WSA w Gdańsku z dnia 9 listopada 2006 r. III SA/Gd 492/06 – opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych), że istotną cechą konstrukcji nienależnego świadczenia jest zamiar i świadomość osoby, która świadczenie pobrała co do faktu, że świadczenie to jej się nie należy. Stosownie też do tego, za słuszne uznać należy stanowisko, że dla stwierdzenia, iż osoba, która pobrała nienależne świadczenie świadomie wprowadziła organ w błąd, konieczne jest wykazanie, że w sposób prawidłowy została ona pouczona o okolicznościach istotnych dla przyznania świadczenia w tym także o przesłankach, które w sposób negatywny warunkują pobieranie świadczeń. Nie można jednak, zdaniem Sądu, na gruncie art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy ograniczać świadomego wprowadzenia organu w błąd jedynie do zamiaru bezpośredniego, jak to sugerują wywody skargi. Jako wyczerpujące znamiona hipotezy z tego przepisu uznać należy zarówno działania podejmowane z zamiarem bezpośredniego wprowadzenia organu w błąd, jak i działania realizowane z zamiarem pośrednim, który przejawia się w tym, że działający nie ma bezpośredniego zamiaru wprowadzenia organu w błąd co do danej okoliczności, ale według wszelkiego prawdopodobieństwa mógł się spodziewać, że skutek taki nastąpi. Znajduje to swoje uzasadnienie w kontekście obowiązku organu dotyczącego pouczenia o okolicznościach mających znaczenie dla przyznania świadczenia. Uznać bowiem należy, że jego realizacja skutkuje powstaniem po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia obowiązku przewidywania skutków wprowadzenia organu w błąd co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. W szczególności zaś nie można przyjąć braku świadomości i wyłączenia działania z zamiarem wprowadzenia organu w błąd w przypadku złożenia nieprawdziwego oświadczenia co do okoliczności, o których składający to oświadczenie posiada stosowną wiedzę. Za okoliczność wyłączającą świadomość działania nie można w tym przypadku uznać niezapoznania się z pouczeniem i treścią podpisywanego oświadczenia.
Powyższe oznacza, że w przypadku świadczeń nienależenie pobranych, określonych w art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy, o świadomym wprowadzeniu w błąd nie można mówić jedynie w sytuacji, gdy strona nie była świadoma prawnego znaczenia określonych faktów oraz nie wyjaśniono jej jakie okoliczności decydują o uznaniu za osobę bezrobotną, czyli taką osobę, której w związku z przyznaniem statusu bezrobotnego przysługują określone w ustawie świadczenia. Dla świadomego wprowadzenia w błąd istotne jest natomiast stwierdzenie czy strona była świadoma, że fakty które zataiła, bądź co do których poświadczyła nieprawdę, były istotne dla sprawy, a zatem czy zdawała sobie sprawę z ich znaczenia, co wiąże się z pouczeniem o tym, jakie okoliczności faktyczne są istotne dla rozstrzygnięcia indywidualnej i konkretnej sprawy oraz wyjaśnieniu zasad odpowiedzialności w przypadku nieuprawnionego korzystania ze świadczeń przysługujących osobom uznanym za bezrobotne.
W rozpatrywanej sprawie podstawą uznania przez organy, że pobrane przez skarżącego świadczenie, w postaci stypendium, o którym mowa w art. 53 ust. 6 ustawy, miało charakter nienależny i podlega obowiązkowi zwrotu było ustalenie, że świadczenie to wpłacono skarżącemu na podstawie nieprawdziwego oświadczenia, dotyczącego okoliczności istotnej dla przyznania statusu bezrobotnego, a w konsekwencji przyznania na podstawie art. 53 ustawy stypendium przysługującego bezrobotnemu skierowanemu do odbycia stażu. Nieprawdziwość oświadczenia, zdaniem organu polegała na tym, że skarżący składając wniosek – kartę rejestracyjną bezrobotnego – w dniu [...] oświadczył w nim, że nie jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych powyżej 2 ha przeliczeniowych, ani gospodarstwa stanowiącego dział specjalny produkcji rolnej w rozumieniu przepisów podatkowych, podczas gdy trakcie kolejnego postępowania o uznanie skarżącego za osobę bezrobotną ujawnione zostało, że od dnia 8 listopada 2005 r. jest on właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 4,727 ha przeliczeniowego. Okoliczność posiadania prawa własności wskazanego gospodarstwa znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. W szczególności potwierdza ją zaświadczenie wystawione z upoważnienia Burmistrza [...] oraz decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe; nie kwestionuje jej również sam skarżący. Stosownie do tego, w ocenie składu orzekającego, organy prawidłowo uznały w niniejszej sprawie, że świadczenie pieniężne w postaci stypendium, do którego prawo przyznano skarżącemu decyzją z dnia [...]., wypłacone zostało na podstawie oświadczenia niezgodnego z prawdą.
W tym miejscu dostrzec należy, że nieujawnienie faktu posiadania przez skarżącego prawa własności nieruchomości rolnej spowodowało, że decyzją z dnia [...] przyznano skarżącemu status osoby bezrobotnej, a następnie, w związku z posiadanym statusem, decyzją z dnia [...] przyznano mu stypendium na podstawie art. 53 ustawy. W istocie zaś, z uwagi na fakt posiadania nieruchomości rolnej, zarówno w dacie rejestracji, jak i w dacie przyznania świadczenia, skarżący nie spełniał ustawowych przesłanek do uznania go za bezrobotnego. W myśl bowiem art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy status ten przysługuje osobie, która nie jest właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej, w rozumieniu przepisów Kodeks cywilny, o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Kwestia zasadności pozbawienia skarżącego statusu bezrobotnego oraz prawa do stypendium przesądzona została prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Op 468/09, którym oddalono skargę na decyzję rozstrzygającą m.in. o uchyleniu decyzji z dnia [...] o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną, o uchyleniu decyzji o przyznaniu prawa do stypendium oraz o utracie tego prawa. Z tego też powodu, jakiekolwiek podważanie ustaleń co do nieprawdziwości oświadczenia skarżącego dotyczącego posiadania prawa własności nieruchomości rolnej, w niniejszej sprawie dotyczącej zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, jest niezasadne, zwłaszcza w świetle art. 153 P.p.s.a., ustanawiającego zasadę związania sądu administracyjnego oceną prawną wyrażoną przez sąd w wyroku wydanym w sprawie.
Oceniając natomiast zachowanie skarżącego przez pryzmat definicji nienależnie pobranego świadczenia, ujętej w art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy, wobec faktu pozostawania w obrocie prawnym decyzji uchylającej rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania statusu bezrobotnego i przyznania stypendium, bezsprzecznie uznać należało, że świadczenie pieniężne z tego tytułu spełniało przesłanki uznania go za świadczenie nienależnie pobrane.
W ocenie Sądu, prawidłowo w zaskarżonej decyzji przyjęto, że stypendium wypłacone zostało skarżącemu na podstawie nieprawdziwego oświadczenia co do okoliczności dotyczącej przysługującego mu prawa własności gospodarstwa rolnego. Stwierdzić przy tym należy, że działanie skarżącego w tym zakresie posiadało znamiona świadomego wprowadzenia organu w błąd. W tym zakresie dostrzec trzeba, że skarżący posiadał wiedzę co do tego, że jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika ponadto w sposób nie budzący wątpliwości, że w dniu rejestracji, tj. [...], skarżący otrzymał egzemplarz informacji dla osób rejestrujących się w urzędzie pracy, zawierającej w części II zatytułowanej "status bezrobotnego" zapis, iż status bezrobotnego ma osoba, która nie jest właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej, w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe (pkt 8). Informacja zawierała również w części IV pouczenie dotyczące świadczeń pieniężnych nienależnie pobranych oraz obowiązku ich zwrotu. Skarżący mógł zatem przewidzieć skutki złożenia nieprawdziwego oświadczenia, w zakresie obowiązku zwrotu świadczenia nienależnie pobranego.
Fakt otrzymania egzemplarza tej informacji, jak również zapoznania się z nią i zobowiązanie do jej przestrzegania, skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem na egzemplarzu załączonym do akt, w dniu [...]. Ponadto podpisał również w tym samym dniu kartę rejestracyjną bezrobotnego, zawierającą w części C oświadczenie w brzmieniu "Nie jestem właścicielem lub posiadaczem (samoistnym lub zależnym) nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych powyżej 2 ha przeliczeniowych ani gospodarstwa stanowiącego dział specjalny produkcji rolnej w rozumieniu przepisów podatkowych" (pkt 5). Wobec tych okoliczności bezzasadny jest zarzut skargi naruszenia art. 8 i art. 9 K.p.a., a w związku z tym argument odnośnie braku świadomości skarżącego oraz braku zamiaru wprowadzenia organu w błąd wskutek złożenia nieprawdziwego oświadczenia. W ramach realizacji obowiązku informowania, znajdującego umocowanie we wskazanych regulacjach, skarżący pouczony wszak został o przesłankach warunkujących w sposób negatywny przyznanie statusu bezrobotnego oraz przesądzających o uznaniu wypłaconego świadczenia za nienależne. Podkreślić przy tym trzeba, że określone w powołanych przepisach i eksponowane przez skarżącego obowiązki organów, nie powodują zwolnienia osoby należycie dbającej o własne interesy, ubiegającej się o przyznanie statusu bezrobotnego oraz prawa do stypendium, od obowiązku dołożenia należytej staranności w zakresie zapoznania się z obowiązującymi przepisami prawa, regulującymi przesłanki nabycia takiego statusu, a także wynikające z niego uprawnienia i obowiązki. Ponadto, okoliczności wyłączającej świadomość działania nie stanowi ewentualne niezapoznanie się z pouczeniem oraz treścią podpisywanego oświadczenia.
Końcowo wskazać należy, że orzeczenia sądowoadministracyjne powołane w skardze, wydane zostały na tle odmiennego stanu faktycznego, w którym kwestionariusze podpisywane przez osoby ubiegające się o przyznanie statusu bezrobotnego, a posiadające wpis do ewidencji działalności gospodarczej, zawierały nieprecyzyjne sformułowania, dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała natomiast miejsca, gdyż zapis zawarty w powoływanym pkt II.8 informacji dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy oraz oświadczenie zawarte pkt 5 części C karty rejestracyjnej bezrobotnego, które skarżący podpisał własnoręcznie w dniu [...], są jasne i nie mogą budzić jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych.
Reasumując, w ocenie składu orzekającego, zaskarżoną decyzją pobrane przez skarżącego stypendium za okres od 1 kwietnia 2008 r. do 1 lipca 2008 r. prawidłowo zostało uznane za świadczenie pieniężne nienależnie pobrane w rozumieniu art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy i w konsekwencji zasadnie rozstrzygnięto o obowiązku jego zwrotu, stosownie do art. 76 ust. 1 ustawy.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło