II OZ 108/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA - Jacek Chlebny po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej "A" i Wspólnoty Mieszkaniowej "B" na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1444/10 w zakresie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "A", Wspólnoty Mieszkaniowej "B" i "F" sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) czerwca 2010 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego prowadzonego w ramach nadzoru budowlanego postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem z 15 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej "A", Wspólnoty Mieszkaniowej "B" i "F" sp. z o.o. z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z (...) czerwca 2010 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego prowadzonego w ramach nadzoru budowlanego. Sąd I instancji nie uznał za podstawę wstrzymania zaskarżonego aktu twierdzenia, zgodnie z którym istnieje duże prawdopodobieństwo wadliwości decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz wywołania przez tę decyzję, w razie jej wykonania, nieodwracalnych skutków prawnych. Według Sądu, tej ostatniej przesłanki nie można w szczególności wiązać z dowodzeniem, że zaskarżona decyzja zapewni dostęp do dokumentacji budowlanej budynku przy ul. N. (...) podmiotowi, który nie ma interesu prawnego w uczestnictwie w postępowaniu i który wykorzystując możliwość wszczynania kolejnych postępowań administracyjnych, próbuje uzyskać dostęp do dokumentów i zamierzeń budowlanych stanowiących tajemnicę handlową przedsiębiorstwa spółki "F" sp. z o.o. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyły Wspólnota Mieszkaniowa "A" oraz Wspólnota Mieszkaniowa "B", wnosząc o uchylenie zaskarżonego aktu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zarzuciły mu błędną wykładnię art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. związaną z wadliwym przyjęciem, że wykonanie zaskarżonej decyzji, łączące się z przyznaniem spółce "H" sp. kom. z siedzibą w W. prawa do zapoznania się z treścią wszystkich dokumentów zawartych w aktach sprawy, nie spowoduje nieodwracalnych skutków prawnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeśli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej polega na wstrzymaniu skutków prawnych, które decyzja ta wywołuje, związanych z ustaleniem praw i obowiązków strony postępowania. Założenie to implikuje konieczność rozważenia w każdym przypadku, czy zaskarżony skargą akt, ze względu na charakter zawartego w nim rozstrzygnięcia, może podlegać wstrzymaniu. Poczynienie tego rodzaju uwagi jest uzasadnione na gruncie rozpatrywanej sprawy, albowiem skargą Wspólnoty Mieszkaniowej "A", Wspólnoty Mieszkaniowej "B" i "F" sp. z o.o. objęta została decyzja nierozstrzygająca sprawy co do jej istoty – decyzja uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla W. z (...) lutego 2010 r. i przekazująca temu organowi sprawę do ponownego rozpoznania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmowany jest pogląd, zgodnie z którym decyzja kasacyjna, jako akt mający charakter czysto procesowy, co do zasady, nie podlega wstrzymaniu w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a (por. postanowienie NSA z 21 stycznia 2011 r. sygn. II OZ 3/11; postanowienie NSA z 8 czerwca 2010 r. sygn. II OZ 489/10; postanowienie NSA z 15 listopada 2005 r. sygn. II OZ 978/05). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnioskodawcy nie wykazali, że w rozstrzyganej sprawie argumenty, które wspierają powyższe stanowisko, powinny zostać odrzucone jako niewłaściwe, by za pomocą odwołania się do nich oceniać zasadność wstrzymania decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z (...) czerwca 2010 r. Jeżeli decyzja organu I instancji nie została wydana wraz z rygorem natychmiastowej wykonalności albo też nie podlega ona wykonaniu z mocy prawa, kasacyjny charakter rozstrzygnięcia oznacza, że na mocy ostatecznej decyzji administracyjnej nie zostają przyznane jakiekolwiek uprawnienia ani nie zostają nałożone jakiekolwiek obowiązki na adresata tego rodzaju decyzji. Obowiązek prawny, jaki jest związany z powyższym aktem, dotyczy jedynie organu administracji publicznej, a nie strony postępowania. Chodzi w tym przypadku o ukształtowanie decyzją kasacyjną toku postępowania w taki sposób, który powoduje, że zwrócona organowi I instancji sprawa administracyjna nakłada na ten organ obowiązek wydania ponownego rozstrzygnięcia co do istoty sprawy (lub w inny sposób kończącego postępowanie). Taka sytuacja procesowa oznacza, że przy wąskim rozumieniu pojęcia "wykonania" aktu administracyjnego wydanie decyzji kasacyjnej z zasady nie może prowadzić do powstania negatywnych następstw dla strony w postaci zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, do których nawiązuje art. 61 § 3 p.p.s.a. W odniesieniu do decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego przyjęte stanowisko nie może zostać uznane za wadliwe również w przypadku, w którym pojęciom "wykonania decyzji" i "wstrzymania wykonania" nadać znaczenie szersze, łączone ze wszystkimi skutkami prawnymi, jakie pociąga za sobą wydanie decyzji ostatecznej. Wbrew stanowisku skarżących, w uprawnieniach procesowych przysługujących stronom (w szczególności stronie składającej odwołanie) w toku ponownie prowadzonego postępowania przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego dla W. nie da się bowiem upatrywać niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy zauważyć, że powyższa sprawa, którą ma powtórnie rozpatrywać organ nadzoru budowlanego, jest sprawą tożsamą sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją z (...) czerwca 2010 r. W sprawie zakończonej decyzją ostateczną spółce "H" przysługiwały wszystkie uprawnienia procesowe należne stronie. Pozostaje ona również uczestnikiem postępowania sądowego, w którym ocenie legalności podlega zaskarżona decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z czym łączy się uprawnienie wskazane w art. 12a § 2 p.p.s.a. W tej sytuacji upatrywanie przesłanki wstrzymania decyzji w skorzystaniu przez spółkę z prawa do przeglądania akt i zapoznania się z treścią dokumentów dotyczących tejże decyzji, czemu wnioskodawcy starają się zapobiec, formułując na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. swoje żądanie, nie może zostać uznane za usprawiedliwione. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił zażalenie oddalić.