I OSK 626/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-09-01

Skład orzekający: Małgorzata Jaśkowska, Jerzy Bujko, Maciej Dybowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wzywając do podjęcia zawieszonego postępowania, może ponownie badać przyczyny jego zawieszenia, jeśli postanowienie o zawieszeniu stało się ostateczne?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania, nie jest związany ostatecznym postanowieniem o zawieszeniu, jeśli stwierdzi, że przyczyna zawieszenia w rzeczywistości nie istniała lub ustąpiła. W przypadku braku zagadnienia wstępnego, które było podstawą zawieszenia, organ powinien podjąć postępowanie, nawet jeśli postanowienie o zawieszeniu było wadliwe.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa nieruchomości przez Gminę K. Postępowanie zostało zawieszone z powodu rzekomej niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie o odmowie podjęcia postępowania, uznając, że niezgodność księgi wieczystej nie stanowiła przeszkody do kontynuowania postępowania. Minister Infrastruktury wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Ministra Infrastruktury.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędzia del. WSA Maciej Dybowski (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 1 września 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Infrastruktury od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 555/10 w sprawie ze skargi M. P. i T. B. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania oddala skargę kasacyjną Zaskarżonym wyrokiem z dnia 05 października 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 555/10 (dalej wyrok z 5 października 2010 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] i poprzedzające je postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...]; stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; zasądził od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżących M. P. i T. B. solidarnie kwotę 100 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego oraz na rzecz skarżących M. P. i T. B. kwoty po 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu stanowiska Sąd ten przedstawił następujące okoliczności faktyczne i prawne. Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] (dalej postanowienie z [...] stycznia 2010 r.), po rozpoznaniu zażaleń T. B. i M. P., utrzymał w mocy postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] (dalej postanowienie z [...] listopada 2009 r.) o odmowie podjęcia na wniosek strony postępowania w sprawie nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę K. nieruchomości położonej w b. gm. kat. S., oznaczonej jako parcela katastralna [...] o pow. 0,0119 ha, objętej księgą wieczystą KW nr [...], wchodzącej w skład działki nr [...] o pow. 0,0684 ha, obr. [...] jednostka ewidencyjna K. – P., zajętej pod drogę publiczną ul. [...] w K., zawieszonego postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] (dalej postanowienie z [...] marca 2008 r.). W uzasadnieniu postanowienia Minister Infrastruktury podał, że T. B. pismem z [...] października 2006 r. wniósł o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę K. nieruchomości, oznaczonej jako parcela katastralna [...], zajętej pod drogę publiczną - ul. [...] w K. Wojewoda Małopolski postanowieniem z [...] marca 2008 r. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., stosownie do art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm., dalej ustawa z 13 października 1998 r.), przez Gminę K. owej nieruchomości i wezwał strony postępowania do podjęcia działań skutkujących doprowadzeniem do zgodności z rzeczywistym stanem prawnym treści księgi wieczystej. T. B. pismem z [...] października 2006 r. wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania. Wojewoda Małopolski postanowieniem z [...] listopada 2009 r. odmówił podjęcia postępowania na wniosek strony, podnosząc że nie ustąpiły przesłanki zawieszenia postępowania. Zażalenia na postanowienie z [...] listopada 2009 r. złożyli skarżący, wskazując na naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Minister Infrastruktury rozpatrując zażalenia wyjaśnił, że przyczyną zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności niniejszej nieruchomości, zajętej pod drogę publiczną, był brak zgodności treści księgi wieczystej, obejmującej nieruchomość będącą przedmiotem sprawy, z rzeczywistym stanem prawnym. Z akt sprawy nie wynika, by stanowiące podstawę zawieszenia postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym zostało zakończone, a zatem przyczyna dla której zawieszono postępowanie, dotychczas nie ustąpiła. Zdaniem organu drugiej instancji brak podstaw do podjęcia postępowania. W ocenie Ministra, skoro strony postępowania stwierdziły, że postępowanie zostało zawieszone wadliwie, to mogły one żądać weryfikacji ostatecznego postanowienia o zawieszeniu postępowania w jednym z trybów nadzwyczajnych opisanych w Rozdziałach 12 i 13 Działu II Kodeksu postępowania administracyjnego. Skargę na postanowienie Ministra Infrastruktury z [...] stycznia 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli M. P. i T. B., zarzucając naruszenie art. 97 § 2 w związku z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., przez nieuzasadnioną odmowę podjęcia zawieszonego postępowania. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że przedmiotem postępowania nie jest ani porządkowanie zapisów w księgach wieczystych, ani zapisów w ewidencji gruntów, lecz ustalenie czy cała powierzchnia (czy jej oznaczona powierzchniowo część) parceli I.kat. [...] weszła przed laty w obręb działki ewidencyjnej nr [...]. Dodali, że zagadnieniem zasadniczym dla zakończenia postępowania jest jednoznaczne usunięcie wszystkich wątpliwości i rażących pomyłek dotyczących prawidłowości wykonywanych w latach poprzednich prac geodezyjnych. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że w sprawie niniejszej doszło do naruszenia normy wynikającej z art. 97 § 2 k.p.a., które to naruszenie wpłynęło w sposób istotny na wynik sprawy. Art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Dokonując oceny prawidłowości odmowy podjęcia postępowania w niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd doszedł do przekonania, że nie spełnia ono przesłanki zawartej w art. 97 § 2 k.p.a. Sąd I instancji podzielił przedstawione w skardze stanowisko, że brak zgodności treści księgi wieczystej, obejmującej nieruchomość będącą przedmiotem sprawy, z rzeczywistym stanem prawnym, nie uzasadnia odmowy podjęcia postępowania administracyjnego. Okoliczność ta nie uniemożliwia wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę K. nieruchomości, oznaczonej jako parcela katastralna [...], zajętej pod drogę publiczną - ul. [...] w K., gdyż w niniejszym postępowaniu znaczenie ma stan faktyczny i prawny na dzień 31 grudnia 1998 r. Oznacza to, że okoliczność ta nie powinna stanowić przeszkody do kontynuowania niniejszego postępowania. W art. 73 ust. 3a ustawy z 13 października 1998 r. ustawodawca przewidział ewentualną konieczność określenia granic nieruchomości podlegającej przejęciu w ramach wydawanej na podstawie tego artykułu decyzji. Oznacza to, że kwestia określenia granic przejmowanej nieruchomości mogła stać się przedmiotem postępowania w sprawie nabycia własności z mocy prawa. Wobec stwierdzenia powołanych wyżej naruszeń prawa Sąd wyeliminował z obrotu prawnego postanowienie Ministra Infrastruktury z [...] stycznia 2010 r. i poprzedzające je postanowienie Wojewody Małopolskiego z [...] listopada 2009 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. W ponownym postępowaniu organ uwzględni przedstawione przez Sąd stanowisko i podejmie stosowny akt. Skargę kasacyjną od wyroku złożył Minister Infrastruktury, reprezentowany przez radcę prawnego S. J., zaskarżając ów wyrok w całości i wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie na rzecz Strony kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Skarżący zarzucił wyrokowi z 5 października 2010 r. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 97 § 2 k.p.a przez przyjęcie, że organ prowadząc sprawę dotyczącą podjęcia zawieszonego postępowania winien prócz kwestii ustąpienia przyczyny stanowiącej podstawę zawieszenia zbadać również zasadność samego zawieszenia postępowania administracyjnego. - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 28, 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, przez przyjęcie, że ustalenie właściciela spornej działki zajętego pod drogę nie ma charakteru zagadnienia wstępnego. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 97 § 2 k.p.a. kasator podniósł, że ustanie przyczyny zawieszenia postępowania oznacza odpadnięcie celu stosowania instytucji zawieszenia postępowania, a tym samym wymaga jego podjęcia. Skutek podjęcia postępowania administracyjnego nie następuje jednak ex lege. Rozstrzygnięcie w tej kwestii należy do organu administracji publicznej, który wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania. Treścią rozstrzygnięcia (forma postanowienia) jest "podjęcie zawieszonego postępowania", co wyraźnie wynika z art. 97 § 2 k.p.a. ("organ administracji publicznej podejmuje postępowanie"). Zatem warunkiem koniecznym do podjęcia postępowania na podstawie art. 97 § 2 k.p.a. jest ustąpienie przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania. Przepis ów nie daje podstawy do powtórnego badania przyczyn zawieszenia lecz jedynie do ustalenia czy ustąpiły w/w przyczyny, zatem organ administracji badając podstawy podjęcia zawieszonego postępowania jest związany wcześniejszym rozstrzygnięciem wydanym na podstawie art. 97 § 1 k.p.a. W niniejszej sprawie za zagadnienie wstępne została uznana sprawa uzgodnienia treści księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Kwestia zasadności zawieszenia tego postępowania była rozpatrzona ostatecznym postanowieniem z [...] marca 2008 r., znak: [...] Wojewody Małopolskiego. Sprawa uzgodnienia treści księgi wieczystej, uznana za zagadnienie wstępne, nie ustąpiła skoro nie został wydany prawomocny wyrok w w/w sprawie toczącej się przed sądem cywilnym. Zgodnie z uzasadnieniem wyroku z 5 października 2010 r. organ administracji miałby przy wniosku z art. 97 § 2 k.p.a. ponownie badać kwestie, które zostały zakończone ostatecznymi rozstrzygnięciami. Jednakże, na co wskazał Sąd, gramatyczna wykładnia w/w przepisu uzasadnia tezę, że dla podjęcia zawieszonego postępowania zawsze jest konieczne ustąpienie przyczyny jego zawieszenia. Organ badając przyczyny zawieszenia przy wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania na podstawie art. 97 § 2 k.p.a., wychodzi poza granice tego wniosku, prowadząc w istocie ponownie sprawę, zakończoną prawomocnym rozstrzygnięciem. Odnosząc się do kwestii zawieszenia postępowania w sytuacji braku zagadnienia wstępnego należy wskazać, że do wyeliminowania z obrotu prawnego nieprawidłowego rozstrzygnięcia służą odpowiednie środki przewidziane w kodeksie postępowania administracyjnego, w tym wniosek oparty na art. 156 k.p.a. Wniosek oparty na art. 97 § 2 k.p.a. nie daje organowi administracji podstaw do kwestionowania ostatecznych rozstrzygnięć. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c ppsa w zw. z art. 28, 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz z art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. uzasadniono tym, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W niniejszej sprawie za zagadnienie wstępne organ wojewódzki uznał niezgodność treści księgi wieczystej [...] z rzeczywistym stanem prawnym. Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r., nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Przepisy te, mające charakter materialnoprawny wskazują, że stronami w tego rodzaju postępowaniach, których przedmiotem jest regulacja stanu prawnego gruntów zajętych pod drogi, są Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, władające gruntami w dniu 31 grudnia 1998 r., na które następnie z mocy prawa przeszła własność nieruchomości, właściciele gruntów, będący nimi przed dniem 1 stycznia 1999 r. lub ich następcy prawni oraz osoby posiadające inne tytuły prawnorzeczowe do tej nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że parcela [...] objęta księgą wieczystą [...], uległa podziałowi w wyniku którego powstała m.in. parcela [...] wchodząca w skład działki drogowej o nieuregulowanym stanie prawnym, będąca przedmiotem postępowania. Art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. ustawy o księgach wieczystych i hipotece ([j.t.] Dz.U. z 2001 r. nr 124, poz. 1361 [ze zm.] – dalej k.w.h.) służy do usunięcia niezgodności stanu prawnego ujawnionego przez wadliwy wpis prawa własności z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości. Nieprawidłowość ta może dotyczyć tego, kto jest właścicielem nieruchomości. Uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym polega na doprowadzeniu jej do aktualnego stanu prawnego przez wpisanie nowego prawa, wykreślenie ujawnionego w księdze i wpisanie innego prawa bądź wreszcie sprostowanie treści wpisanego prawa. Kryterium niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym jest zawsze obecny stan prawny, jednakże w niniejszej sprawie dla ustalenia obecnego stanu prawnego konieczne jest zbadanie przez sąd powszechny stanu istniejącego w przeszłości, jest to bowiem istotne dla ustalenia zasadności pozwu o uzgodnienie treści księgi wieczystej [...] z rzeczywistym stanem prawnym, który musi być wykazany dokumentem świadczącym o istnieniu pewnego stanu prawnego nieruchomości. Kwestia ustalenia stanu prawnego nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. ma kluczowe znaczenie dla ustalenia, zgodnie z art. 28 k.p.a., stron danego postępowania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, nieprawidłowe ustalenie stron w toku postępowania skutkuje następnie uchyleniem decyzji ze względu na naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ewentualnie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym umożliwiłoby natomiast w niniejszej sprawie ustalenie podmiotów, którym przysługuje przymiot strony. Sąd I instancji winien był oddalić skargę, bowiem organ nadzorczy, wydając postanowienie na podstawie art. 97 § 2 k.p.a., nie naruszył przepisów proceduralnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1). W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. Skarżący nietrafnie zarzuca zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Kasator błędnie podnosi, że środkiem do wzruszenia ostatecznego postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego, jest tylko skorzystanie z postępowania nadzwyczajnego. Wbrew wykładni zaprezentowanej w skardze kasacyjnej, środkiem takim jest przede wszystkim wniosek o podjęcie postępowania w sprawie. W orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego utrwalonym jest pogląd, że skoro organ administracji ma obowiązek podjąć zawieszone postępowanie, gdy ustąpiły przyczyny uzasadniającego zawieszenie postępowania, to tym bardziej ma taki obowiązek, gdy w rzeczywistości nie było powodów do zawieszenia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 19.3.2009 r., II OSK 1375/08; 2.12.2010 r., II GSK 1028/09). Rezultaty gramatycznej wykładni art. 97 § 2 k.p.a., za którą opowiada się kasator, nie zasługują na uwzględnienie. Przeciwi się im wzgląd na zasadę szybkości i prostoty postępowania (art. 12 k.p.a.) i zasadę pogłębiania zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Za każdym bowiem razem właściwy organ administracji obowiązany jest ocenić nie tylko to, czy przyczyna zawieszenia ustała, lecz także obowiązany jest podjąć postępowanie wówczas, gdy wbrew swemu postanowieniu dojdzie do wniosku, że przyczyna taka w ogóle nie istniała, a postanowienie o zawieszeniu postępowania oparte było na błędzie co do stanu faktycznego, bądź na błędzie prawnym (odpowiednio – orzeczenie Sądu Najwyższego z 7.10.1955 r., 4 CZ 185/55, PiP 1957, nr 3, s. 649; postanowienie Sądu Najwyższego z 3.3.1877 r., I CZ 20/77, OSNC 1977, nr 12, poz. 238, z glosą S. Dalki - Pal. 1978, nr 7, s. 104 i J. Klimowicza - PiP 1978, nr 12, s. 131; uchwała Sądu Najwyższego z 25.2.1985 r., II CZP 86/84, OSNC 1985, nr 11, poz. 168, z omówieniem W. Siedleckiego w "Przeglądzie orzecznictwa" - PiP 1986, nr 12, s. 78; akceptowane przez J. Gudowskiego w "Kodeks postępowania cywilnego. Tekst, orzecznictwo, piśmiennictwo" W. Pr. 1998 r. t. 1 s. 354 i 356 uw. 4, 12, 14 do art.180 k.p.c. i przez M. Jędrzejewską w: red. T. Ereciński "Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz" LexisNexis2009 t. 1 s. 496 uw. 2) ). Treść normatywna art. 97 § 2 w zw. z art. 12 k.p.a. odpowiada bowiem treści normatywnej art. 180 § 1 k.p.c. W sprawie nie istniało zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W aktach sprawy znajduje się odpis prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla K.-P. z dnia [...] lipca 2008 r. [...], którym Sąd Rejonowy na podstawie art. 355 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. umorzył postępowanie z wniosku T. B. o wyłączenie lub wykreślenie z księgi wieczystej [...] działki nr p.l.kat. [...] o pow. 0,353 ha i wpisanie tej działki do księgi wieczystej nr [...]. Badając treść wniosku, dołączonych doń dokumentów i treść księgi wieczystej, Sąd wieczystoksięgowy ustalił, że księga wieczysta nr [...] zmieniła oznaczenie i od czasu skierowania jej do migracji ma numer [...]. Nie ma w Wydziale dwu różnych ksiąg wieczystych, gdyż jest tylko jedna księga wieczysta [...], w której wpisana jest działka [...] o pow. 0,353 ha. Sąd uznał, że owo postępowanie o sprostowanie wpisu w księdze wieczystej za bezprzedmiotowe (k. 113 akt administracyjnych). W postanowieniu z [...] marca 2008 r. Wojewoda Małopolski błędnie upatrywał zagadnienia wstępnego w tym, że "parcela [...] stanowi w częściach również przedmiot innych ksiąg wieczystych" i że "treść księgi wieczystej [...] (dawniej Kw [...] b. gm. kat. S.) nie jest zgodna z rzeczywistym stanem prawnym i nie może stanowić podstawy do prawidłowego określenia stron w tym postępowaniu administracyjnym" (k. 112-111 akt administracyjnych). Skoro prawomocnym postanowieniem z [...] lipca 2008 r. [...] Sąd Rejonowy dla K.-P. ustalił, że działka nr [...] o pow. 0,353 ha jest wpisana prawidłowo tylko w jednej księdze wieczystej nr [...] (przed migracją [...]), to brak było w dacie zawieszenia postępowania zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które wymagało sprostowania wpisu w trybie uproszczonym (art. 626 13 § 2 k.p.c.), a tym bardziej w drodze powództwa na podstawie art. 10 ust. 1 k.w.h. (S. Rudnicki "Ustawa o księgach wieczystych i hipotece. Przepisy o postępowaniu w sprawach wieczystoksięgowych. Komentarz" LexisNexis 2010 s. 69-71 uw. 1, 2). Uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym polega na doprowadzeniu jej do aktualnego stanu prawnego przez wpisanie nowego prawa, wykreślenie ujawnionego w księdze i wpisanie innego prawa bądź sprostowanie treści wpisanego prawa. Kryterium niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym jest zawsze obecny stan prawny, a nie stan istniejący w przeszłości (orzeczenie Sądu Najwyższego z 24.11.1997 r., II CKN 110/97, Prok. i Pr. 1998, nr 5, s. 28, akceptowane przez S. Rudnickiego – op. cit. s. 79 uw. 5), co czyni zarzut skargi kasacyjnej niezasadnym. Tym samym ustalenie osób mających status stron (art. 28 k.p.a.) w postępowaniu w sprawie nabycia z mocy prawa nieruchomości na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r., nie wymaga rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło