III SA/Lu 436/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak po rozpoznaniu w dniu 5 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Rektora Politechniki z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...], w sprawie wypowiedzenia stosunku pracy postanawia: odrzucić skargę. Pozwem z dnia 16 marca 2009 r., skierowanym do Sądu Rejonowego VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie, Z. S. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Rektora Politechniki z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...], w sprawie wypowiedzenia stosunku pracy. Jako podstawę prawną żądania powód wskazał art. 36 ust. 1 ustawy z 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365, z późn. zm.). Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt: VIII P 964/09, Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uznał się niewłaściwym rzeczowo i miejscowo i przekazał sprawę sądowi właściwemu – Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu z powodu niespełnienia przez skarżącego przesłanek warunkujących jej dopuszczalność. Kluczowe znaczenie dla sprawy ma ocena charakteru prawnego zaskarżonego aktu i przedmiotu jego rozstrzygnięcia. Przedmiotem skarżonego aktu jest wypowiedzenie przez Rektora Politechniki jako pracodawcy stosunku pracy ze skarżącym, jako pracownikiem. Przedmiot rozstrzygnięcia wskazuje jednoznacznie na sprawę z zakresu prawa pracy. Zgodnie z art. 136 Prawa o szkolnictwie wyższym w sprawach dotyczących stosunku pracy pracowników uczelni, nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, a spory o roszczenie ze stosunku pracy pracownika uczelni rozpatrują sądy pracy. Charakter przedmiotu sprawy wskazuje na właściwość sądu powszechnego – sądu pracy, jednakże sąd ten uznał się za niewłaściwy w sprawie i przekazał sprawę do właściwości sądu administracyjnego, opierając się na treści art. 464 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. W zaistniałej sytuacji, mimo odmiennej oceny charakteru przedmiotu sprawy, sąd administracyjny nie może stwierdzić braku swojej kognicji i z tej przyczyny odrzucić skargi, gdyż jest związany treścią art. 58 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm., dalej jako: p.p.s.a.), zgodnie z którym sąd nie może odrzucić skargi z powodu tego, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. W dalszej kolejności należy zwrócić uwagę na fakt, iż kwestia stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej stosunku pracy była już przedmiotem postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego. Postępowanie to zostało zakończone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt: II SA/Wa 1683/08, w którym Sąd oddalił skargę Z. S. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] października 2008 r., nr [...], odmawiającą wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej wypowiedzenia stosunku pracy, tj. decyzji Rektora Politechniki z [...] grudnia 2005 r. Sąd, opierając się na treści wyżej przytoczonego przepisu art. 136 Prawa o szkolnictwie wyższym uznał, że pismo Rektora Politechniki z 1 grudnia 2005 r. nie jest decyzją administracyjną i nie może podlegać weryfikacji w trybie regulowanego przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego postępowania nadzwyczajnego w sprawie stwierdzenia nieważności. W ocenie sądu do skarżonego aktu nie znajduje również zastosowania art. 36 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym. Sąd stwierdził, iż przepis ten wprowadza instytucję stwierdzenia nieważności decyzji organu uczelni jako środek nadzoru ministra nad działalnością uczelni w zakresie organizacyjnymi finansowym, a nie w zakresie spraw z zakresu prawa pracy. Wobec uznania swojej niewłaściwości w sprawie przez sąd powszechny, sąd administracyjny orzekający w badanej sprawie zmuszony jest do dokonania takiej interpretacji i kwalifikacji aktu, która pozwoliłaby na zachowanie prawa skarżącego do sądu. Analizując charakter zaskarżonego pisma Rektora z 1 grudnia 2005 r. pod kątem katalogu aktów i czynności podlegających kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 p.p.s.a., należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że nie jest to decyzja administracyjna. Sąd w pełni podziela ocenę prawną w tym zakresie, zawartą w uzasadnieniu wspomnianego wyżej wyroku WSA w Warszawie. Akt wypowiedzenia stosunku pracy z pracownikiem uczelni nie może być kwalifikowany jako decyzja administracyjna, wobec jednoznacznego brzmienia art. 136 Prawa o szkolnictwie wyższym. Ponadto należy zauważyć, że przy próbie kwalifikacji pisma Rektora jako decyzji administracyjnej, która podlegała by ewentualnemu stwierdzeniu nieważności w trybie KPA pojawi się problem powagi rzeczy osądzonej, gdyż sprawa ta była już rozpatrzona odmowną decyzją Ministra, na którą skargę oddalił WSA w Warszawie przywoływanym wyrokiem. Nie jest także możliwe zakwalifikowanie decyzji, jako aktu, o którym mowa w art. 36 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym, na co powołuje się skarżący. Zgodnie z tym przepisem minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego stwierdza nieważność uchwały organu kolegialnego uczelni lub decyzji rektora uczelni, z wyłączeniem decyzji administracyjnej, w przypadku stwierdzenia jej niezgodności z przepisami prawa lub statutem uczelni, nie później niż w terminie dwóch miesięcy od otrzymania uchwały lub decyzji. Na rozstrzygnięcie ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały lub decyzji służy, w terminie trzydziestu dni od dnia jego doręczenia, skarga do właściwego sądu administracyjnego. Przepisy o zaskarżaniu do sądu administracyjnego decyzji z zakresu administracji publicznej stosuje się odpowiednio. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone przez WSA w Warszawie w wyżej przywołanym wyroku, iż przepis ten wprowadza instrument nadzoru ministra nad działalnością szkoły wyższej w sprawach organizacyjnych i finansowych, nie zaś w sprawach indywidualnych, w tym sprawach osobowych i pracowniczych. Jedyną możliwością pozostaje zatem zakwalifikowanie pisma Rektora Politechniki z [...] grudnia 2005 r. jako innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Sąd ma oczywiście świadomość wątpliwości co do prawidłowości kwalifikowania zaskarżonego pisma jako aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, wobec jego przedmiotu – rozwiązania przez wypowiedzenie stosunku pracy, jest jednak związany przewodnią dyrektywą dążenia do zapewnienia skarżącemu prawa do sądu, wobec uznania swojej niewłaściwości w sprawie przez sąd administracyjny. W tej sytuacji nie zajdzie stan powagi rzeczy osądzonej ze sprawą rozpoznaną prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z 11 marca 2009 r., gdyż bezpośrednim przedmiotem oceny sądu w tamtej sprawie była decyzja odmawiająca uruchomienia postępowania w trybie nadzwyczajnym, w tym zaś postępowaniu chodzi o ocenę pisma Rektora z [...] grudnia 2005 r. jako innej czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższa kwalifikacja prawna zaskarżonego pisma Rektora oznacza w konsekwencji, że skarga będzie podlegać określonym w p.p.s.a. wymogom dopuszczalności – w tym w zakresie środków zaskarżenia lub wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W sprawie znajdzie zastosowanie art. 52 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Ponadto należy zwrócić uwagę na obowiązujące terminy wnoszenia skarg. W badanym przypadku, zgodnie z treścią art. 53 § 2 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Analiza akt sprawy przekazanych z sądu powszechnego wskazuje, że przedstawione wymogi nie zostały zachowane. Skarżone pismo nosi datę [...] grudnia 2005 r. Z adnotacji na nim zawartej, podpisanej przez pracownika Rektoratu, wynika, że skarżący zapoznał się z treścią pisma w dniu 7 stycznia 2006 r. choć odmówił potwierdzenia jego odbioru. W tym stanie rzeczy jeszcze w 2006 r. skarżący powinien skierować wezwanie do usunięcia naruszenia prawa do właściwego organu, czyli Rektora Politechniki, a następnie skargę do sądu administracyjnego. Z akt sprawy wynika, że skarżący kierował liczne pozwy przeciwko swojemu byłemu pracodawcy, które były oddalane przez sądy powszechne. Trudno uznać, aby czynności te stanowiły wypełnienie wymogów wezwania do sunięcia naruszenia prawa, a już z pewnością nie można mówić o zachowaniu terminu do wniesienia skargi do sądu. Powyższe stwierdzenia muszą prowadzić do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej. W konsekwencji nie może dojść do merytorycznego badania sprawy przez sąd. Z punktu widzenia gwarancji prawa do sądu należy jednak zwrócić uwagę, że skarżący toczył liczne spory ze swoim byłym pracodawcą na tle rozwiązanego stosunku pracy, przed sądami powszechnymi, a ponadto mógł kwestionować postanowienie Sądu Rejonowego przekazujące jego pozew do sądu administracyjnego w drodze zażalenia. W tym stanie rzeczy trudno mówić o pozbawieniu skarżącego prawa do sądu poprzez uznanie skargi za niedopuszczalną z innych przyczyn. Mając powyższe na uwadze sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę odrzucił.