II SA/Wa 1683/08
WyrokWSA w Warszawie2009-03-11
Skład orzekający: Przemysław Szustakiewicz, Joanna Kube, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja rektora uczelni o wypowiedzeniu stosunku pracy pracownikowi jest decyzją administracyjną, której nieważność może być stwierdzona przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na podstawie art. 36 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym?Ratio decidendi
Decyzja rektora uczelni o wypowiedzeniu stosunku pracy pracownikowi nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 k.p.a. Spory dotyczące stosunku pracy podlegają jurysdykcji sądów pracy. W związku z tym, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności takiej decyzji, gdyż żądanie było niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych.Stan faktyczny
Skarżący Z. S. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Rektora Politechniki z dnia [...] grudnia 2005 r. o wypowiedzeniu mu stosunku pracy, zarzucając naruszenie prawa i brak podstawy prawnej. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego początkowo poinformował, że nie jest właściwy do rozpatrzenia sprawy, a następnie, po zobowiązaniu przez WSA, decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. odmówił wszczęcia postępowania, uznając pismo Rektora za niebędące decyzją administracyjną. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister utrzymał w mocy swoją decyzję. Skarżący zaskarżył decyzję Ministra do WSA, zarzucając naruszenie art. 36 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i kwestionując charakter prawny pisma Rektora.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Przemysław Szustakiewicz, Sędzia WSA - Joanna Kube, Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.), , Protokolant - Łukasz Bazyluk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2009 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej wypowiedzenia stosunku pracy - oddala skargę -
Rektor Politechniki [...] pismem z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...], z dniem [...] września 2006 r. wypowiedział Z. S. stosunek pracy za uprzednim 3-miesięcznym okresem wypowiedzenia począwszy od dnia [...] lipca 2006 r.
We wniosku z dnia [...] grudnia 2006 r. do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, bowiem - jego zdaniem - została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz bez podstawy prawnej a to z uwagi na fakt, że o zamiarze rozwiązania stosunku pracy nie została powiadomiona zakładowa organizacja związkowa, jak też została wskazana nieprawidłowa podstawa prawna.
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego pismem z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] poinformował wnioskodawcę, że nie jest organem właściwym do stwierdzenia nieważności powyższej decyzji, zaś prawidłowość rozwiązania stosunku pracy pomiędzy uczelnią, a jej pracownikiem, podlega właściwości sądu pracy.
W pismach z dnia [...] października 2007 r. i z dnia [...] grudnia 2007 r. skarżący doprecyzował swój wniosek wskazując, że powyższa decyzja Rektora może być stwierdzona na podstawie art. 36 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym.
W tej sytuacji Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego kolejnym pismem z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] poinformował skarżącego m.in. o tym, że kwestia będąca przedmiotem wniosku, tzn. stosunku pracy, podlega wyłącznie jurysdykcji sądowej.
W wyniku skargi na bezczynność, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 maja 2008 r. sygn. akt II SAB/Wa 36/08, zobowiązał Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2006 r. w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku i w uzasadnieniu podał m.in., że na organie ciąży obowiązek zbadania dopuszczalności stwierdzenia nieważności z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, zaś ewentualną formą załatwienia sprawy jest przewidziana w art. 157 § 3 k.p.a. decyzja odmawiająca wszczęcia postępowania, a w przypadku bezprzedmiotowości, decyzja o umorzeniu sprawy.
Wobec powyższego Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...], działając na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. w zw. z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Rektora Politechniki [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...]. W uzasadnieniu - powołując się na opisany powyżej stan faktyczny - podał, że powyższa decyzja nie nosi cech decyzji administracyjnej i w związku z czym zachodzi niedopuszczalność stwierdzenia jej nieważności z przyczyn przedmiotowych.
We wniosku z dnia [...] września 2008 r. do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżący Z. S. powołał się na treść art. 36 wskazanej już wyżej ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i skonstatował, że skoro decyzja Rektora nie jest decyzją administracyjną, to powołanie się na przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego jest chybione, bowiem przedmiotowa sprawa winna się toczyć w trybie wskazanego już wyżej przepisu art. 36 ustawy, a nie na podstawie art. 156 § 1 k.p.a.
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 157 § 3 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...]. W uzasadnieniu podał, że decyzja Rektora z dnia [...] grudnia 2005 r. jest pismem dotyczącym stosunku pracy, nie zaś decyzją w rozumieniu art. 36 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, bowiem stosownie do treści art. 118 ust. 2 ustawy, stosunek pracy z nauczycielem akademickim w uczelni publicznej nawiązuje i rozwiązuje rektor w trybie określonym w statucie (z zastrzeżeniem art. 121 ust. 4 dotyczącym stanowiska profesora), zaś w myśl art. 136 ust. 2 ustawy, spory o roszczenie ze stosunku pracy pracownika uczelni rozpatrują sądy pracy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Z. S. nie zgodził się z zaskarżoną decyzją zarzucając jej naruszenie wspomnianego już wyżej art. 36 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i wniósł o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu - powołując się na dotychczasowe zarzuty i konkludując, że powyższa sprawa nie jest związana ze stosunkiem pracy - podał, iż decyzja Rektora z dnia [...] grudnia 2005 r. jest sprzeczna z treścią art. 188 ust. 3 pkt 3 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, bowiem powołany w niej przepis art. 88 ust. 2 ustawy nie odnosił się do niego. Ponadto nie odnosił się do niego również przepis § 88 Statutu Politechniki [...], a nadto niewłaściwie ustalono stan faktyczny sprawy, tj. w roku 2005 upłynęło 25, a nie 20 lat od mianowania go na stanowisko [...].
W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że organ był związany oceną prawną oraz wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2008 r. sygn. akt II SAB/Wa 36/08.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Według art. 157 § 3 k.p.a., odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. Wydanie natomiast decyzji w myśl powyższego przepisu jest możliwe w razie, gdy żądanie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Z kolei niedopuszczalność przedmiotowa zachodzi m.in. wtedy, gdy strona występuje z żądaniem wszczęcia postępowania o stwierdzenie nie decyzji administracyjnej, lecz innej formy działania administracji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że pismo Rektora Politechniki [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...], jest rozwiązaniem stosunku pracy przez rektora ze skarżącym Z. S. w trybie art. 118 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) i według art. 136 ust. 1, w sprawach dotyczących stosunku pracy pracowników uczelni, nieuregulowanych w ustawie, stosuje się przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, a spory o roszczenie ze stosunku pracy pracownika uczelni rozpatrują sądy pracy (ust. 2). Stwierdzić zatem należy, że nie jest to decyzja administracyjna w rozumieniu art. 104 k.p.a. i w tej sytuacji odmowa przez organ wszczęcia postępowania w trybie jej nieważności, została wydana zgodnie z prawem przewidzianym w cytowanym już wyżej przepisie art. 157 § 3 k.p.a.
Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego, powołać się należy na treść art. 36 ust. 1 ustawy w myśl którego, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego stwierdza nieważność uchwały organu kolegialnego uczelni lub decyzji rektora uczelni, z wyłączeniem decyzji administracyjnej, w przypadku stwierdzenia jej niezgodności z przepisami prawa lub statutem uczelni, nie później niż w terminie dwóch miesięcy od otrzymania uchwały lub decyzji. Na rozstrzygnięcie ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały lub decyzji służy, w terminie trzydziestu dni od dnia jego doręczenia, skarga do właściwego sądu administracyjnego. Przepisy o zaskarżaniu do sądu administracyjnego decyzji z zakresu administracji publicznej stosuje się odpowiednio.
Przepis ten zatem reguluje nadzór ministra m.in. nad decyzjami rektora, niebędącymi decyzjami administracyjnymi w rozumieniu art. 104 k.p.a. Jednakże nie dotyczy on - zdaniem Sądu - rozwiązania stosunku pracy, lecz zgodności m.in. działań uczelni z przepisami prawa i statutem, a także nad prawidłowością wydatkowania środków publicznych, o czym mowa w art. 33 ust. 1 ustawy. Zatem w przypadku decyzji rektora, który zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy kieruje działalnością uczelni i reprezentuje ją na zewnątrz oraz jest przełożonym pracowników, studentów i doktorantów uczelni, sprowadza się to do jego władczej roli we wszystkich sprawach uczelni, a w szczególności - o czym stanowi się w art. 66 ust. 2 ustawy - do podejmowania decyzji dotyczących mienia i gospodarki uczelni, tworzenia, przekształcania i znoszenia jednostek organizacyjnych wskazanych przez statut, sprawowania nadzoru nad działalnością dydaktyczną i badawczą uczelni oraz nad administracją i gospodarką uczelni, dbałością o przestrzeganie prawa oraz zapewnienie bezpieczeństwa na terenie uczelni i określeniem zakresu obowiązków prorektorów.
Reasumując, rozwiązanie przez rektora stosunku pracy z podległym mu pracownikiem, nie mieści się w katalogu przedmiotowym decyzji, o których mowa w art. 36 ust. 1 ustawy.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło