II SA/Lu 378/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Asystent sędziego Anna Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 września 2010 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz W. W. kwotę 200 (dwieście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] lipca 2009 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynął wniosek W. W. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] stycznia 2008 r., znak: [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji zlokalizowanej na działkach nr: [...] oraz na części działki nr [...], położonych przy ul. C. [...] w L. Wnioskodawca zarzucił organowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na braku oznaczenia stron postępowania w treści tej decyzji przy jednoczesnym powołaniu się na spis właścicieli nieruchomości zamieszczony w wypisie z ewidencji gruntów. Decyzją z dnia [...] września 2009 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., nie podzielając zawartego we wniosku zarzutu, odmówiło stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. W. W. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podtrzymując argumentację zawartą we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] stycznia 2008 r., a ponadto wskazał, iż organ nie dopełnił obowiązku ustalenia stron postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] września 2009 r., nie znajdując podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] stycznia 2008 r. ustalającej warunki zabudowy dla wskazanej wyżej inwestycji. W skardze na powyższą decyzję W. W. domagał się jej uchylenia, podnosząc, iż wydana została z naruszeniem art. 156 k.p.a. oraz art. 107 k.p.a., gdyż odesłanie do akt sprawy dla wskazania stron, wobec których zapadła decyzja administracyjna, nie może być uznane za wystarczające, szczególnie w przypadku decyzji ustalającej warunki zabudowy. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż wskazane w jej treści. Wydając zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzje z dnia [...] września 2009 r., Kolegium dopuściło się bowiem naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Na wstępie wskazać należy, iż jedną z podstawowych gwarancji procesowych strony w postępowaniu administracyjnym jest zapewnienie jej czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Na organie administracji spoczywa zatem w szczególności obowiązek ustalenia kręgu stron postępowania, a następnie zawiadomienia ich o wszczęciu postępowania oraz wezwania do udziału w czynnościach postępowania wyjaśniającego, co wynika z art. 61 § 1 k.p.a. Zasada ta obowiązuje nie tylko w zwykłym toku postępowania, ale również w postępowaniach nadzwyczajnych m.in. w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest bowiem nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Jest to konsekwencją rozpoznawania przez organ nadzoru nowej sprawy w stosunku do załatwionej kwestionowaną decyzją (wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1999r., IV SA 2520/98 oraz wyrok WSA w Lublinie z dnia 20 stycznia 2009 r., II SA/Lu 673/08). Pominięcie strony w postępowaniu, również nadzwyczajnym, skutkuje naruszeniem prawa obligującym do wznowienia postępowania z powodu przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a sąd administracyjny, badając skargę, ma obowiązek uwzględnić tę okoliczność z urzędu. W niniejszej sprawie organ administracji nie ustalił należycie stron postępowania, w konsekwencji czego postępowanie przed tym organem toczyło się bez udziału niektórych z nich. Przede wszystkim wskazać należy, iż przed tym samym Kolegium toczyła się sprawa z wniosku W. W. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] stycznia 2008 r., znak: [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji zlokalizowanej na działkach nr: [...] oraz na części działki nr [...], położonych przy ul. C. [...] w L., rozstrzygnięta decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. W wyniku wznowienia postępowania Kolegium utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] kwietnia 2009 r. stwierdzającą wydanie decyzji własnej z dnia [...] stycznia 2008 r. z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. Kolegium wskazało, iż w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy zakończonym decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nie brały udziału wszystkie strony, w związku z czym po wznowieniu postępowania organ ustalił i zawiadomił wszystkie aktualne strony postępowania – ponad 90 osób oraz poinformował je o prawie czynnego udziału w postępowaniu (k. 73 akt administracyjnych w sprawie z wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia 11 stycznia 2008 r.). Powyższa decyzja Kolegium z dnia [...] czerwca 2009 r. została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 15 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 588/09, wydanym na skutek skargi W. W. Podstawą uchylenia przedmiotowej decyzji był brak udziału w postępowaniu w charakterze strony Wspólnoty Mieszkaniowej budynku mieszkalnego położonego w L., przy zbiegu ulic C. [...] i S. [...], która, jak wynika z akt sprawy, istniała i funkcjonowała w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy, wskazać należy, iż Kolegium, wydając decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] stycznia 2008 r., za strony postępowania uznało jedynie W. i A. małżonków W., M. D. Sp. z o.o. oraz I. I. Sp. z o.o. Z kolei w postępowaniu toczącym się na skutek wniosku W. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy Kolegium przyznało przymiot stron trzydziestu trzem podmiotom, doręczając im odpis decyzji z dnia [...] marca 2010 r. Oznacza to, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze bezpodstawnie ograniczyło zakres podmiotowy postępowania nieważnościowego dotyczącego decyzji o ustaleniu warunków zabudowy z dnia [...] stycznia 2008 r., skoro w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją uznało za strony ponad 90 osób. Ponadto w postępowaniu nieważnościowym organ nie uwzględnił jako strony Wspólnoty Mieszkaniowej budynku mieszkalnego położonego w L., przy zbiegu ulic C. [...] i S. [...], o której mowa w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku. Niezależnie od powyższego, wskazać należy na kolejne uchybienie Kolegium, polegające na tym, iż uznało ono za stronę postępowania nieważnościowego J. S., który zmarł w dniu 14 czerwca 2006 r., a zatem przed wszczęciem tego postępowania (odpis skrócony aktu zgonu – k. 65 akt sądowych). W takich okolicznościach do udziału w postępowaniu administracyjnym przed Kolegium w charakterze strony uprawnieni byli następcy prawni J. S., których ustalenie leżało w gestii organu. W rozpoznawanej sprawie zachodzi zatem podstawa uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o dyspozycję art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., zgodnie z którym, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Stwierdzenie wady będącej przyczyną wznowienia postępowania skutkuje uwzględnieniem skargi niezależnie od tego, czy dane naruszenie prawa ma wpływ na wynik sprawy. Uregulowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. ma bowiem na względzie ochronę obiektywnego porządku prawnego (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 310 i powołana tam uchwała 7 sędziów NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r., FPS 6/04, ONSAiWSA 2005, nr 4, poz. 66). Ponadto wskazać należy, iż dla uchylenia decyzji na podstawie powołanego przepisu nie ma znaczenia, że zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania administracyjnego z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony (A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków 2005, s. 336 i powołany tam wyrok SN z dnia 4 grudnia 2002 r., III RN 200/01, OSNAPiUS 2003, nr 24, poz. 582). Wobec wskazanych uchybień organu przedwczesne jest odnoszenie się do zarzutów skargi, tj. ocena, czy decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia [...] stycznia 2008 r., znak: [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji zlokalizowanej na działkach nr: [...] oraz na części działki nr [...], położonych przy ul. C. [...] w L. dotknięta jest wadą skutkującą stwierdzenie jej nieważności. W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Kolegium z dnia [...] września 2009 r. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ, kierując się powyższymi wskazaniami, ustali właściwie zakres podmiotowy niniejszego postępowania i zapewni stronom czynny udział w każdym jego stadium, co umożliwi wydanie zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Z tych względów należało orzec jak w sentencji wyroku.