II SA/Wa 1071/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula - Dąbrowska Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.) WSA Andrzej Kołodziej Protokolant Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2010 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej oddala skargę Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], cofającą M. T. pozwolenie na broń palną bojową. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż powyższą decyzją Komendant [...] Policji cofnął M. T. pozwolenie na broń palną bojową na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, w wyniku ustalenia, iż został on oskarżony o popełnienie kilku przestępstw z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk, a zatem przeciwko mieniu. Na tej podstawie organ powziął w stosunku do strony uzasadnioną obawę, że może ona użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji) i dlatego z mocy art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy cofnął jej pozwolenie na broń, wyjaśniając w uzasadnieniu decyzji, iż nie mógł inaczej rozstrzygnąć sprawy ze względu na obligatoryjny charakter wskazanego przepisu i wolę ustawodawcy, by bronią nie mogły dysponować osoby, które choćby oskarżono o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. W odwołaniu do Komendanta Głównego Policji M. T. zarzucił decyzji naruszenie przepisów stanowiących podstawę jej wydania, polegające na uznaniu, że w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do cofnięcia pozwolenia na broń. Wskazał, iż postępowanie o czyn z art. 297 § 1 kk zostało prawomocnie umorzone, natomiast fakt toczącego się przeciwko niemu postępowania o przestępstwo z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk w zw. z art. 12 kk (wielość przestępnych zachowań w warunkach czynu ciągłego) nie może – jego zdaniem – automatycznie oznaczać obowiązku cofnięcia prawa do broni. Organ Policji winien w takiej sytuacji wziąć pod uwagę jego dobrą opinię, jaką cieszy się w środowisku lokalnym, jego cechy osobowościowe oraz dotychczasową postawę, w tym, że nigdy nie użył posiadanej broni w niewłaściwy sposób. Organ winien także wykazać, że istnieje bezpośredni związek między zarzucanym stronie czynem, a obawą, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, tymczasem w zaskarżonej decyzji organ ten niesłusznie wskazał, iż w postępowaniu administracyjnym nie ma zastosowania konstytucyjna i prawno karna zasada domniemania niewinności. Z tych względów wniósł o uchylenie decyzji. Rozpoznając odwołanie, organ II instancji ustalił w Sądzie Rejonowym [...], że postępowanie karne przeciwko M. T. o przestępstwo z art. 297 § 1 kk faktycznie zostało umorzone – wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] stycznia 2010 r. sygn. akt [...], natomiast to drugie – o oszustwo w stosunku do mienia znacznej wartości (art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk) nadal się toczy. W myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, okoliczność ta stanowi obligatoryjną przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń. W drugim z wymienionych przepisów prawa materialnego ustawodawca wskazał bowiem, iż uzasadniona obawa, że posiadacz pozwolenia na broń może jej użyć w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego zachodzi w szczególności w sytuacji, gdy został on prawomocnie skazany za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo gdy toczy się przeciwko niemu postępowanie karne o takie przestępstwa. W sprawie M. T. przesłanki omawianego przepisu prawa niewątpliwie są spełnione – przed Sądem Okręgowym w W. zawisła sprawa karna o przestępstwa przeciwko mieniu (w warunkach czynu ciągłego), którego popełnienie zarzucono wymienionemu. Tym samym okoliczności faktyczne niniejszej sprawy administracyjnej uzasadniają jej rozstrzygnięcie na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Komendant Główny Policji uznał argumentację zaprezentowaną w odwołaniu przez pełnomocnika strony za niezasadną. Zwrócił uwagę, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt II OPS 4/09, wskazał jednoznacznie, że art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jako okoliczności uzasadniające obawę, o której w tym przepisie mowa, wymienia "w szczególności" prawomocne skazanie za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, bez dodatkowych warunków.. Wprawdzie NSA nie wypowiedział się w kwestii toczącego się postępowania, jednakże logiczną konsekwencją odczytania przedmiotowej uchwały musi być stwierdzenie, że literalna interpretacja przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przemawia za zaliczeniem do okoliczności uzasadniających obawę, o której w nim mowa, również takiego postępowania, ponieważ ustawodawca wymienił je w tym przepisie obok prawomocnego orzeczenia skazującego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1509/09 oraz z dnia 8 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 774/09, niepubl.). Dlatego też zasada domniemania niewinności nie ma tu – z woli ustawodawcy – zastosowania. Została przez niego pominięta, co nie oznacza, iż doznaje niedopuszczalnego z punktu widzenia państwa prawa uszczerbku. Ustawodawca nie zakłada bowiem w ten sposób a priori, że oskarżony o popełnienie przestępstwa posiadacz pozwolenia na broń (osoba ubiegająca się) rzeczywiście się go dopuścił, lecz już z faktem postawienia zarzutu i oskarżenia o popełnienie przestępstw w szczególności przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu wiąże domniemanie prawne, które nazwał "uzasadnioną obawą", że taka osoba może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. T. zarzucił decyzji Komendanta Głównego Policji naruszenie: 1. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, polegające na uznaniu, że wystąpiły przesłanki do cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej, a w szczególności przez uznanie, że prowadzenia postępowania karnego przeciwko posiadaczowi broni palnej stanowi obligatoryjną i wystarczającą przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń palną, 2. art. 6 k.p.a. i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 i art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, polegające na uznaniu, że nie ma zastosowania zasada domniemania niewinności przy rozpatrywaniu przesłanek uzasadniających cofnięcie pozwolenia na broń, 3. art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., polegające na mało wnikliwym zbadaniu wystąpienia przesłanek do cofnięcia pozwolenia na broń i nie wzięcia pod uwagę okoliczności dotyczących dotychczasowej jego postawy, cech charakteru oraz braku wykazania związku przyczynowego między toczącym się postępowaniem karnym a uzasadnioną obawą użycia broni. Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, uznał zarzuty skargi za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana w tym aspekcie nie zasługuje na uwzględnienie. W działalności organów wydających decyzje w przedmiotowej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości zarówno przy ustaleniu stanu faktycznego, jak i jego ocenie w kontekście zastosowanych przepisów prawa. Należycie również wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona argumentacja jest wyczerpująca i trafna. Podstawą materialnoprawną podjętych w sprawie decyzji jest art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. Sformułowanie "cofa pozwolenie na broń" jest kategoryczne, oznacza więc obowiązek cofnięcia pozwolenia w wypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek przewidzianych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. W rozpoznawanej sprawie skarżący zarzucił, iż organy w odniesieniu do niego dokonały nieprawidłowej interpretacji powyższych przepisów. Sąd jednak tego twierdzenia nie podziela. Prawo do posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich, gwarantowanych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wręcz przeciwnie – jest ono w polskim systemie prawnym poddane daleko idącym ograniczeniom. Prawa tego nie gwarantują również przepisy prawa międzynarodowego, w tym również prawa europejskiego. Poza wypadkami określonymi w ustawie, nabywanie, posiadanie oraz zbywanie broni i amunicji jest zabronione (art. 2 ustawy). Ustawa ściśle więc reglamentuje cele, na które może być wydane pozwolenie na broń (art. 10 ust. 3), jak również określa szereg właściwości osób fizycznych, np. wiek, określone predyspozycje psychiczne, które muszą być spełnione, aby osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń mogła je otrzymać. Jedną z przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń jest stwierdzenie, że w stosunku do osoby, której takie pozwolenie wydano, zachodzi uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji). Obawa taka istnieje z woli ustawodawcy w każdym przypadku skazania osób posiadających broń prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo prowadzenia wobec nich postępowania karnego o popełnienie takich przestępstw, o czym świadczy użycie przez ustawodawcę w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni zwrotu "w szczególności". W takim też przypadku organ Policji nie musi wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób dla organu wiążący. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 18 listopada 2009 r. o sygn. akt. II OPS 4/09, odnosząc się do przesłanki skazania za wymienione przestępstwa, użycie słów "w szczególności", poprzedzające wymienienie osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Organ nie musi więc wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący. Pozwolenia na broń nie wydaje się zatem osobom wymienionym po słowach "w szczególności", ale także innym osobom, które nie były wprawdzie skazane za wymienione przestępstwa, co do których jednak z innych powodów, organ ustali okoliczności wskazujące na istnienie uzasadnionej obawy, że użyją broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Chociaż wyżej wskazana uchwała odnosiła się do osób skazanych za przestępstwa wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy, to jednak w analizowanym przepisie słowo "w szczególności" poprzedza również wymienienie osób, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. A zatem – w ocenie Sądu – również i w stosunku do nich ustawodawca w sposób wiążący dokonał oceny, że istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. W niniejszej sprawie organ zasadnie przyjął, że obawa użycia broni przez stronę niezgodnie z przepisami prawa wynika z faktu postawienia skarżącego w stan oskarżenia o czyny z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk w zw. z art. 12 kk, a zatem przestępstw przeciwko mieniu. Słusznie zatem organ uznał, iż w warunkach niniejszej sprawy wzgląd na oskarżenie o popełnienie tego rodzaju przestępstwa czyni zasadnym cofnięcie skarżącemu pozwolenia na broń. Dodać jednocześnie należy, iż wydanie decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń osobie, wobec której toczy się dopiero postępowanie karne o popełnienie określonego przestępstwa nie narusza zasady domniemania niewinności. W toku przeprowadzonego w tym zakresie postępowania, organy Policji nie uznają bowiem takiej osoby za winną popełnienia przestępstwa, lecz stwierdzają jedynie po stronie tej osoby utratę rękojmi do dalszego posiadania broni (patrz wyrok NSA z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 202/08, Lex nr 522453). Wobec bezzasadności zarzutów skargi i niestwierdzenia z urzędu uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w wyroku.