III SA/Lu 198/10
WyrokWSA w Lublinie2010-10-07
Skład orzekający: Zdzisław Sadurski, Ewa Ibrom, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może dokonać zmiany wpisu właściciela w operacie ewidencji gruntów i budynków na podstawie prawomocnego wyroku sądu administracyjnego uchylającego decyzję administracyjną, która była podstawą poprzedniego wpisu, mimo istnienia aktualnych wpisów w księgach wieczystych wskazujących innych właścicieli?Ratio decidendi
Organ ewidencyjny nie może samodzielnie ustalać ani rozstrzygać o prawidłowości tytułów własności. Ewidencja gruntów ma charakter informacyjno-techniczny i odzwierciedla stany prawne ustalone w innym trybie, przede wszystkim w księgach wieczystych. Zmiany w ewidencji mogą nastąpić na podstawie prawomocnych orzeczeń sądów cywilnych lub aktów notarialnych, a nie wyroków sądów administracyjnych, które jedynie kontrolują legalność działań organów administracji. W przypadku sporu o prawo własności, rozstrzygnięcie powinno nastąpić w procesie cywilnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów przez Starostę, a następnie utrzymania tej decyzji w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Burmistrz Miasta domagał się wykreślenia wpisu właściciela dokonanego na podstawie decyzji Ministra Rolnictwa, która została później uchylona przez WSA w Warszawie, a następnie prawomocnym wyrokiem NSA. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Starosty, wskazując na aktualne wpisy w księgach wieczystych wskazujące innych właścicieli oraz na informacyjny charakter ewidencji gruntów. Burmistrz w skardze zarzucił naruszenie przepisów rozporządzenia o ewidencji gruntów, KPA oraz nieuwzględnienie prawomocnych wyroków sądów administracyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski,, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Jowita Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 października 2010 r. sprawy ze skargi Burmistrza Miasta na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., znak: [...], L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L., po rozpatrzeniu odwołania Burmistrza Miasta S. Ł. od decyzji Starosty Ł. z dnia [...] stycznia 2010 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił następujący stan sprawy:
Na podstawie decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z [...] lipca 1950 r. nr [...] została przejęta na rzecz Skarb Państwa nieruchomość ziemska p.n. "Wójtostwo i Młyn w Z.", stanowiąca hipoteczną własność małż. M. i A. N.
W wyniku toczącego się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał w dniu [...] kwietnia 2007 r. ostateczną decyzję, nr [...], stwierdzającą nieważność ww. decyzji z 18 lipca 1950 r. w części dotyczącej działek nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni 33,0147 ha wykazanych w operacie ewidencji gruntów obrębu S. Ł. w jednostkach rejestrowych nr [...], [...] i [...].
Na podstawie wspomnianej decyzji Ministra Starosta Ł. wprowadził w dniu 19 lipca 2007 r. dla tych jednostek rejestrowych zmianę właściciela, wpisując w miejsce Miasta S. Ł. małżonków A. J. i M. N.
Decyzja Ministra została zaskarżona przez Burmistrza Miasta S. Ł. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z 4 marca 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1149/07, sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra oraz stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
Od wyroku WSA w Warszawie B. N. i K. M. wniosły skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Pismem z dnia 22 września 2008 r. Burmistrz Miasta S. Ł. wystąpił do Starosty Ł. z wnioskiem o wykreślenie z ewidencji gruntów obrębu S. Ł. wpisu właściciela dokonanego z dnia 19 lipca 2007 r. na podstawie decyzji Ministra z dnia [...] kwietnia 2007 r. Jako uzasadnienie Burmistrz stwierdził, że decyzja Ministra została uchylona przez WSA w Warszawie i nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku sądu.
Starosta Ł. decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [...] odmówił wprowadzenia żądanej przez Burmistrza zmiany w operacie ewidencji gruntów. Decyzja Starosty została uchylona przez L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L., decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. Nr [...]. Podstawą do wydania ww. decyzji był wspomniany wyżej wyrok WSA w Warszawie z 4 marca 2008 r. uchylający decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W wyroku tym Sąd stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku, a więc należało przywrócić poprzedni stan prawny w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do ww. nieruchomości.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta Ł. decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. odmówił ponownie Burmistrzowi Miasta S. Ł. wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków. Obecnie powodem odmowy wprowadzenia zmiany przez Starostę Ł. był stan prawny wynikający z zawartych aktów notarialnych oraz wpisów nowych właścicieli w księgach wieczystych prowadzonych dla nieruchomości wykazanych w jednostkach rejestrowych [...], [...] i [...] obrębu S. Ł. W uzasadnieniu decyzji Starosta stwierdził, że w związku z dokonanym obrotem prawnym tych nieruchomości nie ma obecnie możliwości ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków obrębu S. Ł. stanu sprzed wprowadzonej w dniu 19 lipca 2007 r. zmiany.
W odwołaniu od powyższej decyzji Burmistrz Miasta S. Ł. podniósł, iż Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 889/08, oddalił skargę kasacyjną B. N. i K. M., a tym samym spowodował prawomocność wyroku WSA w Warszawie z z dnia 4 marca 2008 r. Wobec tego decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która była podstawą dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków przestała obowiązywać.
Uzasadniając rozstrzygnięcie utrzymujące w mocy decyzję Starosty z [...] stycznia 2010 r. organ odwoławczy wskazał, iż w aktach sprawy znajdują się odpisy z ksiąg wieczystych z dnia 27 lutego 2009 r.
- KW nr [...] prowadzonej dla działki nr [...], gdzie jako właściciel wpisana jest M. P.,
- KW nr [...] prowadzonej dla działki nr [...], gdzie jako współwłaściciele wpisani są K. M. w 2/4 części, M. P. w 1/4 części i M. M. w 1/4 części,
- KW nr [...] prowadzonej dla działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], gdzie jako właściciel wpisana jest K. M.
W dziale II tych ksiąg wieczystych zamieszczony jest wpis o złożonym wniosku Burmistrza Miasta S. Ł., o dokonaniu wpisu jako właściciela Miasta S. Ł. Wnioski te zostały oddalone postanowieniami Referendarza Sądowego i Sądu Rejonowego w Ł. z dnia: [...] grudnia 2008 r., [...] grudnia 2008 r. i [...] stycznia 2009 r. Apelacje od powyższych postanowień zostały oddalone przez Sąd Okręgowy w L. postanowieniami z dnia [...] kwietnia 2009 r., sygn. akt [...] dla KW [...], sygn. akt [...] dla KW [...] i sygn. akt [...] dla KW [...]. Tak więc w księgach wieczystych pozostał wpis prawa własności niezmieniony.
Organ odwoławczy podniósł, iż zapisy w ewidencji gruntów mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny. Organy ewidencyjne rejestrują stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą one natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu lub budynku. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością.
Każda zmiana właściciela w dziale drugim księgi wieczystej zostanie automatycznie ujawniona w operacie ewidencji gruntów i budynków.
Odnosząc się do sugestii skarżącego o ujawnienie w operacie ewidencji gruntów i budynków prawomocnego wyroku WSA w Warszawie na podstawie § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U nr 38, poz. 454) organ odwoławczy stwierdził, że sądowe zmiany nie mogą być dokonane.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Wyroki sądów administracyjnych nie ustalają więc prawa własności dla nieruchomości objętych ostatecznymi wyrokami. Natomiast prawomocne wyroki wydane przez sądy cywilne są podstawą do wpisu prawa własności zarówno w księgach jak i ewidencji gruntów i budynków.
W skardze na powyższą decyzję do sądu administracyjnego Burmistrz Miasta S. Ł. podniósł zarzuty naruszenia:
- § 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, polegającego na nieuwzględnieniu treści wyroku NSA z 22 lipca 2009 r.
- art. 107 w zw. z art. 140 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji,
- art. 61 § 1 KPA poprzez nieuwzględnienie zarzutu braku wszczęcia postępowania z wniosku Burmistrza.
W uzasadnieniu burmistrz stwierdził, że Wojewódzki Inspektor nienależycie ocenił wyroki sądów administracyjnych, które były podstawą do złożenia wniosków o zmiany w ewidencji gruntów i budynków. § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji... wskazuje, że prawa osób uwidacznia się w ewidencji m.in. na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych. Takim orzeczeniem jest wyrok NSA z 22 lipca 2009 r. oraz wyrok WSA w Warszawie z 4 marca 2008 r. Na podstawie tych prawomocnych wyroków została uchylona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] kwietnia 2007 r., która była podstawą zmiany w ewidencji i wpisania tam w miejsce Miasta S. Ł. małżonków N. Wobec uchylenia decyzji będącej podstawą zmiany wpisu jest rzeczą oczywistą, że należy przywrócić poprzedni wpis.
Burmistrz wskazał także, że w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji podniesiono, iż Starosta Ł. powinien prowadzić dwa odrębne postępowania. Jedno z wniosku z 22 września 2008 r., drugie z wniosku z 23 lipca 2009 r. KPA nie zna instytucji łączenia postępowań administracyjnych. Ponadto należy zwrócić uwagę na to, że pierwszy wniosek z 22 września 2008 r. został złożony w czasie, gdy wyrok WSA w Warszawie z 4 marca 2008r. był nieprawomocny. Drugi wniosek został złożony po wyroku NSA wydanego w dniu 22 lipca 2009r., na podstawie którego wyrok WSA stał się prawomocny. Wobec tego, wnioski zostały złożone w dwóch różnych stanach prawnych. Należało je więc potraktować jako odrębne wnioski. Nie uczynił tego ani organ I instancji, ani II instancji pomimo zarzutów podniesionych w odwołaniu. Przy rozpatrywaniu odwołania organ odwoławczy nie ustosunkował się do powyższych zarzutów, czym naruszył art. 107 w zw. z art. 140 KPA.
W odpowiedzi na skargę L Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumenty zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 20 ust. 1 i 2 ustawy z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. tj. 2005 r. Nr 240, poz. 202 ze zm.) zwana dalej ustawą, ewidencja gruntów obejmuje informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzaje użytków, ich klasy i oznaczenia założonych ksiąg wieczystych lub zbioru dokumentów oraz podaje się w niej właściciela.
Zapisy ewidencyjne mają charakter pochodnych informacji o gruntach i właścicielu wynikających z wpisu w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów sporządzonych w formie aktów notarialnych, umów dzierżawy, co wprost zostało określone w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454).
Stosownie do treści art. 23 ustawy właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne przesyłają staroście odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń oraz odpisy aktów notarialnych, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji, orzeczenia lub sporządzenia aktu notarialnego.
Powyższy przepis koreluje z treścią art. 2 pkt 8 ustawy, który nakłada na starostów prowadzących ewidencje gruntów i budynków, obowiązek systematycznej aktualizacji zbioru informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Wobec powyższego nie można zarzucić Staroście, iż jego działania z dnia 19 lipca 2007r. były sprzeczne z prawem.
W literaturze panuje zgoda poglądów co do tego, iż ewidencja gruntów i budynków jest rejestrem o charakterze informacyjnym, obejmującym wpis danych faktycznych, pozbawionym przez ustawodawcę domniemania zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym (E.Gniewek, w: System Prawa Prywatnego. T. 4 Prawo Rzeczowe pod red. E.Gniewka Warszawa 12005 s. 71). Wskazuje się jednocześnie na odmienną funkcję, jaką w odróżnieniu od ewidencji gruntów i budynków pełni w systemie prawa rejestr ksiąg wieczystych, których główną funkcją jest zapewnienie bezpieczeństwa obrotu nieruchomościami, poprzez ujawnienie stanu prawnego nieruchomości, przy domniemaniu zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym (E.Gniewek, w: System Prawa ... op. cit., s. 71).
Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst. jedn.: Dz. U. z 2001 r., Nr 124, poz. 1361 ze zm. - zwanej dalej KWU) księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości.
Domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym (art. 3 ust. 1 KWU) oraz domniemywa się, że prawo wykreślone nie istnieje (art. 3 ust. 2 KWU).
Z kolei art. 4 KWU stanowi, iż przeciwko domniemaniu prawa wynikającemu z wpisu w księdze wieczystej nie można powoływać się na domniemanie prawa wynikające z posiadania.
Również w orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, iż ewidencja gruntu ma znaczenie jedynie informacyjno-techniczne, odzwierciedlające określony bezspornie stan faktyczny i prawny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 1999 r., II SA 17/99, LEX nr 46214).
Nie można w postępowaniu o zmianę danych w ewidencji gruntów samodzielnie ustalać i rozstrzygać o prawidłowości tytułów własności (aktów notarialnych, aktów własności ziemi, prawomocnych orzeczeń sądowych, ostatecznych decyzji administracyjnych), które były podstawą dokonania wpisów w ewidencji (wyrok NSA z 23 stycznia 1998 r., II SA 1283/9, LEX nr 41273).
Organy administracji publicznej prowadząc ewidencję gruntów rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez organy orzekające. Wymaga zatem podkreślenia, iż organy nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień do gruntu. Stąd też, co jest bardzo istotne z punktu widzenia przedmiotu skargi Burmistrza Miasta S. Ł. poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków nie można dochodzić swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością.
Przenosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy – iż wbrew stanowisku skarżących – starosta zasadnie odmówił wprowadzenia zmiany podmiotowej w operacie ewidencji gruntów i budynków mając na uwadze treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2009 r. i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2008 r.
Wpis skarżącego w charakterze właściciela działek zamieszczonych w operacie ewidencji gruntów obrębu S. Ł. w jednostkach rejestrowych nr [...], [...] i [...] nie może zostać dokonany na podstawie prawomocnego wyroku uchylającego decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2007 r. stwierdzającą nieważność decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] lipca 1950 r. Nr [...].
Orzeczeń tych nie można określić mianem tworzących tytuł prawny Miasta S. Ł. do wyżej określonych nieruchomości.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprowadzają się do kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Oznacza to, że sądy administracyjne nie przejmują sprawy do merytorycznego załatwienia, a jedynie oceniają, czy zawarte w skardze zarzuty podlegają uwzględnieniu.
Istotne jest w stanie faktycznym sprawy ustalonym przez organ pierwszoinstancyjny, iż po wydaniu ostatecznej decyzji przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2007 r. Nr [...] nastąpiła zmiana stosunków własnościowych w stosunku do nieruchomości objętych jednostkami rejestrowymi Nr [...], [...], [...]. Zmiany w zakresie praw podmiotowych uwidocznione zostały w księgach wieczystych prowadzonych dla tych nieruchomości w Sądzie Rejonowym w Ł. Aktualnie w dziale II ksiąg wieczystych wykazani są jako właściciele: M. P., K. M. i M. M. Takim wpisem nie może się wykazać Burmistrz Miasta S. Ł.
Art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece wyraźnie stanowi, iż domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest zgodne z rzeczywistym stanem prawnym. Oznacza to, że dopóki domniemanie to nie zostanie obalone w drodze np. procesu cywilnego, wyżej wymienione osoby posiadają prawo do tych nieruchomości, a więc wpis w ewidencji gruntów i budynków jest prawidłowy.
Istniejący pomiędzy skarżącym, a uczestnikami niniejszego postępowania spór o prawo własności działek gruntu położonych w S. Ł., którego rozstrzygnięcie przekracza ramy wyznaczone ustawą dla procedury aktualizacji ewidencji, wymaga rozstrzygnięcia - co jeszcze raz należy podkreślić-w procesie cywilnym.
W sprawie niniejszej, organ ewidencyjny nie był władny do wprowadzania zmian bez przedstawienia mu dokumentów wskazujących bezspornie na inny stan prawny niż w niej ujawniony. Taka regulacja prawna ma służyć ochronie praw podmiotowych, a także ochronie porządku prawnego związanego z obrotem i gospodarowaniem nieruchomościami, nie zaś ustalaniem tego stanu. Poprzez wprowadzenie zmian podmiotowych na podstawie dokonanej we własnym zakresie weryfikacji wcześniejszych dokumentów organ przekroczyłby swoje kompetencje, bowiem dokonałby ustalenia stanu prawnego. Tymczasem jego ustalenie w sytuacjach spornych należy do właściwości sądów powszechnych, a nie do organu ewidencyjnego, którego zadaniem jest czuwanie nad odzwierciedlaniem stanu prawnego, a nie jego tworzenie (vide wyrok WSA w Gliwicach z 2 marca 2009 r., II SA/GL 1181/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz wyrok WSA w Krakowie z 16 kwietnia 2008 r. , III SA/Kr 118/09, ONSAiWSA 2010/2/26.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze, to w ocenie Sądu nie zasługują one na uwzględnienie. Po pierwsze organ wszczął postępowanie administracyjne na wniosek Burmistrza Miasta S. Ł. z dnia 22 września 2008 r. w przedmiocie dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków i prowadził je z udziałem uczestników K. M., M. P., M. M. i B. N. gromadząc dowody niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy. Pismo skarżącego z dnia 23 lipca 2009 r. Starosta prawidłowo potraktował jako kolejne w toczącej się sprawie, tym bardziej, iż dotyczyło tych samych stron postępowania i zawierało takie samo żądanie jak wniosek wszczynający sprawę.
Starosta prowadząc postępowanie administracyjne i wydając decyzje – tak jak sugeruje skarżący – oddzielnie z wniosku z dnia 22 marca 2008 r. i z dnia 23 lipca 2009 r. naraziłby się na zarzut nieważności kolejno wydanej decyzji z powodu rozstrzygnięcia sprawy już poprzednio orzeczonej inną decyzją ostateczną.
Po drugie, za nietrafny należy uznać zarzut naruszenia art. 61 § 1 k.p.a. w związku z art. 123 k.p.a. poprzez nie dokonanie formalnej czynności wszczęcia postępowania administracyjnego w drodze postanowienia, które należałoby doręczyć skarżącej. Przepisy k.p.a. nie przewidują formy wszczęcia postępowania zwykłego. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego jest w tym zakresie ugruntowane i za datę wszczęcia postępowania z urzędu czy na żądanie jednej ze stron przyjmuje się pierwszą czynność podjętą w tym postępowaniu (vide: wyrok NSA w Warszawie z 13 października 1999r., sygn. IV SA 1364/97, publ. LEX nr 47892; wyrok NSA w Warszawie z dnia 15 lipca 1992 r., sygn. V SA178/92 publ. LEX nr 10329;). Stosownie do dyspozycji art. 61 § 1 k.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, a w myśl § 4 tego przepisu o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Dlatego też uznać należy, iż Starosta Ł. postąpił zgodnie z prawem informując pismem z dnia 24 października 2008r. Burmistrza o podjęciu stosownego działania oraz przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. Należy również zauważyć, iż przepisy k.p.a. (z wyjątkiem wskazanym w art. 31 § 2 k.p.a., art. 149 § 1 k.p.a. i art. 157 § 2 k.p.a.) nie przewidują wydania odrębnego rozstrzygnięcia w sprawie wszczęcia zwykłego postępowania administracyjnego czy to z urzędu, czy to na wniosek strony. Dlatego też, zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego nie jest ani decyzją, ani postanowieniem w rozumieniu przepisów k.p.a., a tylko pismem informującym stronę lub strony o uruchomieniu procesu w określonej przedmiotowo i podmiotowo sprawie administracyjnej. Pismo to ma charakter czynności materialno-technicznej, która ze swej istoty nie rozstrzyga niczyich praw, ani też obowiązków. W tej sytuacji przyjąć należy, iż w rozpatrywanej sprawie starosta nie wydał jakiegokolwiek merytorycznego rozstrzygnięcia, które podlegałoby administracyjnemu tokowi instancji, a pismem z dnia 24 października 2008 r., które było pierwszą czynnością w sprawie, poinformował Spółkę o wszczęciu postępowania.
Konkludując, Sąd uznał, iż argumenty przedstawione w skardze przez Burmistrza nie mogą być uwzględnione. W ocenie Sądu organy administracji obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zapewniły skarżącemu udział w postępowaniu i zapoznanie się z materiałem sprawy (art. 10 k.p.a.) oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i 77 k.p.a.). Organ odwoławczy, jak i organ pierwszej instancji, nie dopuściły się obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), albowiem organy te oparły się na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku postępowania, dokonując jego wszechstronnej oceny, a uzasadnienia kwestionowanych decyzji zawierają wskazanie faktów i dowodów, które legły u podstaw ich wydawania (art. 107 § 3 k.p.a.).
Reasumując, w ocenie Sądu. organy administracji obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz prawidłowo oceniły zaistniały w sprawie stan faktyczny. Sąd nie stwierdził również, by w rozpatrywanej sprawie naruszone zostały przepisy prawa procesowego i prawa materialnego.
Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło