II GSK 109/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-03-08
Skład orzekający: Janusz Drachal, Maria Myślińska, Barbara Stukan-Pytlowany
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatek poniesiony na cel rehabilitacyjny, który może stanowić podstawę do uznania pomocy za pomoc de minimis, musi być bezwzględnie poniesiony bezpośrednio z rachunku zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (ZFRON), czy też może być sfinansowany z bieżącego rachunku bankowego przedsiębiorcy z późniejszym przekazaniem środków z ZFRON na ten rachunek?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że okoliczność, czy wydatek został sfinansowany bezpośrednio z rachunku ZFRON, czy ze środków przedsiębiorcy z późniejszym 'zrefundowaniem' ze środków ZFRON, nie ma znaczenia dla możliwości ubiegania się o wydanie zaświadczenia o udzielonej pomocy de minimis. Przepisy nie wymagają wykazywania wydatków dowodem dokonania przelewu 'bezpośrednio' z rachunku ZFRON, a jedynie przeznaczenia środków na cel zgodny z prawem.Stan faktyczny
Spółka A. S.A. zwróciła się o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis, wskazując na wydatki poniesione na wynagrodzenia członków komisji rehabilitacyjnej. Organ I instancji (PFRON) odmówił wydania zaświadczenia, uznając, że wydatki zostały pokryte ze środków niepochodzących z ZFRON. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Ministra, uznając, że sposób finansowania wydatku (z rachunku bieżącego z późniejszym przelewem z ZFRON) nie wyklucza kwalifikacji pomocy jako pomocy de minimis. Minister wniósł skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Ministra Pracy i Polityki Społecznej.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Maria Myślińska Sędzia del. WSA Barbara Stukan-Pytlowany (spr.) Protokolant Marta Zawadzka po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Pracy i Polityki Społecznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 8 października 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 758/10 w sprawie ze skargi "A." S.A. w K. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 8 października 2010 r. akt V SA/Wa 758/10, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. S.A. w K. (dalej: skarżąca Spółka) na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej (dalej: Minister, organ II instancji) z dnia [...] stycznia 2010 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis uchylił zaskarżone postanowienie.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. Państwowy Fundusz Rehabilitacji osób niepełnosprawnych w W. (dalej: organ I instancji, PFRON) odmówił wydania zaświadczenia o pomocy de minimis na dzień 21 listopada 2008 r. w kwocie 365,84 zł, (96,31 euro), na dzień 19 grudnia 2008 r. w kwocie 73,16 (17,79 euro), na dzień 24 marca 2009 r. w kwocie 286,65 zł (81,12 euro). Uzasadniając organ wyjaśnił, iż przedstawiona przez skarżącą Spółkę i będąca dowodem poniesienia wydatku dokumentacja wskazywała, że wydatek ten został pokryty ze środków nie pochodzących z rachunku zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (dalej: ZFRON).
Po rozpatrzeniu zażalenia Spółki Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Analizując materiał dowodowy organ II instancji stwierdził, iż zaświadczenie potwierdzające charakter pomocy de minimis uzyskanej przez pracodawcę (w wyniku wydatkowania poakcesyjnych środków publicznych z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych) może być wystawione, gdy zostały poniesione wydatki zgodnie z art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r., Nr 14, poz. 92 ze zm. dalej: ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych), a także zgodnie z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2007 r., Nr 245, poz. 1810 ze. zm.) Minister wskazał ponadto, iż z dokumentów przedstawionych przez stronę wynikało, iż wydatki zostały dokonane z rachunku bieżącego. Następnie dokonano przelewu środków z konta zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych na rachunek bieżący odwołującej się strony. Minister uznał, że katalog wydatków ZFRON, poza tym, że nie wymienia jako wydatku przelewu środków z konta ZFRON na konto obrotowe, dotyczy finansowania wydatków, a nie ich refundacji z konta ZFRON. Ponieważ wydatki zostały poniesione ze środków nie będących środkami publicznymi, lecz prywatnymi, nie dotyczą ich reguły pomocy publicznej. Oznacza to w ocenie organu, że nie może zostać wydane zaświadczenie o pomocy de minimis, gdyż taka pomoc nie została udzielona.
Powyższe postanowienie organu II instancji zostało zaskarżone przez stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Sąd I instancji uznał, iż skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie. Argumentując stanowisko Sąd wskazał, iż przedmiotem sporu w sprawie była kwestia prawidłowości dysponowania środkami z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych na tle regulacji dotyczących warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej obowiązujących na datę wydatku (pokrycia z konta ZFRON.). Dalej WSA powtórzył za organami, iż status zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych reguluje ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 roku w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. W sprawie poza sporem była kwestia prawidłowości celu przeznaczenia środków z funduszu ZFRON, bowiem organy nie kwestionowały faktu, że poniesione wydatki były zgodne z przepisami dotyczącymi warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej.
Zdaniem WSA z obowiązującego w datach dokonywania wydatków (tj. 21 listopada 2008 r., 19 grudnia 2008 r., 24 marca 2009 r.) rozporządzenia Ministra Pracy z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych wynikało jedynie, że środki na wskazane w nim rodzaje wydatków pochodzą z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Również ustawa o rehabilitacji stanowiła jedynie o przeznaczeniu środków zgromadzonych w funduszu i konsekwencjach niezgodnego z tym przeznaczeniem rozdysponowaniem pieniędzy. Zatem w ocenie Sądu I instancji dla przedmiotowego stanu faktycznego nie istnieje regulacja zakazująca wprost pokrywania z funduszu ZFRON wydatków uprzednio poczynionych na wskazany w przepisach cel z bieżącego rachunku bankowego lub innych funduszów. Również wykładnia istniejących przepisów nie dawała uprawnienia do potwierdzenia zajętego przez organy stanowiska. Obowiązujące przepisy nie wskazują sposobu przekazania środków pieniężnych, a jedynie rodzaj wydatków, na jakie mogą być one przeznaczone. W konsekwencji WSA stwierdził, że skarżąca Spółka, finansując wynagrodzenia członków komisji rehabilitacyjnej, wydatkowała środki na cel zawarty w katalogu wydatków uprawniających do objęcia pomocą de minimis, a jednocześnie środki te pochodziły z funduszu ZFRON. Wynika z tego, że skarżąca Spółka posiadająca status zakładu pracy chronionej spełniła warunki zakwalifikowania pomocy jako pomocy de minimis. W ocenie Sądu I instancji sam fakt, że początkowo środki na wynagrodzenia członków komisji rehabilitacyjnej zostały przeznaczone z bieżącego rachunku firmy, a później przekazano odpowiednią kwotę z funduszu ZFRON na rachunek bieżący, nie miał wpływu na zakwalifikowanie pomocy jako pomoc de minimis. Przekazanie kwoty na rachunek bieżący nie oznaczały w tym przypadku rekompensaty, gdyż wszystkie rachunki pozostają w posiadaniu jednego przedsiębiorcy, dysponującego ulokowanymi na nich środkami.
Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie w trybie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Kasator na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przepisów:
1) art. 33 ust. 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż możliwym jest przeznaczenie przez przedsiębiorcę środków na cel rehabilitacji i zakwalifikowaniu jej jako pomoc de minimis w przypadku sfinansowania wydatku z rachunku innego niż rachunek zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, oraz przez przyjęcie iż na rehabilitację zawodową, społeczną i leczniczą przeznaczone zostały środki funduszu rehabilitacji, podczas gdy wydatkowane kwoty nie stanowiły środków funduszu rehabilitacji,
2) § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, przez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż skarżąca Spółka przedstawiła skutecznie informację o dokonaniu wydatku ze środków funduszu rehabilitacji w sytuacji gdy wydatek nie został zrealizowany z rachunku zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych.
Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w którym kasator podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie wskazując raz jeszcze, że katalog wydatków ZFRON nie wymienia jako wydatku – przelewu środków z konta ZFRON na konto obrotowe, bowiem dotyczy on finansowania wydatków, a nie ich "refundacji" z konta zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Dodał, iż środki z konta obrotowego pracodawcy są jego własnymi środkami, natomiast zgromadzone na rachunku ZFRON są środkami publicznymi. W ocenie Ministra żaden przepis nie przewiduje przekazania środków ZFRON na pomnażanie środków własnych pracodawcy.
Spółka A. nie skorzystała z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Z powyższego wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
W ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Minister Pracy i Polityki Społecznej zarzucił wyrokowi Sądu I instancji naruszenie prawa materialnego, a mianowicie: art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych przez jego błędną wykładnię; § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych przez jego niewłaściwe zastosowanie.
NSA wyjaśnia, że uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji, a mianowicie, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu – dlaczego powinien być zastosowany (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1554/09, wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2012 r. sygn. akt II GSK 1519/10).
Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą podważania ustaleń faktycznych, a cena jego zasadności może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. W związku z tym, że strona skarżąca nie podniosła zarzutu naruszenia przepisów postępowania, stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę wyrokowania uznać należy za niesporny.
Istotą sporu prawnego w rozpoznawanej sprawie jest kwestia oceny prawidłowości dysponowania środkami z zakładowego funduszy rehabilitacji osób niepełnosprawnych, a mianowicie czy wydatek zakładu pracy chronionej na prawem określony cel, finansowanie którego może stanowić podstawę do uznania pomocy, jako pomocy de minimis, musi być bezwzględnie poniesiony "bezpośrednio" z rachunku zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (funduszu rehabilitacji), czy też na cel ten, wskazany w przepisach obowiązującego prawa, może być poniesiony z bieżącego rachunku bankowego przedsiębiorcy prowadzącego zakład pracy chronionej, z następczym przekazaniem odpowiedniej kwoty z funduszu ZFRON na rachunek bieżący, z którego pierwotnie wydatek ten został poniesiony.
Kwestia ta, na tle wykładni i stosowania przepisu art. 33 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych i przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych i przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej była już przedmiotem wypowiedzi i oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z 23 września 2009 r., sygn. akt II GSK 73/09; wyrok NSA z dnia 23 listopada 2009 r., sygn. akt II FSK 1027/08; wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt II GSK 348/09; wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2010 r., sygn. akt Ii FSK 2098/08, wyrok z 26 stycznia 2012r. sygn. akt II GSK 1519/10).
W przywołanych orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny prezentował pogląd - podzielany przez skład Sądu orzekającego w sprawie – z którego wynika, że okoliczność, czy wydatek został sfinansowany bezpośrednio z rachunku zakładowego funduszu rehabilitacji, czy ze środków przedsiębiorcy (tj. bieżącego rachunku bankowego lub innych funduszów przedsiębiorcy), a następnie "zrefundowany" (zwrócony) ze środków z rachunku zakładowego funduszu rehabilitacji, nie ma znaczenia dla możliwości ubiegania się przez przedsiębiorcę prowadzącego zakład pracy chronionej o wydanie zaświadczenia o udzielonej pomocy de minimis.
W analizowanym zakresie podkreślić należy, że z przepisu art. 33 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych wynika, że prowadzący zakład pracy chronionej tworzy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych zwany "funduszem rehabilitacji". Źródła środków z jakich tworzy się fundusz rehabilitacji określa ust. 2 art. 33 tej ustawy, zaś cel na jaki środki te mogą być przeznaczone określa art. 33 ust. 4 przywołanej ustawy oraz przepisy, wydanego na jej podstawie oraz w celu jej wykonania, rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Zgodnie z ust. 3 art. 33 ustawy, prowadzący zakład pracy chronionej jest zobowiązany między innymi do prowadzenia ewidencji środków funduszu rehabilitacji (pkt 1), prowadzenia rachunku bankowego środków funduszu rehabilitacji (pkt 2) oraz przekazywania środków funduszu rehabilitacji na rachunek bankowy tego funduszu, w terminie 7 dni od dnia, w którym środki te uzyskano (pkt 3).
Z powyższego, w kontekście odnoszącym się do wskazania źródeł środków, z jakich tworzy się fundusz rehabilitacyjny oraz określenia celu, na jaki jego środki mogą być przeznaczane wynika, że fundusz rehabilitacyjny jest funduszem celowym. Nałożenie zaś na pracodawcę prowadzącego zakład pracy chronionej obowiązków prowadzenia ewidencji środków funduszu rehabilitacji, rachunku bankowego środków tego funduszu oraz przekazywania środków funduszu rehabilitacji na rachunek bankowy tego funduszu, prowadzi do wniosku, że fundusz rehabilitacyjny jest wydzielonym organizacyjno - prawnie zasobem pieniężnym. Nałożone zaś w tym względzie na pracodawcę obowiązki tworzą gwarancję przejrzystości przeznaczania środków funduszu na cele określone przepisami prawa i "czytelności" gospodarowania tymi środkami.
Z przywołanej regulacji nie wynika, że powiązanie wydatków na prawem przewidziane cele ze środkami funduszu rehabilitacyjnego możliwe jest tylko w razie dokonania wydatku przez zapłatę "bezpośrednio" z rachunku funduszu rehabilitacyjnego. Przepisy obowiązującego prawa nie przewidują, jako warunku wydania zaświadczenia o pomocy de minimis, wymogu wykazywania "wydatków rehabilitacyjnych" dowodem dokonania przelewu "bezpośrednio" z rachunku bankowego środków tego funduszu. Przepis art. 33 ust. 3 i ust. 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, ani też przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (w brzmieniu obowiązującym w dacie poniesienia przez pracodawcę, w rozpoznawanej sprawie, wydatków), czy też przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej, nie stanowią źródła obowiązywania normy prawnej nakazującej pokrywanie uprzednio poczynionych wydatków na wskazany w przepisach cel wyłącznie za pośrednictwem rachunku bankowego funduszu rehabilitacyjnego. W konsekwencji zasadnie należy więc uznać, że czasowe pokrycie wydatku z własnego rachunku bieżącego, a następnie jego zwrócenie ("zrefundowanie") z rachunku funduszu rehabilitacyjnego, nie może skutkować odmową uznania pomocy, jako pomocy de minimis (wyrok NSA z 23 września 2009 r., sygn. akt II GSK 73/09; wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt II GSK 348/09, wyrok NSA z 26 stycznia 2012r. sygn. akt II GSK 1519/10). Sam bowiem fakt, że finansowanie wydatku, którego cel jest zgodny z prawem, następuje z rachunku innego, niż fundusz rehabilitacji, na który następnie zostają przelane odpowiednie środki z rachunku bankowego tego funduszu, nie znaczy, że brak jest powiązania celowego wydatku ze środkami funduszu rehabilitacyjnego. Nie znaczy on również, że taki sposób pokrycia wydatku sprzeciwia się uznaniu, że cel poniesienia wydatku nie został osiągnięty środkami z określonych przychodów tzn. ze środków zgromadzonych na rachunku zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych.
W kontekście przywołanych wyżej przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych istotne jest bowiem to, że w sensie ekonomicznym wydatki sfinansowane zostały ze środków funduszu określonego w jej art. 33 ust. 1 (wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FSK 2098/08). W związku z tym, że źródłem sporu prawnego w sprawie była kwestia oceny prawidłowości dysponowania środkami z zakładowego funduszy rehabilitacji osób niepełnosprawnych, która doprowadziła organ do wniosku o zasadności odmowy wydania zaświadczenia o dokonaniu wydatków ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, celem uznania pomocy jako pomocy de minimis, odnieść się należy do przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej, wydanego na podstawie art. 70 ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.
Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia pomoc w ramach pomocy de minimis może być udzielana, jeżeli łącznie spełnione są warunki określone w rozporządzeniu.
Z przepisu § 5 ust. 1 przywołanego rozporządzenia wynika, że jednym z warunków - (obok warunku dotyczącego podmiotu uprawnionego (§ 1) oraz warunku dotyczącego rodzaju wydatków (§ 3) - jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przez wskazany w przepisie organ (w tym przypadku przez organ udzielający pomocy). W celu uzyskania zaświadczenia - stosowanie do § 5 ust. 2 - przedsiębiorca przedstawia informację o dokonaniu wydatku ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych w ciągu 30 dni od jego dokonania. Ponadto, występując o wydanie zaświadczenia przedsiębiorca zobowiązany jest przedstawić zaświadczenia, informacje oraz oświadczenia - wymienione w § 5 ust. 3 pkt 1-3 przywołanego rozporządzenia.
Przywołane przepisy nie dają podstaw do tego, aby zasadnie można było z nich wywieźć, że brak dowodu przelania środków "bezpośrednio" z rachunku bankowego funduszu rehabilitacji nie pozwala na uznanie, że wydatek pokryto środkami tego funduszu, a w konsekwencji odmowę wydania zaświadczenia, o którym mowa w § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej.
Do postępowania w sprawie wydania ww. zaświadczenia zastosowanie mają przepisy Działu VII - "Wydawanie zaświadczeń" – kodeku postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 217 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: k.p.a.) zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W związku z tym, że zaświadczenie, o którym mowa w § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. jest warunkiem koniecznym dla uznania pomocy za pomoc de minimis, zasadne jest przyjęcie, że zaświadczenie to ma charakter zaświadczenia określonego w art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a.
Możliwość prowadzenia postępowania wyjaśniającego w postępowaniu o wydanie tego typu zaświadczenia jest ograniczona, jakkolwiek uznać należy, że postępowanie wyjaśniające, co do okoliczności innych niż "interes prawny" może być prowadzone w przypadku obu rodzajów zaświadczeń.
Odmowa wydania przez organ zaświadczenia - na podstawie art. 219 k.p.a. - może nastąpić tylko, gdy posiadane dowody nie pozwalają na uwzględnienie wniosku. Oznacza to, że dowody, którymi organ dysponuje podlegają ocenie co do zgodności z treścią żądanego zaświadczenia. Do dokonania tej oceny, celem ustalenia treści zaświadczenia, konieczne może być przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego.
W tym kontekście należy podnieść, że przedsiębiorca w celu uzyskania zaświadczenia zobowiązany jest złożyć tylko dokumenty wymienione w przepisach § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej. Z przepisów tych nie wynika, że w postępowaniu o wydanie przedmiotowego zaświadczenia prawodawca nałożył na wnioskodawcę obowiązek legitymowania się również dowodem w postaci bankowego dowodu przelewu środków na wskazany cel "bezpośrednio" z funduszu rehabilitacyjnego. Wymogu takiego nie przewidują również, jak wyżej już wskazano, regulacje zawarte w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, ani też przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych.
W związku z powyższym, w pełni zasadnie należy więc przyjąć, że gdyby wolą prawodawcy było usankcjonowanie na gruncie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz na gruncie przywołanych rozporządzeń wykonawczych konieczności zapłaty za wydatki rehabilitacyjne bezpośrednio i jedynie z rachunku bankowego zakładowego funduszu rehabilitacji, to niewątpliwie określiłby i sprecyzowałby tego rodzaju przesłankę, jako automatycznie skutkującą odmową wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. Brak takiej regulacji, stanowi więc potwierdzenie zasadności stanowiska, że to przeznaczenie przez przedsiębiorcę środków na cel funduszu rehabilitacji decyduje o zakwalifikowaniu pomocy jako pomocy de minimis, nie zaś fakt sfinansowania wydatku z rachunku bankowego środków funduszu (wyrok NSA z 23 września 2009 r., sygn. akt II GSK 73/09; wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt II GSK 348/09, wyrok NSA z 26 stycznia 2012r. sygn. akt II GSK 1519/10).
Zarzuty skargi kasacyjnej o naruszeniu przepisu art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych przez jego błędną wykładnię oraz o naruszeniu przepisu § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych przez niewłaściwe jego zastosowanie uznać należy więc za niezasadne.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło