I SA/Łd 780/10

Dnia 13 października 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie: sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) sędzia NSA Teresa Porczyńska Protokolant: asystent sędziego Maciej Dębski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2010 roku przy udziale sprawy ze skargi A Ł. spółki z o.o. w Ł. na interpretację Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości latarni oświetleniowych 1. uchyla zaskarżoną interpretację; 2. zasądza od Prezydenta Miasta Ł. na rzecz A Ł. spółki z o.o. w Ł. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] r. Prezydent Miasta Ł. wydał na wniosek A. Spółka z o.o. w Ł., indywidualną interpretację podatkową dotyczącą opodatkowania podatkiem od nieruchomości, należących do Spółki, latarni znajdujących się na terenie pasów drogi. We wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej, zainteresowana Spółka przedstawiła następujący stan faktyczny: Spółka prowadzi działalność gospodarczą w m.in. zakresie oświetlenia ulic i dróg. Powyższa działalność jest realizowana na podstawie umów, które Spółka zawiera z poszczególnymi gminami. Na podstawie przedmiotowych umów Spółka świadczy gminom – zobowiązanym do zapewnienia oświetlenia dróg – usługi w tym zakresie. Słupy oświetleniowe znajdujące się w pasach drogowych dróg publicznych stanowią własność Spółki. Na tle tak przedstawionego stanu faktycznego Spółka sformułowała pytania: Czy znajdujące się w pasach drogowych dróg publicznych budowle – latarnie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, czy też Spółka jest zwolniona od tego podatku na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. Z 2005 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie "u.p.o.l." ? W ocenie Zainteresowanej zwolnienie podatkowe wymienione w przywołanym przepisie ma zastawanie do Spółki. Zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007 r. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają również grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle - z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż eksploatacja autostrad płatnych. Uzasadniając przyjęte stanowisko Spółka podniosła, że z cytowanego przepisu wynika, iż omawiane zwolnienie podatkowe będzie miało zastosowanie do tych budowli, które: 1) są położone w na gruncie zajętym pod pas drogi oraz 2) nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zdaniem Zainteresowanej słupy oświetleniowe należące do Spółki spełniają oba wymienione warunki. Są zlokalizowane w pasach drogowych dróg publicznych zaś ich nadrzędnym celem jest zapewnienie oświetlenia dróg, a w konsekwencji zwiększenie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Natomiast okoliczność, iż świadcząc gminom usługi Spółka działa w charakterze przedsiębiorcy nie ma znaczenia w sprawie. Organ podatkowy uznał, że stanowisko Spółki jest nieprawidłowe. Stwierdził, że z cytowanego art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. wynika, że z opodatkowania podatkiem od nieruchomości nie są wyłączone budowle znajdujące się w pasach drogowych dróg publicznych, jeśli są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż eksploatacja autostrad płatnych. Wymieniony przepis, w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2007 r. nie stanowi o wyłączeniu z opodatkowania budowli związanych z zabezpieczeniem ruchu, co miało miejsce do końca 2006 r. W ocenie organu Zainteresowana Spółka niewątpliwie prowadzi działalność gospodarczą i budowle będące w jej posiadaniu są związane z działalnością gospodarczą inną niż eksploatacja autostrad. Po bezskutecznym wezwaniu organu podatkowego do usunięcia naruszenia prawa, Spółka złożyła skargę na wymienioną na wstępie interpretację podatkową, wnosząc o jej uchylenie oraz o zsądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Spółka konsekwentnie wywodzi, iż zwolnienie z opodatkowania, przewidziane w art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. ma zastopowanie w odniesieniu do Spółki także po 1 stycznia 2007 r. W ocenie Spółki usytuowanie latarni w pasach drogowych dróg publicznych wynika z nałożonego na zarządcę drogi publicznej (organy samorządowe) obowiązku utrzymania m.in. drogowych urządzeń inżynierskich i innych urządzeń związanych z drogą, do których zaliczają się latarnie oświetleniowe. Spółka podniosła również że dla ustalenia, czy dana budowla jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej nie wystarczy stwierdzić, że właściciel budowli jest przedsiębiorcą. Zasadnicze znaczenie ma ustalenie jakim celom służy dana budowla. Spółka realizując usługi w zakresie dystrybucji energii do zasilania latarni działa wprawdzie jako przedsiębiorca i pobiera z tego tytułu przewidziane w umowach opłaty, lecz to na gminach spoczywa obowiązek zapewnienia oświetlenia na określonych odcinkach dróg. Ponadto latarnie służą przede wszystkim zapewnieniu bezpieczeństwa ruchu drogowego, nie zaś celom komercyjnym wynikającym z działalności Spółki. Do skargi, podobnie jak do wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej, załączono wyrok W.S.A. w Gdańsku z dnia 27 marca 2008 r. sygn. akt I SA/Gd 974/07. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej interpretacji podatkowej. Podkreślił, że z dokumentów rejestracyjnych Spółki wynika, że przedmiotem działalności Spółki jest dystrybucja i sprzedaż energii elektrycznej. Działalność ta jest prowadzona na podstawie umów z gminami, w których nie ma zapisu dotyczącego działalności w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa na drogach przez ich oświetlenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Z przedstawionego przez zainteresowaną Spółkę stanu faktycznego wynika, że na podstawie zawartych umów świadczy na rzecz gmin usługi w zakresie oświetlenia dróg należących do gmin. Przedmiotowe usługi są świadczone przy użyciu latarni zlokalizowanych w pasach dróg publicznych, stanowiących własność skarżącej Spółki. W sprawie nie jest sporne, że słupy oświetleniowe są budowlami w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). W ocenie Sądu słupy oświetleniowe znajdujące się w pasie drogowym są budowlami związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu drogowego. Jak słusznie wykazała strona skarżąca, przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430 ze zm.) jednoznacznie kwalifikują budowle instalacji oświetlenia drogowego jako urządzenia technicznego wyposażenia dróg. Skoro natomiast zgodnie z § 1 ust. 3 przywołanego rozporządzenia warunki techniczne drogi mają zapewnić bezpieczeństwo jej użytkowania, to zdaniem Sądu stanowi to przesłankę przesadzającą o konieczności zaliczenia urządzeń oświetleniowych do kategorii urządzeń technicznych, związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, Poszczególne urządzenia techniczne służą bowiem realizacji określonych w rozporządzeniu warunków, którym musi odpowiadać droga. Chociaż § 109 rozporządzenia zawiera jedynie przykładowe wyliczenie sytuacji, w których droga wymaga oświetlenia, należy przyjąć, że oświetlenie drogi zawsze zwiększa bezpieczeństwo odbywającego się na niej ruchu. Pomimo więc tego, że nie wszystkie drogi są oświetlone, fakt wyposażenia drogi w słupy oświetleniowe jest w każdym wypadku równoznaczny z wyposażeniem jej w urządzenia służące zapewnieniu bezpieczeństwu ruchu. W zakresie ustaleń stanu faktycznego Sąd podziela zatem stanowisko strony skarżącej, że słupy oświetleniowe są urządzeniami technicznymi, związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, o których mowa w definicji pasa drogowego, w art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.). Stosownie do wymienionego przepisu pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Spór, który zaistniał między stronami niniejszego postępowania dotyczy wykładni art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007 r. W stanie prawnym (tj. do końca roku 2006 r.) na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. wyłączone z opodatkowania podatkiem od nieruchomości były "pasy drogowe wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu". Z dniem 1 stycznia 2007 r. zawarte w analizowanym przepisie zwolnienie objęło natomiast "grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle - z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż eksploatacja autostrad płatnych". Na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego zwolnienie słupów oświetleniowych od podatku od nieruchomości nie budziło wątpliwości. Zgodnie z utrwaloną w tym zakresie linię orzeczniczą (m.in. wyrok NSA z dnia 20 października 2005 r., sygn. akt FSK 2464/04; niepubl. oraz wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2003 r., sygn. akt I SA/Gd 1058/02; publ. ONSA 2004 nr 2 poz. 65) sądy przyjmowały, że warunkiem wystarczającym dla zastosowania zwolnienia podatkowego jest położenie budowli w ciągu pasa drogowego oraz jej powiązanie z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. Urządzenia oświetlenia drogowego były przy tym jednoznacznie kwalifikowane jako mieszczące się w pojęciu budowli dróg publicznych i będące urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko Spółki oraz pogląd wyrażony w załączonym do skargi wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 marca 2008 r. sygn. akt I SA/Gd 974/07 (dostępny internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). W konsekwencji Sąd przyjął, iż dla stwierdzenia czy dana budowla jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej nie jest wystarczające poprzestanie na ustaleniu, iż właściciel tej budowli jest podmiotem, który działalność prowadzi. W ocenie Sądu istotne w tym zakresie pozostaje jakim funkcjom faktycznie służy zlokalizowana w obrębie pasa drogowego budowla. Świadcząc usługi oświetleniowe wobec gminy skarżąca Spółka niewątpliwie działała jako przedsiębiorca, pobierając stosowne opłaty za świadczone usługi. Zauważyć jednak trzeba, że po pierwsze, gmina ma obowiązek zapewnienia oświetlenia na określonych odcinkach pasów drogowym leżących w jej obrębie oraz po drugie, że słupy oświetleniowe w pierwszym rządzie służą strategicznym i wynikającym z przepisów prawa celom, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa na drodze, a nie celom komercyjnym wynikającym z działalności gospodarczej skarżącej spółki. Reasumując, jeżeli daną budowlę można zaliczyć do urządzeń technicznych związanych z prowadzeniem, zabezpieczaniem i obsługą ruchu, to w ocenie Sądu podlega ona zwolnieniu od podatku, o którym mowa w art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l., nawet jeżeli stanowi ona własność przedsiębiorcy, o ile tylko budowla ta znajduje się w obrębie gruntu zajętego pod pas drogowy drogi publicznej, który nie jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny na zasadzie art. 146 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 wyżej wymienionej ustawy. Sz.Ch.