II SA/Gd 530/10
WyrokWSA w Gdańsku2010-10-13
Skład orzekający: Jan Jędrkowiak, Wanda Antończyk, Janina Guść
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasiłek stały z pomocy społecznej może być przyznany z mocą wsteczną, tj. od daty wcześniejszej niż data złożenia wniosku o to świadczenie?Ratio decidendi
Zasiłek stały z pomocy społecznej przysługuje od miesiąca, w którym złożono wniosek o jego przyznanie, a przepisy nie przewidują możliwości przyznania tego świadczenia z mocą wsteczną. Wniosek o przyznanie świadczenia jest pierwszorazowy, więc nie można zastosować wyjątku dotyczącego kontynuacji świadczenia. W konsekwencji organ prawidłowo odmówił przyznania zasiłku stałego od daty wcześniejszej niż data złożenia wniosku.Stan faktyczny
F. P. został zaliczony do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z datą od 19 grudnia 2008 r. W grudniu 2009 r. złożył wniosek o przyznanie zasiłku stałego oraz opłacanie składek na ubezpieczenie zdrowotne. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej przyznał mu zasiłek stały od 1 grudnia 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. F. P. zaskarżył decyzję, domagając się przyznania zasiłku od 19 grudnia 2008 r.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Sekretarz Sądowy Dorota Kotlarek po rozpoznaniu w dniu 13 października 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi F. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 06 maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę.
Orzeczeniem z dnia 4 lutego 2009 r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, uchylając orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 9 grudnia
2008 r. o zaliczeniu F. P. do osób o lekkim stopniu niepełnosprawności z przyczyny określonej symbolem 05-R, określił przyczynę niepełnosprawności symbolem 05-R i 07-S. Niepełnosprawność ta ma charakter okresowy do dnia 31 grudnia 2011 r.
Wnioskiem z dnia 29 grudnia 2009 r. F. P. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie zasiłku stałego oraz świadczenia w postaci opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne.
Decyzją z dnia 16 marca 2010 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej przyznał stronie zasiłek stały od dnia 1 grudnia 2009 do dnia 31 grudnia 2011 r. określając jego wysokość oraz opłacanie składek na ubezpieczenie zdrowotne na czas trwania świadczenia.
W odwołaniu od powyższej decyzji F. P. wskazał na wyrok Sądu Rejonowego z dnia 8 grudnia 2009 r., mocą którego zmieniona została decyzja Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 4 lutego 2009 r. w ten sposób, że strona zaliczona została do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności od dnia 19 grudnia 2008 r. i podniósł, że w związku z tym domaga się przyznania zasiłku stałego od tej właśnie daty
Decyzją z dnia 6 maja 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium, wskazując na treść art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) podniosło, że ustawodawca uzależnił początek przyznania świadczenia od daty złożenia wniosku i nie zastrzegł w ustawie żadnych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na przyznanie świadczenia od wcześniejszego okresu. Skoro zatem wniosek o przyznanie pierwszorazowego świadczenia w postaci zasiłku stałego wpłynął w grudniu 2009 r. to organ pierwszej instancji nie mógł przyznać świadczenia wbrew obowiązującemu prawu od dnia 19 grudnia 2008 r. to jest od daty zaliczenia ubezpieczonego przez Sąd Rejonowy do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.
W skardze na powyższą decyzję F. P. wniósł o przyznanie mu świadczenia w postaci zasiłku stałego od dnia 19 grudnia 2008 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu, albowiem brak było podstaw aby zaskarżonej decyzji postawić zarzutu niezgodności z prawem.
Zasady i tryb udzielania świadczeń z pomocy społecznej, w tym przyznawania zasiłków stałych, określa ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm. - zwana dalej ustawą),.
Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy – w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji – zasiłek stały przysługuje:
1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej;
2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.
Zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy, przez całkowitą niezdolność do pracy należy rozumieć całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, zaś przez niezdolność do pracy z tytułu wieku – ukończone 60 lat przez kobietę i 65 lat przez mężczyznę (art. 6 pkt 7 ustawy). W przypadku osoby samotnie gospodarującej zasiłek stały ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby (art. 37 ust. 2 pkt 1). Kryterium to wynosi obecnie 444 zł.
Przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej (art. 106 ust. 1 ustawy). Świadczenia te przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem (art. 106 ust. 3). Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że świadczenia pieniężne z pomocy społecznej nie mogą być przyznawane za okres wcześniejszy niż miesiąc złożenia wniosku. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto zgodne stanowisko, że reguła zawarta w ww. art. 106 ust. 3 ustawy znajduje zastosowanie do sytuacji, gdy wniosek strony o przyznanie określonego świadczenia jest pierwszym wnioskiem wszczynającym postępowanie, nie ma natomiast zastosowania w przypadku wniosku o kontynuację świadczenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 108/09; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 312/08; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 317/08; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 lutego 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 732/07, opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności przedmiotowej sprawy Sąd uznał, że organy administracyjne orzekające w sprawie miały możliwość przyznania skarżącemu zasiłku stałego (wraz z opłacanie składek na ubezpieczenie zdrowotne), począwszy od miesiąca grudnia 2009 r., to jest od miesiąca, w którym skarżący złożył wniosek o zasiłek stały. Bezzasadne było żądanie skarżącego przyznania mu zasiłku stałego za okres niepełnosprawności ustalony w orzeczeniu Sądu Rejonowego z dnia 8 grudnia 2009 r. Skarżący ze świadczeń z pomocy społecznej korzystał już wcześniej, lecz wniosku o przyznanie zasiłku stałego oraz świadczenia w postaci opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne nie można było zakwalifikować jako wniosku o kontynuację świadczenia (a w konsekwencji odstąpić od zastosowania reguły wyrażonej w art. 106 ust. 3 ustawy i przyznać świadczenia za okres od dnia 19 grudnia 2008 r.). Przyczyną takiej oceny była okoliczność, że wcześniejsze świadczenia, z których skarżący korzystał, nie miały związku z orzeczonym wobec niego stopniem niepełnosprawności. Jak wynika z akt sprawy, skarżący regularnie korzystał ze świadczeń w postaci zasiłku okresowego oraz zasiłków celowych, w tym zasiłków celowych przyznanych w ramach programu rządowego "Pomoc Państwa w zakresie dożywiania", które to świadczenia nie mają bezpośredniego związku z orzeczonym wobec skarżącego stopniem niepełnosprawności.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło