I SA/Lu 597/08
WyrokWSA w Lublinie2008-12-19
Skład orzekający: Krystyna Czajecka-Szpringer, Halina Chitrosz, Wojciech Kręcisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie egzekucyjne dotyczące zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do listopada 2001 r. uległo przedawnieniu, a w szczególności czy zastosowanie mają przepisy o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia wynikające z nowelizacji Ordynacji podatkowej z 2003 i 2005 roku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że do zobowiązań podatkowych powstałych przed 1 stycznia 2003 r. stosuje się korzystniejsze dla podatnika przepisy Ordynacji podatkowej obowiązujące przed tą datą, które nie przewidywały zawieszenia biegu terminu przedawnienia z powodu wszczęcia postępowania karnego lub wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W konsekwencji bieg terminu przedawnienia nie został zawieszony przez te zdarzenia. Natomiast przerwanie biegu terminu przedawnienia nastąpiło w dniu 27 grudnia 2006 r. wskutek zastosowania środków egzekucyjnych, co spowodowało rozpoczęcie biegu terminu na nowo od dnia następnego.Stan faktyczny
W dniu 29 maja 2002 r. Urząd Skarbowy wydał decyzję określającą zobowiązania podatkowe T. N. z tytułu podatku od towarów i usług za okres kwiecień-listopad 2001 r. Po braku dobrowolnej zapłaty wszczęto postępowanie egzekucyjne, które zostało zawieszone i wznowione kilkukrotnie. Skarżący wniósł wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia zobowiązań, co zostało odrzucone przez organy podatkowe. Sprawa była wielokrotnie rozpatrywana przez WSA i NSA, a ostatecznie Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca), Sędziowie WSA Halina Chitrosz, WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Referent stażysta Julita Urbaś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi T. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego - oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2008r., Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.) - po rozpatrzeniu zażalenia T. N. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 3 lipca 2008 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Z akt sprawy wynika, iż w dniu 29 maja 2002 r. Urząd Skarbowy wydał decyzję, w której określił T. N. zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do listopada 2001 r.
Wobec braku dobrowolnego uregulowania zaległości podatkowych w dniu 12 czerwca 2002 r. Urząd Skarbowy wystawił na nazwisko podatnika tytuły wykonawcze od nr [...] do [...] i od nr [...] do [...]. Odpisy tytułów wykonawczych zostały podatnikowi doręczone w dniu 13 czerwca 2002 r.
W wyniku zastosowanych środków egzekucyjnych w dniach 9 lipca i 13 sierpnia 2002 r. wyegzekwowano zaległości objęte tytułami wykonawczymi o nr [...] i [...] oraz częściowo zrealizowano tytuł wykonawczy o nr [...] łącznie wyegzekwowano kwotę 8 922 zł.
Na podstawie złożonego w dniu 15 listopada 2002 r. wniosku o restrukturyzację zaległości podatkowych Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 22 listopada 2002 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych do dnia 30 grudnia 2002 r., tj. do dnia wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego decyzji o odmowie objęcia restrukturyzacją, zaległości w podatku od towarów i usług za 2001 r.
Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia 29 maja 2002 r., decyzją z dnia 30 stycznia 2003 r. uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Wobec uchylenia wymiaru podatku od towarów i usług za 2001 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego - działając jako wierzyciel skierował w dniu 9 maja 2003 r. do działu egzekucyjnego Urzędu wnioski o wycofanie nie zrealizowanych tytułów wykonawczych. W części K tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] dotyczącej "Zakończenia egzekucji" w dniu 20 maja 2003 r. zamieszczono informację o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.
Naczelnik Urzędu Skarbowego po ponownym przeprowadzeniu postępowania w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za okres kwiecień - listopad 2001 r. wydał w tym zakresie w dniu 13 czerwca 2003 r. decyzję, którą następnie Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 31 października 2003 r. utrzymał w mocy.
Podatnik wniósł na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Następnie od wyroku oddalającego skargę wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 6 lipca 2005 r. sygn. akt FSK 2635/04 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po ponownym rozpatrzeniu skargi wyrokiem z dnia 9 listopada 2005 r. sygn. akt I SA/Lu 453/05 uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 31 października 2003 r. Prawomocny odpis wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami wpłynął do Izby Skarbowej w dniu 15 lutego 2006 r. Następnie Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 14 kwietnia 2006 r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Naczelnik Urzędu Skarbowego wykonując decyzję organu odwoławczego, wydał w dniu 22 grudnia 2006 r. decyzję w której określił kwotę zwrotu różnicy podatku i zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres kwiecień -listopad 2001 r.
Od powyższej decyzji podatnik złożył odwołanie.
W dniu 27 grudnia 2006 r. na podstawie ww. decyzji zostały wystawione na nazwisko podatnika 2006 i skierowane do egzekucji tytuły wykonawcze od nr [...] do [...]. W tym samym dniu pracownicy Urzędu Skarbowego w miejscu zamieszkania P. N. podjęli próbę doręczenia odpisów ww. tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami o zajęciu rachunków bankowych oraz wierzytelności.
Jak wynika z akt sprawy podatnik odmówił przyjęcia i potwierdzenia otrzymania wskazanych dokumentów, żądając aby zostały przesłane za pośrednictwem Poczty Polskiej.
Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania strony, decyzją z dnia 25 kwietnia 2007 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 22 grudnia 2006r. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało zaskarżone w dniu 25 maja 2007 r. do WSA w Lublinie. Następnie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 listopada 2007 r. sygn. akt I SA/Lu 491/07 oddalającego skargę na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, skarżący złożył skargę kasacyjną. Do dnia rozpatrzenia przedmiotowego zażalenia nie zapadł prawomocny wyrok w przedmiotowej sprawie.
Pismem z dnia 29 maja 2008 r. P. N. złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do listopada 2001r. W uzasadnieniu podniósł, iż w jego ocenie wskazane zobowiązania przedawniły się, a tym samym zgodnie z art. 59 § 1 pkt 9 ustawy Ordynacja podatkowa wygasły.
Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 3 lipca 2008r. odmówił umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] – [...]. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż na podstawie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym po 1 września 2005 r. bieg terminu przedawnienia został przerwany na skutek zastosowania środków egzekucyjnych w postaci zajęcia rachunków bankowych w dniu 27 grudnia 2006 r. , a nadto bieg terminu przedawnienia został zawieszony na podstawie art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym po 1 września 2005 r. na skutek wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe oraz w związku ze złożeniem skargi do WSA w Lublinie na decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do listopada 2001 r. Wobec powyższego organ pierwszej instancji uznał, iż zobowiązanie podatkowe dochodzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych nie uległo przedawnieniu.
Nie zgadzając się z ww. rozstrzygnięciem T. N. w dniu 9 lipca 2008 r., złożył zażalenie i wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego podnosząc, iż w niniejszej sprawie należało zastosować art. 70 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązujący przed nowelizacją, tj. według stanu prawnego sprzed 1 września 2005 r., który w jest dla podatnika korzystniejszy.
Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując ww. zażalenie wskazał, iż w myśl art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.), zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Podkreślił, iż bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia, biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne, stosownie do art. 70 § 4 ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym do 1 września 2005 r. Zdanie drugie tego przepisu po dniu 1 września 2005 r. w wyniku nowelizacji ustawy otrzymało brzmienie "Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny."
W związku z nowelizacją Ordynacji podatkowej na podstawie ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 143, poz. 1199), zmianie uległy również zapisy dotyczące zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Do dnia 1 września 2005 r., stosownie do art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony z dniem: wszczęcia postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe (pkt 1); wniesienia skargi do sądu administracyjnego(pkt 2). Termin przedawnienia biegnie dalej od dnia następującego po dniu: prawomocnego zakończenia postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe (§ 7 pkt 1); doręczenia organowi podatkowemu orzeczenia sądu administracyjnego wraz z jego uzasadnieniem (pkt 2).
Natomiast po zmianie przepisy te otrzymały brzmienie, zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje zawieszony z dniem ( art. 70 § 6): wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania (pkt 1); wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania (pkt 2); wniesienia żądania ustalenia przez sąd powszechny istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa (pkt 3), a stosownie do § 7 termin przedawnienia biegnie dalej od dnia następującego po dniu: prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe (pkt 1); doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności (pkt 2); uprawomocnienia się orzeczenia sądu powszechnego w sprawie ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa (pkt 3).
Organ odwoławczy podniósł, iż zaległości podatkowe w niniejszej sprawie powstały w 2001 r., zatem zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej termin przedawnienia tych zobowiązań podatkowych powinien upłynąć z dniem 31 grudnia 2006 r. Zdaniem organu bieg terminu przedawnienia został przerwany w wyniku zastosowania w 2002 r. środków egzekucyjnych w oparciu o tytuły wykonawcze o nr [...] i [...]. Postępowanie egzekucyjne zostało zakończone odpowiednio: 1 sierpnia 2002r., 4 września 2002 r. oraz 20 maja 2003 r.
Biorąc pod uwagę treść art. 70 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa (w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 września 2005 r.) termin przedawnienia winien upłynąć odpowiednio z dniem 1 sierpnia 2007r., 4 września 2007 r. oraz 20 maja 2008 r. Jednak w przedmiotowej sprawie miały miejsce okoliczności, które w świetle art. 70 § 6 i 7 Ordynacji podatkowej (zarówno w brzmieniu przed jak i po nowelizacji ) spowodowały zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Pierwsze zawieszenie biegu terminu przedawnienia nastąpiło w wyniku złożenia skargi do WSA w Lublinie w dniu 5 grudnia 2003 r. i trwało do 15 lutego 2006 r., tj. do dnia otrzymania orzeczenia sądu administracyjnego. Kolejne zawieszenie nastąpiło w dniu 25 maja 2007 r. w związku ze złożeniem skargi do WSA w Lublinie na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 25 kwietnia 2007 r. i jest nadal aktualne z uwagi na brak doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia, ze stwierdzeniem jego prawomocności.
Dodatkowo organ odwoławczy wskazał na zawieszenie biegu terminu przedawnienia w związku ze wszczęciem wobec podatnika postępowania karnego z dniem 15 grudnia 2004 r., które jak wynika z posiadanych przez organy podatkowe informacji dotychczas nie zostało ostatecznie zakończone.
Z uwagi na zaistnienie wskazanych okoliczności zarówno w świetle przepisów obowiązujących przed 1 września 2005 r. jak i po tej dacie – brak było zdaniem organu podstaw do stwierdzenia, że ww. zobowiązania podatkowe uległy przedawnieniu i niemożliwym było umorzenie postępowania egzekucyjnego w sprawie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący domagał się uchylenia w całości postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 25 sierpnia 2008 roku i postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 3 lipca 2008 roku, zarzucając naruszenie art. 20 § 2 ustawy z dnia 12 września 2002 roku o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 169 z poz. 1387) przez odmowę jego zastosowania, naruszenie art. 70 § 6 i 7 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 roku w sytuacji, gdy nie miał on zastosowania w sprawie i naruszenie art. 120 Ordynacji podatkowej przez naruszenie zasady równości wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu podniósł, iż stosownie do art. 20 § 2 ww. ustawy do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem 1 stycznia 2003 roku, należy stosować zasady i terminy przedawnienia korzystniejsze dla podatnika. W przepisach ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2003 roku, nie było przepisów odnoszących się do zawieszenia biegu przedawnienia z powodu trwania postępowania przed sądem administracyjnym. Nieuprawnione było zatem stwierdzenie, że bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu, skoro w chwili składania skargi w dniu 5 grudnia 2003 roku, w sprawie miały zastosowanie przepisy korzystniejsze dla podatnika. Z tych samych powodów nie mógł również, zdaniem strony zostać zawieszony w skutek wszczęcia postępowania karnego skarbowego z dniem 15 grudnia 2004 roku. Pięcioletni termin, o którym mowa w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej upłynął zatem w dniu 20 maja 2008 roku. Skarżący dodał, iż zmiana ordynacji podatkowej wprowadzona od 1 września 2005 roku, nie mogła mieć także zastosowania w sprawie, ponieważ oznaczałoby to zastosowanie przepisów późniejszych do stanu faktycznego zaistniałego wcześniej, co łamałoby zasadę demokratycznego państwa prawnego tj. art. 2 Konstytucji RP i wywodzonej z niej zasady nie działania prawa wstecz.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej domagał się jej oddalenia podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 17 października 2008 r. skarżący podniósł, iż w postępowaniu podatkowym obok zasad zawartych w przepisach art. 120-127 Ordynacji podatkowej istotne znaczenie dla prawidłowej realizacji norm prawa podatkowego mają również zasady wynikające z Konstytucji, z prawa europejskiego, a także te wypracowane przez orzecznictwo i doktrynę, w tym zasada nie działania prawa wstecz. Uwzględniając tą zasadę należy mieć na uwadze, że skoro nowelizacja Ordynacji podatkowej w zakresie przedawnienia zobowiązań podatkowych , która weszła w życie 1 stycznia 2003 r. przyznała wprost skarżącemu prawo do stosowania przepisów korzystniejszych dla niego, to późniejsza zmiana art. 70 Ordynacji podatkowej, wprowadzona od dnia 1 września 2005 r., nie mogła mu tej możliwości odebrać bez pogwałcenia zasady poszanowania praw nabytych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) prowadzi do wniosku, iż brak jest podstaw, aby uznać, że są one niezgodne z prawem. Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji / tekst jednolity Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz.1954 ze zmianami/ postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu, albo jeżeli obowiązek nie istniał. Przesłanką wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, określoną w art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej, jest m.in. przedawnienie.
Zasady przedawnienia zobowiązań podatkowych określa art. 70 Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny nie jest pomiędzy stronami sporny. Przedmiotem sporu jest ustalenie, czy nastąpiło przedawnienie wskazanych zobowiązań, czy też doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia spowodowane wszczęciem postępowania karnego lub wniesieniem skargi do sądu administracyjnego lub jego przerwania wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony.
Kwestią zasadniczą dla rozstrzygnięcia tej kwestii jest wykładnia art. 20 § 1 i 2 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz.U. Nr 169 poz. 1387/, zwanej dalej "ustawą nowelizującą z dnia 12 września 2002 r.", a także art. 21 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz.U Nr 143, poz.1031/, zwanej dalej "ustawą nowelizującą z dnia 30 czerwca 2005 r."
Zgodnie z art. 20 § 1 ustawy nowelizującej z dnia 12 września 2002 r. do przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 (Ordynacja podatkowa) w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą z zastrzeżeniem § 2. Z kolei § 2 wprowadził zapis, że jeżeli dotychczasowe przepisy określają korzystniejsze dla podatnika, płatnika lub inkasenta zasady i terminy przedawnienia zobowiązań podatkowych, stosuje się przepisy obowiązujące przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Ustawa nowelizująca z dnia 12 września 2002 r. weszła w życie z dniem 1 stycznia 2003 r. Regułą z niej wynikającą było stosowanie do stanów faktycznych przepisów w brzmieniu obowiązującym po nowelizacji z wyjątkiem przewidzianym w § 2, który to pozwalał na zastosowanie dotychczasowych przepisów, o ile były one korzystniejsze dla podatnika i innych podmiotów zobowiązanych w świetle ustaw podatkowych.
Ustawa ta wprowadziła w art. 70 Ordynacji podatkowej z dniem 1 stycznia 2003 r. nowe przesłanki zawieszenie biegu terminu przedawnienia w postaci wszczęcia postępowania karnoskarbowego lub wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Biorąc zatem pod uwagę, że zobowiązania skarżącego dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym dotyczą podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do listopada 2001 r., zdaniem Sądu stwierdzić należy, że obowiązujące od 1 stycznia 2003 r. przepisy pogorszyły w sposób niewątpliwy sytuację zobowiązanego, wobec których w dacie powstania zobowiązań podatkowych przepisy nie przewidywały w ogóle możliwości zawieszenia biegu terminu przedawnienia z uwagi na wszczęcie postępowania karnoskarbowego jak i wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Art. 20 § 2 ustawy nowelizującej z dnia 12 września 2002 r. należy odczytywać w ten sposób, że skoro przepisy art. 70 Ordynacji podatkowej w brzmieniu przed nowelizacją z 1 stycznia 2003 r. w odniesieniu nie tylko do samego przedawnienia, ale też i obliczania zasad i terminów przedawnienia /w tym zawieszenia/ były korzystniejsze dla podatnika, to należy je stosować w całości do końca biegu rozpoczętego wcześniej terminu przedawnienia, bez względu na to czy okoliczności uzasadniające zawieszenie przedawnienia /na skutek postępowań karnoskarbowych lub sądowoadministracyjnych/ nastąpiły przed czy po wyżej wymienionej dacie. Nie ulega żadnej wątpliwości, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie § 2 ustawy nowelizującej, który pozwala na zastosowanie przepisów w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, gdyż przepisy te były korzystniejsze dla podatników. Nie przewidywały one bowiem możliwości zawieszenia biegu przedawnienia poprzez wniesienie skargi do sądu administracyjnego czy też wszczęcie postępowania w sprawach o przestępstwa czy lub wykroczenia powszechne czy też skarbowe.
Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, iż złożenie skarg do WSA w Lublinie w dniu 5 grudnia 2003 r. i w dniu 25 maja 2007 r na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do listopada 2001 r., jak też wszczęcie z dniem 15 grudnia 2004 r. wobec skarżącego postępowania karnego nie wywołało skutku w postaci zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązań podatkowych, mimo wystąpienia okoliczności, które w myśl przepisów obowiązujących po dniu 1 stycznia 2003 r. zawieszały bieg przedawnienia zobowiązań podatkowych. W niniejszym postępowaniu zastosowanie będą miały, jako korzystniejsze dla podatnika, przepisy dotyczące zasad i terminów przedawnienia wskazane w art. 70 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2003 r., które nie zawierały jako przesłanek warunkujących zawieszenie biegu przedawnienia od wszczęcia postępowania karnego, czy karnoskarbowego lub wniesienia skargi do sądu administracyjnego, co miało miejsce w danej sprawie.
W tym zakresie należy zatem podzielić stanowisko skarżącego, że nie doszło do przerwania biegu przedawnienia zobowiązań podatkowych poprzez wyżej opisane zdarzenia.
Jednak, w ocenie Sądu, stanowisko strony skarżącej co do zaistnienia przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego nie zasługuje na uwzględnienie.
W dniu 30 kwietnia 2002 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia zabezpieczającego na poczet zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do listopada 2001 r., przedmiotem którego były rzeczy ruchome , a nadto wystąpił z wnioskiem o wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości. Decyzja określająca w/w zaległości została doręczona w dniu 4 czerwca 2002 r., w dniu 12 czerwca 2002 r. wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne mające na celu wyegzekwowanie tych zaległości. Odpisy tytułów wykonawczych zostały skarżącemu doręczone w dniu 13 czerwca 2002 r. wraz z informacją o przekształceniu zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne, zgodnie przepisami art. 154 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 33a § 4 pkt 2 Ordynacji podatkowej /w brzmieniu obowiązującym w 2002 r./ z których wynika, iż z dniem doręczenia decyzji wymiarowej zajęcie zabezpieczające przekształca się w zajęcie egzekucyjne. W dniu 20 maja 2003 r. postępowanie egzekucyjne zostało umorzone.
W stanie prawnym obowiązującym w dniu umorzenia postępowania egzekucyjnego bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne / art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej/. Postępowanie egzekucyjne wszczęte w 2002 r. zakończyło się jego umorzeniem w 2003 r., zatem jeszcze przed wejściem w życie kolejnej zmiany art. 70 Ordynacji podatkowej, wprowadzonej ustawą nowelizującą z dnia 30 czerwca 2005 r. Oceny zdarzeń zaistniałych w tym postępowaniu egzekucyjnym, będących przyczyną przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania oraz ich konsekwencji, w odniesieniu nie tylko do samego przedawnienia, ale też i zasad obliczania terminów przedawnienia, należało dokonać na podstawie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w 2003 r. a nie według zasad ustawy nowelizującej z dnia 30 czerwca 2005 r.
Jak wyżej wskazano postępowanie egzekucyjne zostało zakończone w dniu 20 maja 2003 r., od dnia następnego na nowo rozpoczął bieg termin przedawnienia, więc jego zakończenie powinno nastąpić z dniem 20 maja 2008 r.
Jednak w dniu14 lipca 2006 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał kolejne zarządzenie zabezpieczenia, w wykonaniu którego organ egzekucyjny dokonał zajęcia zabezpieczającego wierzytelności, udziałów w spółce A. oraz wynagrodzenia za pracę. W dniu 27 grudnia 2006 r. do egzekucyjnej realizacji wpłynęły tytuły wykonawcze wystawione na podstawie doręczonej w tym dniu decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do listopada 2001 r.
Zajęcie zabezpieczające z dnia 14 lipca 2006 r. przekształciło się, zgodnie z art. art. 154 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 33a § 4 pkt 2 Ordynacji podatkowej /w brzmieniu obowiązującym w 2006 r./, w zajęcie egzekucyjne, o czym skarżący został poinformowany w dniu 27 grudnia 2006 r. W tym też dniu dokonano zajęcia rachunków bankowych i wierzytelności. O tych czynnościach poinformowano skarżącego także w dniu 27 grudnia 2006 r.
Zgodnie z treścią art. 70 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r., zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Według § 4 tegoż artykułu bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Zgodnie z art. 21 przepisów wprowadzających i przejściowych ustawy nowelizującej z dnia 30 czerwca 2005 r do przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepis art. 70 § 4 wymienionej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą .
Kolejna egzekucja została wszczęta w 2006 r., a więc do oceny zdarzeń zaistniałych w tym postępowaniu egzekucyjnym oraz ich konsekwencji, będących przyczyną przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania, w odniesieniu nie tylko do samego przedawnienia, ale też sposobu obliczania terminów przedawnienia należało stosować zasady określone w ustawie nowelizującej z dnia 30 czerwca 2005 r., a nie podstawie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w 2003 r. Zasada, zgodnie z którą po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny, została wprowadzona z dniem 1 września 2005 r. Stąd też, wbrew twierdzeniu zawartym w skardze, przepis art. 20 § 2 ustawy nowelizującej z dnia 12 września 2002 r., dotyczący jedynie zmian wprowadzonych do art. 70 Ordynacji podatkowej obowiązujących od dnia 1 stycznia 2003 r. nie miał zastosowania do zmian wprowadzonych nowelą z 30 czerwca 2005 r.
Sąd podziela pogląd przedstawiony w postanowieniu organu pierwszej instancji utrzymanym w mocy zaskarżonym postanowieniem, iż z dniem 27 grudnia 2006 r. nastąpiło przerwanie okresu przedawnienia wskutek zastosowanie środków egzekucyjnych, o których skarżący został powiadomiony i - stosownie do treści art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2005 r., w związku z art. 21 ustawy nowelizującej z 30 czerwca 2005 r.- rozpoczął on swój bieg od nowa od dnia następnego po tym dniu, tj. od dnia 28 grudnia 2006 r.
Z tych względów zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów art. 20 § 2 ustawy nowelizującej z dnia 12 września 2002 r., art. 120-127 Ordynacji Podatkowej oraz art. 2, art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie zasługują na uwzględnienie
Wobec powyższego, stosownie do dyspozycji art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło