I FSK 300/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-12-01
Skład orzekający: Arkadiusz Cudak, Krzysztof Stanik, Roman Wiatrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przekazanie majątku likwidowanej spółki kapitałowej wspólnikowi będącemu osobą prawną, które nie stanowi przedsiębiorstwa ani jego zorganizowanej części, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?Ratio decidendi
Przekazanie majątku likwidowanej spółki kapitałowej wspólnikowi będącemu osobą prawną, które nie stanowi przedsiębiorstwa ani jego zorganizowanej części, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Opodatkowanie takiej czynności na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o VAT naruszałoby zasadę neutralności i powszechności opodatkowania, a także zasady harmonizacji prawa unijnego.Stan faktyczny
Spółka z o.o. zwróciła się o interpretację indywidualną dotyczącą opodatkowania VAT przekazania jej majątku likwidowanej spółki zależnej. Spółka zależna miała zostać zlikwidowana, a jej majątek, niebędący przedsiębiorstwem ani jego zorganizowaną częścią, miał zostać przejęty przez spółkę wnioskodawcę. Spółka wnioskodawca uważała, że taka czynność nie podlega VAT i nie wymaga korekty VAT naliczonego. Minister Finansów uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, twierdząc, że czynność ta jest opodatkowana jako nieodpłatna dostawa towarów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Ministra Finansów.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (sprawozdawca), Sędzia NSA Krzysztof Stanik, Sędzia WSA (del.) Roman Wiatrowski, Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 1379/10 w sprawie ze skargi A. Spółka z o. o. w K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 28 kwietnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Ministra Finansów na rzecz A. Spółka z o. o. w K. kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 1379/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. w K. (dalej jako spółka lub skarżąca) uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 28 kwietnia 2010 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług.
Sąd pierwszej instancji przedstawiając stan faktyczny sprawy podał, że wnioskiem z dnia 29 stycznia 2010 r. spółka zwróciła się do Ministra Finansów o wydanie interpretację indywidualnej w zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego. Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wynikało, że spółka zgodnie z przyjętą strategią biznesową, prowadzić będzie działalność w budynku wynajmowanym od zależnej kapitałowo spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, której wnioskodawca będzie jedynym udziałowcem. Budynek oraz grunt, na którym posadowiony będzie budynek będą własnością spółki zależnej. Wnioskodawca zakłada przy tym, że składniki majątkowe, w tym wspomniana nieruchomość, nie będą objęte przez spółkę zależną jako zespół składników stanowiący przedsiębiorstwo w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) lub jego zorganizowaną część w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W sytuacji, jeśli z określonych względów biznesowych w przyszłości (restrukturyzacja grupy, analiza kosztów prowadzenia działalności), wnioskodawca podejmie decyzję o likwidacji stanowiącej jego własność spółki zależnej, nieruchomość wraz z innymi aktywami zostanie przejęta na własność wnioskodawcy poprzez przejęcie majątku likwidacyjnego. Przejęciu przez wnioskodawcę podlegać będą wyłącznie poszczególne elementy majątku rzeczowego (w tym nieruchomość), które nie stanowią przedsiębiorstwa bądź zorganizowanej części przedsiębiorstwa. W takim scenariuszu przekazany majątek w ramach likwidacji spółki zależnej będą stanowić poszczególne, wyodrębnione środki trwałe i niepowiązane materialnie i organizacyjnie składniki majątkowe, nabyte z zamiarem wykorzystywania ich do czynności, w stosunku do których przysługiwało pełne prawo do obniżenia podatku należnego VAT na podstawie art. 86 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej jako ustawa o VAT). Spółka zależna nie będzie odliczała podatku naliczonego VAT z tytułu nabycia powyższych składników majątkowych (w tym nieruchomości) w drodze aportu w sposób określony w art. 90 ustawy o podatku od towarów i usług.
Mając na uwadze tak przedstawiony stan faktyczny skarżąca zadała pytania:
1) czy przekazanie na jej rzecz składników majątku spółki zależnej pozostałych po zaspokojeniu wierzycieli oraz złożeniu sum spornych do depozytu sądowego, które nie będą stanowić przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55 (1) kodeksu cywilnego ani zorganizowanej części przedsiębiorstwa, nie powinno zostać uznane za dostawę towarów ani świadczenie usług w rozumieniu ustawy o VAT i w konsekwencji nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT?;
2) czy w przypadku przekazania majątku, o którym mowa w pytaniu pierwszym, które nie będzie podlegać opodatkowaniu VAT, spółka nie będzie zobowiązana do dokonania korekty podatku naliczonego, o której mowa w art. 91 ust. 4 i 5 ustawy o VAT?
Spółka stanęła na stanowisku, że podział majątku likwidacyjnego pomiędzy wspólników jest realizacją praw wynikających z posiadania akcji/udziałów (analogicznie jak dywidenda) w likwidowanym podmiocie i w związku z tym nie stanowi dostawy towarów ani świadczenia usług w rozumieniu ustawy o VAT. W konsekwencji nie powinien on podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Dodała, że skoro podział majątku nie stanowi dostawy towarów ani świadczenia usług, a zatem nie wypełnia definicji sprzedaży zawartej w ustawie o VAT, to tym samym przepis art. 91 ust. 4 i 5 ustawy o VAT, w którym mowa jest o sprzedaży towarów, nie znajdują zastosowania do przedstawionego zdarzenia przyszłego.
Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z dnia 28 kwietnia 2010 r. uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe. Uzasadniając swoje stanowisko organ stwierdził, że przepis art. 7 ust. 2 ustawy o VAT zrównuje czynności dokonane bez wynagrodzenia z czynnościami odpłatnymi przy spełnieniu warunków wymienionych w tym przepisie z zastrzeżeniem płynącym z ust. 3 tego artykułu. W związku z tym, zdaniem organu, nieodpłatne przekazanie przez podatnika należących do jego przedsiębiorstwa towarów, innych niż drukowane materiały reklamowe i informacyjne oraz prezenty o małej wartości i próbki, wchodzi w zakres objęty pojęciem "odpłatnej dostawy towarów", o ile podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub w części. W ocenie Ministra Finansów z przedstawionego zdarzenia przyszłego niewątpliwie wynika, iż przekazanie majątku nastąpi przez likwidowaną spółkę na cele inne niż związane z prowadzonym przez nią przedsiębiorstwem. Jednocześnie wskazano, iż przedmiotem interpretacji jest opodatkowanie przekazania majątku likwidacyjnego spółki jedynemu udziałowcowi, a nie wypłacenie dywidendy, zatem nie ustosunkowano się do tej części stanowiska, w której wnioskodawca wskazuje na cechy wspólne dywidendy i przekazania majątku likwidacyjnego wspólnikowi. Odnośnie drugiego zadanego przez spółkę pytania organ stwierdził, że skoro podział majątku likwidacyjnego wnioskodawcy pomiędzy wspólników mieści się w definicji odpłatnej dostawy towarów, a ta z kolei jest sprzedażą w rozumieniu ustawy o VAT, to art. 91 tej ustawy będzie miał zastosowanie w niniejszej sprawie.
Nie godząc się z powyższą interpretacją spółka, po uprzednim bezskutecznym wezwaniu Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa, wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzuciła naruszenie:
1) art. 7 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż czynność przekazania majątku likwidowanej spółki kapitałowej wspólnikowi będącemu osobą prawną podlega opodatkowaniu podatkiem VAT,
2) art. 91 ust. 4 w zw. z art. 91 ust. 5 i art. 2 pkt 22 ustawy o VAT poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż podział majątku likwidacyjnego pomiędzy wspólników, spowoduje u likwidowanej spółki obowiązek dokonania korekty, o której mowa w art. 91 ust. 4, 5 tej ustawy.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał skargę za zasadną. W pierwszej kolejności Sąd pierwszej instancji uznał, że kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie stanowi rozstrzygnięcie, czy w świetle ustawy o VAT przekazanie majątku likwidowanej spółki kapitałowej wspólnikowi będącemu osobą prawną podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Przesądzenie tej kwestii będzie stanowiło podstawę do odpowiedzi na drugie z zadanych pytań.
Następnie Sąd powołał się na treść art. 7 ust. 2, art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 14 ust. 1 ustawy o VAT. W jego ocenie analiza tych przepisów prowadzi do wniosku, że zamiarem ustawodawcy przy wprowadzeniu do ustawy tych norm prawnych było zachowanie warunków neutralności opodatkowania podatkiem od towarów i usług oraz zasady powszechności opodatkowania w przypadku specyficznych czynności wykonywanych przez podatników. Dodał, że zasadą jest, iż przedmiotem opodatkowania podatkiem od towarów i usług jest odpłatna dostawa towarów. Jednocześnie od tej zasady ustawodawca wprowadził szereg wyjątków w celu zachowania zasady neutralności i powszechności opodatkowania.
W dalszej części rozważań Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 21 kwietnia 2009 r., sygn. akt I FSK 59/08 wskazał, że "wydanie majątku w ramach likwidacji spółki kapitałowej wspólnikowi mającemu osobowość prawną prawie zawsze będzie przekazaniem towarów pomiędzy dwoma podatnikami. Co więcej, skoro towary te stanowią część majątku spółki wykorzystywaną przez nią w działalności gospodarczej, należy założyć, że ich odbiorca również prowadzący taką działalność nie działa jako konsument, a przeciwnie, że przekazane mu towary wykorzysta w działalności gospodarczej". Mając to na uwadze Sąd pierwszej instancji uznał, że w przypadku przekazania majątku likwidowanej spółki kapitałowej wspólnikowi będącemu osobą prawną nie wystąpi "ryzyko", że taki podmiot zostanie ostatecznym konsumentem, który otrzyma towary (wchodzące w skład majątku likwidacyjnego) bez podatku od towarów i usług. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że stanowisko Ministra Finansów nakazujące opodatkowanie podatkiem od towarów i usług czynności przekazania majątku spółki wspólnikowi, który jest osobą prawną poprzez zastosowanie do takiej czynności art. 7 ust. 2 ustawy o VAT musi być uznane za naruszające zasady: neutralności i powszechności opodatkowania.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji uznanie, że wydanie majątku likwidowanej spółki wspólnikowi będącemu osobą prawną będzie opodatkowane podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o VAT – z uwagi na zasadą poprawnej legislacji - czyniłoby niepotrzebnym i bezprzedmiotowym wprowadzenie do ustawy o VAT przepisu art. 14 ust. 1, albowiem dla opodatkowania podatkiem od towarów i usług np. towarów pozostałych po rozwiązaniu (likwidacji) spółki cywilnej lub handlowej niemającej osobowości prawnej wystarczyłby przepis art. 7 ust. 2 ustawy o VAT.
Odnosząc się natomiast do drugiego z zadanych przez skarżącą pytań Sąd stwierdził, że przyjęcie, iż przekazanie majątku likwidowanej spółki kapitałowej wspólnikowi o statusie osoby prawnej nie jest dostawą, o której mowa w art. 7 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, prowadzić musi do konstatacji, że stanowisko organu, co do konieczności dokonania w przypadku takiego przekazania korekty podatku naliczonego, o której mowa w art. 91 ust. 4 i 5 ustawy o VAT za nieprawidłowe.
Powyższy wyrok w całości Minister Finansów zaskarżył skargą kasacyjną, w której zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
a) art. 7 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, art. 1 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz. UE L 347 str. 1), dalej jako Dyrektywa 112, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż czynność przekazania majątku likwidowanej spółki kapitałowej wspólnikowi będącemu osobą prawną nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT i naruszenie zasady powszechności opodatkowania;
b) art. 91 ust. 4 i 5 w zw. z art. 91 ust. 2 i art. 2 pkt 22 ustawy o VAT poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. niezastosowanie przepisu w przedmiotowej sprawie (w sytuacji, gdy zdaniem organu podatkowego ma on w sprawie zastosowanie) i przyjęciu, że skoro przekazanie majątku po likwidacji spółki kapitałowej nie jest odpłatną dostawą towarów i tym samym nie jest sprzedażą, to do takiej czynności nie stosuje się art. 91 ust. 4 i 5 ustawy o VAT.
Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzuty skargi kasacyjnej nie są trafne, a zatem rozpoznawany środek odwoławczy podlega oddaleniu.
Podstawowym spornym zagadnieniem w niniejszej sprawie jest to, czy czynność przekazania majątku likwidowanej spółki kapitałowej wspólnikowi będącemu osobą prawną podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług ? Kwestia ta była już przedmiotem orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 21 kwietnia 2009 r., sygn. akt I FSK 59/08 (dostępne orzeczenie http://orzeczenia.nsa.gov.pl), odpowiadając na powyższe pytanie udzielił odpowiedzi negatywnej, uznając, że ta czynność nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w wyżej przytoczonym orzeczeniu.
Stanowisko autora skargi kasacyjnej opiera się przede wszystkim na gramatycznej wykładni art. 7 ust. 2 ustawy o VAT. Kasator bowiem twierdzi, że przekazanie majątku likwidowanej spółki z o.o. innej osobie prawnej jest przekazaniem towarów na cele niezwiązane z prowadzonym przedsiębiorstwem i skoro przysługiwało likwidowanemu podmiotowi prawo do odliczenia podatku naliczonego, to ma on obowiązek uznać tę czynność za opodatkowaną i wykazać podatek należny (art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT). Wykładnia gramatyczna może niekiedy doprowadzić do zawodnych rezultatów. Jest to szczególnie częste w zakresie interpretacji przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Jest to bowiem danina publicznoprawna zharmonizowana. Regulacje prawne, dotyczące tego podatku, powinny być zgodne z prawem unijnym. Wielokrotnie zaś w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz krajowych sądów administracyjnych podkreślano, że w każdym kraju członkowskim normy prawne regulujące podatek od wartości dodanej powinny być jednolicie interpretowane. Stąd też ważne są cele i podstawowe zasady, odnoszące się do tego podatku. Dlatego też nie można, tak jak czyni to kasator, dokonywać wykładni gramatycznej art. 7 ust. 2 ustawy o VAT, zupełnie pomijając zasadę neutralności podatku VAT wyrażoną w przepisach art. 2 I Dyrektywy oraz w punkcie 5 preambuły do 112 Dyrektywy oraz zasadę powszechności. Zasada opodatkowania konsumpcji wymaga interpretowania art. 7 ust. 2 ustawy o VAT tak, aby zapewnić opodatkowanie wszystkich sytuacji, w których przekazanie towaru wiąże się z konsumpcją. Oznacza to, że przekazanie towarów, które nie posiadają wartości konsumpcyjnej dla odbiorcy nie powinno być opodatkowane. Jednocześnie zachowana powinna przy tym być zasada neutralności - co oznacza, że VAT nie może obciążyć podatnika prowadzącego działalność, jeśli zaś do takiego obciążenia dochodzi, to powinna być zapewniona możliwość odliczenia podatku. Zastosowanie zatem przepisu art. 7 ust. 2 ustawy o VAT do sytuacji wydania majątku w ramach likwidacji spółki z o.o. w okolicznościach, jakie miały miejsce w niniejszej sprawie, prowadziłoby do naruszenia zasady neutralności podatku VAT.
Należy również podkreślić, że ustawodawca uregulował w sposób wyraźny jedynie skutki podatkowe likwidacji spółki osobowej. Zgodnie bowiem z art. 14 ust. 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem podlegają towary własnej produkcji i towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy towarów, w przypadku:
1. rozwiązania spółki cywilnej lub handlowej niemającej osobowości prawnej;
2. zaprzestania przez podatnika, o którym mowa w art. 15, będącego osobą fizyczną wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, obowiązanego, na podstawie art. 96 ust. 6, do zgłoszenia zaprzestania działalności naczelnikowi urzędu skarbowego.
Ratio legis tych norm prawnych jest zachowanie warunków neutralności opodatkowania podatkiem od towarów i usług oraz zasady powszechności opodatkowania w przypadku specyficznych czynności wykonywanych przez podatników. Celem bowiem tego unormowania jest zrównanie pozycji podatnika w tych sytuacjach z sytuacją ostatecznego konsumenta, ponoszącego ciężar podatku zawartego w cenie towaru, a zatem jest efektem przestrzegania zasady neutralności VAT i jego charakteru, jako podatku obciążającego ostatecznego konsumenta. Dlatego też ustawodawca, nie chcąc złamać podstawowych zasad opodatkowania: zasady neutralności oraz zasady powszechności, wprowadza opodatkowanie remanentu końcowego po likwidacji spółek niemających osobowości prawnej lub działalności gospodarczej prowadzonej przez osobę fizyczną. Brak takiego zapisu spowodowałby możliwość uniknięcia płacenia podatku od towarów i usług przez osoby fizyczne (byłych wspólników spółek niemających osobowości prawnej lub osoby, które prowadziły jednoosobową działalność gospodarczą). Skoro bowiem przejmują jako osoby fizyczne majątek spółki (czy też wykorzystywany wcześniej majątek do działalności gospodarczej) po likwidacji i od majątku tego został odliczony podatek od towarów i usług, to występujące w tym przypadku w roli konsumentów osoby fizyczne otrzymałyby towary bez podatku od towarów i usług, co naruszałoby zasadę powszechności opodatkowania. Stąd też konieczność wykazania podatku należnego z tytułu remanentu końcowego na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy o VAT.
W konsekwencji powyższych uwag należy zgodzić się z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, że ustawodawca w sposób celowy nie uregulował w wyżej wskazanej normie prawnej skutków podatkowych likwidacji spółek kapitałowych. Wydanie bowiem majątku w ramach likwidacji spółki kapitałowej wspólnikowi mającemu osobowość prawną prawie zawsze będzie przekazaniem towarów pomiędzy dwoma podatnikami. Co więcej, skoro towary te stanowiły część majątku spółki wykorzystywaną przez nią w działalności gospodarczej, należy założyć, że ich odbiorca również prowadzący taką działalność nie działa jako konsument, a przeciwnie, że przekazane mu towary wykorzysta w działalności gospodarczej. A zatem interpretacja art. 7 ust. 2 ustawy o VAT nakazująca zastosowanie go do sytuacji wydania majątku spółki wspólnikowi, który jest osobą prawną, w praktyce w większości przypadków będzie się łączyć z naruszeniem wymienionych powyżej zasad, a więc zasady neutralności i powszechności opodatkowania.
Dodatkowo należy zwrócić uwagę na okoliczność, że konsekwencją przyjęcia stanowiska organów podatkowych byłoby to, że opodatkowanie wydania majątku w ramach likwidacji spółki kapitałowej na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o VAT odbywałoby się na zasadach ogólnych, tak jak w przypadku każdego nieodpłatnego przekazania. Zgodnie zatem z art. 106 ust. 7 ustawy o VAT podatnik musi udokumentować wydanie fakturą wewnętrzną, przy czym faktura taka może być wystawiona dopiero po zakończeniu danego okresu rozliczeniowego. Podatek wynikający z faktury wewnętrznej jest następnie ujmowany w ewidencji oraz wykazywany na zasadach ogólnych w deklaracji podatkowej składanej 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym przypadał moment rozpoznania obowiązku podatkowego. Tymczasem wydanie majątku wspólnikom w ramach likwidacji jest w zasadzie ostatnią czynnością poprzedzającą złożenie wniosku o wykreślenie spółki z rejestru. Z momentem tego wykreślenia spółka zostaje rozwiązana i ustaje byt osoby prawnej. W konsekwencji w momencie, w którym kształtuje się zobowiązanie podatkowe i powstaje obowiązek zadeklarowania i uiszczenia podatku, podatnik zobowiązany do zapłaty może już nie istnieć. Co więcej, nie ma również żadnego podmiotu, który byłby jego następcą prawnym - w szczególności brak regulacji, które czyniłyby takimi następcami byłych wspólników. Ten ostatni fakt powoduje również, że w razie braku dobrowolnej zapłaty podatku przez rozwiązywaną spółkę w późniejszym okresie nie ma już prawnej możliwości wyegzekwowania zaległości. Postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może bowiem zostać wszczęte przed dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, nie ma zaś możliwości takiego doręczenia, jeśli podatnik został już zlikwidowany.
Ponadto należy podkreślić, że konieczność wystawienia w tym przypadku faktury VAT wewnętrznej przez spółkę z o.o. oznacza obciążenie podatkiem od towarów i usług jej jedynego wspólnika, występującego tu w roli podatnika podatku od towarów i usług, a nie w roli ostatecznego konsumenta tego towaru w sytuacji, gdy wspólnik ten będzie wykorzystywał otrzymany majątek jako podatnik VAT na cele opodatkowane i odprowadzał będzie z tego tytułu należy podatek od towarów i usług. Bezspornym jest, że wspólnik, poniesie ciężar ekonomiczny zadeklarowania i odprowadzenia podatku od towarów i usług przez spółkę z o.o., ponieważ zapłata tego podatku pomniejszy majątek, który przejmie od spółki, a jednocześnie z faktury wewnętrznej wystawionej przez spółkę, podatnik nie ma prawa do. odliczenia podatku naliczonego. Uznanie, że w przedmiotowym stanie faktycznym występuje obowiązek podatkowy na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT było by niczym nieuzasadnionym naruszeniem zasady neutralności i powszechności opodatkowania normatywnie wyrażonych w art. 2 I Dyrektywy oraz w pkt 5 preambuły do 112 Dyrektywy.
Brak zasadności zarzutu naruszenia art. 7 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, art. 1 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE determinuje ocenę trafności drugiego zarzutu skargi kasacyjnej. Skoro bowiem przekazanie majątku likwidowanej spółki kapitałowej wspólnikowi będącemu osobą prawną nie podlega opodatkowaniu, to prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że przepis art. 91 ust. 4 i 5 ustawy o VAT nie ma zastosowania.
Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. i art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika skarżącej spółki określono w oparciu o przepis § 2 ust. 2 pkt 3 w związku z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy prawnego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. Nr 212, poz. 2075 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło