I OZ 384/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogolnoadministracyjnej zażalenia P. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 877/10 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby kandydackiej postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 października 2010 r. oddalił skargę P. M. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby kandydackiej. W dniu 16 grudnia 2010 r. nadano w Urzędzie Pocztowym skargę kasacyjną z dnia 14 grudnia 2010 r. od powyższego wyroku, sporządzoną przez pełnomocnika skarżącego – r. pr. M. B. , kierując ją bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przedmiotowa skarga kasacyjna została przekazana przez Naczelny Sąd Administracyjny Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie w dniu 21 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 24 grudnia 2010 r. odrzucił wskazaną skargę kasacyjną z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Następnie dniu 10 stycznia 2011 r. P. M. złożył zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 grudnia 2010 r. Jednocześnie z zażaleniem wniósł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że sporządzenie skargi kasacyjnej objęte jest przymusem radcowsko-adwokackim, co dla strony niebędącej podmiotem wymienionym w art. 175 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oznacza konieczność umocowania fachowego pełnomocnika do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący nie mógł więc sporządzić skargi kasacyjnej samodzielnie. W jego ocenie, nie można utożsamiać działania pełnomocnika z działaniem samej strony i wywodzić z tego, że zaniedbanie pełnomocnika przesądza o winie skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 lutego 2011 r., sygn. akt I OZ 118/11, oddalił zażalenie P. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 grudnia 2010 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 28 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Jak wskazał Sąd, wbrew stanowisku skarżącego, czynności podejmowane przez pełnomocnika w postępowaniu sądowym oraz zaniechania pełnomocnika w zakresie tych czynności dokonywane są w imieniu strony i na jej rachunek. Okoliczności wskazane przez pełnomocnika skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, tj. brak wpływu na czynności dokonywane przez poprzedniego pełnomocnika z uwagi na objęcie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej przymusem radcowsko-adwokackim, nie może stanowić o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu. W takiej sytuacji brak winy strony w uchybieniu terminu przez ustanowionego pełnomocnika nie usprawiedliwia przedmiotowego wniosku, ponieważ to na stronie ciąży obowiązek starannego jego wyboru. Sąd wskazał przy tym, że samo wniesienie skargi kasacyjnej może natomiast zostać dokonane osobiście przez stronę, gdyż przymus radcowsko-adwokacki dotyczy wyłącznie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł zażalenie zarzucając mu naruszenie norm postępowania poprzez uznanie, że skarżący ponosi winę w niedochowaniu przez jego pełnomocnika terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że osoba korzystająca z usług adwokata czy radcy prawnego nie ma możliwości weryfikacji jego umiejętności zawodowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej już od dawna przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie uznał, że wnoszący zażalenie nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Stanowisko skarżącego, iż nie ponosi on winy za działania swojego pełnomocnika nie znajduje uzasadnienia. Jak zasadnie bowiem podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w orzecznictwie sądów administracyjnych została ugruntowana zasada, iż strona ponosi wszelkie skutki działań pełnomocnika, także negatywne skutki uchybień lub czynności wadliwie dokonanych. Istotą pracy profesjonalnego pełnomocnika jest rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, między innymi poprzez wypełnianie w terminie wszystkich wymogów proceduralnych umożliwiających stronie pełny udział w postępowaniu. Zatem jak już wyżej podkreślono konsekwencje działań i zaniechań pełnomocnika obciążają mocodawcę. Takie twierdzenie znajduje odzwierciedlenie w dotychczasowym orzecznictwie (zob. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 1995 r. sygn. akt SA/Sz 1571/95, wyrok NSA z 19 grudnia 1997 r. sygn. akt I SA/Gd 1144/97 i wyrok NSA z dnia 25 lipca 1995 r. sygn. akt SA/Sz 1345/95). Bez znaczenia jest przy tym podniesiona w zażaleniu okoliczność, że stronie nie można przypisać winy w wyborze pełnomocnika, gdyż nie ma ona możliwości weryfikacji jego umiejętności zawodowych. Nawet bowiem staranne wybranie pełnomocnika nie oznacza, że strona nie ponosi konsekwencji procesowych za jego błędy i zaniechania. Trafnie Sąd I instancji zauważył również, że przymus adwokacko-radcowski dotyczy jedynie sporządzenia skargi kasacyjnej a nie jej wniesienia, której to czynności strona może dokonać samodzielnie. W takiej sytuacji należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 marca 2011 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.