I OSK 631/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-10-22
Skład orzekający: Jolanta Rajewska, Małgorzata Borowiec, Marian Wolanin
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego w przedmiocie uzupełnienia Raportu Przewodniczącego Komisji Weryfikacyjnej jest zasadna, gdy organ odmówił uzupełnienia Raportu powołując się na brak nowych okoliczności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego nie pozostawał w bezczynności, ponieważ wniosek o uzupełnienie Raportu został rozpatrzony poprzez wydanie aktu administracyjnego informującego o braku podstaw do uzupełnienia Raportu. Skarga na bezczynność jest niedopuszczalna, gdy organ podjął czynność, nawet jeśli odmówił uwzględnienia wniosku. Ponadto, zarzuty dotyczące merytorycznej poprawności Raportu nie mogą być rozpatrywane w postępowaniu na skargę na bezczynność.Stan faktyczny
K.P. zwrócił się do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o uzupełnienie Raportu Przewodniczącego Komisji Weryfikacyjnej WSI przez Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego. Organ odmówił uzupełnienia Raportu, wskazując na brak podstaw prawnych. K.P. złożył skargę na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który skargę oddalił. Następnie K.P. wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec (spr.) del. WSA Marian Wolanin Protokolant asystent sędziego Katarzyna Myślińska po rozpoznaniu w dniu 22 października 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2010 r. sygn. akt II SAB/Wa 177/09 w sprawie ze skargi K.P. na bezczynność Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego w przedmiocie uzupełnienia Raportu Przewodniczącego Komisji Weryfikacyjnej oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 stycznia 2010 r. sygn. akt II SAB/Wa 177/09, oddalił skargę K.P. na bezczynność Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego, w przedmiocie uzupełnienia Raportu Przewodniczącego Komisji Weryfikacyjnej.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
K.P. w dniu 6 stycznia 2009 r. zwrócił się do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o spowodowanie uzupełnienia przez Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego (dalej: Szef SKW) Raportu Przewodniczącego Komisji Weryfikacyjnej WSI, zgodnie z art. 70d ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego oraz ustawę o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. Nr 104 poz. 711) – zwanej dalej ustawą – Przepisy wprowadzające.
Powyższy wniosek został przekazany Szefowi SKW, który pismem z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] poinformował skarżącego, iż brak jest podstaw prawnych do rozpatrzenia wniosku.
Pismem z dnia 16 lutego 2009 r. K.P. wezwał Szefa SKW do usunięcia naruszenia prawa, tj. art. 51 ust. 4 i art. 47 w zw. z art. 8 Konstytucji RP oraz art. 8 i art. 13 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, poprzez odmowę opracowania uzupełnienia Raportu w zakresie informacji dotyczących jego służby oraz rzekomo niezgodnych z prawem jego działań w obszarze kryptografii w MON.
W związku z nieotrzymaniem odpowiedzi na wystosowane wezwanie, K.P. pismem z dnia 9 kwietnia 2009 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Szefa SKW w przedmiocie uzupełnienia Raportu Przewodniczącego Komisji Weryfikacyjnej WSI, polegającego na sprostowaniu oraz usunięciu informacji nieprawdziwych, niepełnych i zebranych przez Przewodniczącego Komisji Weryfikacyjnej w sposób sprzeczny z przepisami ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego oraz art. 51 ust. 4 Konstytucji RP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2009 r., sygn. akt II SAB/Wa 55/09, skargę K.P. odrzucił.
W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna z uwagi na brak obowiązku wydania w tej sprawie decyzji lub innego aktu określonego w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. Wyjaśnił, że uzupełnienie Raportu, o którym mowa w art. 70a ustawy, nie następuje w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia, a w przepisach prawa powszechnie obowiązującego brak jest umocowania do rozstrzygania tego rodzaju kwestii w drodze innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł K.P. reprezentowany przez radcę prawnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 3 § 1-4a P.p.s.a. przez uchylenie się przez Sąd pierwszej instancji od obowiązku kontroli działalności administracji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej postanowieniem z dnia 9 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 1495/09 uchylił zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że żądanie uzupełnienia Raportu rodzi po stronie Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego lub Szefa Służby Wywiadu Wojskowego, będącego centralnym organem administracji rządowej (art. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego, Dz. U. Nr 104, poz. 709 ze zm. – zwaną dalej ustawą o SKW i SWW) obowiązek wynikający z przepisów prawa, a wiec podejmuje on akt lub czynność, które wprawdzie nie są decyzją lub postanowieniem, lecz na które na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego(por. uchwała NSA z dnia 4 lutego 2008r. IOPS 3/07NSA 2008/2/21).
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W uzasadnieniu wyroku wyjaśnił, że art. 70 a ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. – Przepisy wprowadzające, zniosła z dniem 30 września 2006 r. Wojskowe Służby Informacyjne i uchyliła ustawę z dnia 9 lipca 2003 r. o Wojskowych Służbach Informacyjnych (Dz. U. Nr 139, poz. 1326 ze zm.) – zwaną dalej ustawą o WSI. Ustanawiała Służbę Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbę Wywiadu Wojskowego. Nakazywała również Przewodniczącemu Komisji Weryfikacyjnej sporządzenie Raportu o działaniach żołnierzy i pracowników WSI oraz wojskowych jednostek organizacyjnych realizujących zadania w zakresie wywiadu i kontrwywiadu wojskowego przed wejściem w życie ustawy o WSI. Raport ten miał między innymi obejmować czyny podlegające ujawnieniu w oświadczeniach składanych przez osoby, które pełniły służbę w WSI lub były zatrudnione w WSI, a także byłych żołnierzy i byłych pracowników WSI lub wojskowych jednostek organizacyjnych realizujących zadania w zakresie wywiadu lub kontrwywiadu wojskowego, a także inne działania wykraczające poza sprawy obronności państwa i bezpieczeństwa Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. W Raporcie należało także ujawnić informacje o osobach zajmujących kierownicze stanowiska państwowe w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 31 lipca 1981 r. o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe (Dz. U. Nr 20, poz. 101 ze zm.), które powzięły wiadomość o działaniach objętych Raportem i nie podjęły czynności zmierzających do zaprzestania takich działań.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że Przewodniczący Komisji Weryfikacyjnej zobowiązany został do przekazania Raportu Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej, Prezesowi Rady Ministrów i wiceprezesom Rady Ministrów. Z kolei Prezydent miał obowiązek przekazać Raport Marszałkowi Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Marszałkowi Senatu Rzeczypospolitej Polskiej. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, po zasięgnięciu opinii Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Marszałka Senatu Rzeczypospolitej Polskiej miał obowiązek podać Raport do publicznej wiadomości w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".
Ustawa przewiduje również możliwość uzupełnienia raportu. Przepis art. 70d cyt. ustawy stanowi, iż jeżeli po przekazaniu Raportu przez Przewodniczącego Komisji Weryfikacyjnej Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej, Prezesowi Rady Ministrów i wiceprezesom Rady Ministrów, ujawnią się nowe okoliczności, które powinny zostać objęte Raportem lub wpływają na jego treść Przewodniczący Komisji Weryfikacyjnej, niezwłocznie po ujawnieniu tych nowych okoliczności, sporządza odpowiednie uzupełnienie Raportu.
Natomiast, jeżeli nowe okoliczności, które powinny zostać objęte Raportem lub wpływają na jego treść, zostaną ujawnione w toku działalności SKW lub SWW po zakończeniu działalności Komisji Weryfikacyjnej, uzupełnienie Raportu sporządzane jest odpowiednio przez Szefa SKW lub Szefa SWW, niezwłocznie po ich ujawnieniu. Przy czym, uzupełnienie Raportu podlega podaniu do wiadomości publicznej w trybie przewidzianym dla samego Raportu.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w konstytucyjnych zasadach ogólnych rozdziału dotyczącego wolności, praw i obowiązków obywatela jest zawarte prawo dostępu do dotyczących go urzędowych dokumentów i zbiorów danych. Z art. 51 ust. 3 Konstytucji RP wynika, że ograniczenie tego prawa może określić ustawa. W świetle art. 51 ust. 4 Konstytucji, każdy ma prawo do żądania sprostowania oraz usunięcia informacji nieprawdziwych, niepełnych lub zebranych w sposób sprzeczny z ustawą.
Sąd pierwszej instancji uznał, że Szef SKW nie pozostawał w bezczynności wobec wniosku skarżącego o uzupełnienie Raportu Komisji Weryfikacyjnej, albowiem po przekazaniu mu przez Ministra Obrony Narodowej wniosku K.P. z dnia 6 stycznia 2009 r., pismem z dnia 3 lutego 2009 r. poinformował skarżącego, iż brak jest podstaw do uzupełnienia Raportu Komisji Weryfikacyjnej WSI. Pismo to wyczerpuje przesłanki do uznania, je za akt z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.). Podzielił również stanowisko Szefa SKW, iż rozpatrzenie wniosku odmiennie od woli skarżącego nie oznacza, iż pozostaje on w bezczynności. Podkreślił, że udzielał on odpowiedzi na każde pismo skarżącego.
Ponadto, Sąd pierwszej instancji zauważył, że wszelkie oznaczone przez skarżącego jako nowe okoliczności wpływające na treść Raportu, były już przez niego przywoływane w pismach adresowanych do Ministra Obrony Narodowej – jako przełożonego Szefa SKW – jeszcze przed zakończeniem działalności Komisji Weryfikacyjnej, czyli przed dniem 30 czerwca 2008 r. W tym miejscu odwołując się do treści art. 70d ust. 3 ustawy – Przepisy wprowadzające wskazał, że przesłanką umożliwiającą uzupełnienie przez Szefa SKW Raportu jest ujawnienie nowych okoliczności już w toku działalności SKW lub SWW i po zakończeniu działalności Komisji Weryfikacyjnej. Zdaniem Sądu pierwszej instancji fakt umorzenia przez Wojskową Prokuraturę Okręgową śledztwa o popełnieniu przez skarżącego przestępstwa oświadczenia nieprawdy w oświadczeniu weryfikacyjnym, w dniu [...] lipca 2007 r., a więc jeszcze w okresie działania Komisji Weryfikacyjnej WSI nie stanowi nowej okoliczności, o której mowa w powołanym przepisie.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.), skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego K.P. reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając go w całości zarzucił naruszenie:
1) prawa materialnego, tj. art. 70d ust. 2 i 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r., Przepisy wprowadzające ustawę o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego oraz ustawę o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. 2006 r., Nr 104, poz. 711);
2) art. 30 Konstytucji RP;
3) art. 51 ust. 4 Konstytucji RP przez pozbawienie skarżącego prawa do usunięcia informacji nieprawdziwych, niepełnych i zebranych w sposób sprzeczny z ustawą;
4) prawa procesowego, tj. art. 174 pkt 1 P.p.s.a., gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w czasie rozpatrywania skargi nie uwzględnił wszystkich ujawnionych przez skarżącego w toku działalności SKW nowych okoliczności, które mają wpływ na treść Raportu, co miało istotny wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy.
Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W motywach skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że na podstawie art. 51 ust. 4 Konstytucji RP przysługuje mu prawo do żądania sprostowania oraz usunięcia informacji nieprawdziwych, niepełnych lub zebranych w sposób sprzeczny z ustawą zamieszczonych o nim w Raporcie Komisji Weryfikacyjnej WSI, zaś możliwość jego realizacji w formie uzupełnienia ww. Raportu sporządzonego przez Szefa SKW wynika z art. 70d ust. 2 i 3 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego oraz ustawę o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego. W ocenie skarżącego przepisy te pozwalają Szefowi SKW oraz Szefowi SWW na sporządzenie uzupełnienia, a tym samym stwarzają możliwość prowadzenia nieograniczonej w czasie weryfikacji żołnierzy, pracowników WSI oraz osób z nimi współpracujących. Wskazał, że co do zasady kompetencje w zakresie ujawniania nieprawidłowości nie podlegają ograniczeniom czasowym, a jedyną przeszkodę w tym zakresie może stanowić przedawnienie karalności określonych czynów. Natomiast istotne znaczenie ma zagwarantowanie osobom, których działania mogą zostać w tym raporcie napiętnowane odpowiednich praw proceduralnych. W zakresie sporządzania uzupełnienia do raportu muszą zostać zapewnione gwarancje dotyczące prawa do wysłuchania oraz prawa do sądu (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 czerwca 2008 r. K 51/07, Dz. U. z 2008 r. Nr 122, poz. 797).
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 51 ust. 4 Konstytucji RP autor skargi kasacyjnej podał, że przepis ten zapewnia ochronę autonomii informacyjnej jednostki. Na podstawie ww. przepisu każdy zainteresowany może domagać się, aby organy władzy publicznej sprostowały lub usunęły informacje dotyczące jego osoby. Natomiast zgodność tych informacji ze stanem faktycznym stanowi jeden z warunków prawidłowego wykonywania zadań przez organy władzy publicznej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 lipca 2007 r. SK 61/2006, OTK ZU 2007/7A, poz. 77).
Zdaniem skarżącego konstytucyjne prawo do żądania sprostowania oraz usunięcia informacji nieprawdziwych, niepełnych lub zebranych w sposób sprzeczny z ustawą (art. 51 ust. 4 Konstytucji), będące nawiązaniem do prawa do prywatności, o którym mowa w art. 47 Konstytucji RP, nie może być skutecznie ograniczone ustawowo do pewnej kategorii osób. Przy czym, autonomia informacyjna ze względu na gwarancyjny charakter prawa do ochrony prawnej czci i dobrego imienia ma bezwzględny zakres stosowania.
W związku z powyższym skarżący zarzucił, że Sąd pierwszej instancji bezzasadnie przyjął, iż sam fakt udzielania mu przez Szefa SKW odpowiedzi na pisma stanowi podstawę do oddalenia skargi na bezczynność organu, gdyż jest to jego obowiązek. Istotą problemu jest treść udzielonej przez organ odpowiedzi i jego działanie w sprawie, które powinny być zgodne z obowiązującym prawem.
Ponadto skarżący wyjaśnił, że zarzuca Szefowi SKW, iż jego uchylanie się od sporządzenia uzupełnienia Raportu jest niezgodne z art. 70d ust. 2 cyt. ustawy. Wskazał, iż Szef SKW w swoich pismach stwierdza, że brak jest w sprawie nowych okoliczności lecz pomija dostarczone przez niego dowody świadczące o nieprawdziwości informacji zamieszczonych o nim w Raporcie oraz nieustosunkowuje się do wszystkich przedstawianych przez niego okoliczności (Szef SKW w piśmie procesowym – strony 116-117 akt sprawy, powołuje się na dwa wnioski skarżącego – strony 66-96 i 107-112 akt sprawy, lecz odnosi się jedynie do jednego, określając datę zaistnienia faktu lecz pomija datę jego ujawnienia). Z tego względu skarżący stwierdził, że nie podziela stanowiska Sądu, iż nowe okoliczności, które wpływają na treść Raportu, były przywołane w jego pismach, adresowanych do Ministra Obrony Narodowej, jako przełożonego Szefa SKW, jeszcze przed zakończeniem działalności Komisji Weryfikacyjnej, czyli przed dniem 30 czerwca 2008 r., gdyż w uzasadnieniu tego stanowiska przywołano tylko fakt umorzenia w dniu 27 lipca 2007 r. przez Wojskową Prokuraturę Wojskową (WPO) w Warszawie prowadzonego przez nią śledztwa. W ocenie skarżącego taka argumentacja Sądu pierwszej instancji wskazuje na powierzchowność rozpatrzenia jego skargi.
Autor skargi kasacyjnej podkreślił, że ustawa nie definiuje pojęcia "nowe okoliczności", a Szef SKW nie poinformował skarżącego, jakie to "nowe okoliczności" obligują go do sporządzenia uzupełnienia Raportu. Także Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił, co w jego ocenie oznacza i jak należy rozumieć to pojęcie. Poza tym, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pominął nowe okoliczności ujawnione przez skarżącego po dniu 30 czerwca 2008 r., które znajdują się w aktach sprawy lub były podane przez skarżącego w czasie rozprawy i zostały pominięte w protokole rozprawy (str. 125-126 akt sprawy). W tym miejscu wskazał na następujące okoliczności: przekazanie przez skarżącego wraz z wezwaniem w dniu 16 lutego 2009 r. Szefowi SKW, kopii dokumentów wskazujących na błędy i nieprawdziwość informacji zamieszczonych o skarżącym w Raporcie; przesłanie przez skarżącego w dniu 30 listopada 2009 r. do Sądu wniosku o włączenie do sprawy materiału dowodowego w postaci postanowienia WPO w Warszawie z dnia [...] lipca 2007 r. o umorzeniu śledztwa sygn. akt[...], prowadzonego w sprawie złożenia przez skarżącego oświadczenia weryfikacyjnego niezgodnego z prawdą, tj. popełnienie przestępstwa z art. 79 cyt. ustawy. Przy czym, wyjaśnił, że skarżący powziął wiadomość o postępowaniu karnym z pisma prokuratury wojskowej z dnia 20 października i 20 listopada 2008 r., gdyż nie był przesłuchiwany przez prokuraturę, jak również nie został zawiadomiony przez PKW o negatywnym wyniku weryfikacji. Ponadto podniósł, iż Szef SKW konsekwentnie odmawia skarżącemu wglądu w akta umorzonego śledztwa, a tym samym dotarcia do faktów mających wpływ na treść Raportu jak również do terminu jego ujawnienia (str. 66-96 akt sprawy).
Ponadto wskazał na przesłany przez skarżącego w dniu 16 grudnia 2009 r. do Sądu wniosek o włączenie do sprawy materiału dowodowego w postaci postanowienia WPO w Warszawie z dnia 4 czerwca 2009 r. o umorzeniu śledztwa sygn. akt [...], dotyczącego rzekomych przestępstw w czasie dokonywania zakupów sprzętu kryptograficznego i członkostwa w nielegalnym lobby, o których mowa w Raporcie na stronach 147-149 i 152-153. Zarzuty te stanowiły podstawę zawiadomienia prokuratury przez PKW o podejrzeniu popełnienia przez skarżącego przestępstwa polegającego na złożeniu oświadczenia weryfikacyjnego niezgodnego z prawdą. Fakt ten znajduje się w aktach sprawy na str. 107-112 i został pominięty w uzasadnieniu Sądu. Ponadto skarżący podał, że w dniu 11 grudnia 2009 r. udostępniono mu jego [...], które nie zawierają żadnych dokumentów świadczących o przeprowadzeniu i zakończeniu jego weryfikacji oraz żadnych dokumentów dotyczących zawiadomienia wojskowej prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa polegającego na złożeniu oświadczenia niezgodnego z prawdą, jak i żadnych dowodów popełnienia takiego przestępstwa. A zatem treść akt weryfikacyjnych jednoznacznie wskazuje, że PKW nie miał ustawowego prawa do umieszczenia jego nazwiska w Raporcie. Fakt ten podany przez niego na rozprawie został pominięty zarówno w protokole rozprawy jak i w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
W ocenie skarżącego Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania procesowego, polegające na nieuwzględnieniu przedstawionych przez niego dowodów w sprawie, nierównym traktowaniu stron, oraz braku sumienności w rozstrzyganiu meritum skargi, czym dopuścił się uchybień, które miały istotny wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy.
Autor skargi kasacyjnej podkreślił, że K.P., będąc żołnierzem Wojskowych Służb Informacyjnych (WSI), w dniu 3 sierpnia 2006 r., złożył dwa oświadczenia w trybie art. 68 ustawy, tym samym dobrowolnie poddał się ustawowej weryfikacji, mając świadomość ustawowo przewidzianej odpowiedzialności karnej za składanie oświadczeń niezgodnych z prawdą. Dlatego miał prawo oczekiwać od organów demokratycznego państwa, że jego weryfikacja będzie przeprowadzona zgodnie z prawem, jak również, że jego nazwisko znajdzie się w Raporcie przygotowanym przez Komisję Weryfikacyjną i podanym do wiadomości publicznej w dniu 16 lutego 2007 r., jedynie w przypadku, gdy w czasie realizacji obowiązków służbowych postępował niezgodnie z prawem, czyli, że jego zachowania wypełniały przesłanki, o których mowa w art. 67 ust. 1 pkt 1-10 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego oraz ustawę o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego lub wykraczały poza sprawy z zakresu obronności państwa i bezpieczeństwa Sił Zbrojnych RP.
Autor skargi kasacyjnej przyznał, że wprawdzie Sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę na bezczynność nie bada merytorycznej i procesowej poprawności wydanego przez organ aktu, a bierze pod uwagę jedynie fakt, czy w danej sprawie zostało wydane orzeczenie lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić bezczynności, i nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, to jednak wskazując na dowody, uważa że niesłusznie i z naruszeniem ustawy został przedstawiony w Raporcie, jako osoba zagrażająca bezpieczeństwu państwa, niewiarygodna wobec NATO i będąca członkiem nielegalnego lobby na rzecz firmy [...]. W ocenie skarżącego ma on prawo żądać od demokratycznego państwa, aby zamieszczone o nim w Raporcie informacje, niepełne i nieprawdziwe, zostały sprostowane. Podkreślił, że art. 51 ust. 4 Konstytucji RP nie odnosi się do rodzaju i zakresu informacji gromadzonych o osobie, ale jedynie do kwestii ich prawdziwości (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 listopada 2002 r., SK 40/2001, OTK ZU 2002/6A, poz. 81), a zgodnie z art. 30 Konstytucji RP, przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywatela, natomiast jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych. W tym zakresie wskazał, na naruszenie art. 30 Konstytucji RP, albowiem nie tylko pewne nieprawdziwe i niesprawdzone informacje na temat skarżącego zostały publicznie udostępnione, ale pozbawiono go możliwości sprostowania informacji na temat jego osoby zawartych w Raporcie Przewodniczącego Komisji Weryfikacyjnej WSI.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki określone w § 2 art. 183 P.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły.
Oznacza to, że kierunek czynności kontrolnych jakie może podjąć Sąd drugiej instancji w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego wyroku wyznaczają sformułowane w skardze kasacyjnej podstawy. Może on uwzględnić tylko te przepisy, których naruszenie autor skargi kasacyjnej zarzucił. Nie jest natomiast władny analizować, czy Sąd pierwszej instancji nie naruszył jeszcze innych norm prawnych. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest bowiem uprawniony do dokonywania wykładni zakresu zaskarżenia i jego kierunków, ani konkretyzowania, poprawiania oraz uściślania zarzutów skargi kasacyjnej.
Na wstępie zauważyć należy, iż w niniejszej sprawie rozpoznawana była skarga na bezczynność Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego w przedmiocie uzupełnienia Raportu Przewodniczącego Komisji Weryfikacyjnej. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., a w innych sprawach tylko wówczas, gdy ustawa szczególna tak stanowi. Ich właściwość dotyczy zatem niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. Wskazać należy, iż w przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
W zaskarżonym wyroku Sad pierwszej instancji uznał, że Szef SKW nie pozostaje w bezczynności, albowiem w dniu 3 lutego 2009 r. wydal akt, w którym poinformował skarżącego o braku podstaw do uzupełnienia Raportu Komisji Weryfikacyjnej w oparciu o przepis art. 70d ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego oraz ustawę o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. Nr 104, poz. 711 ze zm.).
Z tym stanowiskiem Sądu pierwszej instancji niewątpliwie należy się zgodzić, gdyż w okolicznościach tej sprawy wniosek skarżącego o uzupełnienie Raportu Komisji Weryfikacyjnej został załatwiony w formie prawnie określonej, a zatem zarzut, iż organ pozostawał w bezczynności prawidłowo uznano za niezasadny.
Z akt sprawy wynika również, iż po wniesieniu skargi do Sądu pierwszej instancji Szef SKW pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nr [...] udzielił skarżącemu odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w którym stwierdził, że po zakończeniu działalności Komisji Weryfikacyjnej w toku działalności SKW nie zostały ujawnione nowe okoliczności obligujące Szefa SKW do uzupełnienia Raportu. Natomiast argument skarżącego jest tylko oceną informacji zawartych w Raporcie, a nie nową okolicznością, o której mowa w art. 70d cyt. ustawy.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej dotyczących naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego, tj. art. 70d ust. 2 i 3 powołanej wyżej ustawy oraz art. 30 i art. 51 ust. 4 Konstytucji RP stwierdzić należy, iż są one nietrafne.
Na wstępie zauważyć należy, iż autor skargi kasacyjnej nie wskazał formy naruszenia powołanych przepisów prawa materialnego oraz nie wyjaśnił na czym jego zdaniem polegała błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie tych przepisów przez Sąd. Przede wszystkim jednak wskazać należy, iż określone jako naruszone przepisy prawa materialnego, tj. art. 70d ust. 2 i 3 powołanej ustawy pozwalające Szefowi SKW lub SWW po zakończeniu działalności Komisji Weryfikacyjnej na uzupełnienie Raportu niezwłocznie po ujawnieniu nowych okoliczności, które powinny zostać nim objęte lub wpływają na jego treść dotyczą merytorycznej poprawności wydanego przez organ aktu i nie mogą być rozważane w sprawie, której przedmiotem jest bezczynność organu.
Powyższe stwierdzenie dotyczy również wskazanych jako naruszone przez Sąd pierwszej instancji art. 30 i art. 51 ust. 4 Konstytucji RP.
Przechodząc do oceny zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia prawa procesowego art. 174 pkt 2 P.p.s.a. (błędnie określonego art. 174 pkt 1 P.p.s.a.) uznać należy, iż jest on chybiony. Przede wszystkim stwierdzić należy, iż zarzut ten został sformułowany wadliwie. Autor skargi kasacyjnej ograniczył się bowiem do powołania wskazanego wyżej przepisu oraz stwierdzenia, że jego naruszenie polegało na nieuwzględnieniu ujawnionych przez skarżącego w toku działalności SKW nowych okoliczności, które wpływają na treść Raportu. Przypomnieć należy, iż w granicach podstawy naruszenia przepisów postępowania dla skuteczności zgłoszonych zarzutów skarżący winien wskazać konkretne przepisy normujące postępowanie sądowe, które w tej sprawie zostały przez Sąd pierwszej instancji naruszone, omówić na czym ich naruszenie polegało oraz określić jaki byłby wynik sprawy, gdy Sąd nie popełnił zarzucanych mu błędów.
Niedopełnienie tej powinności spowodowało, że postawiony zarzut nie mógł zostać poddany przez Naczelny Sąd Administracyjny merytorycznej ocenie jego zasadności.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i na mocy art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - podlega oddaleniu .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło